BUỔI 1 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI Ngày soạn Ngày dạy Tiết theo TKB Tiết theo PPCT Lớp TSHS HS vắng Ghi chú I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Củng cố kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã.Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024Ôn tập truyện hiện đại GIÁO ÁN ÔN VĂN VÀO 10 THEO NỘI DUNG ĐỊNH HƯỚNG SỞ CAO BẰNG NĂM HỌC 2023 2024
Trang 1I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Củng cố kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội.
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng làm phần nghị luận xã hội trong bài thi tuyển sinh vào lớp 10.
3 Thái độ: Bồi dưỡng tình yêu văn học, có hứng thú khi làm bài thi.
4 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
1 Thầy: Soạn nội dung ôn tập, máy chiếu, phiếu học tập.
2 Trò: Ôn lại bài
III TIẾN TRÌNH
* Ổn định tổ chức
* Tổ chức dạy và học ôn tập
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý vào bài học mới.
- Phương pháp: Giải quyết vấn đề
( Thời gian làm bài: 120 phút)
I PHẦN ĐỌC HIỂU ( 3,0 điểm )
Đọc kĩ phần văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Trang 2“Chàng bèn theo lời, lập một đàn tràng ba ngày đêm ở bến Hoàng Giang Rồi quả thấy
Vũ Nương ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng, theo sau có đến năm mươi chiếc
xe cờ tán, võng lọng rực rỡ đầy sông, lúc ẩn, lúc hiện
Chàng vội gọi, nàng vẫn ở giữa dòng mà nói vọng vào:
- Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi, đã thề sống chết không bỏ Đa tạ tình chàng, thiếpchẳng thể trở về nhân gian được nữa
Rồi trong chốc lát, bóng nàng loang loáng mờ nhạt mà biến đi mất.”
(Theo sách Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2018)
Câu 1 ( 0,5 điểm) Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Do ai sáng tác?
Câu 2 ( 0,5 điểm) Chỉ ra một lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích trên và chuyển lời dẫntrực tiếp đó thành lời dẫn gián tiếp
Câu 3 ( 0,5 điểm) Qua câu nói của Vũ Nương với chồng, em nhận thấy nàng là conngười như thế nào?
Câu 4 ( 1,5 điểm) Có ý kiến cho rằng nếu nhà văn để Vũ Nương trở về trần gian sống
hạnh phúc với chồng con thì kết truyện sẽ trọn vẹn hơn Nêu suy nghĩ của em về vấn đề này(Nêu ngắn gọn không phân tích)
II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2 điểm) Trong cuộc sống, ai cũng cần có tình bạn Nếu không có tình bạn cuộc sống
thật buồn chán biết bao Hãy viết đoạn văn (200 chữ) phát biểu suy nghĩ của em về một tìnhbạn đẹp
Câu 2 (5 điểm) Suy nghĩ về cảm xúc của Viễn Phương khi vào lăng viếng Bác được thể
hiện trong đoạn thơ:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim !
(Viếng lăng Bác - Viễn Phương)
Bước 2: HS trả lời
-Hết -Bước 3: HS nhận xét về phần trả lời
Dự kiến câu trả lời : Đề gồm 2 phần: Phần Đọc- hiểu và phần Làm văn
Bước 4: GV nhận xét, dẫn vào bài : Cấu trúc đề thi tuyển sinh vào lớp mười cũng giống
như cấu trúc đề thi học kì các em đã làm quen Như vậy cấu trúc đề thi tuyển sinh vào mười
có hai phần, phần thứ nhất là phần Đọc- hiểu, phần thứ hai là phần Làm văn Phần Đọc- hiểugồm 2 phần( Ngữ liệu+ câu hỏi), phần làm văn cũng có hai phần ( Nghị luận xã hội + Nghịluận văn học)( Gv chiếu) Như vậy, dạng đề nghị luận xã hội các em chắc chắn sẽ được gặptrong đề thi tuyển sinh, đó cũng là nội dung ôn tập mà bất cứ thầy cô nào cũng dạy Trong
Trang 3nội dung ôn tập buổi hôm nay, cô sẽ giúp các em củng cố kiến thức về dạng đề và cách làmcâu Nghị luận xã hội, phần này chiếm 2đ trong tổng số điểm bài thi.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
TIẾT 1 :
Nội dung ôn tập: Kiến thức cơ bản cần nắm
- Mục tiêu: Hs nhớ lại những các kiểu bài nghị luận xã hội mà các em đã được học
- Phương pháp: Giải quyết vấn đề, thuyết trình, thảo luận,
- Kĩ thuật: Động não
- Cách thức: Hoạt động cá nhân, nhóm
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ôn tập
? Hãy nêu các kiểu bài nghị luận xã hội mà
các em đã được học?
1 Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời
sống
2 Nghị luận về vấn đề tư tưởng, đạo lí
3 Kiểu bài nghị luận về một vấn đề đặt ra
? Nhắc lại yêu cầu bài nghị luận về một về
một sự việc, hiện tượng đời sống
- Yêu cầu về nội dung:
+ Nêu rõ về sự việc hiện tượng có vấn đề về
Bố cục phải mạch lạc, luận điểm phải rõ
ràng, luận cứ phải xác thực, lập luận phù
hợp, lời văn chính xác, sống động
? Nhắc lại bố cục của bài văn?
b Yêu cầu bài nghị luận về một về một sự việc, hiện tượng đời sống.
c Bố cục
- Mở bài: Giới thiệu sự việc, hiện tượng đời sống cần bàn.
Trang 4- Kết bài: Bày tỏ ý kiến đánh giá khái quát về sự việc, hiện tượng vừa bàn, nêu bài học rút
ra đối với bản thân, xã hội
Lưu ý: Khuyến khích người viết đưa ra những quan điểm cá nhân, những kiến giải hợp lý,
thuyết phục
GV: Để làm tốt kiểu bài này, học sinh cần phải hiểu hiện tượng đời sống được đưa ra nghị
luận có thể có ý nghĩa tích cực cũng có thể là tiêu cực, có hiện tượng vừa tích cực vừa tiêu cực… Do vậy, cần căn cứ vào yêu cầu cụ thể của đề để gia giảm liều lượng cho hợp lý, tránh làm bài chung chung, không phân biệt được mặt tích cực hay tiêu cực
I MỞ ĐOẠN: nêu vấn đề I MỞ ĐOẠN: nêu vấn đề
1 Giải thích hiện tượng 1 Giải thích hiện tượng
a Tác dụng ý nghĩa của hiện tượng
b Biện pháp nhân rộng hiện tượng
c Phê phán hiện tượng trái ngược
3 Bài học cho bản thân 3 Bài học cho bản thân
III KẾT ĐOẠN: đánh giá chung về hiện
Nếu vấn đề thuộc mảng trường học thì mở bài như sau:
Môi trường học đường của chúng ta hiện nay đang đứng trước nhiều thói hư tật xấu như: bạo lực học đường, gian lận trong thi cử, nói tục chửi thề, bệnh thành tích trong giáo dục… một trong những vấn đề thách thức hàng đầu hiện nay đó chính là (…) đây là mộthiện tượng xấu có nhiều tác hại mà ta cần lên án và loại bỏ
Nếu vấn đề thuộc mảng ngoài trường học thì mở đoạn như sau:
Xã hội của chúng ta hiện nay đang đứng trước nhiều thách thức như: tai nạn giao thông,
Trang 5ô nhiễm môi trường, nạn tham nhũng, bệnh vô cảm… một trong những vấn đề thách thứchàng đầu hiện nay đó chính là (…); đây là một hiện tượng xấu có nhiều tác hại mà ta cần lên án và loại bỏ.
2 THÂN ĐOẠN
1 Giải thích: – Trước hết ta cần hiểu (…) là gì?
– Biểu hiện của hiện tượng này là: (Nêu một số dẫn chứng tiêu biểu)
Ví dụ: đề bàn về tai nạn giao thông
Trước hết ta cần hiểu “Tai nạn giao thông” là gì? Tai nạn giao thông là tai nạn do các phương tiện tham gia giao thông gây nên Bao gồm: tai nạn giao thông đường bộ, tai nạn giao thông đường thủy, tai nạn giao thông đường sắt, tai nạn giao thông đường hàng không Trong đó nhiều nhất là tai nạn giao thông đường bộ
- Từ đó mỗi người cần rút ra cho mình bài học để không dính vào những tác hại ở
trên.Như rèn luyện nhân cách, bản lĩnh; tham gia vào các sinh hoạt văn hóa lành mạnh (Trình bày thêm)
III KẾT ĐOẠN: Khẳng định lại vấn đề
Tóm lại, (…) là một hiện tượng xấu có nhiều tác hại ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội; mỗi cá nhân và tập thể cần lên án, đấu tranh và loại bỏ thói xấu ấy ra khỏi môi trường sống của chúng ta vì một (…) văn minh, tất cả hãy nói KHÔNG với (…)
HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG CÓ TÁC ĐỘNG TỐT ĐẾN CON NGƯỜI
Gv hướng dẫn mở đoạn đối với dạng đề
này
1 MỞ ĐOẠN
Chẳng hạn: Việt Nam vốn là một quốc gia yêu chuộng hòa bình và có nhiều truyền
thống nhân văn cao đẹp về lòng yêu thương con người, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, sự đồng cảm sẻ chia… một trong những biểu hiện cao đẹp của truyền thống ấy đang được tuổi trẻ ngày nay phát huy đó chính là (…), đây là một hiện tượng tốt có nhiều ý nghĩa nhân văn cao đẹp
Phần thân đoạn các em cần làm như sau: 2 THÂN ĐOẠN
1.Giải thích: – Trước hết ta cần hiểu (…) là gì?
Trang 6(…) là một hiện tượng có tính nhân văn cao đẹp Vì vậy chúng ta cần có biện pháp để nhân rộng hiện tượng này: (chỉ ra biện pháp)
3 Qua hiện tượng trên, bản thân mỗi người cần rút ra cho mình bài học: …
Phần kết đoạn, em cần làm như sau: 3 KẾT ĐOẠN
Tóm lại, (…) là một hiện tượng tốt có nhiều tác dụng to lớn đến đời sống xã hội, mỗi cá nhân và tập thể cần học tập và phát huy để môi trường sống của chúng ta luôn xanh-sạch – đẹp
TIẾT 2+3
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
- Mục tiêu: Thông qua làm các đề bài để
khắc sâu kiến thức về văn bản đã học
- Phương pháp: Giải quyết vấn đề, thuyết
trình, thảo luận, dự án
- Kĩ thuật: Động não
- Cách thức: Hoạt động cá nhân, nhóm.
? Hãy nêu nội dung và hình thức của đề bài?
1 Về hình thức: Đề bài yêu cầu viết đoạn
văn 200 chữ, đoạn văn nghi luận xã hội, học
sinh cần trình bày trong 1 đoạn văn ( không
được ngắt xuống dòng ), dung lượng an toàn
khoảng 2/3 tờ giấy thi ( khoảng trên dưới
20 dòng viết tay), Đoạn văn cần có câu mở
đoạn, thân đoạn, kết đoạn
2.Về nội dung : Dù dài hay ngắn thì đoạn
văn cũng phải đầy đủ các ý chính Cụ thể :
II Luyện tập
Đề 1: Suy nghĩ về vấn đề rác thải hiện nay bằng một đoạn văn khoảng 200 chữ.
? Hãy viết câu mở đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu mở đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
1 Mở đoạn
- Dẫn dắt, khái quát thực trạng rác thải hiệnnay
- Nêu quan điểm của em về vấn đề này
* Tham khảo câu mở đoạn: Vấn đề rác thải là một trong những hiện tượng nhức nhối
trong xã hội hiện nay
? Phần thân đoạn cần đảm bảo các ý gì?
2 Thân đoạn: Cần đảm bảo các ý sau:
* Giải thích khái niệm rác thải?
* Biểu hiện?
* Nguyên nhân?
* Tác hại?
* Biện pháp?
Trang 7Nhóm 3:
* Tác hại?
Nhóm 4:
* Biện pháp?
GV yc bốn nhóm, mỗi nhóm viết một luận
điểm trong thời gian 5p Sau đó các nhóm
sử dụng kĩ thuật công đoạn ( 5p), đại diện
các nhóm lên báo cáo kết quả Gv nhận xét
Dự kiến sản phẩm:
Nhóm 1:
*Giải thích khái niệm rác thải: Rác thải là gì?
+ Rác thải là những sản phẩm mà người tiêu dùng không còn muốn sử dụng nữa, đem vứt
ra nơi công cộng làm ảnh hưởng xấu đến môi trường
+ Rác thải là những phế thải nên nó được chia làm hai loại: rác thải công nghiệp và rác thảisinh hoạt… gồm đủ loại và đủ các chất liệu khác nhau như vỏ hoa quả, vỏ chai, bai bìnilon, giấy rác, con vật, nước thải
+ Ý thức bảo vệ môi trường không cao do trình độ dân trí thấp
+ Cơ sở vật chất nghèo nàn, dụng cụ chưa đứng rác quá ít, người dân ít tuân theo nhữngquy định nơi công cộng
+ Xử phạt không nghiêm minh, quá nể nang hoặc bao che, cũng có những trường hợpkhông thể xử lý được
Nhóm 3:
*Tác hại
+ Ảnh hưởng đến sức khỏe con người
+ Ảnh hưởng đến môi trường, gây ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước
+ Do môi trường sinh thái bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người không phảimột thế hệ mà nhiều thế hệ
Ảnh hưởng xấu đến môi trường, mất mĩ quan nơi công cộng
Nhóm 4:
*Biện pháp:
Trang 8+ Mỗi chúng ta cần có ý thức không xả rác bừa bãi, đề ra những quy định chung cần phải
đổ rác đúng nơi quy định
+ Cần tuyên truyền cho những người xung quanh ta ý thức bảo vệ môi trường nhất lànhững nơi công cộng
+ Cần phải đầu tư cơ sở vật chất, đặt thùng rác đúng nơi quy định
+ Cần có những hình thức xử phạt nghiêm khắc đối với những người vứt rác bừa bãi, đặcbiệt là những nơi công cộng
+ Học sinh chúng ta khi còn ngồi trên ghế nhà trường hãy rèn luyện cho mình ý thức bảo
vệ môi trường thật tốt, không chỉ bảo vệ ở gia đình mà còn ở nhà trường, xã hội
? Nêu yêu cầu phần kết bài?
Gọi Hs lên bảng viết phần kết bài, hs ở dưới
cùng viết ra giấy, sau đó đối chiếu với bạn
và nhận xét, Gv nhận xét
3 Kết đoạn:
- Khái quát lại suy nghĩ, nhận định về vấn
đề rác thải
Tham khảo kết bài : Bảo vệ môi trường là bảo vệ sự sống của mỗi người, vì vậy tất cả
chúng ta cần có ý thức bảo vệ môi trường, để môi trường xanh- sạch- đẹp- văn minh
1 Về hình thức: Đề bài yêu cầu viết đoạn
văn 200 chữ, đoạn văn nghi luận xã hội, họcsinh cần trình bày trong 1 đoạn văn ( không được ngắt xuống dòng ), dung lượng an toàn khoảng 2/3 tờ giấy thi ( khoảng trên dưới
20 dòng viết tay), Đoạn văn cần có câu mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn
2.Về nội dung : Dù dài hay ngắn thì đoạn
văn cũng phải đầy đủ các ý chính Cụ thể :
? Hãy viết câu mở đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu mở đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
* Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề
* Tham khảo câu mở đoạn: Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu giao tiếp con người
càng tăng, mạng Facebook được tạo ra giúp mọi người dễ dàng kết nối, tuy nhiên càngngày hiện tượng nghiện Facebook lại càng phổ biến
? Phần thân đoạn cần đảm bảo các ý gì?
yêu cầu cả lớp thực hành làm bài tập Sau
đó cử hai bạn cùng bàn là một nhóm Trong
nhóm đổi bài cho nhau và sửa bài cho nhau
Dự kiến sản phẩm:
* Thân đoạn: Cần đảm bảo các ý sau:
* Giải thích khái niệm Facebook?
Trang 9Nghiện Facebook là hiện tượng người sử dụng luôn chăm chú vào mạng Facebook, khôngthể rời ra và cảm thấy thiếu thốn, không thể sống thiếu Facebook.
Hiện trạng.
+ Lượng truy cập Facebook rất cao
+ Theo thống kê, Việt Nam có số lượng người sử dụng Facebook nhiều nhất ,lâu nhất đứnghàng đầu thế giới
Nguyên nhân.
+ Nhu cầu kết bạn toàn cầu tăng, hội nhập với thế giới cũng được đề cao
+ Trên mạng xã hội, người sử dụng thoải mái được bầy tỏ ý kiến mà không sợ bị kiểmsoát
+ Người sử dụng có thể dùng Facebook để che dấu bản thân, sống ảo với nhiều ngườikhác, là một con người khác nên họ thích sử dụng mạng xã hội nhiều hơn
+ Facebook là nơi có nhiều người được nổi tiếng, khiến nhiều người ham muốn được nổitiếng mà sử dụng nhiều hơn thường xuyên hơn
Tác hại.
+ Tốn thời gian
+ Dễ dàng mất thông tin cá nhân
+ Dễ dàng sống trong thế giới ảo mà quên mất bản thân mình trở nên tự ti ở ngoài
+ Gây ra tính cách xấu cho người dùng: tự ti, mặc cảm, đố kị, ghen ghét
Biện pháp.
+ Quản lý thời gian sử sụng hợp lý, tự ý thức được bản thân mình
+ Nhà nước phải đưa ra các chính sách sử dụng phù hợp và quản lý chặt chẽcác trường hợpxấu
+ Đối với học sinh: học tập , sử dụng Facebook là công cụ giải trí, kết bạn lành mạnh dưới
sự quản lý của cha mẹ nhà trường
- Liên hện bản thân
Em có sử dụng Facebook không và sử dụng như thế nào?
? Hãy viết câu kết đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu kết đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
* Câu kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề
* Tham khảo câu kết đoạn: Thay vì lúc nào cũng sống trong thế giới mạng xã hội , hãy
cùng nhau tham gia những hoạt động ngoài giờ bổ ích
1 Về hình thức: Đề bài yêu cầu viết đoạn
văn 200 chữ, đoạn văn nghi luận xã hội, họcsinh cần trình bày trong 1 đoạn văn ( không được ngắt xuống dòng ), dung lượng an toàn khoảng 2/3 tờ giấy thi ( khoảng trên dưới
20 dòng viết tay), Đoạn văn cần có câu mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn
Trang 102.Về nội dung : Dù dài hay ngắn thì đoạn
văn cũng phải đầy đủ các ý chính Cụ thể :
? Hãy viết câu mở đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu mở đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
* Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề
* Tham khảo câu mở đoạn: Ngày nay, trong việc giáo dục tồn tại rất nhiều vấn đề cần
phải được chú ý và sửa chữa, đặc biệt là với học sinh, vấn đề học tủ, học vẹt là rất đáng lo ngại
? Phần thân đoạn cần đảm bảo các ý gì?
Gv yc bốn nhóm, mỗi nhóm viết một luận
điểm trong thời gian 5p Sau đó các nhóm
sử dụng kĩ thuật công đoạn ( 5p), đại diện
các nhóm lên báo cáo kết quả Gv nhận xét
Dự kiến sản phẩm:
* Thân đoạn: Cần đảm bảo các ý sau:
* Giải thích khái niệm học tủ, học vẹt?
* Giải thích khái niệm hoc tủ, học vẹt?
- Học tủ là gì? → Đây là cách học chống đối trước những bài kiểm tra, kỳ thi Người học
sẽ chọn một bài bất kỳ mà họ cảm thấy có khả năng sẽ vào, sau đó chỉ học mỗi bài đó và mong rằng đi thi sẽ may mắn vào bài ấy Những người học tủ cũng là người không hiểu rõ bài, không nghiêm túc trong học tập
- Học vẹt là gì? → Học vẹt, khái niệm này bắt nguồn từ hành động của những chú vẹt ta hay nuôi
* Biểu hiện?Đó là cách học nhại, học thuộc mà không hiểu bản chất, để rồi qua một thời gian không động đến là sẽ quên sạch
Nhóm 2:
* Nguyên nhân?
Trước tiên, đó là do lười biếng, trên lớp không chịu nghe giảng Chính vì thế nên mới không hiểu rõ bài học mà phải lựa chọn phương pháp học như thế đối phó Do giáo viên trên lớp giảng khó hiểu, không gây hứng thú cho bài học nên không chú ý tới Hoặc nhiều người học những môn là do gia đình ép buộc, do chương trình học yêu cầu, chính những
Trang 11điều đó tạo áp lực, làm mất đi hứng thú và sự say mê học tập
Nhóm 3:
* Tác hại?
- Với bản thân: Trước hết, với chính bản thân người học tủ học vẹt, kiến thức sẽ không thể nào nắm vững được Qua thời gian là lại trở về tình trạng không biết gì về điều mình đã học Cứ như thế, lượng kiến thức càng lớn dần, sẽ khó có thể tìm ra được cách mà tiếp thu hết vào đầu ngay được Dần dần, bản thân người học sẽ rơi vào tình trạng ngày càng tuột
xa với kiến thức, không thể chủ động được trong học tập, kết quả càng kém đi Điều này sẽtạo ra tâm lý sợ hãi, áp lực càng thêm lớn, không thể tập trung làm được điều gì Quan trọng hơn nữa, học tập sẽ là nhân tố quyết định đến tương lai, không có kiến thức, thì làm sao bạn có thể chắc chắn rằng mình có thể may mắn bước qua mọi cánh cửa khó khăn của cuộc đời?
- Với gia đình: Những gia đình có con cái học sa sút sẽ vô cùng lo lắng Bởi vậy, khi ấy, không chỉ có mình bản thân bạn áp lực mà cả gia đình bạn cũng áp lực lo âu Cha mẹ luôn mong muốn con mình có thể học tập thành tài để cuộc sống sau này bớt khổ nhọc, bởi vậy,kết quả kém tức là tương lai cũng đang bị đe doạ
- Với xã hội: Một người học tủ học vẹt, nhân lên thành một con số lớn sẽ ảnh hưởng đến nền giáo dục nước nhà Người ta vốn nói, giáo dục là việc quan trọng nhất, chính là cách nhanh nhất hiệu quả nhất để phát triển đất nước Nếu như chỉ toàn những người không hiểu
rõ kiến thức, không có chút nào về điều mình học, vậy thì sao có thể đi lên đây?
Nhóm 4:
* Biện pháp?
Để tránh khỏi và giải quyết tình trạng này, mỗi người cần phải có kế hoạch học tập hợp lí, phân chia thời gian phù hợp rõ ràng và phải làm theo Khi không hiểu thì nên hỏi lại bạn bèhoặc thầy cô, không nên để quá lâu
? Hãy viết câu kết đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu kết đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
* Câu kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề
* Tham khảo câu kết đoạn: Tương lai của mỗi người nằm trong tay bản thân mình, đừng
chỉ vì một con số nhất thời mà học tủ, học vẹt; hãy cố gắng hết mình trong học tập, bạn sẽđạt được kết quả như ý muốn
Hs đọc yc đề bài Đề 4: Trong thời điểm dịch Covid-19 đang
diễn ra rất phức tạp, có nhiều người bánhàng lợi dụng việc người dân lo sợ để tănggiá hoặc bán các sản phẩm không đảm bảochất lượng Em hãy viết đoạn văn ngắnkhoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về vấn
đề trên
? Đề có yêu cầu gì về nội dung và hình
thức?
1 Về hình thức: Đề bài yêu cầu viết đoạn
văn 200 chữ, đoạn văn nghi luận xã hội, họcsinh cần trình bày trong 1 đoạn văn ( không
Trang 12được ngắt xuống dòng ), dung lượng an toàn khoảng 2/3 tờ giấy thi ( khoảng trên dưới
20 dòng viết tay), Đoạn văn cần có câu mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn
2.Về nội dung : Dù dài hay ngắn thì đoạn
văn cũng phải đầy đủ các ý chính Cụ thể :
? Hãy viết câu mở đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu mở đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
* Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề
* Tham khảo câu mở đoạn: Trước tình hình lây lan của Covid-19, rất nhiều người dân
mang tâm lý hoang mang, đổ xô đi mua khẩu trang y tế, nước sát khuẩn, để phòng ngừadịch bệnh, lợi dụng tình trạng này, đã có không ít tiểu thương tự ý tăng giá lên gấp 4 – 5lần so với ngày thường
? Phần thân đoạn cần đảm bảo các ý gì? * Thân đoạn: Cần đảm bảo các ý sau:
1 Giải thích hiện tượng: Covid-19 là bệnh do virus corona (gọi tắt là Covid-19) - bệnh
truyền nhiễm do một chủng virus mới gây ra Covid-19 được WHO công bố là đại dịchtoàn cầu, hiện đang ảnh hưởng và gây thiệt hại trên phạm vi toàn cầu
2 Bàn luận
a Phân tích tác hại:
- Tình trạng lợi dụng bối cảnh xảy ra dịch bệnh nâng giá bán khẩu trang lên gấp nhiều lần nhằm trục lợi là một thứ virus gây nguy hại cho môi trường kinh doanh cần phải xử lý nghiêm
- Hành vi như trên không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn vi phạm đạo đức kinh doanh
- Nếu không xử lý nghiêm, kịp thời có thể sẽ lây lan từ đối tượng này sang đối tượng khác
b Chỉ ra nguyên nhân:
- Do lòng tham lam tiền bạc, vật chất
- Do sự vô cảm với đồng loại
- Vì nhu cầu lợi ích cá nhân đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích tập thể
- Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo tới người dân, tự nâng cao cảnh giác, nên chọnmua, bán sản phẩm y tế tại các cơ sở, cửa hàng được cấp phép, có uy tín để tránh mua phảihàng giả, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ
3 Bài học cho bản thân: Là người dân chúng ta cần tin tưởng cơ quan nhà nước, luôn cập
nhật thông tin chính thống để có cho mình những hiểu biết loại bỏ những hành vi xấu khỏi
xã hội
Trang 13? Hãy viết câu mở đoạn?
- Gv yêu cầu hs viết nhanh câu mở đoạn, hs
đọc và nhận xét, gv nhận xét
* Kết đoạn: đánh giá chung về hiện tượng.
Tham khảo kết đoạn: Tóm lại, hành động các tiểu thương tự ý tăng giá khẩu trang, nước
sát khuẩn lên gấp 4 – 5 lần so với ngày thường là một hành động vi phạm đạo dức và viphạm pháp luật mà xã hội cần lên án
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, TÌM TÒI MỞ RỘNG
Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn
- Phương pháp: Giải quyết vấn đề, vấn đáp
- Kĩ thuật: Động não, dự án
+ Gv khái quát lại nội dung bài học
+ Về nhà viết hoàn chỉnh vào vở luyện viết văn Làm bài tập sau:
ĐỀ BÀI: THỂ HIỆN MÌNH LÀ MỘT NHU CẦU CỦA LỨA TUỔI HỌC SINH HÃY
VIẾT MỘT ĐOẠN VĂN KHOẢNG 200 CHỮ TRÌNH BÀY SUY NGHĨ CỦA EM VỀ CÁCH THỂ HIỆN BẢN THÂN TRONG MÔI TRƯỜNG HỌC ĐƯỜNG
- Chuẩn bị buổi sau ôn tập Cách làm bài văn nghị luận xã hội( tt)
*** RÚT KINH NGHIỆM SAU KHI DẠY:
chú
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Củng cố kiến thức về cách làm bài nghị luận văn học.
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng làm phần đọc hiểu, phần làm văn trong bài thi tuyển sinh vào lớp
10
3 Thái độ: Bồi dưỡng tình yêu văn học, có hứng thú khi làm bài.
4 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
Trang 14II CHUẨN BỊ
1 Thầy: Soạn nội dung ôn tập, máy chiếu, phiếu học tập.
2 Trò: Ôn lại bài
III TIẾN TRÌNH
* Ổn định tổ chức
* Tổ chức dạy và học ôn tập
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý vào bài học mới.
- Phương pháp: Giải quyết vấn đề,
- Kĩ thuật: Động não
- Tiến trình:
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Cử lớp trưởng lên triển khai trò chơi hát truyền vật (một tờ giấy) Bài hát : Quả gì ?
Kết thúc bài hát tờ giấy ở trong tay bạn nào bạn đó sẽ phải trả lời câu hỏi trong tờ giấy
? Thế nào là văn nghị luận ?
Bước 2: HS trả lời
Bước 3: HS nhận xét về phần trả lời
Bước 4: GV nhận xét, dẫn vào bài : Văn nghị luận là kiểu văn bản rất quan trọng trong đời
sống, và càng rất quan trọng trong khi các em làm bài thi tuyển sinh vào lớp 10 Buổi họchôm nay cô trò chúng ta cùng tiếp tục đi ôn tâp cách làm bài văn nghị luận văn học
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
II LUỴỆN ĐỀ (TIẾP THEO) Dạng 3: - Nghị luận về tác phẩm ttruyện
hoặc đoạn trích
Đề 3: Nêu cảm nhận của em về đoạn trích sau:
Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xa có nhìn thấy chúng tôi không? Chắc có,các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gần quả
bom Cảm thấy có ánh mắt các anh chiến sỹ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không
đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới Quả bom nằm lạnh lùng trên một bụi cây khô, một đầu vùi xuống đất Đầu này có vẽ hai vòng tròn màu vàng…Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom Đất rắn Những hòn soỉ theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Đất rắn Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi Tôi rùng và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành Hoặc là nóng từ bên trong quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng
(Trích Ngữ văn 9 – tập hai, NXB giáo dục, 2015)
?Đề bài trên thuộc kiểu dạng đề nào?
- Nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn
trích
? Nhắc lại khái niệm nghị luận về tác phẩm
Trang 15truyện hoặc đoạn trích?
Nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn
trích là trình bày những nhận xét, đánh giá
của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay
nghệ thuật của một tác phẩm truyện/ đoạn
trích cụ thể
Hs đọc yêu cầu đề
Mở bài cần có những yêu cầu gì?
Yc học sinh lên viết phần mở bài HS đọc và
nhận xét, gv nhận xét và chiếu kết bài cho
hs tham khảo
1 Mở bài: Cần nêu được:
- Giới thiệu tác giả
- Giới thiệu văn bản
- Nêu giới hạn và nội dung đoạn trích căn cứvào các từ cuả đề bài )
Tham khảo mở bài:
+ Nhà văn Lê Minh Khuê: Cây bút chuyên viết về truyện ngắn LMK làm thanh niên xungphong trong kháng chiến chống Mĩ
- Với trải nghiệm cuộc sống chiến trường, nhà văn có những trang viết rất chân thực, sinhđộng về cuộc sống chiến đấu của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đườngTrường Sơn
+ “ Những ngôi sao xa xôi” là một trong những tác phẩm thành công của Lê Minh Khuê.Truyện được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến đang diễn ra ác liệt, gay go “Những ngôi sao xa xôi” như một baì ca ca ngợi tinh thần kháng chiến anh dũng và vẻ đẹptâm hồn của những nữ thanh niên xung phong
+ Đoạn trích khắc họa khung cảnh và tâm trạng của nhân vật Phương Định phá bom
? Phần thân bài cần phân tích những luận
điểm gì?
Yêu cầu hs chỉ ra diễn biến tâm lí của nhân
vật, những biện pháp nghệ thuật và nêu tác
dụng?
Gọi hs đứng tại chỗ nêu - hs bổ xung, gv
nhận xét
2 Thân bài: Cần phân tích nghệ thuật và
nội dung của đoạn trích
Dự kiến phần thân bài:
- Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, Phương Định xung phong ra mặt trận, xẻ dọc TrườngSơn đi cứu nước Cuộc sống chiến trường nhiều khó khăn, hiểm nguy đã tôi luyện ởPhương Định lòng quả cảm, không sợ hi sinh Tâm lí của Phương Định trong một lần phábom được miêu tả rất chi tiết ở trong đoạn trích
- Đoạn văn khắc họa khung cảnh và không khí căng thẳng, nguy hiểm của việc phá bom:Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ…Tác giả đã sửdụng những câu trần thuật đơn ngắn, với nhịp điệu dồn dập, tạo không khí căng thẳng
- Phương Định có nét tâm lí con gái Mặc dù đây là một công việc rất quen thuộc nhưngkhông tránh khỏi những hồi hộp, căng thẳng: Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôikhông?
- Sự dũng cảm của PĐ được kích thích bởi lòng tự trọng Cảm giác như có ánh mắt của cácanh chiến sĩ dõi theo, PĐ không đi khom mà dõng dạc, đường hoàng, ngẩng cao đầu bước