Đề tài các ví dụ về công dân có quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí trong văn bản hợp nhất luật báo chí 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG – TRUYỀN THÔNG MÔN: PHÁP LUẬT VÀ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THÔNG TIỂU LUẬN CUỐI KỲ ĐỀ TÀI: CÁC VÍ DỤ VỀ CÔNG DÂN CÓ QUYỀN TỰ DO BÁO CHÍ, TỰ DO NGÔ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG



KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG – TRUYỀN THÔNG MÔN: PHÁP LUẬT VÀ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THÔNG

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

ĐỀ TÀI: CÁC VÍ DỤ VỀ CÔNG DÂN CÓ QUYỀN TỰ DO BÁO CHÍ, TỰ

DO NGÔN LUẬN TRÊN BÁO CHÍ TRONG VĂN BẢN HỢP NHẤT

LUẬT BÁO CHÍ 2018

GVHD: ThS Báo chí Nguyễn Chí Hùng LỚP: 222_71LAPR40332_13 SINH VIÊN THỰC HIỆN: Nhóm 06

TP Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2023

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Khái quát về các khái niệm 2

1.1 Tự do 2

1.2 Tự do báo chí 2

1.3 Tự do ngôn luận trên báo chí 2

2 Điều 10 4

2.1 Sáng tạo tác phẩm báo chí 4

2.2 Cung cấp thông tin cho báo chí 5

2.3 Phản hồi thông tin trên báo chí 7

2.4 Tiếp cận thông tin báo chí 9

2.5 Liên kết với các cơ quan báo chí thực hiện sản phẩm báo chí 10

2.6 In, phát hành báo in 13

3 Điều 11 13

4 Điều 9 16

KẾT LUẬN 21

LỜI CẢM ƠN 22

LỜI MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh chính trị - kinh tế - xã hội đất nước thời kỳ đổi mới, Đảng, pháp luật củaNhà nước chủ trương tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự do ngôn luận, tự do báo chítại Việt Nam Vì thế, báo chí phải hoạt động tự do trên cơ sở đảm bảo lợi ích của đấtnước, dân tộc, trong khuôn khổ của pháp luật Tuy nhiên, hiện nay có không ít trường hợplạm dụng quyền tự do báo chí, cản trở tự do báo chí của một số cơ quan, tổ chức, cá nhân

Nhóm chúng tôi sẽ phân tích về những ví dụ cụ thể về quyền tự do báo chí, tự do ngônluận trên báo chí trong Văn bản hợp nhất Luật báo chí 2018 Mặt khác, qua các điều cấm

có liên quan để nhận diện những thủ đoạn lợi dụng tự do ngôn luận, tự do báo chí và đềxuất các giải pháp đấu tranh phòng, chống lợi dụng tự do ngôn luận, tự do báo chí

Đồng thời trình bày một số giải pháp, kiến nghị vĩ mô để đảm bảo tự do báo chí ở ViệtNam nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng về tự do báo chí và tăng cường sự quản

lý của Nhà nước trong thực thi quyền tự do báo chí

1 Khái quát về các khái niệm

1.1 Tự do

Tự do: được hiểu là khả năng hành động hoặc thay đổi mà không bị ràng buộc hoặc

sở hữu quyền lực và nguồn lực để thực hiện các mục đích của mình Từ “Tự do” khôngchỉ được sử dụng cho cá nhân mà còn được dùng để nói đến một quốc gia

Từng hoàn cảnh và thời điểm khác nhau, tự do cũng mang những ý nghĩa khác nhau Tự

do là từ chỉ trạng thái của một dân tộc, xã hội hoặc những thành viên trong một quốc giakhông bị hạn chế các quyền, không bị cấm đoán vô lý trong những hoạt động chính trị, xãhội Hoặc đây cũng có thể là một đất nước không chịu sự áp bức, nô lệ Nhìn chung, tự dolập quyền tự lựa chọn và quyết định của con người

