Phưong hướng cơ ban nâng cao hiệu qua của công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ớ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay theo tư tường Hồ Chí Minh 173 3.3.2.. Vì vậy, để xây dựng được đội ng
Trang 1CHUNG THỊ VÂN ANH
Tư TƯỞNG HÒ CHÍ MINH
VÈ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ VỚI VIỆC
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CÁN BỘ
TRONG HỆ THÓNG CHÍNH TRỊ
Ở TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU HIỆN NAY
LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHÚNG
VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH sử
THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH - 2022
Trang 2ĐẠI HỌC QƯÓC GIA THÀNH PHỐ HÒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
CHUNG THỊ VÂN ANH
Tư TƯỞNG HÔ CHÍ MINH
VÈ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ VỚI VIỆC
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CÁN Bộ
Trang 3Đe hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đờ hết
sức quý báu cúa các tập thể và cá nhân
Trước hết, lôi xin bày lò lòng tri ân của tôi đến TS Nguyễn Tấn Hưng
và PGS.TS Hà Trọng Thà đã tận tâm hướng dần tôi nghiên cửu và thực hiệnluận án
Tôi xin chân thành cám on tập thể quý thầy cô trong Khoa Triết học, Phòng Sau đại học Trường Đại học khoa học xã hội và Nhân Văn - Đại họcquốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tinh giúp đờ tôi trong quá trình họctập, nghiên cứu và thực hiện luận án
Cuối cùng, tôi xin được biết ơn sâu sắc gia đình, những người thân,
bạn bè đồng nghiệp đã luôn là nguồn động viên to lớn về mọi mặt để tôi hoàn thành luận án này
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi nghiên cứu và thực hiện dưới
sự hướng dẫn cua TS Nguyễn Tấn Hưng và PGS.TS Hà Trọng Thà Kết quảnghiên cửu cùa luận án là trung thực và chưa được ai công bố Các tài liệu
được sứ dụng trong luận án có nguồn gốc, xuất xứ rò ràng
Người cam đoan
CHƯNG THỊ VÂN ANH
Trang 5MÓ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tống quan tình hình nghiên cứu đề tài 4
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận án 32
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cửu của luận án 33
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án 33
6 Đóng góp mới của luận án 34
7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn cùa luận án 34
8 Kết cấu cùa luận án 35
Chương 1 ĐIỀU KIỆN, TIÈN ĐÈ VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TU TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VÉ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ 36
1.1 ĐIÈU KIỆN HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VÈ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 36
1.1.1 Bối cảnh thế giới và tình hình xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 36
1.1.2 Thực tiền phong trào yêu nước ờ Việt Nam với việc hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ 42
1.2 TIÊN ĐÈ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VÈ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ 47
1.2.1 Truyền thổng dân tộc, quê hương và gia đình với việc hình thành tư tường Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ 47
Trang 61.2.2 Tinh hoa văn hóa nhân loại với việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
về cán bộ và công tác cán bộ 551.2.3 Lý luận cua chú nghĩa Mác - Lênin với việc hình thành tư tướng Hồ ChíMinh về cán bộ và công tác cán bộ 63
1.3 NHÂN TỐ CHỦ QUAN TRONG VIỆC HÌNH THÀNH TU TUÔNG
HÒ CHÍ MINH VÈ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ 69
1.3.1 Trí tuệ thiên tài, nhân cách, phẩm chất của Hồ Chí Minh 69
1.3.2 Sự tinh tường trong quan sát, nhạy bén trong hoạt động và tài năng
trong tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận 72
1.4 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIÈN TU TUỞNG HÒ CHÍ MINH VỀ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ 75
1.4.1 Thời kỳ trước cách mạng Tháng Tám năm 1945 - Thời kỳ tìm tòi, khảo
nghiệm 751.4.2 Thời kỳ từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - Thời kỳ phát triển tư tường Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ 81Kct luận chương I 87
Chuông 2 NỘI DUNG VÀ ĐẶC ĐIÉM TU TU ỞNG HÒ CHÍ MINH VÈ CÁN Bộ VÀ CỒNG TÁC CÁN Bộ 90 2.1 NỘI DUNG TU TUỞNG HỒ CHÍ MINH VÈ CÁN Bộ 90
2.1.1 Quan điềm cúa Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ 902.1.2 Quan điêm cùa Hồ Chí Minh về yêu cầu đoi với cán bộ cách mạng 97
2.2 NỘI DUNG TƯ’TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC CÁN Bộ
107
2.2.1 Quan đicm của Hồ Chí Minh về phát hiện, lựa chọn cán bộ 108
Trang 72.2.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xem xét, đánh giá cán bộ 1192.2.4 Quan điểm cùa Hồ Chí Minh về sử dụng, đãi ngộ cán bộ 1242.2.5 Quan điểm của Hồ Chí Minh về chống các biểu hiện tiêu cực trongcông tác cán bộ 130
2.3 ĐẶC ĐIÉM TƯ TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VÊ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ 131
2.3.1 Tư tướng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ có sự thống nhất giừa lý luận và thực tiền, giữa tính dân tộc và tính thời đại 131
2.3.2 Tư tường Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ mang tính khoa
học và cách mạng 1352.3.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ mang tính nhân
vân sâu sắc 138Kết luận chương 2 139
Chuông 3 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VÈ CÁN Bộ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ VÀO VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CÁN Bộ TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở TỈNH BÀ RỊA - VỮNG TÀU HIỆN NAY 141 3.1 NHŨNG YẾU TÓ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ 6 TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU 141
3.1.1 Bổi cành đất nước và yêu cầu cấp bách cùa sự nghiệp đổi mới đối với
tinh Bà Rịa - Vũng Tàu 141
3.1.2 Chiến lược phát triển cùa tỉnh Bà Rịa - Vùng Tàu đến 2025 và tầm nhìn
Trang 83.2 THỤC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ CÔNG TÁC CÁN Bộ TRONG HỆ THÓNG CHÍNH TRỊ Ở TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU VÀ
Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay 168
3.3 PHUONG HƯỚNG co BẢN VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC CÁN Bộ TRONG HỆ THÔNG CHÍNH TRỊ Ở TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU HIỆN NAY THEO TU TƯỞNG HÒ CHÍ MINH 173
3.3.1 Phưong hướng cơ ban nâng cao hiệu qua của công tác cán bộ trong hệ
thống chính trị ớ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay theo tư tường Hồ Chí Minh
173
3.3.2 Giải pháp chú yếu nâng cao hiệu quả công tác cán bộ trong hệ thống
chính trị ớ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay theo tư tường Hồ Chí Minh 180Kết luận chương 3 194
KÉT LUẬN CHUNG 197 TÀI LIỆU THAM KHẢO 201 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BÓ LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI CỦA LUẬN ÁN 217
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Sinh thời, Chú tịch Hồ Chí Minh coi cán bộ là gốc cua mọi công việc, là
cầu noi giữa Đang với nhân dân vấn đề cán bộ và công tác cán bộ được Hồ Chí Minh dành sự quan tâm đặc biệt và đặt lên vị trí hàng đau trong công tác
xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước Điều này được thế hiện rõ trongcác tác phàm của Người ờ tất ca các thời kỳ hoạt động Đen những giây phút
cuối cùng của cuộc đời, trong “Di chúc” thiêng liêng, Người vẫn không quên dặn dò cán bộ, đảng viên ràng: “Mồi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấmnhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” (Hồ Chí Minh, 201 ln,tr.611-612)
Vận dụng sáng tạo tư tường cua Người về cán bộ và công tác cán bộ, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, đặc biệt trong 35 năm thực hiệnđường lối đối mới toàn diện, đất nước ta đà đạt được những thành tựu to lớn,
có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mè, toàn diện so với nhừng năm trước đôimới, tạo ra thế và lực mới đế bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước và chú động hội nhập quốc tế Đối với vấn đề cán bộ vàcông tác cán bộ, Đàng Cộng sản Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt
Kê từ sau Đại hội Đãng lần thứ VI (1986), chất lượng đội ngũ cán bộ đà được
nâng lên, công tác cán bộ ở nước ta đà có nhừng đổi mới quan trọng về tư duy
lý luận và trong hoạt động chi đạo thực tiễn Các yêu cầu về đạo đức, năng
lực được bồ sung, phù hợp với yêu cầu công tác trong điều kiện mới Công
tác cán bộ được đối mới trên nhiều mặt: Xác định tiêu chuẩn, đánh giá, quy
hoạch, đào tạo, bổ trí, luân chuyến, sứ dụng, quản lý, chính sách đổi với cán
bộ, v.v
Tuy nhicn, bối canh mới cua đất nước và thế giới đặt ra những ycu cầu
mới đối với người cán bộ và công tác cán bộ Đó là sự phát triển như vũ bão cúa khoa học và công nghệ, xu thế quốc tế hoá nguồn nhân lực, nhừng tác
Trang 10động sâu săc của cách mạng công nghiệp lân thứ tư Bôi cảnh ây vừa là thời
cơ, vìra là thách thức đối với nước ta trên tất cả các mặt Ớ trong nước, công cuộc đồi mới và hội nhập quốc tế ngày càng đi vào chiều sâu, sức mạnh tồng
hợp và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao, tạo tiền đề đề
đất nước phát triển nhanh, bền vững Bên cạnh đó, sự nghiệp cách mạng của
Đáng và nhân dàn ta vẫn đứng trước nhiều khỏ khăn, thách thức; bổn nguy cơ
mà Đáng đã chỉ ra vẫn còn hiện hữu, thậm chí có mặt còn gay gat hơn; vấn
đề an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội vần tiềm ẩn những nhân tố dễ gây
mất ôn định Bên cạnh đó, sự chống phá của các the lực thù địch, phản độngngày càng tinh vi, nguy hiểm, phức tạp hơn, đặc biệt là trong điều kiện phát
triển kinh tể thị trường, hội nhập quốc tế, sự bùng nố của truyền thông xà hội,chiến tranh trên không gian mạng, Những năm tới là giai đoạn chuyến giao
thế hệ từ lớp cán bộ được sinh ra, được rèn luyện, trương thành trong chiếntranh, chú yếu được đào tạo ở trong nước và tại các nước xã hội chủ nghĩa,
sang lớp cán bộ sinh ra, lớn lên, trưởng thành trong hòa bình và được đào tạo
từ nhiều nguồn, nhiều nước có thể chế chính trị, văn hóa khác nhau
Bối canh đó đòi hởi đội ngũ cán bộ phải “có phẩm chất, năng lực, uy tín,ngang tầm nhiệm vụ; đú về số lượng, có chất lượng và cơ cấu phù hợp vớichiến lược phát triển kinh tế - xà hội và bào vệ Tổ quốc; bảo đảm sự chuyến
tiếp liên tục, vừng vàng giữa các thế hệ, đủ sức lành đạo đưa nước ta trờ thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045trở thành nước công nghiệp hiện đại, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vì
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, ngày càng phồn vinh, hạnh phúc” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2018b) De phù hợp với
tình hình mới, việc đổi mới tư duy về cán bộ và công tác cán bộ là công việc
quan trọng hàng đầu
Những thành tựu của sự nghiệp đôi mới sau 35 năm đã đưa thế và lực
cúa đất nước lên một tầm cao mới Vị thế và uy tín của đất nước ta ngày càng
Trang 11được khăng định và nâng cao trên vũ đài quốc tế Đó là kết quả cùa nồ lực,quyết tâm, bền bỉ vượt lên mọi khó khăn của toàn Đảng, chính quyền và nhândân cá nước, trong đó có sự cống hiến, đóng góp quan trọng cúa đội ngũ cán
bộ Những đóng góp cúa đội ngũ cán bộ là rất đáng được trân trọng Tuy
nhiên, vần còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên có dẩu hiệu phai nhạt về lý tướng, giảm sút về ý chí; tác phong làm việc hời hợt, ngại khó, ngạikhổ, suy thoái về tư tương chính trị, đạo đức, lối sống và có nhừng biểu hiện
của “tự diễn biến”, “tự chuyến hóa” Một số cán bộ lãnh đạo, quán lý, trong
đó có cả cán bộ cấp chiến lược, thiếu gương mẫu, uy tín thấp, năng lực, phẩm
chất chưa ngang tầm nhiệm vụ, quan liêu, xa dân, cá nhân chú nghĩa, vướngvào tham nhũng, làng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm (Đáng Cộng sản Việt Nam,
2018b) Tình trạng dó đã ít nhiều làm giảm sút uy tín, vai trò lãnh dạo của Đáng, làm tổn thương đến tình cam, niềm tin cua nhân dân đổi với Đang và
với chế độ
Bà Rịa - Vũng Tàu là một tỉnh thuộc mien Đông Nam Bộ của Việt Nam,
thuộc vùng kinh tế trọng điếm phía Nam với nhiều tiềm năng phong phú cho
sự phát triển Hiện nay, Đang bộ và nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đang ra
sức phấn đẩu, thực hiện mục tiêu mà đại hội Đàng bộ tỉnh lần thứ VII đe ra:
“Tăng cường xây dựng, chinh đốn Đáng và hệ thống chính trị trong sạch,vũng mạnh; bảo đảm quốc phòng, an ninh vũng chắc; nâng cao chất lượng cuộc sống và niềm tin cua Nhân dân; tiếp tục phát triển Bà Rịa - Vũng Tàu
thành tỉnh mạnh về công nghiệp, cảng biển, du lịch và nông nghiệp công nghệ
cao Phấn đấu đến năm 2025 tiếp tục là tinh đứng trong tổp đầu ca nước về GRDP binh quân đầu người” (Đảng bộ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu, 2020)
Tuy nhiên, vấn đề chất lượng cán bộ cũng như công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ở tinh Bà Rịa - Vũng Tàu trong những năm qua còn bộc lộ
nhũng bất cập, hạn chế: “Công tác kiểm điểm, đánh giá chất lượng cán bộ,đảng viên ở một sổ đảng bộ, tố chức đảng chưa thực chất; chất lượng sinh
Trang 12hoạt và tính chiến đấu của một vài tô chức cơ sở đảng còn chưa cao; năng lực,
hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của một bộ phận cán bộ và người đứng đầu chưa
đáp ứng yêu cầu Công tác bo trí, sư dụng cán bộ [ ] chưa được quan tâm
đúng mức [ ].Việc xử lý một sổ vấn đề liên quan đến công tác cán bộ, [ ]
hiệu quả chưa cao” (Tinh ủy Bà Rịa - Vùng Tàu, 2020)
Vì vậy, để xây dựng được đội ngũ cán bộ có đầy đu phẩm chất, năng lực,
uy tín đáp ứng yêu cầu mới trong giai đoạn hiện nay cũng như trong tương lai,
bên cạnh việc tống kết thực tiễn, bám sát thực tiễn đất nước và địa phương thìviệc trờ lại nghiên cứu một cách có hệ thống, nghiêm túc tư tưởng Hồ Chí
Minh về cán bộ và công tác cán bộ là việc hết sức cần thiết, đồng thời tôngkết quá trình thực hiện công tác cán bộ trong hệ thong chính trị tinh Bà Rịa -
Vũng Tàu trên nền tảng tư tường Hồ Chí Minh là diều có ý nghĩa về mặt thực
tiễn, nhàm khắc phục những hạn chế, tồn đọng trong vấn đề cán bộ và công tác cán bộ trong hệ thống chính trị của Tinh nhùng năm qua; đồng thời gópphần thực hiện thắng lợi Nghị quyết đại hội Đảng bộ Tỉnh lần thứ VII (2020),
thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biếu Dãng toàn quốc lần thứ XIII
(2021) Xuất phát từ lý do đó, tôi chọn đề tài Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán
hộ và công tác cán hộ với việc nâng cao hiệu quả công tác cán hộ trong hệ thống chính trị ở tỉnh Bà Rịa - Vững Tàu hiện nay làm luận án tiến sĩ Triết
học, chuyên ngành chủ nghĩa duy vật biện chúng và chủ nghía duy vật lịch sử
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Trong công tác xây dựng đảng, đặc biệt là một đảng cầm quyền, thì đầutiên là vấn đề con người, cụ thề là cán bộ và công tác cán bộ Đây là nhiệm vụ
quan trọng hàng đầu Không chi Ho Chí Minh mà trước đó, V.I.Lênin cùng đánh giá cao tầm quan trọng của công tác cán bộ khi nhiều lần nhấn mạnh:Khi chú trương, đường lối, chính sách và nhiệm vụ được Đáng vạch ra một cách đúng đắn, thì kết quả thực hiện hoàn toàn do đội ngũ cán bộ và công tác
tố chức cán bộ tạo nên Sau kill lành đạo nhân dân Nga thực hiện thành công
Trang 13Cách Mạng Tháng Mười Nga 1917, xây dựng nước Nga theo mô hình xã hộichú nghĩa, V.I.Lênin đã rất quan tâm đến vấn đề cán bộ và công tác cán bộtrong bổi cánh nước Nga non tré, đối diện với vô vàn khó khăn, thư thách.
Trong suốt quá trinh tìm đường cứu nước, quá trình chuẩn bị mọi mặt để
sáng lập, rèn luyện Đàng và trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí
Minh chưa bao giờ hết quan tâm đến vấn đề cán bộ và công tác cán bộ Vì
vậy, trong hầu hết các tác phẩm của mình, từ những tác phẩm thời kỳ đầu
trong cuộc đời hoạt động cua Người như Đường kách mệnh, đến Sưa đồi lối
làm việc trong bối cành cuộc kháng chiến chổng thực dân Pháp, và ngay cả
khi sắp đi xa - trong Di chúc thiêng liêng - Người cũng không quên dặn dòĐảng và Chính phú về công tác cán bộ khi nhắc nhở: “Đầu tiên là cóng việc
dổi với con người” (Hồ Chí Minh, 201 In, tr.616)
Đen nay, tư tương cua Người về cán bộ và công tác cán bộ đã được
nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm, xem xét dưới các góc độgiá trị tư tưởng, ý nghĩa cũng như sự vận dụng tư tướng Hồ Chí Minh về cán
bộ vào tùng lĩnh vực, từng ngành, từng địa phương
Ở nước ngoài, những cuốn sách, bài viết về cán bộ và công tác Hồ Chí
Minh cùa các tác giả nước ngoài đốn nay vẫn chưa xác định được chính xác
và đầy đủ Theo đánh giá của nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Sáu (2005), đến
nay đà có hơn 200 công trinh nghiên cửu và tác phấm viết về Bác Hồ Phạm
vi nhở hơn cũng có hàng ngàn bài báo của giới nghiên cứu về triết học, lịch
sừ, tâm lý học, nhân chùng học, vãn hóa học, của các nhà thơ, các phóng viên viết về Hồ Chí Minh được công bố, đăng tái trên hàng trăm tạp chỉ (tr 161).Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và
công tác cán bộ với tư cách một công trình độc lập thì chưa có Thay vào đó,
nội dung này chú yếu được các nhà nghiên cứu ngoại quốc lồng ghcp trongcác bài viết, đánh giá cùa họ về Bác Hồ Bản thân các nghiên cứu này cũng
Trang 14rất đa dạng, phức tạp với những mục đích, ý đồ khác nhau, và có thể chia
thành hai nhóm:
Thứ nhất, những tài liệu, hài viết, câu chuyện kê về Hồ Chi Minh cùa
những nhà nghiên cứu, các lác gia là những đồng chí, hạn hè của nhân dân
