Phân tích vai trò của lợi ích kinh tế và các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích kinh tế

MỤC LỤC 1 Phân tích vai trò của lợi ích kinh tế và các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích kinh tế 2 2 Bằng những dẫn chứng cụ thể, hãy làm rõ vai trò của nhà nước trong đảm bảo hài hòa các quan hệ.

MỤC LỤC

1 Phân tích vai trò của lợi ích kinh tế và các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích kinh tế 2

2 Bằng những dẫn chứng cụ thể, hãy làm rõ vai trò của nhà nước trong đảm bảo hài hòa các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam thời gian qua 3

3 Bạn hãy đề xuất những biện pháp xử lý hài hòa mối quan hệ: lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm và lợi ích xã hội ở Việt Nam hiện nay 4 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 6

1

1 Phân tích vai trò của lợi ích kinh tế và các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích kinh tế.

- Trước khi đề cập đến vai trò của lợi ích kinh tế, chúng ta cần hiểu lợi ích kinh tế là gì, song song đó cũng cần nắm rõ bản chất của lợi ích kinh tế, để từ đó có thể hiểu được vai trò của nó đối với các đối tượng cụ thể

Đầu tiên, xét về mặt khái niệm lợi ích kinh tế được hiểu là “Lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất,

nó phản ánh mục đích và động cơ khách quan của các chủ thể khi tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội và do hệ thống quan hệ sản xuất quyết định.”1

Thứ hai, xét về mặt bản chất, Ph.Ăngghen có phát biểu như sau: “Các quan hệ kinh tế của một

xã hội nhất định biểu hiệntrước hết dưới hình thức lợi ích”2 Do đó, có thể lý giải lợi ích kinh tế gắn liền với nhu cầu vật chất, chỉ có những nhu cầu kinh tế mới tạo ra lợi ích kinh tế Lợi ích kinh tế phản ánh những điều kiện và phương tiện để đáp ứng nhu cầu vật chất của con người

Nó cũng phản ánh quan hệ giữa con người trong quá trình tham gia vào hoạt động kinh tế để tạo ra của cải vật chất cho mình, và những quan hệ đó chính là quan hệ sản xuất trong xã hội

Do đó, lợi ích kinh tế cũng là hình thức biểu hiện của quan hệ sản xuất do quan hệ sản xuất quyết định

Từ đó, có thể đúc kết ra một số vai trò của lợi ích kinh tế như sau:

 Là động lực cho các hoạt động kinh tế, của sự phát triển xã hội

 Là tổng hoà và chi phối các yếu tố khác như chính trị, văn hoá, kinh tế - xã hội

 Gắn liền với nhu cầu vật chất, thoả mãn về nhu cầu vật chất cơ bản nhất của con người

Có thế thấy, lợi ích kinh tế đóng vai trò quan trọng nhất trong các yếu tố khác của một

xã hội, không chỉ tạo ra động lực để con người phát triển mà còn làm cơ sở để khẳng định sự phồn thịnh của một quốc gia

- Các yếu tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích kinh tế:

1 Giáo trình KTCT Mác – Lênin (Bộ GDĐT 2021)

 Luật pháp và chính sách công: Luật pháp và chính sách công có thể tạo ra hoặc ngăn chặn các cơ hội kinh doanh và ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của các tổ chức và cá nhân

 Thị trường: Thị trường là một yếu tố quan trọng trong quan hệ lợi ích kinh tế Sự thay đổi trong thị trường có thể ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của các bên

 Cạnh tranh: Sự cạnh tranh trong các ngành công nghiệp có thể ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của các công ty và sản phẩm của họ Sự cạnh tranh có thể dẫn đến giảm giá và giảm lợi nhuận

 Công nghệ: Công nghệ mới có thể tạo ra các cơ hội mới và thay đổi cách mà các công ty hoạt động Các công nghệ mới có thể tăng năng suất, giảm chi phí và tăng lợi ích kinh tế

 Môi trường: Môi trường ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các công ty Một môi trường thuận lợi có thể tăng lợi ích kinh tế của một công ty trong khi một môi trường xấu có thể giảm lợi ích kinh tế của công ty

 Văn hóa và đạo đức: Văn hóa và đạo đức của một xã hội có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các công ty Các công ty có thể phải thích nghi với văn hóa và đạo đức của xã hội để tăng lợi ích kinh tế của mình tại thị trường đó

2 Bằng những dẫn chứng cụ thể, hãy làm rõ vai trò của nhà nước trong đảm bảo hài hòa các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam thời gian qua.

Nhà nước Việt Nam đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo hài hòa các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam trong thời gian qua, điều đó không chỉ thể hiện ở việc vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao, Việt Nam liên tục lọt top những quốc gia

có tốc độ phát triển kinh tế ấn tượng, hay đạt được nhiều thoả thuận về đầu tư rất quan trọng trong suốt các năm qua Sau đây là một số dẫn chứng cụ thể:

 Đẩy mạnh quan hệ kinh tế đối ngoại: Nhà nước đã có những chính sách và động thái tích cực nhằm mở rộng và đa dạng hóa quan hệ kinh tế đối ngoại của Việt Nam Việt Nam đã tham gia vào các hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhiều quốc gia và khu vực như EU, ASEAN, TPP, CPTPP, RCEP, v.v Những hiệp định này giúp Việt Nam tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư với các đối tác kinh tế quan trọng trên thế giới

3

 Thiết lập cơ chế kiểm soát thị trường: Nhà nước đã đưa ra các cơ chế kiểm soát thị trường để đảm bảo sự cân bằng giữa lợi ích của các bên trong quan hệ thương mại và đầu tư Các cơ chế này bao gồm quản lý giá, kiểm soát nhập khẩu, phòng chống buôn lậu, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, v.v

 Thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương: Nhà nước đã đưa ra các chính sách và động thái nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt là ở các vùng khó khăn và miền núi Các chính sách này bao gồm hỗ trợ vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp địa phương, xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, v.v

 Điều chỉnh chính sách tài chính và tiền tệ: Nhà nước đã điều chỉnh chính sách tài chính

và tiền tệ để đảm bảo sự ổn định kinh tế và cân bằng giữa các quan hệ lợi ích kinh tế Việt Nam đã thực hiện chính sách tiền tệ linh hoạt, nâng cao năng lực quản lý tài chính, cải thiện môi trường đầu tư, v.v

 Thực hiện tốt công tác phòng chống tham nhũng và rửa tiền: Việt Nam trong thời gian gần đây tổ chức mạnh mẽ các cuộc vây bắt, truy quét các quan chức vi phạm các quy định pháp luật về tham ô tài sản, sử dụng quyền lực địa vị nhằm tư lợi cá nhân, thanh lọc các cá nhân vi phạm về hoạt động chứng khoán Điển hình như vụ Đinh La Thăng, vụ Việt Á, Trịnh Văn Quyết, Các động thái quyết liệt trên nhằm trả lại sự trong sạch, minh bạch cho hệ thống quản lý của nhà nước

 Đạt được những thành tựu trong công tác phòng chống dịch bệnh covid -19: Việt Nam liên tục lọt top những quốc gia có công tác phòng chống dịch bệnh nhanh và hiệu quả nhất trên thế giới, song song đó nhà nước cũng có những biện pháp nhằm hỗ trợ về mặt lãi suất ngân hàng, viện phí, vắc xin cho người dân, Động thái đó đã giúp cho người dân an tâm, và ổn định kinh tế đạt mức GDP dương ngay cả trong đại dịch

3 Bạn hãy đề xuất những biện pháp xử lý hài hòa mối quan hệ: lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm và lợi ích xã hội ở Việt Nam hiện nay.

Việc đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm và lợi ích xã hội là rất quan trọng

để phát triển một xã hội bền vững và thịnh vượng Dưới đây là một số biện pháp có thể được áp dụng để đạt được mục tiêu này tại Việt Nam:

 Tăng cường giáo dục về đạo đức, giá trị và trách nhiệm xã hội: Giáo dục và huấn luyện

là một trong những cách hiệu quả để giúp con người hiểu được tầm quan trọng của việc thực hiện trách nhiệm xã hội và lợi ích của nó đối với cả cá nhân và cộng đồng Cần tăng cường việc giảng dạy và giáo dục truyền thống đạo đức, trách nhiệm xã hội và giá trị của lợi ích xã hội trong các trường học, tổ chức và cộng đồng

 Tạo ra chính sách và quy định để đảm bảo sự cân bằng giữa lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm và lợi ích xã hội: Chính phủ cần tạo ra chính sách và quy định để đảm bảo rằng việc thực hiện lợi ích cá nhân không gây thiệt hại cho lợi ích nhóm và lợi ích xã hội Cần thiết lập các quy định và tiêu chuẩn mới để đánh giá tác động của các hoạt động kinh doanh đến môi trường, cộng đồng và xã hội

 Tạo ra các chương trình và dự án hỗ trợ và khuyến khích các hoạt động có lợi cho cộng đồng: Các chương trình và dự án cộng đồng có thể được tạo ra để khuyến khích các hoạt động có lợi cho cộng đồng, chẳng hạn như chương trình đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế và giáo dục Chương trình này có thể được hỗ trợ bởi các tổ chức phi chính phủ hoặc doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội

 Tăng cường trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp: Các doanh nghiệp cần chịu trách nhiệm về lợi ích xã hội, bao gồm việc giảm thiểu khí thải, rác thải ra môi trường; tăng cường các hoạt động tài trợ, cứu trợ, hỗ trợ việc làm cho những người lao động kém may mắn trong xã hội,… Thông qua việc được hưởng các ưu đãi về thuế, chính sách pháp luật từ nhà nước khi đồng ý tham gia các hoạt động nêu trên

 Khuyến khích tư tưởng khởi nghiệp: Tư tưởng khởi nghiệp sẽ giúp tạo ra nhiều giá trị cho xã hội và giúp nâng cao đời sống của các cá nhân Chính phủ cần khuyến khích và

hỗ trợ cho các hoạt động khởi nghiệp, đặc biệt là các hoạt động mang tính xã hội như về lĩnh vực công nghệ, y tế, xã hội,…

 Tăng cường quản lý và kiểm soát: Chính phủ cần tăng cường quản lý và kiểm soát các hoạt động kinh tế, xã hội, đảm bảo rằng các hoạt động này sẽ diễn ra một cách khuôn khổ, an toàn và hiệu quả

5

Dù cho các rất nhiều biện pháp có thể được áp dụng, tuy nhiên chúng ta cũng phải thừa nhận một điều rằng khi muốn cân bằng, hoài hoà lợi ích kinh tế giữa các bên liên quan là một việc làm tương đối khó, nó đòi hỏi sự đồng lòng, đoàn kết của cả một hệ thống kinh tế

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình KTCT Mác – Lênin (Bộ GD–ĐT 2021)

2 Tài liệu HDOT KTCT Mác – Lênin (UEH - 2022)

3 Tác phẩm “The General Theory of Employment, Interest, and Money" của John Maynard Keynes

4 Tác phẩm “Kinh tế Việt Nam: Quá khứ và hiện tại” của PGS.TS Vũ Thế Khoan

7