1.2 Tự do báo chí

Tự do báo chí: Tự do báo chí hay tự do thông tin là một trong những quyền căn bản củacông dân được sáng tạo tác phẩm báo chí, tiếp cận thông tin báo chí, cung cấp thông tincho báo chí, phản hồi thông tin trên báo chí, liên kết với cơ quan báo chí thực hiện sảnphẩm báo chí, in và phát hành báo in Báo chí có vai trò là phương tiện để công dân thựchiện quyền tự do ngôn luận của mình dựa trên khuôn khổ của pháp luật

1.3 Tự do ngôn luận trên báo chí

Tự do ngôn luận trên báo chí: Được hiểu là mọi công dân đều có quyền biểu đạt trênphương tiện truyền thông báo chí, nhưng phải tuân thủ theo quy định của pháp luật

+ Tuyên truyền và phổ biến thông tin đóng góp cho sự nghiệp gầy dựng và bảo vệ đường

đẹp của quốc gia, xây dựng và phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, vun đắp khối đạiđoàn kết dân tộc ngày càng khăng khít, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

+ Phản ánh và dẫn dắt dư luận, hành động như một diễn đàn cho người dân, nơi mà họthực hiện quyền tự do ngôn luận chính đáng của mình

+ Tìm tòi và tôn vinh những tấm gương người tốt việc tốt, những nhân tố và mình mẫutiến bộ; ngăn ngừa và đấu tranh chống lại vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội

+ Góp phần duy trì sự trong sạch và giàu đẹp, tiến bộ của Tiếng Việt và những ngôn ngữkhác của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam Tăng cường sự thấu hiểu giữa của người dân

về quê hương đất nước, tham gia vào sự nghiệp xây dựng nền hòa bình toàn thế giới, độclập dân tộc, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững

Ở Việt Nam, công dân có quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí nhưng việcthực hiện các quyền này do pháp luật quy định, không ai được lạm dụng quyền các quyền

đó để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể và công dân, nghĩa là tự do trong khuônkhổ pháp luật chứ không phải là tự do tuyệt đối Về mặt pháp lý, quyền tự do báo chí vàquyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân ở Việt Nam đã được quy định toàn diện,đầy đủ, với những nội dung cụ thể, dễ hiểu, dễ áp dụng, dễ thực hiện trong cuộc sống

2 Điều 10

2.1 Sáng tạo tác phẩm báo chí.

 Việc cho phép công dân sáng tạo tác phẩm báo chí là động thái đúng đắncủa những người làm luật nước ta, nhằm thúc đẩy khả năng sáng tạo, truyềnđạt thông tin của người làm báo chí, truyền thông nói riêng, toàn thể người

dân nói chung

Ví dụ : Tuổi trẻ có chuyên mục “ bạn đọc làm báo” rất hay, nơi người dân có thể đónggóp bài viết của mình cho tòa soạn”

 Hay chúng ta còn có báo biếm họa, tráo phúng duy nhất và cũng rất nổi tiếng tại ViệtNam - Tuổi trẻ cười

2.2 Cung cấp thông tin cho báo chí

 Người dân có quyền cung cấp thông tin cho báo chí, từ đó có thể giúp ngườilàm báo, làm truyền thông dễ dàng và nhanh chóng hơn trong việc nắm bắtthông tin, đưa tin

 Báo thể thao & Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) cũng cho phép độc giả cung cấp tin

 Báo Quân đội nhân dân có mục bạn đọc với rất nhiều thông tin hữu ích, mang tínhthời sự cao được bạn đọc cung cấp

Báo tuổi trẻ online cho phép người dân có thể gửi video lên tòa soạn để cung cấp thông tin cho các mục tin của báo.

2.3 Phản hồi thông tin trên báo chí

Công dân có thể hỏi, đáp thông tin trên báo chí dễ dàng, tự do Miễn là tuân thủcác quy tắc được đặt ra khi thảo luận như nguyên tắc khách quan, đa chiều, ngôn từchuẩn mực…

Ví dụ : Báo Vietnam.net cho phép độc giả có thể đem những thắc mắc của mìnhlên mục bạn đọc để các chuyên gia, người có chuyên môn và kiến thức giải đáp

 Báo điện tử VNEXPRESS có diễn đàn để độc giả có thể thoải mái tâm sự, trao đổinhững vấn đề trong cuộc sống thường nhật Đôi khi trên diễn đàn còn xuất hiện cảnhững chuyện cá nhân, gia đình, những chuyện mà mọi người thường ngại ngùngnói ra.

2.4 Tiếp cận thông tin báo chí

Công dân hoàn toàn tự do trong việc tiếp cận những thông tin trên báo chí, đặc biệt là đốivới những thông tin có liên quan đến chính phủ, nhà nước là dạng thông tin mà công dânkhó có thể cập nhật qua việc truy cập trực tiếp vào nguồn tin Qua báo chí, những thông

hợp và xử lý thông tin từ các cơ quan báo chí; tiếp nhận, xây dựng và chia sẻ cơ sở dữliệu thông tin từ các sở, ban, ngành, quận, huyện, các cơ quan có thẩm quyền khác để

phục vụ việc cung cấp thông tin cho các cơ quan báo chí trong và ngoài nước Đồng thờiđây cũng sẽ là cơ quan có chức năng tổ chức các cuộc họp báo, sự kiện báo chí, truyềnthông

2.5 Liên kết với các cơ quan báo chí thực hiện sản phẩm báo chí

 Công dân có quyền liên kết với các cơ quan báo chí để thực hiện sản phẩm báo chí

ví dụ : Những tập Podcast của các đơn vị báo chí điện tử liên kết với những nhân vậttiêu biểu, những độc giả hay những chuyên gia nhằm mang lại cho công chúng nhiều

góc nhìn thú vị, kiến thức bổ ích và bài học giá trị

Về phát hành báo chí.

Điều 49 Phát hành báo chí

1 Cơ quan báo chí thực hiện phát hành báo chí theo đúng quy định ghi trong giấy phéphoạt động báo chí

Cơ quan báo chí được tổ chức phát hành hoặc ủy thác cho tổ chức, cá nhân phát hành

2 Ngành thông tin và truyền thông có trách nhiệm phát hành các loại báo chí công íchqua mạng bưu chính công cộng theo quy định của Chính phủ và phát hành các loại báochí khác theo hợp đồng ký kết với cơ quan báo chí

3 Cơ quan chủ quản báo chí, cơ quan báo chí, tổ chức, cá nhân tham gia phát hành báochí, tổ chức được phép xuất khẩu, nhập khẩu báo chí có trách nhiệm thực hiện quyết địnhthu hồi ấn phẩm báo chí của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Sở Thông tin và Truyền

thông, cơ quan Công an cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện.

Cơ quan báo chí, tổ chức phát hành báo chí có ấn phẩm bị thu hồi phải chịu toàn bộ chi

1 Phát biểu ý kiến về tình hình đất nước và thế giới

Dựa theo tự do ngôn luận, tự do báo chí công dân có quyền được phát biểu ý kiến về tìnhhình đất nước và thế giới

Ví dụ: "Diễn biến chính tình hình chiến sự Nga - Ukraine ngày 30/1” do VOV đăng vàongày 31-3, bài viết về tình hình thế giới Trong đó, có những ý kiến về cuộc chiến giữaNga và Ukraine mà báo VOV đã tiếp cận thông tin và có được như: Cựu Thủ tướng Anhtiết lộ cuộc điện đàm với ông Putin ngay trước xung đột ở Ukraine; Tổng thống Ukrainethừa nhận tình hình "rất khó khăn", hối thúc NATO hỗ trợ vũ khí; Người làm báo sẽ đưa

ra thông tin đã được công bố để viết và thông báo tới người công chúng.Công dân cóquyền tìm hiểu và biết được tình hình hiện tại của đất nước và trên thế giới diễn ra nhưthế nào Ngoài ra, có quyền nói ra những ý kiến cá nhân nhưng phải tuân thủ theo quyđịnh pháp luật

2 Tham gia ý kiến, xây dựng và thực hiện đường lối, chủ trương và chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước

Nhằm góp phần nâng cao, phát triển đất nước, công dân sử dụng tự do báo chí, tự do ngônluận để tham gia ý kiến, xây dựng và thực hiện đường lối, chủ trương và chính sách củaĐảng, pháp luật Nhà nước Tuy nhiên phải tuân thủ và không vi phạm những điều màpháp luật đã quy định trong quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí

Ví dụ: “Lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Luật đất đai (sửa đổi): Tâm huyết và trách nhiệm”của báo VOV Việc lấy ý kiến trực tiếp và rộng rãi ở các tầng lớp nhân dân, cho thấy côngdân được phép nói tham gia góp ý để sửa đổi lại Luật đất đai vào buổi dự thảo diễn ra từngày 3/1 đến 15/3 Việc góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) diễn ra vô cùng tâm huyết

và trách nhiệm vì mục tiêu phát triển chung của đất nước Việc tiếp thu phải đúng theothực tiễn, có sức thuyết phục, dựa trên đúng nguyên tắc, bản lĩnh và cần phải chắt lọc, bảo

3 Góp ý kiến, phê bình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trên báo chí đối với các tổ chức củaĐảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp,

tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác

Khi thấy sự bất ổn hoặc bị xâm hại về nhân quyền từ phía các tổ chức hoặc cá nhân khácgây nên Công dân có thể sử dụng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận để góp ý kiến, phêbình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo đối với các tổ chức của Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chứcchính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội -nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân của mình

Ví dụ: “Xác minh tố cáo Công ty TNHH Xây dựng công trình Hoàng Hà” được đăng trênbáo Thanh tra Bài báo nói về vụ việc các bộ, ngành thành phố Hà Nội nhận nhiều đơnthư của công dân tố cáo phản ánh các dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật về thuế, kinhdoanh bất động sản, của Công ty TNHH Xây dựng công trình Hoàng Hà tại dự án Khu

đô thị mới mở rộng Đại Kim - Định Công Bài báo nhằm tố cáo, khiếu nại tới tổ chức cánhân Báo Thanh tra đưa ra những dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật, bên cạnh đó đưa

ra những luật văn bản như là: “Văn bản số 163/TTr-TTrXD1 ngày 14/3/2023 chuyển đơnkiến nghị, phản ánh tới UBND thành phố Hà Nội xem xét, giải quyết theo quy định phápluật, thông báo kết quả đến Thanh tra Bộ Xây dựng.” Có sự tự do ngôn luận của conngười trong việc tự do tìm kiếm, tiếp nhận nhận và truyền đạt thông tin và ý kiến cá nhântrong mọi lĩnh vực hoặc khi quyền công dân bị xâm phạm

Ngoài ra, báo điện tử Thanh tra có đăng về bài có nội dung “Tố cáo nguyên Phó Chủ tịchUBND huyện Việt Yên là sai”, bài báo tố cáo ông Nguyễn Văn Phương - nguyên phó chủtịch UBND huyện Việt Yên khi có hành động không khách quan và bao che cho người bị

xử phạt Tự do báo chí sẽ là công cụ thay cho quyền tự do ngôn luận nói lên những hành

vi vi phạm của bị cáo trước công chúng qua bài báo

4 Điều 9

- Đăng, phát thông tin chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có nội dung: Xuyên tạc, phỉ báng, phủ nhận chính quyền nhân dân; bịa đặt, gây hoang mang

trong Nhân dân; gây chiến tranh tâm lý

Ví dụ: 9-9, Cơ quan an ninh điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố vụ án, khởi

tố bị can, lệnh tạm giam Phan Sơn Tùng (38 tuổi, trú tại quận Hà Đông, Hà Nội) về tộilàm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm chống phá nhà nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Báo chí VN không có kiểm duyệt trước khi đăng bài, qua đó đẩy nhanh quá trình ràsoát Tuy nhiên, như đã nêu trong các mối quan hệ đạo đức báo chí, một trong nhữngmqh đạo đức quan trong nhất là mqh với Đảng, nhà nước Sự nghiệp háo chí, truyềnthông phải đi liền với sự nghiệp xây dựng nhà nước XHCN dưới sự lãnh đạo củaĐảng

- Đăng, phát thông tin có nội dung: Gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, giữa Nhân

dân với chính quyền nhân dân, với lực lượng vũ trang nhân dân, với tổ chức chính trị, tổchức chính trị - xã hội; Gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bìnhđẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam; gây chia rẽ người theo tôn giáo với ngườikhông theo tôn giáo, giữa người theo các tôn giáo khác nhau, chia rẽ các tín đồ tôn giáovới chính quyền nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; xúc phạm niềm

định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo Ngoài ra, nhómrapper này phải tiêu huỷ bản ghi âm Cụ thể, các rapper đã liên tục sử dụng những ngôn từdung tục, MV sử dụng hình ảnh minh họa được chế từ một sự tích trong cuộc đời ĐứcPhật, khiến người nghe có cái nhìn sai lệch về Phật giáo.

- Đảng và Nhà nước luôn nỗ lực xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Bất cứ hànhđộng nào có mục đích ngăn chặn, phá hoại mục tiêu cao cả này đều nên bị bài trừ,trừng phạt thích đáng

- Đăng, phát thông tin có nội dung kích động chiến tranh nhằm chống lại độc lập, chủ

quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc.

Ví dụ: Công an Bắc Giang cảnh báo học sinh, sinh viên, thanh niên, trí thức trẻ cẩn trọngtrước nhóm Facebook “Trại Cháu Bác Hồ” được thành lập bởi các đối tượng phản động,chống đối nhằm xuyên tạc lịch sử, bôi xấu hình tượng Hồ Chủ tịch Nhóm này được thànhlập bởi các đối tượng phản động, chống đối trong nước, lợi dụng khẩu hiệu "Bác Hồ lànhất, Đảng là nhất", "Hiệp hội liên minh những người yêu Bác Hồ" để lừa bịp, dụ dỗ, lôikéo học sinh, sinh viên, thanh niên, trí thức trẻ tham gia, hình thành lực lượng đối lập,chống Đảng, Nhà nước

- Điều luật cấm trên nhằm phục vụ cho công cuộc đối phó với thủ đoạn diễn biến hòabình khó lường của những đối tượng chống phá, phe đối địch

Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TP.HCM - Saigon Co.op)- người bị bị truy tố về tộichiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước

- Thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan; thông tin về những chuyện thần bí gây

hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe của cộngđồng

Ví dụ : Chiều 16.3, Thanh tra Sở TT-TT Bình Dương làm việc với Youtuber ThơNguyễn, xác định việc đăng tải clip “xin vía học giỏi” lên mạng xã hội đã vi phạm vềcung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy mê tín dị đoan nên ra quyết định xử phạt 7,5 triệu đồng

- Tự do tín ngưỡng là quyền chính đáng của mọi công dân Tuy nhiên, những hủ tục,

mê tín, dị đoan sẽ dẫ đến hình thành thế giới quan sai lệch ở mỗi cá nhân

- Kích động bạo lực; tuyên truyền

lối sống đồi trụy; miêu tả tỉ mỉ những hành động dâm ô, hành vi tội ác; thông tin khôngphù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam

Ví dụ: Đăng tải, chia sẻ thông tin không phù hợp với thuần phong mỹ tục trên mạng xãhội, T.T.N.A (SN 1999, trú tại xã Kỳ Xuân, huyện Kỳ Anh) đã bị lực lượng chức năng

Hà Tĩnh xử phạt 7,5 triệu đồng Trước đó, ngày 27/5, T.T.N.A đã sử dụng facebook cánhân “Linh Anh” để tìm hiểu thông tin về một clip “nhạy cảm” trên mạng xã hội Sau đó,T.T.N.A dùng tài khoản zalo kết bạn, nhắn tin với các tài khoản zalo khác để “xin chiasẻ” và nhận được một video clip nội dung đồi trụy

- Việc tung những thông tin, ấn phẩm truyền thông chứa nội dung tiêu cực như trên sẽ