Hệ phơng trình trong các đề thi tuyển sinh đại học... 2 Tìm m để hệ phơng trình có nhiều hơn hai nghiệm.. 2 Tìm m để hệ phơng trình có nghiệm duy nhất... 2 Tìm a để hệ phơng trình đã cho
Trang 1Hệ phơng trình trong các đề thi tuyển sinh đại học.
Các ví dụ
Bài 1:Giải hệ phơng trình
a)
4 2
3 ) 2 (
x
x xy
b) xy x 1 7y2 2 2
(x, y )
x y xy 1 13y
ĐH K’ B 2009
2
x(x y 1) 3 0
5
x
(x, y R) ĐH K’ D 2009
Bài 2: Một số hệ dạng cơ bản
1) Cho hệ phơng trình
8 ) 1 )(
1 (
2
x y x
m y
x xy
a Giải hệ khi m=12 b.Tìm m để hệ có nghiệm
2) Cho hệ phơng trình
1 1
2
a
x y
Tìm a để hệ phơng trình có đúng 2 nghiệm phân biệt
3) Cho hệ phơng trình
1
x xy y
Tìm m để hệ có nghiệm 4) Cho hệ phơng trình
2 2
2
6 a y
x a y x
a) Giải hệ khi a=2
b) Tìm GTNN của F=xy+2(x+y) biết (x,y) là nghiệm của hệ
5) Cho hệ phơng trình
y m x
x m y
2 2
) 1 ( ) 1 (
Tìm m để hệ có nghiệm duy nhất 6)
2 2
2 2
x y
y x
7)
m y x x
y
y
x
y
x
1 1 1 1
3 1
1
a.Giải hệ khi m=6 b.Tìm m để hệ có nghiệm Bài 2:
35 8
15 2
3 3
2 2
y x
xy y x
HD: Nhóm nhân tử chung sau đó đặt S=2x+y và P= 2x.y
Đs : (1,3) và (3/2 , 2)
Bài 3:
) 2 ( 1
) 1 ( 3 3
6 6
3 3
y x
y y x x
HD: từ (2) : -1 ≤ x , y ≤ 1 hàm số :
f t t3 3t
trên [-1,1] áp dụng vào phơng trình (1)
Bài 4: HVQY 1995 CMR hệ phơng trình sau có nghiệm duy nhất
x a x y
y a y x
2 2
2 2
2
2
HD:
2 2 3
2x x a y x
xét f(x) 2x3 x2 lập BBT suy ra KQ Bài 5
2 2
2 2
x y
y x
HD Bình phơng 2 vế, đói xứng loại 2 Bài 6
) 1 ( ) 1 (
2 2
x a y xy
y a x xy
xác định a để hệ có nghiệm duy nhất HD sử dụng ĐK cần và đủ a=8
Bài 7:
) 2 ( 5
) 1 ( 20
10
2
2
y xy
x xy
y y
y
x 5 2 5
Cô si 5 y 2 5
y x
2 20
x theo (1) 2 20
x suy ra x,y
Bài 8:
a y
x
a y
x
3
2 1
Tìm a để hệ có nghiệm
HD: từ (1) đặt u x 1 ,v y 2 đợc hệ dối xứng với u, - v
Chỉ ra hệ có nghiệm thì phơng trình bậc hai tơng ứng có 2 nghiệm trái dấu
Bài 9:
m xy
x
y xy
26 12
2
2
Tìm m để hệ có nghiệm
Trang 2Bài 10:
19 2
) (
3 3
2
y x
y y x
dặt t=x/y có 2 nghiệm Bài 11:
6 4
9 ) 2
)(
2 (
x
y x x
x
đặt X=x(x+2) và Y=2x+y Bài 12:
4 ) 1 ( 2
2 2 2
x
y x y x
đổi biến theo v,u từ phơng trình số (1)
Bài 13:
2 2
3 3
3
6 19 1
x xy
y
x y
x
Đặt x=1/z thay vào đợc hệ y,z DS (-1/2,3) (1/3,-2)
HD: x=y V xy=-1
CM x4 x 2 0 vô nghiệm bằng cách tách hoặc hàm số kq: 3 nghiệm
Bài 14:
a x y
a y x
2 2
) 1 (
) 1 (
xác định a để hệ có nghiệm duy nhất HD sử dụng ĐK cần và đủ
Bài 15:
3 3 2
2
xy y x
x
y y
x
HD bình phơng 2 vế
Bài 16:
78 1 7
xy y xy
x
xy x
y y
x
HD nhân 2 vế của (1) với xy
Bài tập 17:Giải hệ phơng trình
6 xy y x y x
3 y x xy 2
Bài tập 18:Giải hệ phơng trình
1 xy y x
3 y xy
Bài tập 19: Tìm m để hệ phơng trình
4 y x
2 y ) 1 m ( mx
2
Bài tập 20:Giải hệ phơng trình
2 y 3 x y 2
2 x 3 y x 2
2 2 2 2
Bài tập 21: Tìm a để hệ phơng trình
1 ay x
3 y 2 ax
có nghiệm duy nhất thoả mãn x >1, y > 0
Bài tập 22:Giải hệ phơng trình
5 y
x
2 1 y
1 x 1
2
Bài tập 23:Giải hệ phơng trình
49 y
xy x
5
56 y
2 xy x
6
2 2
2 2
Bài tập 24:Giải hệ phơng trình :
6 y 3 x 3 y x
) xy ( 2 3 9
2 2
3 2 log )
xy ( 2 log
Bài tập 25:Giải hệ phơng trình
3 a 2 a y x
1 a 2 y x
2 2
Bài tập 26:Giải hệ phơng trình
m 3 1 y y x x
1 y x
Bài tập 27:Giải hệ phơng trình
2 2 2 2
y 2 x x 3
x 2 y y 3
Bài tập 28 : Tìm k để hệ bất phơng trình sau có nghiệm
1 ) 1 x ( log 3 x log 2
0 k x 3 1 x
3 2 2
2 3
Bài tập 29:Giải hệ phơng trình
2 y x y x
y x y x 3
Các đề thi những năm gần đây về hệ phơng trình Bài tập 1: ĐHCĐ B 2002 Giải hệ phơng trình
3
2
Trang 3
Bài tập 2:ĐHCĐ D 2002 Giải hệ phơng trình:
x x 1 x
y
Bài tập 3: ĐHCĐ DB 2002 Giải hệ phơng trình:
x 4 | y | 3 0
x 3 y
Bài tập 5: ĐHCĐ A 2003 Giải hệ phơng trình:
3
Bài tập 7: ĐHCĐ B 2003 Giải hệ phơng trình:
2 2 2 2
3y
x
3x
y
4
1
y
Bài tập 9: ĐHCĐ D 2004 Tìm m để hệ phơng trình sau có nghiệm x y 1
x x y y 1 3m
Bài tập 10: CĐ A 2002 Cho hệ phơng trình: x my 3
mx y 2m 1
a) Giải và biện luận hệ phơng trình đã cho
b) Trong trờng hợp hệ có nghiệm duy nhất, hãy tìm những giá trị của m sao cho nghiệm x , y thỏa mãn0 0
điều kiện 0
0
Bài tập 11: CĐSP Hà Tĩnh Giải hệ phơng trình: 3 3
Bài tập 12: ĐH Hùng Vơng 2004 Giải hệ phơng trình:
log xy
Trang 4Bài tập 13: Giải hệ phơng trình: 2 2
2
2log x log y 4
Bài tập 14: CĐGTVT 2004 Giải hệ phơng trình:
Bài tập 15: CĐGTVT 2004 Giải hệ phơng trình:
Bài tập 16: CĐKT A 2004 Cho hệ phơng trình: ax 2y 3
x ay 1
Tìm a để hệ phơng trình trên có nghiệm duy nhất và thỏa mãn điều kiện x 0, y 0 Bài tập 17: Giải hệ phơng trình:
Bài tập 18: CĐYTTB 2004 Giải hệ phơng trình:
Bài tập 19: CĐCN Hà Nội Giải hệ phơng trình
(trong đó A là chỉnh hợp chập k của n phần tử, kn k
n
C là tổ hợp chập k của n phần tử)
Bài tập 20: CĐ Đà Nẵng Giải hệ phơng trình: xy x y2 2 3
Bài tập 21: ĐHCĐ B 2005 Giải hệ phơng trình:
Bài tập 23: ĐHCĐ DB 2005 Giải hệ phơng trình
x y x y
Bài tập 25: ĐHCĐ DB 2006 Giải hệ phơng trình
2 2
Trang 5Bài tập 26: ĐHCĐ DB 2006 Giải hệ phơng trình
Bài tập 27: ĐHCĐ D 2006 chứng minh với mọi a > 0
hệ phơng trình sau có nghiệm duy nhất e x e y ln 1 x ln 1 y
y x a
Bài tập 28: ĐHCĐ DB 2006 Giải hệ phơng trình
Bài tập 29: ĐHCĐ DB 2006 Giải hệ phơng trình ln(12 ) ln(1 )2
Bài tập 30: ĐHCĐ DB 2006 Giải hệ phơng trình
13 25
Bài tập 31 : CĐ Bách Khoa 2006 Giải hệ phơng trình
5 2 21
Bài tập 32 : ĐHCĐ DB 2005 Giải hệ phơng trình
1
2x y 2x
x y
Bài tập 32: ĐHCĐ D 2007 Tìm m để hệ phơng trình có nghiệm thực
5
Bài tập 33: ĐHCĐ DB A 2007 Giải hệ phơng trình
y x
Bài tập 34: ĐHCĐ DB A 2007 Giải hệ phơng trình
1 1
x x y x y
x y x xy
Bài tập 35: ĐHCĐ DB B 2007 chứng minh
2
2
2007
1 2007
1
x
y
y e
y x e
x
có đúng 2 nghiệm x > 0; y > 0
Trang 6Bài tập 36: ĐHCĐ DB B 2007 Giải hệ phơng trình
2
3 2
2 2
3
2
2
xy
xy
1
x y m
x xy
có nghiệm duy nhất
Bài tập 38: ĐHCĐ A 2008 Giải hệ phơng trình
5 4 5 (1 2 )
4
x y x y xy xy
Bài tập 39: ĐHCĐ B 2008 Giải hệ phơng trình
2
Bài tập 40: ĐHCĐ D 2008 Giải hệ phơng trình
2 2 2
Bài tập 41 : Giải hệ phơng trình:
36 97
1 6
13 6
13 1 2
x
y y y
x x
y
Bài tập 42 : Tìm m để hệ sau có nghiệm duy nhất:
my y
y x
mx x
x y
2 3
2
2 3
2
4 4
Bài tập 43: Cho hệ phơng trình:
2
1y2 xy my
x m y x
1) Giải hệ phơng trình với m = 4
2) Tìm m để hệ phơng trình có nhiều hơn hai nghiệm
Bài tập 44: Giải và biện luận hệ phơng trình:
x my xy y
y mx xy x
2 2 2 2
Bài tập 45: Giải hệ phơng trình:
0 1 1 2 3 2
3 2
0 1 2 3 2 3
1 2 2 2
3 1
2 2
2 2
2 2
y x
x
y x
x y x
x
Bài tập 46: Giải hệ phơng trình:
2 2 2
1
y x
y x
Bài tập 47: Chứng minh rằng với m hệ sau luôn có nghiệm:
m m y x xy
m xy y x
2
1 2
Bài tập 48: Giải hệ phơng trình:
2 2
3
2 2
3
x y log
y x log
y x
Bài tập 49: Cho hệ phơng trình:
3 2
2
2 2 2
a y x
a y x
Gọi (x, y) là nghiệm của hệ Xác định a để tích xy là nhỏ nhất
Bài tập 50: Giải hệ phơng trình:
y x log y x log
x y y x
3
32 4
1 1 2
2
x m y xy
y m x xy