Việt Nam và yêu mến Hồ Chỉ Minh. Nhóm tác giã này đã đỏng góp nhiều tài
liệu quý báu, cũng như có những nhận định đúng đan, sâu sac về Người.Nhừng tài liệu cua họ chu yếu là những hồi ký, hồi ức, những ghi chép về
những kỷ niệm cúa họ với Hồ Chí Minh, thể hiện những cám nhận, đánh giá
của họ về Người trong quá trình tiếp xúc, làm việc, cùng hoạt động cáchmạng với Hồ Chí Minh
Ngay từ năm 1923, nhà thơ Xô viết (cũ) Osi Mandelstam đã có ấn tượng sâu sắc về nhà cách mạng tré Nguyễn Ái Quốc ngay từ lần đầu gặp gỡ Nhà
thơ này đã viết trên tạp chí Ogoniok, sổ 39 (ra ngày 23/12/1923), ràng: “Từ Nguyễn Ái Quốc đà toa ra một thứ văn hóa, không phải văn hóa Âu châu, mà
có lè là một nền văn hóa tương lai” “Dân An Nam là một dân tộc giản dị và
lịch thiệp Qua phong thái thanh cao, trong giọng nói tram lang của Nguyễn
Ái Quốc, chúng ta như nghe thấy ngày mai, như thấy sự yên tình mênh mông
của tình hữu ái toàn thế giới” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.462-463)
Luật sư Francis Henry Loseby - người đà giúp Hồ Chí Minh thoát khỏinhà tù thực dân Anh ờ Hồng Kông (1931-1933) cũng tự hào khi đánh giá rang
việc ông trờ thành luật sư bào chừa cho Tống Văn Sơ (tên Bác khi ờ Hồng Kông) chính là việc làm tốt nhất mà ông đã từng làm, và đó mãi mãi là “mộtviệc làm sáng suốt”
Viết về Hồ Chí Minh, nhiều người thường bat đầu bang sự thán phục đức tính giàn dị, khiêm nhường, thông qua hình ánh chiếc dép lốp và bộ quần áo
kaki Salvador Allende, cố tồng thống Chile, khi đen thăm Bác Hồ (1969) đã
viết: Chủ tịch Hồ Chí Minh là lịch sử, là người con đồng thời là người cha của cách mạng Chưa kill nào chúng tôi thấy sự giãn dị và sự vĩ đại lại kết tinh
Trang 15ớ một con người như Hồ Chí Minh Tư tướng và lời nói của Hồ Chí Minh chứa đựng sự đau thương và khí phách anh hùng của cả một dân tộc đã viết
nên những trang sứ anh hùng của mình Nhưng sự dịu hiền toa ra từ mỗi cứ
chi, lời nói thì chỉ thấy ở Bác Hồ (Trần Đương, Nguyễn Thị Minh Hương,
2006, tr.234-235) Bốn năm sau khi Bác Hồ mất, trong bài phát biếu của
mình, Salvador Allende tiếp tục nhắc đến Người như một biểu tượng của lương tri và ý chí của tất cá những người cách mạng: “Chưa bao giờ trong đờitôi, có dịp được trò chuyện, trao đôi và thảo luận với những con người lồi lạc,
với những nhà cách mạng xuất sẳc như Người” (Xem: Khánh Linh, 2019)
Tiến sĩ Medagat Ahmed (nguyên Giám đốc UNESCO khu vực Châu Á Thái Binh Dương, đại diện đặc biệt của Tổng Giám đổc UNESCO) đà dành
-những từ ngữ tốt dẹp và sự khả kính khi nói về Hồ Chí Minh: “Lòng yêu nước
cua Người được phát huy cùng với sự hiểu biết sâu sắc về khoa học chính trị
và quân sự, về lịch sử và văn hóa, và trên tất cả Người hết lòng yêu mến nhân
dân” ( ) Ông khắng định: Trong lịch sử cùa nhân loại, có rất ít nhân vật trớ thành huyền thoại khi còn sổng Nhưng Hồ Chí Minh là một trong số những con người như vậy Lý do đe Hồ Chí Minh được ghi nhớ không chi xuất phát
từ việc ông là lãnh tụ giải phóng dân tộc và đồng bào bị áp bức, mà còn ở chồ
Hồ Chí Minh là một minh triết, mang lại hy vọng mà mở ra một tương lai tươi
sáng cho những con người đang đấu tranh không khoan nhượng để đấy lùi bấtcông khỏi thế giới này (Xem: Khánh Linh, 2019)
Raymond Aubrac, người bạn tin cậy của Hồ Chí Minh kể từ chuyến thăm nước Pháp của Bác năm 1946, trong cuổn Hồi ký Noi ký ức dừng chân
đà kề về Hồ Chí Minh rằng, tính lịch thiệp, sự quan tâm và cả tình cảm màcon người đó biểu lộ khiển chúng tôi lập tức đề nghị ông đến ớ cùng gia đình( ) Con người có tính cách đặc biệt đó, ngoài những đức tính thiên phú khác, còn có khả năng thiết lập ngay những mối quan hệ đơn giàn nhất với tất
cả những người đối thoại, dù họ là Bộ trưởng hay nông dân Chi trong chốc
Trang 16lát, ai cũng thấy thoải mái và không bao giờ ông giữ khoang cách, mà thường
những người tự biết hay làm ra vê là nhà lành đạo hay người nôi tiếng thường
ân mình sau đó (Aubrac, R, 1996)
Trong một bài đăng trên Báo Mainichi Shimbun Nhật Bủn (số ra ngày
10/9/1969), Nhà báo người Australia Wilfred Burchett (1911- 1983) đã viết
về Bác Hồ: Người là một con người thăng than, khiêm tốn, giản dị Khi tôi đến thăm Người mặc bộ quẩn áo vải nâu mà những nông dân thường mặc và
đi đôi dép cao su lốp ô tô, Người ra đón tôi như đón một người quen cũ Tác phong giản dị, không cầu kỳ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh suốt đời không thayđổi Một đặc diêm nừa cua Chu tịch Hồ Chí Minh là Người trình bày nhừng
sự việc hết sức phức tạp bằng những lời lẽ ngắn gọn, dùng nhùng hình ảnh hết
sức trong sáng khiển ai cũng có thể hiếu dược Án tượng nối bật nhất mà bất
cứ ai lần đầu tiên gặp Chu tịch Hồ Chí Minh cũng đều cám thấy là trí tuệ tậptrung ở đôi mắt đen ngời sáng của Người, là lòng nhân đạo và sức hấp dẫn
làm cho người tới thăm thấy gần gũi ngay với Người Ân tượng thứ hai là khảnăng sử dụng ngôn ngữ một cách chắc chắn và chính xác để đi thẳng vào cốt
lõi của vấn đề (Xem: Khánh Linh, 2019)
Trong bài viết đăng trôn Báo Akahata (cơ quan ngôn luận cùa Trung ương
Đảng Cộng sản Nhật Bản, sổ ra ngày 5/9/1969), hai nhà báo Haramada
Satomi và Yonehara Itaru cũng chia sẻ ấn tượng cúa họ về Chủ tịch Hồ Chí Minh, rằng, đó là một con người gian dị và gần gũi: Chúng tôi có ấn tượng là
những người Việt Nam sang thăm Nhật Bàn đều rất khiêm tốn, giản dị Tôi
cảm thấy chính phẩm cách, tác phong đặc biệt khiêm tốn, giản dị, gần gùi cúa
Chu tịch Hồ Chí Minh đã ảnh hưởng sâu sắc đen Dáng Lao động Việt Nam và
nhân dân Việt Nam (Xem: Khánh Linh, 2019),
Trong cuốn hồi ký mang ten Two Years in Revolutionary China, 1925
-1927 (1971), tác già V Akimova đã dành nhũng tinh cảm tổt đẹp khi nói về
Hồ Chí Minh Trong ký ức của Bà, Hồ Chí Minh là một con người tuyệt vời,
Trang 17vóc dáng manh dẻ, bộ áo quần rộng thùng thình, đôi mắt chăm chú và đượmbuồn: Anh ấy nói tiếng Pháp rất tốt, cũng như tiếng Anh và tiếng Quảng Đông, và anh cũng biết nhiều tiếng Nga Anh tên là Lý Thụy nhưng chúngtôi thường gọi anh là Lý An - Nam vì quê hương cua anh ờ Việt Nam Anh cư
xừ rất tốt với mọi người nhưng anh ấy khá kín đáo và rất nghiêm túc Mãi
về sau, vợ của ngài Borodin mới nói cho tòi biết rằng anh ấy chính là Nguyền
Ái Quốc (dần theo: Pierre Brocheux (2007; translated by Claire Duiker) Ho
Chi Minh: Abiography. New York: Cambridge University Press Tr.32)
Thứ hai, những công trình, bài viết của các nhà nghiên cứu về lịch sử, chỉnh trị, văn hóa, trên thế giới, với các góc nhìn khác nhau Tác giả cúa
các nghiên cửu thuộc nhóm này khá đông và phức tạp về quan điếm khi viết
về Việt Nam và Lãnh tụ Hồ Chí Minh Trong đó, tác già luận án chú ý dển
các nghiên cứu như: Nghị quyết của Tồ chức Giáo dục, Khoa học và Vãn hóa Liên Họp Quốc (UNESCO) về kỷ niệm 100 năm sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh: VỊ anh hùng dãn tộc cùa Việt Nam và là một nhà vãn hóa lớn (1990);
Hồ Chí Minh - nhà tư tường cùa tác giá Shingo Shibata (Trong sách: Thế giới
ca ngợi và thương tiếc Hồ Chu tịch, Tập 3, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1971); Hồ
Chí Minh giãi phỏng dân tộc và đôi mới cùa tác giả Furuta Matoo (Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997); Đồng chỉ Hồ Chỉ Minh của tác giả người
Nga Evgheni Kobelev (Nxb Thanh Niên, 1985); v.v
Nghị quyết của UNESCO về ki niệm ỉ 00 năm sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh: VỊ anh hùng dãn tộc của Việt Nam và là một nhà văn hóa lớn (1990)
thế hiện sự tôn vinh, thừa nhận của thế giới đổi với những đóng góp của Hồ
Chí Minh Diều này cho thấy những công lao, sự cống hiến và hy sinh của Hồ Chí Minh đối với nhân loại tiến bộ là không thể phu nhận được
Nghị quyết cúa UNESCO đã khái quát tương đối đầy đu và chính xác
công lao to lớn của Hồ Chí Minh: “Sự đóng góp quan trọng về nhiều mặt của
Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực văn hóa giáo dục và nghệ thuật là
Trang 18kết tinh của truyền thống hàng ngàn năm cúa nhân dân Việt Nam và những tư
tưởng của Người là hiện thân của nhừng khát vọng của các dân tộc trong việc
khẳng định bán sắc dân tộc cúa mình và tiêu biều cho việc thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau ” (Xem: Phạm Khái, 2010)
Là một người gắn bó với nhân dân và đất nước Việt Nam từ lâu, nhà
nghiên cứu Evgheni Kobelev, tác giả cuốn sách Đồng chi Hồ Chi Minh đà viết: “Nghị lực phi thường, ý chí sắt đá, lòng dũng cám vô song của đồng chí
Hồ Chí Minh cùng với sự giản dị và lòng nhân đạo của Người đã làm cho
nhân dân Việt Nam, nhân dân Liên Xô, những người cộng sản và những người tiến bộ trên toàn thể giới kính trọng và yêu mến Người sâu sắc”
(tr.263)
Có the thấy, góc tiếp cận và the giới quan cua các học giả nước ngoài dù
có khác nhau, thì điểm chung dễ thấy ớ họ là đều đánh giá cao về cuộc đời
hoạt động, phàm chất đạo đức, phong cách làm việc khoa học, lối sống giản dị của Hồ Chí Minh cũng như nhừng đóng góp của Người đối với phong trào
cách mạng của nhân dân tiến bộ trên thế giới Dù rang, những công trinh nàychưa đi vào nghiên cứu chuyên biệt một nội dung nào trong tư tường Hồ Chí Minh, nhưng tác giả luận án vẫn tham khảo các nghiên cún nói trên một cáchnghiêm túc nhằm khăng định và nhấn mạnh ràng: Phong cách, phẩm chất đạo đức cách mạng cùa Hồ Chí Minh được công nhận, yêu mến không chỉ bới
người dân Việt Nam mà còn được công nhận và kính nể bời các chính khách,
bạn bè, học giả quốc tế Điều đó cho thấy, tư tưởng của Người về cán bộ (với nhùng phấm chất đạo đức, phong cách cần có của một cán bộ cách mạng)mang đậm dấu ấn cá nhân cùa Hồ Chí Minh Nhừng giá trị tru việt của Người
mang giá trị phổ biến, cần được nghiên cứu, kế thừa, học tập và vận dụngsáng tạo trong công tác cán bộ trong giai đoạn hiện nay
Ở Việt Nam, theo nhận định của các nhà nghiên cứu, công tác nghiên cứu
tư tưởng Hồ Chí Minh một cách toàn diện, chuyên sâu và có hệ thống mới chỉ
Trang 19được đặt ra từ những thập niên 90 cúa thế kỷ XX Đen nay, các công trình của
các tác giả nghiên cứu về Hồ Chí Minh có thề nói là rất nhiều, từ các công
trình độ sộ, nhiều tập, nhiều trang, đến các bài báo đon le đăng trên các tạpchí
Trước hết, phải kể đến các cuốn sách viết về Hồ Chí Minh của cố Thu
tướng Phạm Văn Đồng: Hồ Chỉ Minh - một con người, một dân tộc, một thời đại, một sự nghiệp (Nxb Sự thật, Hà Nội, 1990); Hồ Chi Minh - Tinh hoa và
khi phách của dân tộc, lương tâm của thời đại (Nxb Sự thật, Hà Nội, 1990);
Hồ Chí Minh và con người Việt Nam trên con đường đường dán giàu, nước mạnh (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993); Những nhận thức cơ bản về tư
tưởng Hồ Chi Minh (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998); Học Chu tịch
Hồ Chí Minh - Chúng ta học gì (Nxb Chính trị Quổc gia - Sự thật, Hà Nội,
2015);
Các công trình của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Hồ Chủ tịch - Nhà chiến lược thiên tài, người cha thân yêu cua lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam
(Nxb Sự thật, Hà Nội, 1975); Tư tường Hồ Chí Minh - quá trình hình thành
vả phát triển (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1993); Tư tưởng Hồ Chí
Minh và con đường cách mạng Việt Nam (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
2003); Thế giới còn đỏi thay nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi (Nxb
Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021),
Và các nghiên cứu của GS Trần Vãn Giàu: Sự hình thành về cơ bán tư
tưởng Hồ Chỉ Minh (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997); Hồ Chí Minh -
Vĩ đại một con người (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009); Hồ Chí Minh - Chán dung một tám hồn và trí tuệ vì đại (Nxb Tống hợp TP Hồ Chí Minh,
TP Hồ Chí Minh, 2011);
Trong các đồng chí lãnh đạo Đang và Nhà nước, cổ Thú tướng Phạm Văn
Đồng là người có sớm và nhiều công trình nghiên cứu về tư tưởng và đạo đức
Hồ Chí Minh Ông đánh giá cao sự nhạy bén về chính trị, tính cách mạng sâu
Trang 20sắc và giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh đổi với công cuộc xây dựng và chấn hưng đất nước ngày nay Khó có thế phàn tích, đánh giá hết nhừng luận điếm khoa học, những giá trị to lớn các công trình nghiên cứu của cổ Thutướng Phạm Văn Đồng về Hồ Chí Minh Vì đó là sự nghiên cứu khoa học sâu
sắc, với nhũng trải nghiệm của một nhân chứng lịch sử, một nhà lãnh đạo cao cap, một nhà văn hóa lớn của dân tộc
Trong cuồn sách mang tên “Hồ Chí Minh, một con người, một dãn tộc,
một thời đại, một sự nghiệp ”, cố Thú tướng Phạm Vãn Đồng đã phân tích,
làm rõ mối quan hệ giữa Hồ Chí Minh và tư tưởng cua Người với yểu tổ thời
đại, với sự nghiệp cách mạng giải phóng của dàn tộc ta, khi viết: Khới đầu từ
một con người, thông qua một dân tộc và một thời đại, cuối cùng đưa đến một
sự nghiệp, giái phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giài phóng con người Đó là
điều Hồ Chí Minh ấp u, tâm niệm suốt cuộc đời” (Xem: Phạm Vãn Đồng, 1990a, tr.39)
Trong tác phấm “Hồ Chí Minh và con người Việt Nam trên con đường
dân giàu nước mạnh ”, cổ Thú tướng Phạm Vãn Dồng lại nói về “con người
Việt Nam trong lịch sử Việt Nam” và đặc biệt tập trung nội dung “Hồ Chí
Minh và con người Việt Nam” Thông qua cuốn sách này, Ông đà khắc hoạ rõnét những trăn trở của Hồ Chi Minh trước tình cảnh đau khố, lầm than cùng cực của người dân Việt Nam và cách Hồ Chí Minh lựa chọn đế giải phóng đồng bào mình khởi ách áp bức cùa chủ nghĩa thực dân xâm lược(tr.50-60) Ông còn nhấn mạnh, Hồ Chí Minh không chỉ tìm con đường giải phóng giải phóng cho con người Việt Nam mà còn giái phóng cho con người nước khác(tr.116) Từ đó, Ông khái quát về quá trình hình thành con người Hồ Chí
Minh và nêu ra một cách tiếp cận rất khoa học và tong quát về con người và
tư tương Hồ Chí Minh: “Sự hình thành con người Hồ Chí Minh là một quá
trình trải dài suốt đời hoạt động của Hồ Chí Minh, về tư tưởng Hồ Chí Minh, tôi có nói đó là sự kổt hợp hài hoà giữa 3 nguồn: Truyền thống dân tộc Việt
Trang 21Nam, chủ nghĩa Mác-Lênin và thành qua nhiêu học thuyêt xưa nay ớ Đông
Tây Tư tưởng Hồ Chí Minh nói gộp lại, đó là tư tưởng, tình cám, đạo đức,
phẩm chất và phong cách, tất cả trớ thành con người Hồ Chí Minh, biểu hiệntrong mọi cư chi và hành động, lời nói và việc làm, ứng xử trong mọi tình huổng (tr 117) Từ đó, Phạm Văn Đồng chì ra mối quan hộ giữa tư tưởng Hồ
Chí Minh với công cuộc đối mới ở nước ta: “Cơ sở lý luận và phương pháp
luận của sự nghiệp đổi mới là chú nghĩa Mác-Lênin và tư tường Hồ Chí Minh
(tr.35) Điều này góp phàn khẳng định vai trò nền tảng của tư tường Hồ Chí
Mimh (cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin) trong các văn kiện cua Đảng ta, đặc
biệt là các văn kiện chỉ đạo về công tác cán bộ cùa Đảng
Công trình “Những nhận thức cơ ban về tư tương Hồ Chí Minh ” được
hoàn thành và xuất bàn năm 1998 có một vị trí dặc biệt trong quá trinh nghiên cứu cúa cố Thú tướng Phạm Văn Đồng về Hồ Chí Minh và tư tường cua Người Ngoài phần phụ lục “Hồ Chí Minh và truyền thống dân tộc” (trích
từ Văn hóa và đổi mới), “Hồ Chí Minh và cuộc sống”, “Hồ Chí Minh về đạođức” và “Hồ Chí Minh và các tầng lớp nhân dân” (trích từ: Hồ Chí Minh, quá
khứ, hiện tại, tương lai), trong tác phẩm này, Phạm Văn Đồng đã tống kết
những hiếu biết mới nhất của mình và của xà hội về: Quá trình hình thành và
những nội dung cơ bản của tư tưởng Ho Chí Minh; Phương pháp luận, phong cách Hồ Chí Minh và mối quan hệ của những bài học kinh nghiệm; Vai trò
quan trọng của tư tường Hồ Chí Minh với công cuộc đổi mới đất nước dưới
sự lãnh đạo cua Đàng Cộng sản Việt Nam hiện nay Trong cuốn sách này,
một lần nữa Phạm Văn Đồng lại lý giài thêm nội hàm tư tưởng Hồ Chí Minh:
“Đó là lý luận và thực tiền của cách mạng Việt Nam mà nội dung chủ yểu là
độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, nó là sự vận dụng sáng tạo và có phát triển học thuyết Mác - Lenin trong hoàn cánh Việt Nam, một nước thuộc địa
và phong kiến từ đầu the kỷ đến nay và mai sau” (tr.23) Từ đỏ, ông chi ra cho
chúng ta thấy rồ hơn sự cần thiết phải học tập và vận dụng tư tường Hồ Chí
Trang 22Minh trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước: “Chúng ta phải
nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, một công trình nghiên cứu không chỉ đế
hiếu biết và đánh giá tư tường Hồ Chí Minh mà điều quan trọng hon là vậndụng một cách sáng tạo nhằm đóng góp vào quá trình phát triển cùa cách
mạng Việt Nam” (tr.87)
Trong cuốn sách trên, cố Thù tưởng Phạm Văn Đồng cũng nhấn mạnh nộidung tư tường Hồ Chí Minh về con người, về dân tộc, khi viết: “Hồ Chí Minh luôn luôn bắt đầu từ con người, từ nhân dân, từ dân tộc để cuối cùng trở
về con người, nhân dân và dân tộc, đó là điểm xuất phát đồng thời cũng là
mục tiêu cuối cùng của cách mạng”(tr.94)
Đen công trình Học Chu tịch Hồ Chi Minh - Chủng ta học gì, cổ thu
tướng Phạm Văn Đồng (2015) đà nhấn mạnh, học Hồ Chí Minh là học những phẩm chất sau: Thứ nhất, trung với nước, hiếu với dân; Thứ hai, học đoàn kếttoàn dân; Thứ ba, học phấn đấu; Thứ tư, học lý thuyết, phương pháp khoa học; Thứ năm, học cần, kiệm, liêm, chính; Ngoài ra, cán bộ cần học quan điếm của Chú tịch Hồ Chí Minh về vai trò cùa quần chúng nhân, kịp thời sửa
chừa những khuyết điốm như “kém giải thích”, “không biết cùng dân bàn bạc”
Có thể khăng định, bằng nhiều cách tiếp cận khác nhau, thông qua những hoạt động lý luận và thực tiễn sinh động trong quá trình tiếp nhận sự chi đạo
của Hồ Chí Minh và trên cương vị một đồng chí lãnh đạo chú chốt cùa Đảng
và Nhà nước trong nhiồu năm, Phạm Văn Đồng, trong các tác phẩm nêu trên
đà đã khắc hoạ sâu sắc những đóng góp, công lao to lớn của Hồ Chí Minh
trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, soi đường cho cách mạng ViệtNam đến thang lợi cuối cùng
Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013) là một học trò gần gũi và xuấtsấc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh Trong các tác phẩm mà ông viết về Bác
đáng chú ý là cuốn sách Thể giới cỏn đôi thay nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 23sống mãi. Đây là cuốn sách tập hợp một số bài nghiên cứu đã được còng bổ
của ông về tư tường Hồ Chí Minh xoay quanh các nội dung: Chủ tịch Hồ Chi
Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà vãn hoá lớn (tr.3O); Tư tường Hồ Chí Minh - những luận điểm sáng tạo (tr.67); Chu tịch Hồ Chí Minh với sự
nghiệp xây dựng con người mới (tr 118); Hay tư tưởng Ho Chí Minh về công tác dân vận (tr.144), Viết về Hồ Chí Minh, Đại tướng đà khăng định “con
người vĩ đại ấy là một con người hết sức giản dị” (tr.9), một con người luôn
“dĩ công vi thượng”, việc dân, việc Đang đặt lên trên hết, không nghĩ đến cánhân (tr 15) Ông nhấn mạnh, sinh thời Bác Hồ rất coi trọng công tác cán bộ:
“Bác Hồ rất coi trọng đạo đức cách mạng cua người đảng viên Đảng phái làmgương cho quần chúng và Bác Hồ tự mình làm gương trước” (tr.22-23)
Với tất cả sự tôn kính cúa một người học trò xuất sac dành cho Người,
Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định: “Hồ Chí Minh tượng trưng cho giátrị cao đẹp trong quan hệ giữa con người với con người: Kính già, yêu tré, tôn
trọng phụ nữ Người quan tâm không sót một ai, hy sinh cho tất cả, nhưng lại
không màng chút danh lợi nào cho ban thân Cả cuộc đời cua Bác Hồ trọn vẹn một tấm gương sáng về lối sống giản dị, khiêm tốn, trong sạch và tao nhã Chu nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh là kết tinh của những giá trị truyền thống Việt Nam đồng thời cũng là sản phẩm của tinh hoa nhân loại, cỏ the nói: chú
nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh là chủ nghĩa nhân văn của thời đại mới” (tr.HO) Có thể nói, cuốn sách có ỷ nghía quan trọng, đặc biệt là trong bốicảnh hiện nay - khi việc nghiên cửu, học tập và làm theo tư tường, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh theo chi thị của Bộ Chính trị tiếp tục được triển khai
sâu rộng trong toàn Dảng, toàn dân và toàn quân
Những nghiên cứu về tư tường Hồ Chí Minh của Giáo sư Trần Văn Giàucũng rất phong phú, đầy đú, chi tiết và logic Giáo sư Trần Vãn Giàu đã phác
họa nên chân dung của Chù tịch Hồ Chí Minh thông qua những đánh giá,
nhận xét của các ký giả, chính khách, vãn nhàn nước ngoài, các nhà văn, nhà
Trang 24thơ trong nước Trong các nghiên cứu của ông, cuốn sách Hồ Chí Minh - Vì
đại một con người gồm một số bài viết (Chân dung Cụ Hồ: mấy nét truyền
thần; Cụ Hồ và nhừng bước ngoặt cũa lịch sứ Việt Nam hiện đại; Nhân cách chu tịch Hồ Chí Minh; Yêu tré, kính già, trọng phụ nữ; Cụ Hổ yêu thiên
nhiên; Giản dị, khiêm tốn, ) được ông viết với niềm cam phục và lòng biết
ơn sâu sắc đối với Chù tịch Hồ Chí Minh Thông qua cuốn sách này, giáo sư
Trần Văn Giàu đã giúp người đọc hiểu thêm về di sán đạo đức và tinh thần
cách mạng, nhân vãn rộng lớn của Hồ Chí Minh Đặc biệt, tác giả có sự liên
hệ, góc nhìn sâu sắc, đối chiếu, so sánh chuyên biển mạnh mẽ của cách mạng
vô sán nhất là ảnh hướng từ Cách mạng Tháng Mười Nga, theo chiều hướng
khác nhau, trên phạm vi thế giới ngày nay, đế khắng định sự vĩ đại về tầm vóc tư tường, những dự báo, tiên tri vượt trước thời gian trong tư tương của
Hồ Chí Minh
Cuốn Hồ Chí Minh - Chân dung một tâm hồn và trí tuệ vĩ đại, gồm 2
phần: Phần thứ nhất, gồm các bài giới thiệu chân dung của Chủ tịch Hồ Chí Minh Bằng lối viết tự nhiên, truyền cam, Giáo sư đã khắc hoạ chân dung của
Chu tịch Hồ Chí Minh một cách tinh tế và sâu sắc Đỏ là chân dung của mộttâm hồn vĩ đại, một nhân cách giản dị mà rộng lớn, một con người gần gũi với
thiên nhiên, yêu thương vô hạn đồng bào mình và giai cấp cần lao Tinh yêu
thương con người của Hồ Chí Minh được kết tinh từ cội nguồn chú nghĩa yêu nước Việt Nam ngàn năm văn hiển Đây cũng chính là nguồn gốc để hìnhthành tư tưởng của Người, đồng thời cũng là chiếc chìa khoá mở ra cảnh cửa
để đi vào tìm hiểu, nghiên cứu tư tưởng vĩ đại của Người; Phần thứ hai của cuốn sách gồm các bài viết về tư tưởng Hồ Chí Minh Với một cách nhìn biện
chứng và phân tích sâu sắc, tác gia Trần Văn Giàu đã hệ thong hoá, mờ rộng
và đào sâu những giá trị cùa tư tường đạo đức và tâm hồn cao đẹp cùa Người
- Một vĩ nhân, Anh hùng giải phóng dàn tộc, Danh nhân văn hoá kiệt xuất,Người đà dành trọn cuộc đời minh đe “phụng sự Tố quốc, phục vụ nhân dân”,
Trang 25khăng định tư tướng cua Hồ Chí Minh là sự hội tụ của trí tuệ, truyền thống
văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá của nhân loại
Có thể nói, trong những cuốn sách viết về Hồ Chí Minh, các công trình cua Trần Văn Giàu, Phạm Vãn Đồng, Võ Nguyên Giáp đã mang đến cho người đọc một góc nhìn đầy đủ nhất về nguồn gốc hình thành, nội dung tư tường, chân dung, cốt cách, trí tuệ, đạo đức cúa Người Nhừng nghiên cửu
này mang giá trị về mặt lý luận và thực tiễn, là nguồn tham khao quan trọng
đổi với những người quan tâm nghiên cứu tư tường Hồ Chí Minh nói chung
Tác giá luận án cũng không ngoại lệ Tác giả luận án đã kế thừa, đồng tình
với các nhận định của các tác giả về: Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, về cuộc đời và sự nghiệp của Người - một tấm gương sáng ngời, trọn
vẹn, suốt dời vì nước, vì dân, vi sự nghiệp giải phóng dân tộc, giai phóng giai cấp, giái phỏng con người
Các nghiên cứu của Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Trần Văn Giàu về
Hồ Chí Minh mang tinh khái quát cao, toàn diện, nội dung phong phú, Nhưng chưa thực sự bàn sâu về một nội dung cụ thê nào, đặc biệt là
nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ Vì vậy, luận án
có nhiệm vụ làm rõ nội dung này trong tư tưởng của Người, cũng như chỉ ra
sự vận dụng của các địa phương (cụ thê là tinh Bà Rịa - Vũng Tàu) trongcông tác cán bộ
Từ các công trình viết về Hồ Chí Minh của các nghiên cứu, những bậc
“giáo phụ” như Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Trần Văn Giàu, tư tưởng
Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng về cán bộ và công tác cán bộ cúa Người nói riêng được các nhà khoa học thế hệ sau quan tâm nghiên cứu Tùy góc độ,
phạm vi tiếp cận, các nghiên cứu ấy thường gan với thực tiễn công tác cán bộ
ờ các ngành, địa phương trcn cơ sớ vận dụng tư tương Hồ Chí Minh vè cán
bộ Trong phạm vi luận án, tác già chia thành các hướng nghiên cứu chủ yếu
sau đây:
Trang 26Thứ nhất, là các công trình nghiên cứu về diều kiện, tiền dề hình thành
tư tưởng Hồ Chỉ Mình nói chung, trong đó có tư tưởng Hồ Chỉ Minh về công tác cán hộ, có thể kể đến là:
Những máu chuyện về đời hoạt động cùa Hồ Chủ tịch, của tác giá Trần
Dân Tiên (Nxb Nghệ An, 2004); Hồ Chỉ Minh với tiến trình lịch sử dân tộc
cùa tác giả Phan Ngọc Liên (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008); Sự kề thừa và phát triển đạo đức Nho giáo cùa Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam cùa tác giá Hoàng Trung, Nguyễn Hải Ngọc (Nxb Đại học
Quốc gia TP Hồ Chí Minh, 2012); Hồ Chí Minh - Tìm đường, mờ đường, dần đường và thiết kế tương lai của tác giả Bùi Đình Phong (Nxb Chính trị quổcgia Sự thật, Hà Nội, 2015); v.v
Những mâu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch là cuốn sách kể lại
những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động cách mạng Hồ Chí Minh từ lúc ra
đi tìm đường cứu nước đến nhũng năm đầu trong cuộc kháng chiến chốngthực dân Pháp xâm lược Bằng việc tái hiện lại quá trình hoạt động cách mạng cua Người, cuốn sách đã cung cấp những tư liệu, sự kiện, phán ánh rõ nét, chân thực bối cảnh lịch sứ dân tộc Việt Nam cũng như tái hiện một phần bức
tranh chính trị thế giới ở đầu the kỳ XX với tư cách là “tiền đề thực tiễn” dần
đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tương Hồ Chí Minh
về công tác cán bộ nói riêng: “Đó là tình trạng trong nước và ngoài nước, khi
Chu tịch Hồ Chí Minh còn là người thiếu niên mười lăm tuổi” (tr 12); Lúc
bấy giờ, những người xã hội Pháp, già trẻ gái trai đều đang thảo luận vấn đề
nên ở lại trong Quốc tế thứ 2, hay là theo Quốc tể thứ 3, hay là tổ chức mộtQuổc tể thứ hai rười” (tr.45) Với 154 trang, cuốn sách đã tái hiện trọng vẹn những bước chân của Người trên hành trinh tìm kiểm con đường cứu nước, với lòng ycu nước nồng nàn, và bằng nhừng hoạt động thực tiễn ớ Quốc tế
cộng sàn, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã hiếu được căn bản về chủ nghía
Trang 27Mác - Lênin và “mặc dầu nguy hiểm, ông Nguyền vần muốn trở về Việt Nam.
Bày giờ ông Nguyễn tạm hiếu cách tổ chức và tuyên truyền” (tr.49)
Cuốn sách này không những rất cần thiết và bổ ích cho tất cả những ai học
tập và nghiên cứu về Hồ Chí Minh mà còn cung cấp cho tác gia luận án
những kiến thức cơ bản về bổi cảnh lịch sử xã hội trong và ngoài nước đầuthế kỷ XX, gan với quá trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh Từ đó,hiểu sâu sac hơn cơ sờ thực tiễn sâu xa, tác động đến quá trình hình thành tư
tường của Người về cán bộ và công tác cán bộ
Hồ Chí Minh với tiến trình lịch sử dân tộc của Phan Ngọc Liên (Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2008) là sự tổng hợp và hoàn thiện nhùng kểtquả nghiên cứu cúa óng trong nhiều năm miệt mài nghiên cứu Với 682 trang,cuốn sách gồm ba phần: phần thứ nhất - Đẩt nước, dân tộc với Hồ Chí Minh;
phần thứ hai - Hồ Chí Minh với sự phát triển cùa lịch sử dân tộc; phần thứ ba
- Hồ Chí Minh sống mãi trong lòng nhân dân Việt Nam Những điều kiện,tiồn đề hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng cùa Người vềcông tác cán bộ nói riêng được trình bày trong phần thứ nhất Trong phần này,
tác già Phan Ngọc Liên giới thiệu nguyên tắc phương pháp luận trong quá
trình nghiên cứu về sự xuất hiện các anh hùng dân tộc, gắn với những điều kiện kinh tể - xà hội cũng như đặc điếm của từng giai đoạn lịch sử cụ thê, đáp
úng những yêu cầu nhất định của thời đại Trên cơ sớ đó, tác giả cuốn sách đãchứng minh rằng, cũng như các anh hùng dân tộc trước đây, Hồ Chí Minh đã
ra đời và hoạt động trong bối cành lịch sử cụ thổ, có ké thừa quá khử, phát
triển trong hiện tại và đặt cơ sờ cho tiến trình tiếp theo Ọua đó, tác giả đàkhắng định, tư tưởng Hồ Chí Minh - trong đó có tư tướng về công tác cán bộ
- ra đời là sàn phẩm cúa một thời đại lịch sử, xuất phát từ yêu cầu của lịch sứ
Công trình Sự kế thừa và phát triển đạo đức Nho giáo cua Hồ Chí Minh
trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam (Nxb Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, năm 2012) của hai tác giả Hoàng Trung, Nguyền Hải Ngọc gồm 4 nội
Trang 28tác giá đã luận chứng, làm rõ nhận định tư tưong đạo đức Nho giáo là một
trong những nguồn gốc hình thành tư tướng Hồ Chí Minh, trong đó có tư
tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ Cuốn sách khẳng định Hồ
Chí Minh đà kể thừa, phát triền nhừng tư tướng tích cực của đạo đức Nho
giáo, xây dựng nền đạo đức mới, đạo đức cách mạng đáp úng yêu cầu giải phóng dân tộc, xây dựng dất nước
Việc tìm hiếu thấu đáo Cách mạng Tháng Mười Nga đã giúp Nguyền Ái
Quốc - Hồ Chí Minh hiểu rõ quan điểm cùa V.I.Lênin: “Trong lịch sứ chưa hề
có giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không hề đào tạo được
trong hàng ngũ của minh những nhà lãnh đạo chính trị, nhùng đại biểu tiên phong có đú khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào” (V.I.Lênin, 2005a,
tr.473) Những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lenin VC vai trò của nhân dân, về tố chức nhà nước, về vai trò của người tồ chức, lãnh đạo phong trào
cách mạng đã được Hồ Chí Minh tiếp thu có chọn lọc và vận dụng sáng tạotrong quá trình vận động thành lập Đảng, trong tô chức bộ máy Nhà nướcViệt Nam Dân chu Cộng hòa, trong quá trình tuyển chọn và sử dụng cán bộ
nhàm phục vụ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Đây là cuốn sách rất có giá trị đối với tác giả luận án trongviệc tham khao, nghiên cứu các điều kiện, tiền đề hình thành tư tường Hồ Chi
Minh về công tác cán bộ
Tiếp thu và vận dụng những kết quả cùa các công trình đi trước, tác giảluận án cố gắng phàn tích, làm rõ điều kiện, tiền đề hình thành tư tưởng Hồ
Trang 29Chí Minh vê cán bộ và công tác cán bộ, nhăm góp phân khăng định tư tưởng
của Người nói chung, tư tưởng về cán bộ và công tác cán bộ nói riêng là sảnphâm của thời đại, xuất phát từ yêu cầu cùa cách mạng Việt Nam cuổi thể ky
XIX đầu thế ky XX, là sự kết tinh cua truyền thống dân tộc, tinh hoa văn hóa
nhân loại và là kết quả của quá trình hoạt động cách mạng cùa Người
Thứ hai, các công trình nghiên cún nội dung CO' hán của tư tưởng Hồ Chí Mình về cán bộ và công tác cán bộ, có thê kể đến các công trinh sau:
Thể giói còn đối thay nhưng tư tương Hồ Chí Minh sống mãi của Đại tướng
Võ Nguyễn Giáp (Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021); Góp phần xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước hiện nay của tác
giả Hà Quang Ngọc (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000); Quán triệt tư
tướng Hô Chí Minh vê công tác huân luyện, đào tạo cán bộ, nâng cao chát
lượng đào tạo, bồi dường cán bộ hiện nay (Nguyễn Văn Chính chủ biên, Nxb
Đà Nằng, 2000); Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ trong thời kỳ đáy ntạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước của các
tác giả Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân sầm đồng chú biên (tái bán và lưuhành nội bộ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003); Tư tưởng Hồ Chỉ Minh
về cản bộ và câng tác cản bộ của tác giá Bùi Đình Phong (Nxb Lao động, Hà Nội, 2006); Vận dụng tư tướng Hồ Chi Minh vào nhận thức lý luận và hoạt
động thực tiễn của Huỳnh Thị Gấm (Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2015); v.v
Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời
kỳ đây mạnh còng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước do tác giả Nguyền PhúTrọng và Trần Xuân sầm chủ biên Cuốn sách gồm bổn phần: Phần thứ nhất,
các tác giá chi ra nhũng vấn đề lý luận và phưong pháp luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước; phần thứ hai, các tác già phân tích kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong lịch sử nước ta và một sổ nước trôn thế giới; Trong
Trang 30phần thứ ba, cuốn sách bàn về thực trạng đội ngũ cán bộ hiện nay; phần thứ tư
tập trung bàn luận về quan điếm và phương hướng nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Nội dung tư tường Hồ Chí Minh về cán hộ được tập thể các tác giá cuốnsách phân tích trong mục II (phần thứ nhất) - Quan điếm của chủ nghía Mác -
Lênin và tư tường Hồ Chí Minh về cán bộ và còng tác cán bộ Trong đó, bên
cạnh việc phân tích quan điểm của chu nghĩa Mác - Lênin, cuốn sách cũng bàn khá kỹ lưỡng quan điếm cua Hồ Chí Minh về cán bộ ờ các góc độ như:
Quan niệm của Hồ Chí Minh về cán bộ - “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” (tr.43), về vị trí cúa cán bộ - cán bộ được Hồ Chí Minh đặt ớ vị trí có tính chất quyết định (tr.44), về những phâm chất thuộc tiêu chuẩn hàng đầu cua người cán bộ - khiêm ton, ham học hỏi, không giấu dốt, thường xuyên tự
phê bình, không chu quan, tự mãn, gặp thất bại không nản chí (tr.61) Đây
là nội dung kiến thức tham kháo quan trọng đổi với tác gia luận án trong quá
trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ
Cũng trong mục II (phần thứ nhất), tư tường Hồ Chí Minh về công tác cán
bộ cũng được các tác gia đi sâu phân tích Các tác gia cho rằng, Hồ Chí Minh
coi công tác cán bộ cũng như đào tạo nhân tài là trọng yếu và rất cần thiết (tr.48) Chất lượng của cán bộ là kết quả tông hợp cùa các khâu đào tạo, huấn luyện, bồi dường, đánh giá, sử dụng, đề bạt, cất nhắc, kiểm tra, giám sát, phê
bình và sự nỗ lực phấn đấu của từng người (tr.48) Điều nguy hại trongcông tác cán bộ là thói hư túng và mù quáng (tr.49)
Công trình Quản triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác huấn luyện, đào
tạo cán hộ, nâng cao chất lượng đào tạo, bổi dường cán bộ hiện nay của
Nguyễn Văn Chinh (chú biên) được xuất bân nhân dịp kỷ niệm 110 năm ngày sinh Chu tịch Hồ Chí Minh Cuốn sách là tập hợp các bài viết cùa các tác giả
khác nhau khi nghiên cứu những di huấn của Người về công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ Thông qua các bài viết này, các tác giả của cuổn sách khẳng
Trang 31định: việc nghiên cứu tư tường Hồ Chí Minh về công tác cán bộ huấn luyện,
đào tạo cán bộ là một vấn đề cấp bách (tr.6) Cuốn sách là nguồn tham khảo quan trọng đoi với tác giá luận án trong quá trình nghiên cứu tư tường Hồ Chí
Minh về công tác đào tạo cán bộ
Công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán hộ và công tác cản bộ của tác
giã Bùi Đình Phong gồm 4 chương, tập trung làm rõ các nội dung: Quá trình hình thành tư tường Hồ Chi Minh về cán bộ và công tác cán bộ; Tư tương Hồ Chí Minh về cán bộ; Tư tường Hồ Chí Minh về công tác cán bộ cua Đáng;
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ trong thời kỳđấy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Tư tương Hồ Chi Minh về cán bộ được tác giả phân tích kỳ lường trong
chương 2 Tác giả dã khăng dịnh cách mạng là một việc to, khó khăn, lâu dài
và là công việc của dân chúng; đồng thời, tác giá cũng nhấn mạnh cán bộquyết định mọi việc Ở đây, tác giả cuốn sách đã làm rõ và nhấn mạnh tư
tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí cùa cán bộ trong sự nghiệp cách mạng với quan điểm cán hộ là gốc cùa mọi công việc, công việc thành công hay
thất hụi đều dơ cán hộ tot hay kém Với vai trò, vị trí to lớn và nặng nề, người cán bộ cách mạng phâi không ngìmg tự ren luyện mình với tư cách là chú the
Tác giả cũng đã dành một phan phân tích yêu cầu của Hồ Chí Minh đối với
người cán bộ cách mạng trên mọi lĩnh vực (tr.89), trong đó, đạo đức là gốc của người cách mạng Ngoài ra, cán bộ cũng phải rèn luyện năng lực lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, đồng thời
phải nâng cao trình độ lý luận, chính trị, văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ, phong cách Qua đó, tác giả phân tích mối quan hệ về sự thống nhất giữa
đức và tài: Muon có đạo đức thì phai có trí tuệ, và muốn trí tuệ suổt đời phục
vụ cho cách mạng đạt hiệu qua cao nhất thì phai lấy đạo đức cách mạng làm gốc Tác già luận án đánh giá cao nội dung chương 2 và coi đây là một tài liệu tham khảo quan trọng trong quá trình hoàn thiện chương 1 luận án
Trang 32cán bộ, kết hợp các loại cán bộ, và phái thường xuyên huấn luyện cán bộ(tr 116) Thông qua chương sách này, tác giả luận án hiểu rằng, vấn đề cán bộ
là vấn đề trọng yếu, cần kíp
Thứ ba, các công trình đi sâu nghiên cứu thực trạng vận dụng tư tưởng
HỒ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ trong hệ thong chính trị của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu từ 2010 dền nay. Việc tiếp cận, nghiên cứu, dánh giá
thực trạng công tác cán bộ trong hệ thống chính trị tinh Bà Rịa - Vũng Tàu đã
được thể hiện trong: Báo cáo Tông kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII về chiến lược cán bộ thời kỳ đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Tinh úy Bà Rịa - Vũng Tàu (năm 2017); trong Đề ủn Nâng cao chất lượng đội ngũ cán hộ, công chức, viên chức của tinh Bà Rịa - Vũng Tàu từ nay đến 2020 và định hưởng đến 2025 do Ban Thường vụ Tỉnh ủy xâydựng (năm 2018); và trong một số bài tham luận được đăng trong Kỷ yếu Hội
thảo khoa học với chủ đê “Vậy dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các tinh Đông Nam hộ trong hối cánh hội nhập quốc tể và cách mạng công nghiệp 4.0” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Tỉnh ủy Bà Rịa -Vũng Tàu tổ chức (năm 2018); Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh BàRịa - Vùng Tàu lần thứ VII, nhiệm kỳ 2020 - 2025; Báo cáo của Tỉnh uỷ BàRịa - Vũng Tàu về Tăng cường xây dựng, chinh đổn Đang và hệ thong chính
trị trong sạch, vừng mạnh; Bao đảm quốc phòng, an ninh vững chắc; Nâng
cao chất lượng cuộc sống và niềm tin của nhân dân; Tiếp tục phát triển Bà Rịa
- Vũng Tàu thành tỉnh mạnh vồ công nghiệp, cảng biên, du lịch và nông
Trang 33nghiệp công nghệ cao (Báo cáo chính trị cùa Ban Chấp hành Đảng bộ tinh khóa VI trinh Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ VII, nhiệm kỳ 2020 - 2025);
Sau 20 năm thực hiện chiến lược công tác cán bộ, Tinh úy tinh Bà Rịa Vũng Tàu đã có Bảo cảo số 199 - BC/TƯ ngày 31/10/2017, Tổng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khỏa Vlỉỉ vê chiên lược cán bộ thời kỳ ’ đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hỏa đất nước Trong Báo cáo này, Ban Thường vụ Tinh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu đã tổng kết những kết quả đạt được
-trong công tác cán bộ, đặc biệt là công tác cán bộ trong hệ thống chính trị của
Tinh; đồng thời, Tinh uy cũng nghiêm túc chi ra những hạn chế cần khắc
phục trong công tác cán bộ Báo cáo gồm 4 phần: Phần 1 - Công tác lãnh đạo,chỉ đạo; Phần 11 - Ket qua thực hiện; Phan III - Nhiệm vụ, giải pháp trong thờigian tới; Phần IV - Đe xuất, kiến nghị
Thực trạng công tác cán bộ trong hệ thống chính trị của tỉnh Bà Rịa -
Tùng Tàu được nêu ra trong phần I và phần II của Báo cáo:
Phần I với tiêu đề “Công tác lãnh đạo, chỉ đạo” đã tông kết, đánh giá việc
triển khai, cụ the hóa và ban hành các văn bàn thực hiện; Việc cụ thồ hóa,thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ, nguyên tẩcĐảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đi đôivới phát huy trách nhiệm của các tổ chức và ngưòi đúng đầu các tó chức trong
hệ thống chính trị; Việc phân cấp quan lý cán bộ, bổ nhiệm cán bộ, tuyển
dụng, bổ trí và sử dụng cán bộ; việc thực hiện cơ cấu 3 độ tuổi; tỳ lệ, cơ cấu cán bộ trẻ, cán bộ nữ, về cơ cấu, lình vực ngành nghề trong quy hoạch, bổ trí,
sử dụng cán bộ như thế nào đế báo đảm sự phát triển; việc thu hút và phát huy cán bộ, công chức có triển vọng, có thành tích xuất sắc, việc tiếp nhận sinh
vicn tốt nghiệp xuất sắc vào công tác trong các cơ quan cùa hệ thống chính trị; về công tác kiểm tra, giám sát; đôn đốc việc sơ kết, tổng kết thực hiện cácnghị quyết, quy định, quy chế về công tác cán bộ
Trang 34Phân II - Kêt quá thực hiện Trong phân này, Báo cáo đê cập đên kêt qua đội ngũ cán bộ, sổ lượng, chất lượng cán bộ của tĩnh Bà Rịa - Vũng Tàu nói
chung, ve hệ thong cán bộ trong hệ thông chính trị cua Tinh nói riêng, và vê
công tác cán bộ, những kết quá đạt được và cả những hạn chế, yểu kém Cầnphải khắc phục Báo cáo cũng chỉ ra những nguyên nhân chủ yếu của nhũng
kết quả, nguyên nhân của nhũng yếu kém, từ đó rút ra 5 bài học kinh nghiệm
Báo cáo Tổng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII về Chiến
lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của
Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu đã khái quát đày đủ những kết quả đạt được, nhừng khó khăn trong công tác cán bộ của Tinh Các thông tin trong báo cáo
là nguồn tư liệu, căn cứ quan trọng, là bệ đờ quỷ báu về tri thức đế tác giảluận án có thể học hói, tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu thực trạng công tác cán
bộ; đồng thời, đề xuất nhừng giai pháp nâng cao chất lượng công tác cán bộ
trong hệ thống chính trị tinh Bà Rịa - Vũng Tàu
Công tác cán bộ trong hệ thống chính trị của tinh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng
được nghiên cứu, tông kết trong Dề án Nâng cao chất lượng đội ngũ cân bộ, công chức, viên chức cùa tinh Bả Rịa - Vũng Tàu từ nay đen 2020 vù định hướng đến 2025 Đe án được xây dựng trên tinh thần quán triệt Nghị quyết cua Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Nghị quyết Đại hội Đáng bộ tinh BàRịa - Vũng Tàu lần thứ VI cũng như trên cơ sớ các chỉ thị, nghị quyết của
Đáng, văn bàn quy định Nhà nước, văn bán cùa Tinh ùy về công tác cán bộ
Ngoài phần mở đầu, Đe án gồm ba phần lớn: Phần thử nhất - Đội ngũ cán
bộ, công chức, viên chức và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức,
viên chức hiện nay (2010- 2015); Phan thứ hai - Quan diêm, mục tiêu, nhiệm
vụ, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức từ
nay đến năm 2020 và định hướng đen năm 2025; và phần thứ ba - Tô chức
thực hiện
Trang 35Thực trạng công tác cán bộ trong hệ thổng chính trị tỉnh của Bà Rịa - Vững Tàu được bàn luận kỹ ờ phần thứ nhất của Đe án. Trong phần này, Đe
án khái quát thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị cua tinh Bà Rịa - Vũng Tàu; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế trongcông tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, từ đó, nêu ra một số
nguyên nhân của thực trạng nói trên; Trên cơ sớ tống kết thực tiễn thực hiệncông tác cán bộ trong hệ thống chính trị cúa tinh Bà Rịa - Vũng Tàu, Đe án
cũng dự báo yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ớ tinh Bà Rịa Vũng Tàu giai đoạn 2020 -2025
-Thực trạng công tác cán bộ tỉnh Bà Rịa - Vùng Tàu còn được nghiên cửu
và trình bày dưới dạng các bài báo khoa học, tiêu biếu như loạt bài đăngtrong Kỳ yêu Hội thảo khoa học Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các tỉnh Đông Nam bộ trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cách mạng
công nghiệp 4.0 (năm 2018, tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), gồm: Đội ngũ cán
bộ, công chức, viên chức trong bối cánh hội nhập quốc tế và cách mạng công nghệ 4.0 cúa Sớ Nội vụ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu; Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tính Bà Rịa - Vũng Tàu trong bối canh hội nhập quắc tế
và cách mạng công nghiệp 4.0 của Tinh ủy Bà Rịa - Vùng Tàu; Xây dựng đội ngũ cản bộ, còng chức, viên chức ớ nước ta trong bổi canh cách mạng còng nghiệp 4.0 - Góc nhìn từ thực tiễn cùa tính Bà Rịa - Vững Tàu của tác giả
Trần Hùng Phi; Thực trạng và giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ngành khoa học và công nghệ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu trong bối canh hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0 của Sở Khoa học -Công nghệ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu; Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã ờ Bà Rịa - Vùng Tàu đáp ứng yêu câu nhiệm vụ mới cùa tác giả Lê Thị
Anh Đào; Xảy dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cap xã trong hội
nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0 - thực trạng và giai pháp tại huyện Đất Đỏ cùa Huyện ủy Đất Đõ, tinh Bà Rịa - Vũng Tàu; Việc xây dựng
Trang 36đội ngũ cán bộ, công chức câp xã - thực trạng và giai pháp tại huyện Xuyên
Mộc, tinh Bà Rịa - Vũng Tàu của Huyện úy Xuyên Mộc - tỉnh Bà Rịa - Vũng
Tàu; Xây dựng đội ngũ cản bộ, công chức, viên chức cáp huyện - Thực trạng
