Tl cth đại cương quyền lực chính trị và những đặc điểm của quyền lực chính trị, liên hệ việt nam

MỞ ĐẦU 2 NỘI DUNG 4 I Khái niệm quyền lực chính trị 4 II Những đặc điểm của quyền lực chính trị 7 III Quyền lực chính trị ở Việt Nam 9 Nhận thức của Đảng về quyền lực chính trị 9 Cơ chế và thể chế giá[.]

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 4

I Khái niệm quyền lực chính trị 4

II Những đặc điểm của quyền lực chính trị 7

III Quyền lực chính trị ở Việt Nam 9

Nhận thức của Đảng về quyền lực chính trị 9

Cơ chế và thể chế giám sát quyền lực chính trị ở nước ta hiện nay 15

Hiệu lực, hiệu quả của kiểm soát quyền lực chính trị ở nước ta và một số vấn đề hiện nay 19

KẾT LUẬN 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

MỞ ĐẦU

Quyền lực được mô tả trong khoa học xã hội, một mặt, nó là khả năngảnh hưởng đến hành vi và suy nghĩ của một người hoặc một nhóm cá nhân vàtập thể khác, nó có nghĩa là "quyền lực" "; Mặt khác, nó thể hiện vị thế củamột người hoặc một nhóm người, khả năng đơn phương đạt được một mụctiêu cụ thể và không bị kiểm soát, áp đặt hoặc ràng buộc bởi các điều kiện vàyêu cầu của các cá nhân hoặc nhóm khác (chẳng hạn như quyền con người).Sau này là trong luật Cách hiểu ở trên là “thẩm quyền”, “quyền” của các cánhân và nhóm, và các cá nhân và nhóm này tham gia vào một hệ thống xã hộiđược bảo trợ bởi một nền tảng pháp luật Hệ thống xã hội đã được thiết lập vàdựa trên các tiêu chuẩn cụ thể, đặc biệt là dựa trên các thỏa thuận, thỏa thuậncủa các chủ thể tham gia xã hội

Quyền lực xác định phạm vi và giới hạn của "năng lực hành động vàảnh hưởng" về thể chất và tinh thần của một người hoặc một nhóm người.Tùy thuộc vào mục đích, nguyên tắc và cách sử dụng, việc sử dụng sức mạnhnày để tác động đến các cá nhân và nhóm người có thể có ý nghĩa tích cực vàtiêu cực Cần phân biệt giữa “lạm quyền” và “vi phạm hạn chế quyền lực”.Lạm dụng quyền lực là việc sử dụng quyền lực không đúng mục đích Vượt rangoài phạm vi quyền lực có nghĩa là không tuân theo các nguyên tắc vàphương pháp đã xác định trước trong việc sử dụng quyền lực

Trên cơ sở hiểu rõ sự cần thiết, nội dung, vai trò, ý nghĩa của kiểm soátquyền lực trong quá trình lãnh đạo cách mạng, xây dựng và phát triển đấtnước, Đảng ta và cả nước đã không ngừng xây dựng và hoàn thiện cơ chế,chính sách kiểm soát quyền lực Các cấp độ và hình thức khác nhau củaquyền lực chính trị Trong điều kiện cụ thể của đất nước ta, Đảng xác địnhtổng thể cơ chế quản lý nhà nước và quản lý xã hội là “Đảng lãnh đạo, nhànước quản lý, nhân dân làm chủ đất nước” Đây cũng là điều quyết định địa

vị, vai trò của các nhân tố trong hệ thống quyền lực chính trị của nhà nước vàchế độ Theo hệ thống này, Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là đảng cầmquyền duy nhất, đồng thời là “lực lượng lãnh đạo đất nước và xã hội”, là nhân

tố quan trọng nhất của quyền lực chính trị, có ý nghĩa quyết định Vì vậy,kiểm soát quyền lực chính trị của đảng không chỉ là nội dung, giải pháp quantrọng, bảo đảm đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực lãnh đạo đấtnước và xã hội mà còn là điều kiện tiên quyết để kiểm soát có hiệu quả.Quyền lực của nhà nước đảm bảo sự bền vững của chế độ

Xuất phát từ vấn đề nêu trên, để đi sâu vào tìm hiểu vấn đề quyền lựcchính trị nói chúng và quyền lực chính trị ở Việt Nam nói riêng , đó là lí do để

em chọn đề tài “ Quyền lực chính trị và những đặc điểm của quyền lực chínhtrị, liên hệ Việt Nam ”

NỘI DUNG

I Khái niệm quyền lực chính trị

Quyền lực tồn tại trong nhiều mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội Tuynhiên, nó được coi là vấn đề thiết thực và chỉ được nêu ra trong chính trị,trong lịch sử tư tưởng chính trị nhân loại, từ xa xưa, cả phương Đông vàphương Tây, “cường quyền” đều được chú ý Trong cuốn "Chính trị củaAthens", Aristotle đã nghiên cứu vấn đề quyền lực và xem xét các đặc điểmcủa nó Theo quan điểm của ông, quyền lực không chỉ tồn tại trong mọi thứ

có thể nhận thức được, mà còn tồn tại trong thế giới tự nhiên và vô cơ Vàothời Trung cổ, các nhà thần học đặt “quyền năng của Chúa” lên hàng đầu Họcho rằng con người chỉ là những thứ sinh ra từ quyền năng của Chúa Nhưngtrong cái vỏ thiêng liêng ấy, Augustinô đã khẳng định: Con người chỉ cần một

xã hội, và xã hội cần một sức mạnh Trong thời kỳ Phục hưng và Khai sáng,Utopias và Encyclopedias chủ trương lật đổ quyền lực phong kiến và thiết lậpquyền tư sản, nhưng chỉ nhấn mạnh rằng đất nước là một “vương quốc của lýtrí " Thời cận đại, nhà khoa học chính trị người Mỹ K Dantra cho rằng:Quyền lực là bắt người khác phải phục tùng Bertrand Russell rút ra điểm sautrong cuốn sách nổi tiếng “Quyền lực”: Đam mê quyền lực và danh vọng làkhát vọng vô hạn của bản thân con người vì thế , Vai trò của quyền lực và ýnghĩa của chức năng quyết định là những điều xuyên suốt chiều dài tư tưởngchính trị của con người và phát huy Nhưng trả lời câu hỏi thế nào là quyềnlực không phải là chuyện đơn giản, gần đây ở Việt Nam, với sự ra đời củakhoa học chính trị, phạm vi quyền lực và quyền lực chính trị đã được hìnhthành và xác lập Có một lời giải thích sơ bộ Theo nghĩa chung nhất, quyềnlực là thứ mà người khác phải tuân theo Theo nghĩa này, quyền lực phát sinh

và tồn tại cùng với sự ra đời và tồn tại của con người Vì hoạt động phối hợp

và hoạt động cộng đồng vốn là hoạt động của con người Bất kỳ hoạt động

chung nào cũng cần có người tổ chức, người chỉ huy và người đi theo - điềunày tạo nên nội dung ban đầu và nội dung hiện đại của phạm trù quyền lực

Trong xã hội tồn tại nhiều quyền lực khác nhau và quyền lực chính trịchỉ nảy sinh khi trong xã hội xuất hiện các giai cấp và quốc gia Cùng với sựphát triển của xã hội, quyền lực chính trị ngày càng trở nên phong phú vàphức tạp, tác động sâu sắc đến đời sống của mọi người và cộng đồng ), nónói về khả năng của một giai cấp trong việc thực hiện lợi ích của chính họ.Marx-Engels đã chỉ rõ: "Quyền lực chính trị tuân theo các nguyên tắc củaquyền lực chính trị Nó có nghĩa là bạo lực có tổ chức của một giai cấp này để

áp bức giai cấp khác" Quyền lực Trong xã hội có giai cấp, quyền lực chính trịluôn dựa trên cơ sở giai cấp Những biểu hiện bên ngoài của nó luôn thốngnhất về cơ bản: trong quan hệ bên trong của các giai cấp hoặc liên minh giaicấp, quyền lực chính trị có thể chứa đựng những mâu thuẫn, thậm chí là đốikháng Quyền lực chính trị của giai cấp thống trị được tổ chức thành nhànước Vì vậy, về bản chất, quyền lực nhà nước là quyền lực của giai cấpthống trị Nó được thực hiện bởi một hệ thống độc tài hoàn chỉnh do giai cấp

đó thiết lập Vì vậy, quyền lực nhà nước được thực hiện thông qua nhiều công

cụ khác nhau Với tư cách là bộ phận cấu thành quan trọng nhất của quyền lựcchính trị, sự thay đổi cơ bản của quyền lực nhà nước thông qua việc chuyểngiao quyền lực nhà nước từ giai cấp này sang giai cấp khác sẽ trực tiếp dẫnđến sự thay đổi cơ bản về bản chất của nhà nước hệ thống chính trị Quyềnlực nhà nước nào cũng là quyền lực chính trị, nhưng không phải quyền lựcchính trị nào cũng là quyền lực nhà nước So với quyền lực nhà nước, quyềnlực chính trị có nhiều khả năng sâu rộng hơn và có nhiều hình thức, biểu hiện

đa dạng hơn

Quyền lực chính trị là quyền quyết định, quyết định những công việc,

tổ chức và hoạt động chính trị quan trọng nhằm bảo đảm việc thực hiện quyềnlực của một giai cấp, một chính đảng, một nhóm xã hội để giành quyền lực

chính trị hoặc giữ vị trí lãnh đạo; quyết định và quản lý bộ máy nhà nước và

để quản lý xã hội Quyền lực chính trị xuất hiện khi xã hội phân chia thànhcác giai cấp, và khi trong xã hội có những mâu thuẫn giai cấp đối lập thì nóthể hiện ở sự tập trung của nhà nước Giai cấp có quyền lực chính trị thườngcũng là giai cấp có quyền lực kinh tế Quyền lực chính trị là biểu hiện tậptrung của quyền lực kinh tế Quyền lực chính trị có thể thuộc về một đảng cógiai cấp, liên minh nhiều đảng hoặc toàn dân, khi lý tưởng của giai cấp, đảngphù hợp thì nó phục vụ lợi ích chung của toàn xã hội Chủ nghĩa dân tộc cũngnhư nước Việt Nam ngày nay, là thể hiện tập trung quyền lực dưới sự lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân ViệtNam, người đại diện trung thành cho lợi ích của nhân dân Việt Nam, của giaicấp công nhân, của người lao động đồng bào và nhân dân cả nước Quyền lựcchính trị do bộ máy nhà nước thực hiện, là tác nhân và công cụ của quyền lựcchính trị Nhà nước tập trung quyền lực chính trị

II Những đặc điểm của quyền lực chính trị

Khi không có giai cấp trong xã hội, con người chỉ có thể điều chỉnh xãhội thông qua quyền lực công Quyền lực công cộng xuất phát từ nhu cầuchung của xã hội, là nhu cầu vốn có của xã hội Nó lấy ý chí của xã hội và lợiích chung làm nền tảng tồn tại và phát triển Nó cùng tồn tại và phát triểncùng xã hội loài người Trong xã hội có giai cấp, các giai cấp thể hiện thiệnchí làm lợi cho xã hội Điều này sẽ chỉ có hiệu lực khi giai cấp nắm đượcquyền thống trị quyền lực công Vì lý do này, các cuộc chiến tranh đã đượcphát động giữa các giai cấp khác nhau Giai cấp chiến thắng trở thành đại diện

và chủ sở hữu của quyền lực công Họ sử dụng quyền lực công vào mục đíchgiai cấp, biến quyền lực công thành quyền lực giai cấp, đồng thời chuyển ýchí giai cấp thành quyền lực công cộng Hai loại quyền lực này hợp thànhquyền lực chính trị của giai cấp thống trị đối với toàn bộ xã hội Vì lý do này,

Pahang khẳng định: “Bản thân chế độ là lực lượng có tổ chức để giai cấp nàyđàn áp giai cấp khác.” Có thể thấy, việc xử lý chế độ có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, quyền lực chính trị luôn mang tính giai cấp Hình thức tổchức quyền lực chính trị có thể là hệ thống chính trị giai cấp hoặc liên minhgiữa các giai cấp hoặc các tầng lớp nhân dân Nhưng thực chất của quyền lựcnày luôn thuộc về một giai cấp nhất định, tức là giai cấp thống trị thực sự,thống trị nền kinh tế xã hội Trong nội bộ một giai cấp, quyền lực chính trị cóthể chứa đựng những mâu thuẫn, thậm chí đối lập, nhưng khi thực hiện liênminh với các giai cấp khác, quan hệ với nhân dân và thống trị xã hội, khi nóbiểu hiện ra bên ngoài thành ý chí của một giai cấp thì nó luôn mang tínhthống nhất khác

Thứ hai, quyền lực chính trị là quyền lực đàn áp của các tổ chức bạolực Suy cho cùng, ý chí giai cấp chỉ phát huy tác dụng khi có sức mạnh ápchế Sức mạnh đàn áp chỉ có thể được đảm bảo thông qua các tổ chức bạo lực

Vì vậy, để ý chí của giai cấp mình buộc các giai cấp khác phải thực hiện, họ

đã thành lập các tổ chức đàn áp bằng bạo lực tương ứng với yêu cầu và khảnăng của họ Trong số các tổ chức giai cấp này, tiêu biểu nhất là nhà nước.Chỉ khi quyền lực nhà nước được thiết lập thì các giai cấp mới có thể nắm bắt

và sử dụng quyền lực công phù hợp với lợi ích của mình

Thứ ba, quyền lực chính trị luôn hướng đến quyền lực nhà nước Nhànước không chỉ là hiện thân tập trung và mạnh mẽ nhất quyền lực của giai cấpthống trị mà còn nhân danh xã hội để quyền lực đối với tất cả các giai cấp,tầng lớp khác Vì vậy, các lực lượng chính trị xã hội luôn sử dụng quyền lựccủa mình để nắm giữ hoặc chi phối quyền lực nhà nước Hơn nữa, các cuộcđấu tranh một chọi một trong lịch sử giữa các giai cấp đều xoay quanh việcgiành, duy trì và sử dụng quyền lực nhà nước để thực hiện lợi ích giai cấp.Trong cuộc đấu tranh này, giai cấp thắng lợi đã tổ chức quyền lực giai cấp củamình thành quyền lực nhà nước và với tư cách là quyền lực công cộng -

quyền lực xã hội, giai cấp đó thực hiện quyền thống trị giai cấp đối với toàn

xã hội

Thứ tư, quyền lực chính trị của giai cấp thống trị thể hiện trong hệthống chính trị của xã hội Là hệ thống tổ chức bao gồm các đảng chính trị,các thiết chế nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội khác, trong đó nhànước giữ vai trò trung tâm, chủ đạo Mỗi tổ chức không chỉ là một thành phầncủa một tổ chức, mà còn là một hệ thống con với một trật tự nhất định Nócòn là một hệ thống thể chế với các nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy trình về cơcấu, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của toàn bộ hệ thống, xác định mốiquan hệ, cũng như phương thức vận hành của toàn bộ hệ thống và từng tổchức Các tổ chức, thể chế tồn tại theo quy định của pháp luật, hoạt độngtrong khuôn khổ pháp luật và được pháp luật bảo vệ Điều này cũng có nghĩa

là quyền lực của giai cấp thống trị đối với các giai cấp, tầng lớp khác được thểhiện bằng những luật lệ và quy định mà toàn xã hội phải tuân theo

Vì vậy, có thể nói một cách ngắn gọn nhất: thực chất của quyền lựcchính trị là khả năng hiện thực hóa ý chí giai cấp để phát triển xã hội thôngqua tổ chức nhà nước

III Quyền lực chính trị ở Việt Nam

Nhận thức của Đảng về quyền lực chính trị

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, công tác xây dựng Đảng, xâydựng chính quyền, trong đó có kiểm soát quyền lực luôn được Chủ tịch HồChí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam chú trọng Đặc biệt là sau thắng lợicủa Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa rađời, Đảng ta trở thành đảng cầm quyền, kiểm soát các vấn đề quyền lực, xâydựng Đảng, xây dựng đất nước và hệ thống, bảo đảm sự toàn vẹn và ổn định

về chính trị Xuất phát từ những khía cạnh hiểu biết về sự cần thiết, ý nghĩa,yêu cầu và phương thức của quyền lực chính trị, cách thức kiểm soát vấn đềquyền lực chính trị, ngày càng chú trọng đến thắng lợi của xây dựng quyền

lực chính trị và phát triển đất nước, quá độ lên chủ nghĩa xã hội Tháng 2 năm

1947, chính quyền dân chủ nhân dân mới ra đời được hơn một năm, đất nướccòn đầy khó khăn, thiếu thốn và tình hình phức tạp Từ đó, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã đưa ra những lời cảnh báo và phê phán nghiêm khắc "chủ nghĩa quânphiệt quan liêu", "tâm lý địa vị" và "thói hách dịch" của đội ngũ cán bộ mộtđảng và nhà nước Trong hai bức thư gửi đồng chí miền Bắc và đồng chí miềntrung, Người đã thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm, tiêu cực của đội ngũcán bộ Sự tình là như thế này: "Làm quan đến một nơi nào đó giống như vịvua trẻ tuổi ở đó, có thể liều lĩnh chế ngự thái giám Cấp trên áp đảo, cấp dưới

áp đảo cách hù dọa quần chúng Cái kiểu “Tưởng tướng quân” ấy đã khơidậy bao nỗi uất hận, bao chia rẽ khiến cấp trên xa rời cấp dưới, quần chúng xarời quần chúng Hay, “Một số đồng chí vẫn đang nắm quyền và muốn đưathành viên ủy ban này, chủ tịch ủy ban nọ ” Cũng có những đồng chí chỉquan tâm đến việc ăn uống, sự phát triển của cải, việc tự sử dụng tài sản công,đạo đức cách mạng ra sao, ăn mặc ra sao khi bị quần chúng phê bình " Đây làbiểu hiện của bệnh quan liêu, đồng thời nó cũng phản ánh sự lỏng lẻo của thểchế chính quyền cách mạng và thiếu cơ chế, giải pháp kiểm soát quyền lựclúc bấy giờ Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thấy những biểu hiện tiêu cực này sẽảnh hưởng nghiêm trọng đến đoàn kết nội bộ, mối quan hệ giữa đảng, giữanước với dân, làm cho tổ chức đảng và chính quyền yếu kém, không hoànthành nhiệm vụ Các tổ chức, chính quyền trên cả nước “đem hết tinh thầncách mạng” để sửa chữa, khắc phục những khuyết điểm, hạn chế của chế độ.Đồng chí chỉ rõ, để khắc phục những tồn tại, hạn chế đó, một việc phải làm là:

“Trong tổ chức chỉ huy, việc chọn người phải phù hợp, quyền hành phải rõràng, liên lạc phải chặt chẽ, hiệp đồng phải có thân thiết Phải tuyệt đối tránhlạm quyền, bao biện, v.v Xung đột, thói trăng hoa, đố kỵ, lối làm việckhông chịu trách nhiệm."

Đặc biệt vào tháng 10 năm 1947, tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” củaChủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt nhấn mạnh đến yêu cầu kiểm tra cán bộ và

kiểm soát lãnh đạo Theo Người, kiểm tra công tác cán bộ là một trong “nămphương pháp cán bộ”, tức là năm phương pháp tu dưỡng và quản lý đội ngũcán bộ của đảng Tác giả: "Kiểm tra không phải ngày nào cũng kiểm tra Màkiểm tra thường xuyên để giúp họ rút kinh nghiệm, sửa chữa điểm yếu, pháthuy điểm mạnh Đây là công việc nội bộ trong tổ chức đảng, tổ chức đảng.Tuy nhiên, có trách nhiệm lãnh đạo xã hội và lãnh đạo nhân dân.Trách nhiệm

tổ chức và thực hiện các nhiệm vụ cách mạng phải dựa vào nhân dân để nângcao hiệu lực lãnh đạo, đồng thời kiểm soát quyền lực lãnh đạo Vì vậy, Chủtịch Hồ Chí Minh cho rằng, lãnh đạo đúng thì ngoài việc “xác định đúng mọivấn đề”, “tổ chức thực hiện đúng”, “tổ chức kiểm soát, muốn kiểm soát đúngthì còn cần sự giúp đỡ của quần chúng "Nói cách khác, phải dựa vào nhândân, Chỉ khi nhân dân thực hiện công tác phòng, chống dịch thì mới có kếtquả như mong đợi Nhất quán tác hại của chủ nghĩa cá nhân dẫn đến “nhiềusai lầm”, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảngviên: “Phải thực hiện nghiêm túc phê bình và tự phê bình trong nội bộ, cổ vũquần chúng phê bình cán bộ đảng viên trung thực, đảng viên Những yêu cầutrên là một trong những giải pháp, nguyên tắc xây dựng đảng, kiểm soát tổchức đảng và đảng viên lạm quyền Trong Di chúc để lại trước ngày đi, Chủtịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Các đồng chí từ Trung ương đến chi bộ phảibảo vệ sự đoàn kết nhất trí của đảng như bảo vệ con mắt của mình”; “Trongđảng phải thực hiện rộng khắp, Thường xuyên và nghiêm túc Dân chủ, tự phêbình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết thốngnhất của Đảng "

Tư tưởng kiểm soát quyền lực của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiệnnhất quán trong việc xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng ý thức lý luận vàcác nguyên tắc, chính sách lãnh đạo của Đảng Báo cáo Chính trị lần thứ VIcủa Đảng (tháng 12-1986) nhấn mạnh: “Chúng ta đã xác định mối quan hệĐảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý thành cơ chế chungtrong quản lý toàn bộ xã hội”