1) Giải hệ phơng trình với m = -1
2) Tìm m để hệ phơng trình có nghiệm duy nhất
Trang 7Bài tập 52: Tìm m để hệ sau có nghiệm:
4 4
5
1 xy )
y x (
m xy
y x
1 4
2 2 4 1
3 1
2
4 2
4 4
4 4
2 2 4
y log x
y y log xy
log
y x log x
log y
x log
Bài tập 54: Cho hệ phơng trình:
0 0
2 2
a ay x
x y x
1) Giải hệ phơng trình khi a = 1
2) Tìm a để hệ phơng trình đã cho có hai nghiệm phân biệt
3) Gọi (x1; y1), (x2; y2) là các nghiệm của hệ đã cho Chứng minh rằng:
x2 x12y2 y121
1 1 1
2 3 9
2 2
3
2 2
y x
xy log xy
log
Bài tập 56: Cho hệ phơng trình:
1 1 2 2
2 y x tg
x sin y a
ax
Tìm a để hệ phơng trình có nghiệm duy nhất
Bài tập 57: Giải hệ phơng trình:
x log x
log x log
y y
y
2 1
2 2
2 3 3
15 3 2
Bài tập 58: Cho hệ phơng trình:
3 2 3
4
m y m x
m y mx
1) Với các giá trị nào của m thì hệ có nghiệm duy nhất (x, y) thoả mãn x y 2) Với các giá trị của m đã tìm đợc, hãy tìm giá trị nhỏ nhất của tổng x + y Bài tập 59: Cho hệ phơng trình:
m y
x xy
y x y x
1 1
8
2 2
1) Giải hệ phơng trình với m = 12
2) Xác định m để hệ có nghiệm
Bài tập 60: 1) Giải hệ phơng trình:
2 2
2
9 3
2
2 2
2 2
y xy x
y xy x
2) Tìm a để hệ phơng trình sau có nghiệm với x:
1 2 1 1
2 2 2
y x bxy a
b
Bài tập 61: Cho hệ phơng trình:
2 2
2 2
4 3 4
3
4 3 4
3
m m
x y
m m
y x
1) Giải hệ phơng trình với m = 1
2) Tìm m để hệ phơng trình có nghiệm
3) Tìm m để hệ phơng trình có nghiệm duy nhất
Bài tập 62: Cho hệ phơng trình:
m y x
y x
2
8
4 2
2
1) Giải hệ phơng trình với m = 4
2) Giải và biện luận hệ phơng trình theo tham số m
Bài tập 63: Cho hệ phơng trình:
1 2
2
x
m y xy x
1) Giải hệ phơng trình với m = -3
2) Xác định m để hệ có nghiệm duy nhất
Bài tập 64: 1) Cho hệ phơng trình:
1 2
6
2
c by x b ac y bx
Tìm a sao cho tồn tại c để hệ có nghiệm với b
2) Giải hệ phơng trình:
1 1
3
2 3 2
2
2
3 2
1 3
x xy x
y x y
x
Bài tập 65: Giải và biện luận theo m hệ phơng trình:
m x
y
m y
x
1 2
1 2
Bài tập 66: Tìm a để hệ sau có nghiệm:
2 1 2 2
a y y x y x
Bài tập 67: ) Xác định a để hệ phơng trình sau đây có nghiệm duy nhất:
Trang 8
1 2
2 2
2 y
x
a x y x x
Bài tập 68: Giải hệ phơng trình:
28 3
11
2
x xy y x
Bài tập 69: Giải hệ phơng trình:
2 2
16 16
4
9 9
3
4 4
2
y log
x log
z log
x log z
log y
log
z log y
log x
log
Bài tập 70: Cho hệ phơng trình:
2
1 2
y m xy y x m y x
1) Giải hệ khi m = 4
2) Tìm tất cả các giá trị của tham số m để hệ có nhiều hơn hai nghiệm
3 2
1 2
0 2
6 4
5
y x y x
y x y
x y
x
Bài tập 72: Giải hệ phơng trình:
2 2 2 1 1 y y
x y x
Bài tập 73: Giải hệ phơng trình:
y x x
y
x y y
x
4 3
4 3
Bài tập 74: Giải hệ phơng trình:
10 2
3
1 2
2
x y y x
x y y x
Bài tập 75: Giải hệ phơng trình:
13 5 4 2 2 4 2 2
y y x x y x
Bài tập 76: ĐHNT A 1999 Giải hệ phơng trình:
49 1
1
5 1 1
2 2 2
2
y x y
x
xy y
x
Bài tập 77: Giải hệ phơng trình:
2
2 3 2
3 2
y x y
x y x
Bài tập 78: Giải hệ phơng trình:
9
3 4 1 1
xy
y x
Bài tập 79: Giải hệ phơng trình:
5 1152 2
3
2
2 x y log log
y x
Bài tập 80: Giải hệ phơng trình:
2 2
1
2
x
y sin x sin
Bài tập 81: Giải hệ phơng trình:
2 2
2 2
3 3
y x y
x y x
0 9 5
18 3
2
2 2
y x x
y x x x
y x y
x
y y x x
3 2 2
2 2
1 1 2
2
x a y xy
y a x xy
Bài tập 85: Giải hệ phơng trình:
4 3 2
4 3 2
2 2 2 2
y x
y
x y
x
2 7
2 2 3 3
y x y x
y x y
x
Bài tập 87: Giải hệ phơng trình:
15
3
2 2 2 2
y x y x
y x y x
Bài tập 88: Giải hệ phơng trình:
3 2
2 x y
x
log
Bài tập 89: Tìm giá trị của tham số m để hệ phơng trình sau có nghiệm thực:
5
Trang 9Bài tập 90: ĐHNN 1997 Cho hệ phơng trình
a Giải hệ phơng trình khi m = 12
b Tìm m để hệ phơng trình có nghiệm
Bài tập 91: ĐH Y Dợc 1998 Tìm a để hệ sau có đúng 2 nghiệm
2
4
x y
trình có nghiệm duy nhất
Bài tập 93: ĐHNN 2001 Giải hệ phơng trình
1 1
Bài tập 94: ĐHTCKT 2001 Giải hệ phơng trình
1 1
Bài tập 95: ĐHGTVT 1998 Giải hệ phơng trình
1 1
Bài tập 96: ĐHAN 1997 Giải hệ phơng trình
Bài tập 97: ĐH Mỏ - Địa chất 1997 Giải hệ phơng trình
Bài tập 98: ĐHNN I A 2001 Giải hệ phơng trình
2
19
Bài tập 99: ĐHCĐ 2000 Giải hệ phơng trình
2
12
Bài tập 100: ĐHVH D 2001 Giải hệ phơng trình
Bài tập 101: SP 1 2000 A Giải hệ phơng trình
Bài 2
26
4
5
x y
2 2
2
4
1
1 1
x y
y
xy
Bài
tập 2: Bài
Bài 3
Giải hệ phơng trình
Trang 101
x x
Bài tập 3: Giải hệ phơng trình
7
Bài tập 4: Giải hệ phơng trình
Bài 1: Một số hệ dạng cơ bản
8) Cho hệ phơng trình
8 ) 1 )(
1 (
2
x y x
m y
x xy
a) Giải hệ khi m=12
b) Tìm m để hệ có nghiệm
9) Cho hệ phơng trình
1 1
2
a
x y
Tìm a để hệ phơng trình có đúng 2 nghiệm phân biệt
10) Cho hệ phơng trình
1
x xy y
Tìm m để hệ có nghiệm
11) Cho hệ phơng trình
2 2
2
6 a y
x a y x
a) Giải hệ khi a=2
b) Tìm GTNN của F=xy+2(x+y) biết (x,y) là nghiệm của hệ
12) Cho hệ phơng trình
y m x
x m y
2 2
) 1 ( ) 1 (
Tìm m để hệ có nghiệm duy nhất
13)
2 2
2 2
x y
y x
14)
m y x x
y
y
x
y
x
1 1 1 1
3 1
1
a) Giải hệ khi m=6
b) Tìm m để hệ có nghiệm
Bài 2:
2 2 2 2
2 3
2 3
y x x
x y y
(KB 2003)
HD:
Th1 x=y suy ra x=y=1
TH2 chú y: x>0 , y> 0 suy ra vô nghiệm
Bài 3:
35 8
15 2
3 3
2 2
y x
xy y x
HD: Nhóm nhân tử chung sau đó đặt
S=2x+y và P= 2x.y
Đs : (1,3) và (3/2 , 2)
Bài 4:
) 2 ( 1
) 1 ( 3 3
6 6
3 3
y x
y y x x
HD: từ (2) : -1 ≤ x , y ≤ 1 hàm số :
f t t3 3t
trên [-1,1] áp dụng vào phơng trình (1)
Bài 5: CMR hệ phơng trình sau có nghiệm duy nhất
x a x y
y a y x
2 2
2 2
2
2
Trang 11HD:
2 2 3
2x x a
y
x
xét f(x) 2x3 x2 lập BBT suy ra KQ
Bài 6:
2 2
2 2
x y
y x
HD Bình phơng 2 vế, đói xứng loại 2
Bài 7:
) 1 ( ) 1 (
2 2
x a y xy
y a x xy
xác định a để hệ có nghiệm duy nhất
HD sử dụng ĐK cần và đủ a=8
Bài 8:
) 2 ( 5
) 1 ( 20
10
2
2
y xy
x xy
y y
y
x 5 2 5
Cô si 5 y 2 5
y x
2 20
x theo (1) 2 20
x suy ra x,y
Bài 9:
2 ) 1 (
3
y x y
x
y x y x
(KB 2002)
HD: từ (1) đặt căn nhỏ làm nhân tử chung (1;1) (3/2;1/2)
Bài 10:
a y x
a y
x
3
2 1
Tìm a để hệ có nghiệm
HD: từ (1) đặt u x 1 ,v y 2 đợc hệ dối xứng với u, - v
Chỉ ra hệ có nghiệm thì phơng trình bậc hai tơng ứng có 2 nghiệm trái dấu
Bài tập áp dụng
1)
49 5
56 2
6
2 2
2 2
y xy x
y xy x
2
) (
3 2 2
2 2
y x y
x
y y x x
KD 2003
3,
0 9 5
18 ) 3
)(
2 (
2
2
y x x
y x x x
4
2 ) (
7
2 2 3 3
y x y x
y x y
x
HD: tách thành nhân tử 4 nghiệm
2)
m xy
x
y xy
26 12
2
2
Tìm m để hệ có nghiệm
3)
19 2
) (
3 3
2
y x
y y x
dặt t=x/y có 2 nghiệm
4)
6 4
9 ) 2
)(
2 (
x
y x x
x
đặt X=x(x+2) và Y=2x+y
5)
4 ) 1 ( 2
2 2 2
x
y x y x
đổi biến theo v,u từ phơng trình số (1) 6)
2 2
3 3
3
6 19 1
x xy
y
x y
x
Đặt x=1/z thay vào đợc hệ y,z DS (-1/2,3) (1/3,-2)
7)
1 2
1 1
3
x y
y y x x
(KA 2003)
HD: x=y V xy=-1
CM x4 x 2 0 vô nghiệm bằng cách tách hoặc hàm số kq: 3 nghiệm
8)
a x y
a y x
2 2
) 1 (
) 1 (
xác định a để hệ có nghiệm duy nhất HD sử dụng ĐK cần và đủ
9)
3 3 2
2
xy y x
x
y y
x
HD bình phơng 2 vế
10)
78
1 7
xy y xy
x
xy x
y y
x
HD nhân 2 vế của (1) với xy
HỆ PHƯƠNG TRèNG ĐỐI XỨNG LOẠI I
Giải cỏc hệ phương trỡnh sau :