và giải pháp tại huyện Côn Đủo, tinh Bà Rịa - Vũng Tàu cúa Huyện úy Côn
Đảo - tình Bà Rịa - Vũng Tàu; Xảy dựng đội ngũ cản bộ, công chức cấp
huyện trong bối cánh hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0 - Thực trạng và giai pháp tại Thành ủy Vũng Tàu của Thành úy Vũng Tàu
Các bài báo nói trên đã phân tích, luận giái những vấn đề lý luận và thựctiễn của công tác cán bộ, đánh giá thực trạng, giải pháp nâng cao chất lượng
công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu đặt ra ở nhiều địa phương khác nhau, trong
tình hình mới, góp phần phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tinh Bà Rịa - Vũng Tàu và cua cả nước Những kết quả, sổ liệu công bổ trongcác nghiên cứu nói trên là nguồn tư liệu tham kháo giúp tác gia hoàn thành luận án cúa mình
Thực trạng về cán bộ và công tác cán bộ trong hệ thổng chinh trị của tinh
Bà Rịa - Vũng Tàu côn được thê hiện rõ trong quá trình triền khai, thực hiện các văn hán do Tinh ủy, ủy ban nhản dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu han hành
Ngoài ra, một sô bài bảo đăng trên các website của Tinh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng phản ảnh thực tế công tác cản bộ cua Tinh Trong quá trình thực hiện
luận án, tác giá luận án đà tham khảo và sử dụng một số thông tin từ các tài liệu này
Có the nói, Báo cáo Tống kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa
VIII về chiến lược cán hộ thời kỳ đấy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đẩt
nước; Đe án Nâng cao chất lượng đội ngữ cản bộ, công chức, viên chức của
tinh Bà Rịa - Vũng Tàu từ nay đến 2020 và định hướng đến 2025; Các bài
tham luận được đăng trong Ky yếu Hội thảo khoa học mang tôn “ Xây dựng
đội ngũ cán hộ, công chức, viên chức các tinh Đông Nam bộ trong hổi canh hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0” nói trên mới chi tiếp cận
Trang 37thực trạng công tác cán bộ dưới góc độ đánh giá khái quát quá trình triền khaithực hiện, tông kết, chứ chưa chỉ ra được các điều kiện, nguồn gốc sâu xa ảnh
hương đến công tác cán bộ trong hệ thống chính trị cúa tính Bà Rịa - Vũng
Tàu; những bài viết đã dẫn ra ở trên cũng chi mới đánh giá công tác cán bộtrong phạm vi tìmg địa phương, ban ngành cụ thê trực thuộc tình Bà Rịa -
Vũng Tàu, và được trinh bày dưới dạng những bài viết đơn lẻ, chứ chưa được
nghiên cứu đầy đú, toàn diện và có hệ thong với tư cách là một luận án triết
học Trên cơ sờ tiếp thu những kết quá cùa các công trinh đi trước, tác giả cốgắng phân tích, làm rõ thực trạng công tác cán bộ cùa hệ thống chính trị tỉnh
Bà Rịa - Vũng Tàu, các yểu tố tác động đến công tác cán bộ của Tỉnh, những
kết quả và hạn chế trong công tác cán bộ cùa Tỉnh từ năm 2010 đến nay
Ngoài ra, trong hướng thứ ba này, còn có các công trình nghiên cún giải pháp nâng cao chat tượng công tác cán bộ trong hệ thong chính trị ở tinh Bà Rịa - Vũng Tàu trong thời gian tói (định hướng đến 2025)
Các công trình nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng công tác cán bộtrong hệ thống chính trị ờ tinh Bà Rịa - Vũng Tàu trong thời gian tới, trướcmắt là 2025, gồm: Báo cáo Tỏng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa
VIII về chiến lược cản bộ thời kỳ đấy mạnh cóng nghiệp hóa, hiện đại hỏa đất nước của Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu (năm 2017); trong Đe ản Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, còng chức, viên chức của tình Bà Rịa - Vững Tàu từ nay đến 2020 và định hướng đến 2025 do Ban Thường vụ Tinh úy xây dựng
(năm 2018); và trong một sổ bài tham luận được đãng trong Ky yếu Hội thảokhoa học với chu đề “ Xây dựng đội ngũ cản bộ, công chức, viên chức các tỉnh
Dông Nam bộ trong bổi cảnh hội nhập quốc tế và cách mạng còng nghiệp
4.0 ” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Tinh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu phối hợp tô chức (năm 2018)
Báo cáo sổ 199 - BC/TƯ ngày 31 /10/2017 về việc Tông kết thực hiện Nghị
quyết Trung ương 3 khóa VIII về chiến lược cán bộ thòi kỳ đầy mạnh còng
Trang 38-Nhiệm vụ, giái pháp trong thời gian tới Báo cáo nêu ra 7 nhiệm vụ, giái pháp cần thực hiện trong thời gian tới, nhằm phát huy kết quá đạt được và khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong quá trình thực hiện nghị quyết; Phần IV
- Đề xuất, kiến nghị Trong phần này, Báo cáo mạnh dạn đưa ra chín đề xuất,
kiến nghị nhằm bô sung, sửa đổi các văn bản luật, thay đôi phương pháp tố
chức thực hiện, kịp thời tống kết thực tiễn và bô sung về mặt lý luận trongcông tác cán bộ Có thể nói, Báo cáo Tổng kết thực hiện Nghị quyết Trungương 3 khóa VIII về chiến lược cán bộ thời kỳ đày mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu không chỉ đã khái quátđay đu những kết quá đạt được, những khó khăn trong công tác cán bộ của Tính, mà còn gợi mớ những hướng đi riêng, những giải pháp cơ ban đe thực hiện công tác cán bộ trong hệ thống chính trị cùa tỉnh có hiệu quả Các thông
tin trong báo cáo là nguồn tư liệu, căn cứ quan trọng đê tác giả luận án có thê
học hói, tiếp tục tìm hiêu, đề xuất những giãi pháp nâng cao chất lượng công tác cán bộ trong hệ thống chính trị tinh Bà Rịa - Vũng Tàu
Trong Đe án Nâng cao chất lượng đội ngũ cản hộ, công chức, viên chức cua tinh Bà Rịa - Vũng Tàu từ nay đến 2020 và định hưởng đến 2025, các
giai pháp nâng cao chất lượng còng tác cán bộ trong hệ thong chinh trị cùa tinh Bà Rịa - Vũng Tàu được nêu ra trong phần thứ hai, trong đó nhấn mạnh
các giái pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ờ cáckhâu cơ bản trong công tác cán bộ, từ tuyến dụng đen đào tạo cán bộ, công tác
đài ngộ cán bộ và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ thống chính
Trang 39trị cùa Tinh Đề án đà xác định được những mục tiêu, giái pháp cụ thê, đảmbảo tính thiết thực, khả thi, hiệu quả, có thế triển khai thực hiện, áp dụng vào thực tiễn, vừa đam bao tính định hướng trong những năm tiếp theo Tuy nhiên, các giai pháp về công tác cán bộ mà Đe án này tiếp cận mới chi dừng
lại ở góc độ chính trị học, nhẩn mạnh các yếu tổ về mặt chính sách chứ chưa
đi sâu nghiên cửu công tác cán bộ dưới góc độ triết học Song, sổ liệu trong
Đề án là căn cứ quan trọng để tác giá luận án có các nhận định, đánh giá trong
quá trình nghiên cứu và hoàn thiện nội dung luận án
Giải pháp nâng cao chất lượng cản bộ và công tác cán bộ trong hệ thống
chinh trị của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu còn được nghiên cứu và trình bày dưới
dạng các bài báo khoa học, tiêu biểu như loạt bài đăng trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các tinh Đông Nam
bộ trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp 4.0 (năm 2018,tại tinh Bà Rịa - Vũng Tàu) Theo đó, các gải pháp chủ yểu được xác định
gồm: công khai, minh bạch và nâng cao chất lượng tuyến dụng, quy hoạch, bổ
trí, sử dụng, đánh giá cán bộ; đôi mới có chiều sâu hoạt động đào tạo, bồidưỡng cán bộ; quan tâm giáo dục, bồi dưỡng tư tưởng chính trị, đạo đức cách
mạng, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp; thực hiện tổt chính sách đãi
ngộ cán bộ, xây dựng mòi trường làm việc công bàng, minh bạch; đấy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành
và thực thi công vụ; đoi mới, nâng cao năng lực và phương thức lãnh đạo,quản lý theo xu hướng phát triổn của thời đại; v.v Những kết quả nghicn
cứu trong các bài viết này là nguồn tư liệu tham kháo có giá trị giúp tác già
hoàn thành luận án của minh
Các công trình nói trên đã chi ra được cơ sở lý luận, thực tiễn về sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Một số công trình đã công phu phân tích nộidung tư tường Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ, từ đó khăng địnhgiá trị tư tưởng Hồ Chí Minh đối với công tác cán bộ của Đảng hiện nay Tuy
Trang 40rõ những cơ sở thực tiễn và tiền đề lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
về cán bộ và công tác cán bộ, nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và
công tác cán bộ cùng như sự vận dụng sáng tạo tư tương Hồ Chí Minh về cán
bộ và công tác cán bộ trong hệ thống chính trị tại tinh Bà Rịa - Vũng Tàu
3 Mục đích và • • nhiệm vụ • cùa luận • án
3 ỉ Mục đích của luận án
Luận án phân tích, làm rò nội dung tư tưởng Hồ Chi Minh về cán bộ và
công tác cán bộ, sự vận dụng tư tưcýng này vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ
và thực hiện công tác cán bộ trong hộ thống chính trị tại tinh Bà Rịa - Vũng
Tàu Từ đó, luận án đề xuất một số phương hướng, giải pháp đô nâng cao hiệuquả công tác cán bộ trong hệ thống chính trị ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay
3.2 Nhiệm• vụ• • của luận án
Một là, phân tích các điều kiện và tiền đồ hình thành tư tưởng Hồ Chí
Minh về cán bộ và công tác cán bộ;
Hai là, phân tích, làm rõ những nội dung, đặc điếm tư tưởng Hồ Chí
Minh về cán bộ và công tác cản bộ;
Ba là, làm rõ thực trạng vận dụng tư tướng Hồ Chí Minh về cán bộ và
công tác cán bộ tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu;