BÀN MÔ TÀ SÁNG KIÊN THÔNG TIN CHUNG VỂ SÁNG KIÊN 1 Tên sáng kiên Mô hình trường học hạnh phúc (thí điểm xây dựng tại trường Tiểu học Chu Văn An Quận Ngô Quyền Thành phô Hải Phòng) 2 Lĩnh vực áp dụng s[.]
Trang 1BÀN MÔ TÀ SÁNG KIÊN THÔNG TIN CHUNG VỂ SÁNG KIÊN
1 Tên sáng kiên: Mô hình trường học hạnh phúc (thí điểm xây dựng tại
trường Tiểu học Chu Văn An - Quận Ngô Quyền - Thành phô Hải Phòng)
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Cán bộ quản lý các trường Tiểu học.
3 Tác giả:
Họ và tên: Phạm Văn Tuấn
Ngày/tháng/năm sinh: 02/01/1980
Chức vụ đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng -Trường Tiểu học Chu Văn An-Ngô Quyền - Hải Phòng
Điện thoại di động: 0972401374
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Tiểu học Chu Văn An - Ngô Quyền - Hải Phòng
Địa chỉ: Sô 69 - Chu Văn An - Ngô Quyền - Hải Phòng
Điện thoại: 0972401374
I MÔ TẢ GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT
Trường học hạnh phúc là khái niệm mới được đề cập trong hội nghị triển khai nhiệm vụ đầu năm học 2019- 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhưng về lư tưởng
và định hướng thì đó lại mô hình trường học mà ngành giáo dục đã trăn trở tìm tòi các giải pháp để thực hiện và hướng đến trong nhiều năm qua Các phong trào phải
kể đến như: Phong trào xây dựng trường xanh, sạch, đẹp; Mô hình trường học thân thiện, học sinh tích cực; Trường học an toàn; đi cùng với các phong trào ấy là các khẩu hiệu như: thầy cô mẫu mực, học trò chăm ngoan hay môi ngày đến trường là một ngày vui, Môi một mô hình trường học kể trên là một thành tô quan trọng góp phần kiên tạo nên trường học hạnh phúc mà toàn xã hội đang hướng tới Qua việc nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài, có thể thấy rằng những nghiên cứu về
mô hình biểu hiện của trường học hạnh phúc cũng đã được nhiều tác giả trong nước
triển khai và thực hiện nhiều năm qua như: Giải pháp ' Huy động nguồn xã hội hóa xây dựng cơ sở vật chất, cảnh quan nhà trường theo hướng trường học thân thiện học sinh tích cực” của tác giả Đặng Quốc Thống - Chủ tịch Hội đổng quản trị - Hiệu trưởng trường Đoàn Thị Điểm Hà Nội hay đề tài: “Một sô giải pháp xây dựng trường học xanh, sạch, dẹp" của tác giả Ngô Thị Tâm - Hiệu trưởng trường
Tiểu học Hoàng Diệu - thành phô Thái Bình Song trong thực tê tìm hiểu cho thấy
cả hai giải pháp trên có những ưu điểm riêng và còn nhiều lổn tại chưa đáp ứng được hết yêu cầu của trường học hạnh phúc cụ thể như sau:
* ưu điểm
- Các giải pháp trên luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao, sự đổng tình ủng hộ của các cấp lãnh đạo ngành giáo dục: Các trường khi tổ chức thực hiện đều được định hướng, có tiêu chí đánh giá cụ thể để phấn đấu và hoàn thiện
- Nhiều năm qua, gải pháp trên đã góp phần cải tạo, xây dựng cảnh quan các nhà trường theo tiêu chí, xanh, sạch, đẹp - một phẩn tiêu chí để xây dựng mô hình
Trang 2trường học hạnh phúc.
- Chất lượng đội ngũ giáo viên có những chuyển biên khá tích cực: nhiều giáo viên được cấp trên đánh giá cao, có tay nghề chuyên môn vững vàng, đạt giải cao trong các cuộc thi giáo viên dạy giỏi các cấp; bồi dưỡng học sinh trong các cuộc giao lưu học sinh giỏi, học sinh năng khiêu đạt giải cao; luôn được phụ huynh học sinh tin tưởng về chất lượng đào tạo các môn văn hóa
- Chất lượng giáo dục học sinh đại trà cũng dần được khẵng định: học sinh không còn sỢ đến trường, các em cũng đã tích cực và chủ động hơn trong việc tham gia các hoạt động ở trường
* Tồn tại
- Các giải pháp trên chủ yêu tập trung vào xây dựng các yêu lô bên ngoài và mới chỉ đáp ứng được một phần tiêu chí của trường học hạnh phúc như: Xây dựng
cơ sở vật chất, cảnh quan môi trường theo tiêu chí của trường học thân thiện, học sinh tích cực chứ chưa tập trung quan tâm nhiều vào yêu tô cốt lõi bên trong là xúc
cảm và cảm nhận của con người (thuộc tiêu chí yêu thương của trường lìỌc hạnh phúc) trong mối quan hệ giữa thầy cô với học sinh và phụ huynh, giữa thầy cô với
bạn bè đổng nghiệp, giữa các em học sinh với nhau,
- Giải pháp đã biết chưa tạo ra được sự chuyển biên tích cực từ bên trong mỗi con người, do vậy mỗi cá nhân chưa thực sự có động lực thôi thúc để hoàn thiện bản thân và chưa thấy rõ được trách nhiệm của bản thân với tập thể nhà trường và cộng đổng xã hội
- Chưa đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu mong đợi của phụ huynh và đòi hỏi
sự phát triển của giáo dục ngày nay về một trường học lý tưởng, giúp các em phát triển toàn diện về năng lực, phẩm chất để cùng hợp tác và hội nhập quốc tê
- Các giải pháp đã biết còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện khách quan như: yêu tô về cảnh quan môi trường có sẵn, diện tích đủ rộng, thậm chí cả về điều kiện kinh tê của nhà trường và địa phương do vậy khó có thể áp dụng và triển khai nhân rộng đại trà cho tất cả các trường học ở tất cả các vùng miền trên cả nước
=>Xuât phát từ những tồn tại kể trên, tác giả xin đề xuất 06 giải pháp cụ thể dưới đây nhằm khắc phục những tồn tại để xây dựng thành công mô hình nhà trường đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của trường học hạnh phúc như sau:
II NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỂ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIÊN
II 0 Nội dung giải pháp mà tác giả để xuất:
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo kinh nghiệm của một sô nước trên thê giới, cũng như các nhà nghiên cứu về trường học hạnh phúc tại Việt Nam đã đưa ra trường học hạnh phúc có 21 tiêu chí Nhưng trong đó có 3 tiêu chí quan trọng có
tính cốt lõi phải đạt được là: yêu thương, an toàn và tôn trọng Nội hàm của từng
tiêu chí cụ thể như sau:
* Với tiêu chí yêu thương có 5 nội dung:
- Nội dung thứ nhất: Thầy cô thay đổi vì trường học hạnh phúc: Lãnh đạo quan tâm đến tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh; thầy, cô quan tâm đoàn kết với đồng nghiệp, yêu thương, tận tâm với học trò; HS quan tâm yêu thương, đoàn gắn bó giúp đỡ nhau trong học tập và rèn luyện
- Nội dung thứ hai là chia sẻ: Mỗi người có thuận lợi khó khăn riêng Do đó
Trang 3sự chia sẻ cho đi, nhận lại sẽ tạo ra một sự gần gũi và không có khoảng cách.
- Nội dung thứ ba là sự tin tưởng lẫn nhau: Thầy, cô tin tưởng BGH, bạn bè đồng nghiệp, học sinh và ngƯỢc lại Hoài nghi, đố kỵ sẽ không hạnh phúc được
- Nội dung thứ tư là sự hỗ trỢ: Hỗ trỢ về tinh thần bằng sự chia sẻ và hỗ trỢ
về vật chất bằng sự giúp đỡ Qua hỗ trỢ tình cảm và tinh thần trách nhiệm sẽ nảy nở
- Nội dung thứ năm là sự bao dung: Không ai có thể hoàn hảo không ai tránh khỏi sai lầm nhưng khi đã có sự bao dung thì mọi việc sẽ được nhìn nhận rất nhẹ nhàng
* Với tiêu chí chí an toàn: Trong trường học phải an toàn về thể chất và tinh
thần, giáo viên, học sinh phải được bảo vệ không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần để mỗi khi đến trường cũng được yên tâm như là ở nhà
* Với tiêu chí tôn trọng: Tôn trọng sự khác biệt bởi chính sự khác biệt ấy
mới tạo nên sự đa dạng về văn hóa Tôn trọng sự khác biệt, trước hết là không áp đặt, đem giá trị của một vài cá nhân, áp đặt cho cái chung Chúng ta hướng lới sự tốt đẹp nhưng có nghĩa là tất cả vài trăm người giống nhau như một, dẫn đến đồng phục hóa trăm người như một Nêu tất cả đều giống nhau thì đó là triệt tiêu sự sáng tạo, triệt tiêu những tư tưởng đổi mới Cho nên khuyên khích sự khác biệt nhưng phải trong sự thống nhất
Với ba tiêu chí cốt lõi kể trên, tôi xin đề xuất 06 giải pháp để xây dựng mô hình trường học hạnh phúc đã được triển khai và áp dựng tại trường như sau: công
mô hình trường học hạnh phúc cụ thể như sau:
1 Giải pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện
* Mục tiêu: Tạo dựng được môi trường Giáo dục an toàn, thân thiện, lành
mạnh đáp ứng được yêu cầu của Giáo dục trong thời đại mới
* Nội dung : Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của nhà trường đáp ứng nhu cầu
sử dụng và bảo đảm an toàn, vệ sinh, phù hỢp cảnh quan, môi trường thân thiện
- Có công trình vệ sinh, nước sạch và các công trình xây dựng khác bảo đảm
an toàn, thân thiện, dễ tiếp cận, phù hỢp với nhu cầu đa dạng của người sử dụng
- Bảo đảm an ninh trật tự; an toàn vệ sinh thực phẩm; an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích; an toàn, phòng, chống cháy, nổ; phòng, chống thảm họa, thiên tai
- Xây dựng, công khai và thực hiện nghiêm túc bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường đảm bảo văn minh lịch sự tôn trọng lân nhau trong mọi mối quan
hệ Đây là những biểu hiện quan trọng được thể hiện sự biên đổi bên trong, sự hoàn thiện của mỗi cá nhân trong tập thể nhà trường cụ thể như:
* Đối với nhà trường
+ Xây dựng và triển khai Kê hoạch và bộ quy tắc ứng xử trong trường học + Chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất để xây dựng môi trường văn hoá trường học
+ Làm bảng, khẩu hiệu, tranh tuyên truyền có nội dung về các quy tắc ứng xử
Trang 4trong trường học.
+ Phối hỢp với các ban ngành đoàn thể để thực hiện tốt Bộ quy tắc về văn hoá trường học một cách có hiệu quả
+ Chủ động trực tiếp tạo các sân chơi giao lưu văn nghệ, thể thao, thi tìm hiểu
về kỹ năng sống (Phòng chống bạo lực học đường, tai nạn phòng chống đuối nước, ATGT, ) giữa các khối lớp với nhau
* Đối với giáo viên
+ Thực hiện nghiêm túc BỘ quy tắc ứng xử trong trường học do nhà trường ban hành Thực hiện đúng quy định về đạo đức nhà giáo
+ Tham gia nghiên cứu học hỏi Quy tắc ứng xử văn hoá trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua đồng nghiệp, bạn bè
+ Chủ động sáng tạo lồng ghép các quy tắc ứng xử văn hoá cho học sinh vào các hoạt động giáo dục học sinh hàng ngày, HĐGD NGLL
+ Tuyên truyền tới các bậc phụ huynh cùng phối hỢp thực hiện bộ quy lắc xây dựng môi trường văn hoá tại lớp mình phù hỢp với tình hình thực tê của từng lớp từng địa phương
* Đối với học sinh
+ Có ý thức tham gia các hoạt động của thầy cô, nhà trường tổ chức, có lổng ghép nội dung về quy tắc ứng xử đối với thầy cô giáo, bạn bè và người thân
+ Hào hứng tham gia vào các hoạt động tập thể văn hoá, văn nghệ của lớp, nhà trường
- Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, hoạt động giáo dục kỹ năng sống, hoạt động ngoài giờ chính khóa, hoạt động xã hội, từ thiện vì cộng đồng, hoạt động vui chơi, giải trí, văn hóa, thể thao an toàn, lành mạnh, thân thiện, bình dâng, phù hỢp với độ tuổi, đặc điểm sinh lý, tâm lý của học sinh tiểu học
- Thực hiện tốt công tác phòng, chống bạo lực học đường
- Trang trí lớp học, xây dựng tủ sách lớp học góp phần tạo dựng lớp học hạnh phúc
* Cách tiên hành: Họp Ban Chỉ đạo gồm đại diện cấp ủy, BGH, Đại diện
Công Đoàn, TPT Đoàn thanh niên Thanh tra nhân dân, đại diện các tổ khối để xây dựng kê hoạch, chỉ tiêu phấn đấu, giao nhiệm vụ cho từng bộ phận, từng thành viên
- Tập huấn, hướng dẫn các các bộ phận phụ trách cơ sở vật chất, phụ trách an ninh, phụ trách về văn hóa ứng xử trong trường học để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình
- Có kiểm tra, đánh giá để động viên, tuyên dương và điều chỉnh kịp thời trong quá trình triển khai và thực hiện
* Điểu kiện để thực hiện: Cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường phải có ý
thức để ý đến sự an toàn và có thái độ thân thiện trong công việc và ứng xử
- Lãnh đạo nhà trường tạo dựng được mối quan hệ và huy động sự vào cuộc của các cơ quan tổ chức chính trị xã hội trong và ngoài nhà trường để tranh thủ sự giúp đỡ về vật chất lẫn tinh thần
- Các bộ phận phụ trách về an toàn, an ninh trường học phải có nghiệp vụ,
Trang 5được đào tạo tập huấn bài bản.
2 Giải pháp 2: Thầy cô giáo thay đổi vì trường học hạnh phúc
* Mục tiêu: Tạo sự thay đổi tích cực từ các yêu tô bên trong (cảm xúc) của
các thầy cô lừ nhận thức, tư tưởng, hành động để từ đó họ có động lực say mê, tâm huyết, sáng tạo, yêu nghề và mến trẻ
* Nội dung: Thầy cô giáo phải yêu nghề, yêu trẻ: Từ lãnh đạo nhà trường
đến cán bộ giáo viên, nhân viên luôn tâm huyết, tận tâm, tận tụy với nghề và có tình yêu thương con trẻ
- Thầy cô giáo cần phải làm chủ được bản thân, khi làm chủ được bản thân, thầy cô sẽ có năng lượng tích cực và định hướng học sinh phát triển theo hướng tích cực
- Thầy cô giáo là người gieo trổng hạnh phúc, khi thầy cô có tư tưởng, thái
độ thay đổi tích cực biết vận dụng các kỹ năng SƯ phạm sẽ giúp học sinh vui vẻ khi đến trường Giáo viên chính là người truyền lửa và lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến học trò của mình Muốn trò thay đổi thì trước tiên thầy cô phải thay đổi từ tư tưởng, lối sống đến các phương pháp dạy học tích cực và có kỹ năng ứng xử SƯ phạm tốt
* Cách tiến hành: Cán bộ giáo viên, nhân viên thực hiện kí cam kết thay đổi
vì trường học hạnh phúc, cam kết thực hiện các lời thề của người giáo viên Hải Phòng ngay từ đầu năm học
- BGH luôn quan tâm lắng nghe ý kiên của cán bộ giáo viên, nhân viên, phụ huynh và học sinh từ vật chất lẫn tinh thần để các cá nhân đều nhận ra những việc cần làm nên làm, có thêm cơ hội, động lực để thay đổi bản thân
- Xây dựng mối quan hệ hỢp tác, tích cực, thân thiện giữa các thành viên: Cán bộ giáo viên, nhân viên, phụ huynh và học sinh
- Thường xuyên nêu những tấm gương người lốt, việc tốt trong tập thể cán
bộ giáo viên, nhân viên và học sinh đã có những biểu hiện tích cực trong công việc, giao tiếp, ứng xử trong lao động và học tập
- Thường xuyên tuyên truyền, tác động về mặt nhận thức tới cán bộ giáo viên, nhân viên về vai trò và trách nhiệm của bản thân trong công tác giáo dục HS
- Phát động các cuộc vận động và phong trào thi đua trong cán bộ giáo viên, nhân viên thực hiện và làm theo tấm gương tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
* Điểu kiện để thực hiện: Cán bộ giáo viên, nhân viên phải thấm nhuần và
hiểu rõ được trách nhiệm và vai trò của mình trong công tác giáo dục học sinh
- Tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên luôn đoàn kết nhất trí trên dưới một lòng và nhiệt tình, tâm huyết, yêu nghề, mêm trẻ
- Cán bộ giáo viên, nhân viên đảm bảo được cuộc sống ổn định và được được lãnh đạo quan tâm về vật chất lẫn tinh thần
3 Giải pháp 3: Thực hiện tốt tư vấn tâm lý học đường
* Mục tiêu: Tư vấn tâm lý học đường nhằm tạo điều kiện cho học sinh được
bày tỏ suy nghĩ, trao đổi tâm tư tình cảm và giải tỏa những thắc mắc trong cuộc sống, trong học tập, trong quan hệ bạn bè, thầy trò hoặc những vấn đề về tâm lý,
Trang 6giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành niên hoặc những khó khăn học sinh, cha mẹ học sinh gặp phải trong quá trình học tập và sinh hoạt Góp phần Ổn định đời sống tâm hổn tình cảm và giúp học sinh thực hiện được nguyện vọng và ước mơ của mình Đồng thời giúp các em tự nhận thức được bản thân và có khả năng ứng phó tích cực trước những khó khăn, thử thách trong cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bè bạn và xã hội, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hòa và lành mạnh qua các hoạt động tập thể
* Nội dung: Lắng nghe và thấu hiểu những khó khăn tâm lý của học sinh.
- Gợi mở nhận thức và hướng giải quyết cho từng trường hỢp cụ thể
- Động viên tinh thần để học sinh giải quyết hiệu quả khó khăn của bản thân mình
- Tạo bầu không khí thoải mái, vui vẻ sau những giờ học căng thẳng
- Chia sẻ giải tỏa những bức xúc, khó khăn tâm lý do học tập và cuộc sống mang lại
- Định hướng lại nhận thức, duy trì tinh thần, thái độ sống tích cực
* Cách tiên hành: Phối hợp với các tổ chức Đoàn Đội trong nhà trường
phát động nhiều phong trào, cách làm hay, gương người tốt - việc tốt để nắm bắt tâm tư nguyên vọng của học sinh, thông qua đó giúp nhà trường can thiệp kịp thời những học sinh có vấn đề về tâm lí
- Tiếp tục đổi mới công tác chủ nhiệm trong việc quan tâm tới những biên đổi về tâm sinh lí học sinh nhằm phối hỢp với tổ tư vấn tâm lý để giúp đỡ và điều chỉnh kịp thời Giáo viên quan tâm công tác tự học tự bồi dưỡng để có khả năng giải đáp, tư vấn học sinh theo các nội dung trên, chủ yêu đưa ra những phân tích, lời khuyên thiết thực giúp các em giải toả được về mặt tinh thần, làm cho các em cảm thây vững vàng, tự tin và trên cơ sở đó có thể tự giải quyết được vân đề của mình theo hướng tích cực
- Lổng ghép hoặc bô trí các tiết Giáo dục tập thể để tổ chức các hoạt động vui chơi, giáo dục kĩ năng nhằm giải tỏa những áp lực trong học sinh
- TỔ chức các buổi nói chuyên chuyên đề câu lạc bộ diễn đàn về các chủ
đề liên quan đến nội dung cần tư vấn cho học sinh đảm bảo mục tiêu tư vấn tâm lý học đường
* Điều kiện thực hiện: Tổ tư vân tâm lý học đường có kiên thức, kinh
nghiêm, kĩ năng và được tập huấn có bài bản
- Tổ chức các buổi tư vấn tâm lý phải phong phú, đa dạng, hấp dẫn và phù hỢp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của các em