Để giúp ích cho việc làm bài kiểm tra, nâng cao kiến thức của bản thân, các bạn học sinh có thể sử dụng tài liệu “Đề thi giữa học kì 2 môn Ngữ văn lớp 8 năm 2021-2022 có đáp án - Trường THCS Bình Giang” bao gồm các bài tập khác nhau giúp bạn nâng cao khả năng làm văn, rèn luyện kỹ năng giải đề hiệu quả để đạt kết quả cao trong kì thi sắp tới.
Trang 1PHÒNG GD&ĐT BÌNH GIANG ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8
Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề bài gồm 01 trang)
ĐỀ SỐ 1
I ĐỌC HIỂU Đọc khổ thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”
Câu 1 (1,0 điểm): Khổ thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai?
Câu 2 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính trong khổ thơ trên là gì?
Câu 3 (1,0 điểm): Câu thơ “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!” là kiểu câu gì
xét theo mục đích nói và có chức năng gì?
Câu 4 (0,5 điểm): Nội dung khổ thơ cho ta biết điều gì về tình cảm của tác giả
với quê hương?
II LÀM VĂN
Câu 1 (2,0 điểm)
Bằng hiểu biết của mình trong thực tế hãy viết đoạn văn nghị luận về vai trò của biết ơn trong cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Khi con tu hú” của nhà thơ Tố Hữu thể hiện sâu sắc
lòng yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày”
Bằng hiểu biết của mình về bài thơ “Khi con tu hú” của Tố Hữu hãy làm sáng tỏ nhận định trên
-
HẾT -Họ tên học sinh:……….Số báo danh:……… ….…… ……… Chữ kí giám thị 1: ……… Chữ kí giám thị 2……… ……
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÒNG GD&ĐT BÌNH GIANG ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8
Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề bài gồm 01 trang)
ĐỀ SỐ 2
I ĐỌC HIỂU Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.”
Câu 1 (1,0 điểm): Những câu thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai?
Câu 2 (0,5 điểm): Bài thơ được làm theo thể thơ gì?
Câu 3 (1,0 điểm): Câu thơ “Cuộc đời cách mạng thật là sang” là kiểu câu gì xét
theo mục đích nói và có chức năng gì?
Câu 4 (0,5 điểm): Nội dung bài thơ trên giúp cho ta hiểu điều gì về Bác?
II LÀM VĂN
Câu 1 (2,0 điểm)
Bằng hiểu biết của mình trong thực tế hãy viết đoạn văn nghị luận về vai trò của biết ơn trong cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Khi con tu hú” của nhà thơ Tố Hữu thể hiện sâu sắc
lòng yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày”
Bằng hiểu biết của mình về bài thơ “Khi con tu hú” của Tố Hữu hãy làm sáng tỏ nhận định trên
-
HẾT -Họ tên học sinh:……….Số báo danh:……… ….…… ……… Chữ kí giám thị 1: ……… Chữ kí giám thị 2……… ……
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 3PHÒNG GD&ĐT BÌNH GIANG HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8
MÃ ĐỀ 1
I.ĐỌC
HIỂU
Câu 1: Đoạn thơ trên trích trong văn bản : Quê hương
- Tác giả : Tế Hanh
HS viết sai chính tả trừ 0,25 / 1 ý
0,5 0,5
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính : Biểu cảm 0,5
Câu 3: - Kiểu câu cảm thán
- Chức năng: được dùng với mục đích bộ lộ cảm xúc
0,5 0,5
Câu 4: Nội dung khổ thơ bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ làng quê
chân thành tha thiết 0,25 đ
-Tác giả là người yêu quê hương tha thiết. 0,25 đ
( HS diễn đạt khác nhưng đúng ý vẫn cho điểm tối đa)
0.5
MÃ ĐỀ 2
Câu 1: Những câu thơ đó là ở trong bài : Tức cảnh Pác Bó
- Tác giả : Hồ Chí Minh (Bác Hồ)
HS viết sai chính tả trừ 0,25 / 1 ý
0,5 0,5
Câu 3: - Kiểu câu trần thuật.
- Chức năng: được dùng để bộc lộ cảm xúc hoặc nhận
xét đánh giá
0,5 0,5
Câu 4: Bài thơ cho ta thấy tinh thần lạc quan, phong thái
ung dung , tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước của Bác
trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Qua đó ta
hiểu được: với Người, làm cách mạng và sống hòa hợp với
thiên nhiên là một niềm vui lớn
( HS diễn được 2 trong 4 ý trên GV cho điểm tối đa )
0.5
II
LÀM
VĂN
Câu 1:
a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn.
b Xác định đúng vấn đề cần bàn
c Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn:
0,25
1.Giải thích :
- “ Biết ơn” : là luôn ghi nhớ, trân trọng mong được đền đáp
Trang 4những người đã giúp đỡ mình ở mọi nơi mọi lúc, mọi hoàn
cảnh
=> Biết ơn là truyền thống văn hóa cao đẹp của dân tộc ta từ
bao đời nay
2.Vai trò của biết ơn trong cuộc sống.
- Phát huy, kế thừa truyền thống tốt đẹp, giúp con người sống
có tình nghĩa, biết yêu thương, san sẻ, gắn kết giữa con người
với con người
-Sống biết ơn thể hiện lối sống văn hóa, tình nghĩa, đoàn kết
gắn bó của con người Việt Nam
- Lòng biết ơn giúp con người hoàn thiện về nhân cách, hướng
con người ta đến lối sống lành mạnh trong sáng
- Lòng biết ơn giúp gây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, được
moi người yêu quý, giúp đỡ
+ Dẫn chứng:
- Trong cuộc sống, chúng ta mang ơn ba mẹ đã sinh thành,
dưỡng dục, nuôi dạy ta nên người
- Học sinh biết ơn thầy cô giáo đã dạy dỗ cho mình biết bao
kiến thức và bài học quý báu
- Ngoài ra ta còn phải biết ơn các anh chiến sĩ bộ đội đã hi sinh
thân mình để mang lại nền độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc
cho chúng ta hưởng thụ
-Biết ơn người đã giúp đỡ mình
- Những câu tục ngữ, ca dao nói về lòng biết ơn:
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
Uống nước nhớ nguồn.
Con ơi ghi nhớ lời này Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy chớ quên
=>Biết ơn là ngọn nguồn để hình thành những đức tính cao
đẹp khác vì thế sống biết ơn người khác là lối sống cao đẹp nhất trong cuộc sống hiện tại ngày nay
(HS diễn đạt khác mà đúng ý vẫn cho điểm tối đa)
0,5
0,5
0,5
d Sáng tạo : Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn
đề cần bàn
e Chính tả, dùng từ đặt câu : đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
0,25
Trang 5Câu 2 :
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận : có đầy đủ :
Mở bài, Thân bài, Kết bài Mở bài giới thiệu vấn đề ; Thân bài
triển khai được nội dung của vấn đề ; Kết bài khái quát nâng
cao
b Xác định đúng vấn đề nghị luận : Viết đúng thể loại, biết vận
dụng lí lẽ, dẫn chứng sắc bén, thuyết phục giúp cho bài văn sâu
sắc Bố cục rõ ràng, lời văn chính xác, hình ảnh phong phú
c.Nội dung đảm bảo có các ý sau:
* Mở bài:
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả Tố Hữu, tác phẩm Khi con tu
hú
- Đưa nhận định cần chứng minh vào mở bài
* Thân bài: trình bày các luận điểm để làm sáng tỏ vấn đề:
Luận điểm 1: Cảnh mùa hè tràn đầy sức sống trong tâm
tưởng của người tù cách mạng (6 câu thơ đầu)
- Sáu câu thơ lục bát thanh thoát mở ra cả một thế giới rộn
ràng tràn trề nhựa sống, dù chỉ là trong tưởng tượng nhưng
cảnh mùa hè hiện lên thật cụ thể và sống động đủ cả âm thanh,
màu sắc và hương vị
+ Âm thanh: tiếng chim tu hú, tiếng ve ngân, tiếng sáo diều….
=> rộn rã âm thanh
+ Màu sắc: màu vàng của lúa chiêm đang chín trên cánh đồng,
của hạt bắp phơi trên sân và màu vàng của nắng
=> Rực rỡ sắc màu
+ Hương vị: của trái cây ngọt
=> Ngọt ngào hương vị
+ Bầu trời : cao rộng với cánh diều chao lượn
=> khoáng đạt tự do
Đó là bức tranh mùa hè: Rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc màu,
ngọt ngào hương vị, khoáng đạt tự do trong cảm nhận của
người tù.
=>Đó không chỉ là bức tranh của thiên nhiên, của sự sống mà
còn là bức tranh thân thuộc của quê hương Đoạn thơ là sức
cảm nhận mãnh liệt, tinh tế của một tâm hồn trẻ trung, yêu đời
nhưng đang mất tự do và khao khát tự do đến cháy ruột cháy
0,25
0,5
1,25
0,5
Trang 6lòng Phải là người có một tâm hồn nhạy cảm tinh tế, có lòng
yêu cuộc sống tha thiết thì mới hình dung ra một bức tranh mùa
hè đẹp đến thế
Luận điểm 2: Tâm trạng bức bối, ngột ngạt của người chiến
sĩ Cách mạng trong cảnh tù đày (4 câu cuối)
- Khi nghe tiếng chim tu hú vọng vào bên trong phòng giam tác giả đã hình dung không gian cuộc sống bên ngoài rất tự do tươi
đẹp vì thế tác giả càng cảm thấy không gian trong tù bức bối,
ngột ngạt, uất ức Người chiến sĩ cách mạng ấy đã khao khát tự
do cháy bỏng muốn thoát ra khỏi cảnh tù ngục để trở về với
cuộc sống tự do ở bên ngoài, để được hoạt động cách mạng
- Cách ngắt nhịp khổ thơ bất thường (6/2 – câu 8, 3/3 – câu 9)
dùng từ mạnh (đạp tan phòng, chết uất) từ ngữ cảm thán (ôi,
thôi, làm sao) thể hiện niềm khao khát tự do cháy bỏng tác giả
không chấp nhận cái không khí ngột ngạt tù túng mà như muốn
thoát ra khỏi cảnh tù ngục, đập tan cái chế độ xiềng xích của
nhà tù thực dân để thoát ra ngoài trở về với cuộc sống tự do
=>Người chiến sĩ CM khao khát cuộc sống tự do là để phục vụ
lý tưởng CM
- HS khát quát thêm về tâm trạng của tác khi nghe thấy tiếng
chim tu hú ở đầu bài thơ và cuối bài thơ khác nhau
* Học sinh có thể liên hệ mở rộng với nhiều bài thơ của các
nhà thơ khác khi giác ngộ lí tưởng cách mạng.
+ Đánh giá về nội dung và nghệ thuật:
- Bài thơ có hai đoạn: tả cảnh và tả tình gộp thành một chỉnh
thể, cả hai đoạn đều rất truyền cảm Cảnh thì thật đẹp với một
loạt hình ảnh vừa quen thuộc vừa đầy ấn tượng, tất cả đều dạt
dào sức sống, có hồn Tình thì sôi nổi, sâu sắc và da diết Có
được hiệu quả nghệ thuật đó một phần là nhờ thể thơ lục bát
mềm mại uyển chuyển, linh hoạt Bài thơ liền mạch, giọng điệu
tự nhiên, cảm xúc nhất quán, khi tươi sáng khoáng đạt, khi dằn
vặt u uất, rất phù hợp với cảm xúc thơ
Kết bài: - Khẳng định lại vấn đề cần chứng minh
- Nêu cảm nghĩ của bản thân sau khi học
1
0,25
0,5
0,5
d Sáng tạo : Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về lối
Trang 7e Chính tả, dùng từ đặt câu : đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
* Lưu ý:
1 Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm.
2 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
3 Khuyến khích những bài viết có sáng tạo Bài viết có thể không giống đáp án,
có những ý ngoài đáp án, nhưng phải có sức thuyết phục.
4 Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng.