SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NHƯ THANH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 3 4 TUỔI A3,[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NHƯ THANH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN THẨM
MĨ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 3-4 TUỔI A3, TRƯỜNG MẦM NON PHÚ NHUẬN, THEO QUAN ĐIỂM GIÁO DỤC LẤY TRẺ
LÀM TRUNG TÂM
Người thực hiện: Hoàng Thị Duyên Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phú Nhuận
SK thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2022
Trang 2Mục lục
1 Mở đầu 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2
2 2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
2.2.1.Thuận lợi 3
2.2.2 Khó khăn 3
2.2.3 Khảo sát ban đầu 4
2 3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5
Giải pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục phát triển thẩm mĩ phù hợp với bối cảnh địa phương, theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích trẻ trong hoạt động tạo hình 5
Giải pháp 2: Đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động tạo hình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ 8
Giải pháp 3: Rèn luyện hình thành cho trẻ các kỹ năng tạo hình cơ bản như vẽ, nặn, xé dán Chú trọng phương pháp lấy trẻ làm trung tâm khi tổ chức các hoạt động tạo hình 14
Giải pháp 4: Lồng ghép, tích hợp hoạt động tạo hình phù hợp với các hoạt động khác theo chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ nhằm củng cố rèn luyện kỹ năng tạo hình bền vững và làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ 16
Giải pháp 5: Chủ động phối hợp với phụ huynh trong công tác giáo dục phát triển thẩm mĩ qua hoạt động tạo hình cho trẻ tại nhà 18
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 18
3 Kết luận, kiến nghị 20
3.1 Kết luận 20
3.2 Kiến nghị 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 22
Trang 31 Mở đầu 1.1 Lý do chọn đề tài
Tuổi mầm non, đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo là thời kì nhạy cảm với những
“cái đẹp” xung quanh, có thể coi đây là thời kì phát cảm của những xúc cảm thẩm mĩ những xúc cảm tích cực, dễ chịu được nảy sinh khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với “cái đẹp” Từ những xúc cảm tích cực, trẻ bắt đầu mong muốn thể hiện trong các hoạt động nghệ thuật Trong đó hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động quan trọng không thể thiếu được, mang tính chất nghệ thuật Là phương tiện quan trọng góp phần trong việc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực Hoạt động tạo hình góp phần phát triển thẩm mĩ sáng tạo, phát triển cảm giác, tri giác thẫm mĩ phát triển khả năng cảm thụ và khả năng sáng tạo.Thông qua các hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều cơ hội để luyện tập sự khéo léo của ngón tay và biểu lộ thái độ tình cảm của trẻ đối với thế giới xung quanh.[1]
Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất, kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo Trong hoạt động tạo hình, trẻ em có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, sự hình dung về các đối tượng, từ đó xây dựng các biểu tượng Bởi vậy, có thể khẳng định rằng, hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ như: Óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở nên “giàu có” hơn cả về lượng
và chất Có thể nói khi tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa - xã hội qua các hình tượng, các sự kiện, hiện tượng được miêu tả Nội dung của tạo hình
là con đường dẫn dắt trẻ nhanh chóng hòa nhập vào xã hội xung quanh.[1]
Quá trình hoạt động sáng tạo ra sản phẩm sẽ giúp trẻ được rèn luyện các
kỹ năng hoạt động thực tiễn, thói quen làm việc một cách tự giác, tính tích cực Hoạt động tạo hình góp phần không nhỏ trong việc chuẩn bị cho trẻ một kiến thức sơ đẳng về tự nhiên, xã hội, về khoa học - kỹ thuật để giúp trẻ nhanh chóng làm quen với các môn học mới ở tiểu học
Thông qua hoạt động tạo hình, trẻ sẽ có cơ hội để thể hiện cảm xúc, ý tưởng của mình Qua đó phát triển khả năng cảm nhận cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống, trong nghệ thuật, khơi gợi ở trẻ những cảm xúc thẩm mĩ cũng như giúp có những kiến thức, kĩ năng tạo ra cái đẹp, là tiền đề để hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của một con người biết tích cực sáng tạo cho xã hội sau này
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mẫu giáo bé 3-4 tuổi, đặc biệt là trẻ 3-4 tuổi A3 khu trung tâm trường mầm non Phú Nhuận lớp tôi Là giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng những mầm non tương lai của đất nước, tôi hiểu được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển thẩm mỹ của trẻ nói riêng và đối với sự phát triển toàn diện của trẻ nói chung Tuy nhiên thực tế khả năng hoạt động tạo hình của trẻ 3-4 tuổi chưa thật sự tốt
Trang 4đây là giai đoạn đầu tuổi mẫu giáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp trẻ mới bước đầu được làm quen với các kỹ năng tạo hình (cắt, xé dán, nặn .), các cơ ngón tay phát triển còn chưa hoàn thiện, trí tư duy tưởng tượng của trẻ còn nghèo nàn Chính vì thế, tôi luôn trăn trở tìm tòi giải pháp nhằm giúp trẻ hoạt động tạo hình tích cực và đạt hiệu quả, để làm được điều đó tôi đã lựa chọn đề
tài: “Một số giải pháp giáo dục phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi A3, trường mầm non Phú Nhuận theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Thông qua hoạt động tạo hình nhằm phát giáo dục triển thẩm mĩ cho trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi A3, trường mầm non Phú Nhuận, huyện Như Thanh
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi A3, trường mầm non Phú Nhuận theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu, thông tin thu được thông qua việc sử dụng các phép tính toán học
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tham khảo bài viết, ý kiến của cán
bộ quản lý, đồng nghiệp về vấn đề mình đang quan tâm để xây dựng bài viết
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
* Giáo dục phát triển thẫm mĩ là một lĩnh vực quan trọng trong chương
trình giáo dục mầm non nhằm hình thành một trong những năng lực cơ bản cốt lõi của trẻ - năng lực thẫm mĩ Giáo dục phát triển thẫm mĩ là quá trình giúp trẻ tiếp xúc, cảm nhận thưởng thức cái đẹp, từ đó rèn luyện và phát triển năng lực cảm thụ cái đẹp, biết đánh giá đúng các hiện tượng thẫm mĩ trong cuộc sống, trong nghệ thuật, khơi gợi lòng yêu cái đẹp, thích thú tham gia vào quá trình cảm thụ, hoạt động và sáng tạo cái đẹp trong cuộc sống hàng ngày và trong nghệ thuật [2]
* Đặc điểm giáo dục phát triển thẩm mĩ của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi
Giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi là quá trình tác động có mục đích rõ ràng, có kế hoạch cụ thể của giáo viên giúp trẻ nhận thức được chân, thiện, mỹ
về cái đẹp, tạo sự đam mê và hứng thú yêu thích cái đẹp, mong muốn tạo ra cái đẹp trong cuộc sống Với trẻ 3-4 tuổi khi giáo dục thẩm mỹ cho trẻ giáo viên cần phải chậm rãi và từ tốn, không nên cao trào và hấp tấp, việc tiếp nhận những tác phẩm nghệ thuật từ khi còn nhỏ, sẽ giúp trẻ nhận thức đúng đắn về cái xấu, cái đẹp trong cuộc sống khả năng cảm nhận, cảm thụ cái đẹp trong cuộc sống, trong nghệ thuật, từ đó hình thành ở trẻ lòng mong muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp của các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống xung quanh, để qua đó mà biểu lộ thái độ, tình cảm của mình Điều này sẽ ảnh hưởng không hề nhỏ đối với phẩm chất đạo đức của trẻ trong cuộc sống xã hội sau này Giáo dục phát triển thẩm
Trang 5mĩ là một trong những mặt giáo dục nhằm phát triển toàn diện trẻ mầm non, góp phần hình thành yếu tố đầu tiên của nhân cách.[3]
* Phát triển thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình
Hoạt động tạo hình góp phần phát triển thẩm mĩ sáng tạo, phát triển cảm giác, tri giác thẫm mĩ, khả năng cảm thụ và khả năng sáng tạo Phát triển thẩm
mĩ thông qua hoạt động tạo hình trẻ có nhiều cơ hội để luyện tập sự khéo léo của các ngón tay và biểu lộ thái độ tình cảm của trẻ với thế xung quanh Khi tham gia các hoạt động tạo hình trẻ đã tái tạo được hình tượng nghệ thuật của đồ vật
mà trẻ tri giác được Đó chính là những biểu tượng được hình thành trong quá trình dạo chơi, tham quan và vui chơi Khi quan sát trẻ sẽ so sánh hình dáng, kích thước, màu sắc, không gian của đồ vật như vậy hoạt động tạo hình đã góp phần tích cực trong việc hình thành ở trẻ những thao tác tư duy như : “Phân tích,
so sánh, tổng hợp, khái quát, phát triển tư duy trực quan hình tượng và phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo”, trẻ thể hiện được sự phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản trong các hoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé, dán) Giờ hoạt động tạo hình mang lại cho trẻ những cảm xúc thực sự, trẻ thích thú, thoải mái thể hiện sự sáng tạo của mình, được tự mình tạo ra những sản phẩm theo hiểu biết và trí tưởng tượng Được làm quen và sử dụng các đồ dùng, các nguyên vật liệu khác nhau như: Bút sáp, màu nước, đất nặn, lá cây, bông, len, vải… Đồng thời trong quá trình hoạt động tạo hình ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển theo, trẻ biết yêu quý cái đẹp, cái tốt, phân biệt được cái thiện cái ác Trong quá trình tạo sản phẩm trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làm việc có mục đích được hòa đồng trong tập thể Từ đó hình thành tính đoàn kết tương trợ giúp đỡ cởi mở thân ái với bạn bè.[3]
2 2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2021-2022 Tôi được phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo 3-4 tuổi A3 khu trung tâm ở trường mầm non Phú Nhuận và thực hiện chương trình giáo dục mầm theovăn bản hợp nhất số 01/VBHN-BGDĐT, ngày 13 tháng 04 năm
2021.Quá trình giảng dạy tôi phát hiện ra được những điểm nổi bật sau:
2.2.1.Thuận lợi
- Trường mầm non Phú Nhuận là trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 nên nhà trường có cơ sở vật chất, khuôn viên rộng rãi, xanh, sạch đẹp, có tương đối đầy đủ đồ dùng đồ chơi cũng như trang thiết bị dạy và học
- Bản thân nắm vững kiến thức chuyên môn về chăm sóc giáo dục trẻ
Luôn cập nhật kiến thức mới theo các chuyên đề của năm học
- Trẻ có nề nếp, rất hứng thú tham gia vào các hoạt động
- Đa số phụ huynh nhiệt tình phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Nhiệt tình trong việc hỗ trợ các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động Tham gia đầy đủ các hoạt động, các khoản ủng hộ, đóng góp cho nhà trường cho lớp
2.2.2 Khó khăn
- Tuy đồ dùng, đồ chơi được nhà trường trang, cấp tương đối đầy đủ song chủ yếu là đồ mua sẵn chất liệu bằng nhựa, đồ dùng đồ chơi tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải và những sản phẩm sẵn có của địa phương còn hạn chế
Trang 6- Một số trẻ trong lớp chưa qua chương trình nhà trẻ nên chưa có kỹ năng cầm bút, tô, vẽ Ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế một số trẻ còn nói ngọng phát âm chưa rõ ràng Qua các hoạt động tạo hình ở lớp, tôi nhận thấy các cháu chưa phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của mình Còn nhiều hạn chế, rập khuôn, có thói quen thụ động Sản phầm làm ra thường giống bạn, chưa có
sự sáng tạo
- Do dịch bệnh covid-19 diễn biến phức tạp nên trẻ đến trường không thường xuyên điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục phát triển thẫm mĩ cho trẻ
- Hầu hết bố mẹ trẻ đều là công nhân, trẻ ở với ông bà vì vậy việc thống nhất quan điểm, sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và giáo dục phát triển thẫm mĩ nói riêng còn nhiều khó khăn
2.2.3 Khảo sát ban đầu
Để thực hiện tốt đề tài sáng kiến này, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trẻ đầu năm và thu được kết quả như sau:
Bảng khảo sát trẻ tháng 9/2021
TT Nội dung khảo sát
Số trẻ khảo sát
Kết quả khảo sát
Số cháu Tỷ lệ % Số
xé dán, xếp hình để tạo ra sản phẩm
3
Khả năng phối hợp các nguyên vật liệu tạo hình, vật liệu trong thiên nhiên
thông qua hoạt động tạo hình một cách tốt nhất Bản thân đã tiến hành tìm và áp
dụng các phương pháp, giải pháp tích cực nhất để tạo điều kiện cho trẻ hoạt động đạt hiệu quả đề ra
Trang 72 3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề Giải pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục phát triển thẫm mĩ phù hợp với bối cảnh địa phương theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động tạo hình
* Xây dựng môi trường lớp học phong phú phù hợp nhằm làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ
Xây dựng môi trường phát triển thẩm mĩ phù hợp với bối cảnh địa phương theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là môi trường đảm bảo tính thẫm mĩ, thân thiện, cung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khác nhau cho trẻ, thể hiện nét đặc trưng về văn hóa truyền thống của địa phương [2]
Chính vì vậy việc xây dựng môi trường giáo dục trong lớp học là vô cùng cần thiết và đặc biệt quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó trẻ được hoạt động tích cực, chủ động và sáng tạo hơn Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động và trẻ có thể tự quyết định, tìm cách giải quyết nhiệm vụ của mình Qua đó, trẻ học được cách làm việc với người khác, học cách lắng nghe và chia sẻ suy nghĩ của bản thân với bạn bè
Hiểu rõ được điều đó nên ngay từ đầu năm tôi đã tích cực trong công tác tạo môi trường trong lớp phù hợp với lứa tuổi tôi phụ trách Đặc biệt tôi chú ý trang trí tạo môi trường nghệ thuật trong lớp để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình Từ cách bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ phù hợp, thuận lợi cho việc sử dụng, tránh rườm rà, thay đổi giữa các chủ đề nhánh để trẻ quan sát và nhận xét được, phát hiện được những điều mới lạ của chủ đề này với chủ đề khác để từ đó sẽ khơi gợi tính hứng thú và khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình của trẻ
Khi thiết kế không gian trong lớp tôi luôn bố trí các góc hoạt động hợp
lí, thuận tiện đảm bảo thân thiện, đảm bảo trẻ dễ thấy, dễ lấynhư: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng… Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi Sắp xếp các góc để tôi có thể dễ dàng quan sát được toàn bộ hoạt động của trẻ Các góc phải được bày biện hấp dẫn Có đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc trưng cho từng góc và luôn gợi mở và kích thích trẻ hoạt động
Ví dụ: Ở mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu đề của các góc
Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm các hình ảnh ngộ nghĩnh có màu sắc
bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ Như mảng chủ đề tôi để vị trí chính giữa lớp để trẻ dễ nhìn, dễ thấy Nội dung của mảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề: Ngành nghề: Ở góc phân vai tôi trang trí bằng hình ảnh các bác nấu ăn Hay góc xây dựng tôi sưu tầm hình ảnh các chú thợ đang xây dựng,…
Ví dụ: Ở Góc tạo hình ngoài trang trí và sắp xếp phù hợp với góc, chuẩn
bị nhiều nguyên vật liệu thiên nhiên và phế thải như: Vải vụn, cúc áo, lá cây, sỏi, hột hạt, vỏ hạt dẻ… Bên cạnh đó tôi còn trang trí mở (bằng các kệ, các hộp
ở trên góc) để cô và trẻ trưng bày các sản phẩm tạo hình của mình theo từng chủ
Trang 8đề khác nhau như: Từ các nguyên vật liệu đã chuẩn bị dưới sự hướng dẫn của tôi với óc tưởng tượng sáng tạo của trẻ, theo từng chủ đề như chủ đề: Thế giới thực vật tôi và trẻ tạo hình các loại cây, hoa, quả,…thật ngộ nghĩnh để cùng trang trí góc nghệ thuật Qua việc trang trí mở, sắp xếp phù hợp nên trẻ thích thú và hứng thú trao đổi, biết phối hợp cùng các bạn khác tạo ra các sản phẩm tạo hình thật sinh động và ngộ nghĩnh
Hình ảnh chụp góc nghệ thuật và các nguyên vật liệu của góc
* Cung cấp nguồn nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương đa dạng, phong phú kích thích trẻ trong hoạt động tạo hình
Như chúng ta đã biết, để thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động tạo hình một các tích cực đòi hỏi giáo viên không chỉ nắm vững được phương pháp mà bên cạnh đó giáo viên cần linh hoạt tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển thẫm mĩ phù hợp, để làm được điều một trong những yếu tố quan trọng là giáo viên phải biết tận dụng nguyên vật liệu, phế liệu có sẵn ở địa phương như: Bìa cát tông, lon bia, vỏ chai nhựa, bẹ ngô, lá cây… gần gũi đối với sinh hoạt hằng ngày của trẻ để cung cấp cho trẻ khi tham gia hoạt động tạo hình, cụ thể tôi đã
để khi vào hoạt động trẻ có thể chủ động và sáng tạo theo ý tưởng của trẻ
Ví dụ: Trong chủ đề “Thế giới thực vật” Đề tài: Tạo hình hoa từ các
nguyên vật liệu khác nhau Bằng các nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương, tôi đã
Trang 9chuẩn bị rất nhiều các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động và tiến hành cho trẻ tự chia làm 3 nhóm chơi, mỗi nhóm đã nêu ý tưởng của nhóm và cùng tạo ra sản phẩm cho nhóm chơi của mình Kết quả là cả 3 nhóm chơi đã hoa từ các nguyên vật liệu như: Hột hạt, vỏ ngao, lá khô, giấy vụn, bẹ ngô,
Hình ảnh trẻ tạo hình hoa từ các nguyên vật liệu
- Phối kết hợp với phụ huynh trong việc tìm kiếm các nguyên vật liệu sẵn
có ở địa phương nhằm phục vụ tốt cho hoạt động tạo hình của trẻ
Để có được nguồn nguyên vật liệu đa dạng phong phú việc phối kết hợp với phụ huynh là rất cần thiết để cung cấp nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động là rất quan trọng Để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng tôi thường xuyên tuyên truyền với phụ huynh, viết thông báo về các nguyên vật liệu cần thu gom, tư vấn cho phụ huynh giúp trẻ sưu tầm thêm các loại nguyên vật liệu khác nhau để tạo ra sản phẩm đa dạng
Ví dụ: Ngay đầu năm học khi vào họp phụ huynh tôi đã triển khai kế
hoạch cho hoạt động tạo hình của mình Từ đó đưa ra các nguyên liệu cần phải
tìm kiếm và sưu tầm Qua cuộc họp này phụ huynh đã rất nhiệt tình trong việc
tìm kiếm và sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để sự trữ vào kho nguyên liệu của lớp
Hình ảnh phụ huynh phối hợp cùng giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu
Trang 10Bên cánh đó thì hàng tháng vào các chủ đề khác nhau tôi cần bổ sung nguyên vật liệu gì cho các hoạt động tạo hình thì tôi sẽ sử dụng góc tuyên truyền phụ huynh ghi rõ nội dung yêu cầu của chủ đề đối với trẻ, yêu cầu đối với phụ huynh cần giúp đỡ và đóng góp những gì mà chủ đề này cần để hoạt động
Ví dụ: Khi đến chủ đề: Giao thông, ở bảng tuyên truyền tôi đã ghi rõ tên
chủ đề và nội dung hoạt động chủ đề, nhất là các hoạt động tạo hình Yêu cầu phụ huynh giúp đỡ đóng góp các nguyên vật liệu phục vụ cho chủ đề như: Hoạ báo cũ về đồ dùng, các chai nhựa bỏ đi, các vỏ hộp sữa để làm ô tô, các mo cau
để làm thuyền buồm, Khi thấy tôi viết bảng tuyên truyền như vậy, phụ huynh
đã sẵn sàng đóng góp các nguyên vật liệu để giúp đỡ giáo viên, có một số phụ huynh khéo tay đã làm một số đồ chơi phù hợp với chủ đề trẻ hoạt động hoặc tranh thủ thời gian để cùng cô chuẩn bị một số đồ chơi cho trẻ Từ đó mà trong hoạt động tạo hình về các phương tiện giao thông trẻ đạt hiệu quả rất cao
Việc phối hợp với phụ huynh trong việc tìm kiếm các nguyên vật liệu, nay kho nguyên vật liệu đã phong phú hơn Có được kết quả như vậy là nhờ vào sự
nỗ lực của giáo viên cũng như sự ủng hộ tích cực từ phía phụ huynh Vì vậy công tác phối kết hợp với phụ huynh ở lớp là rất cần thiết và quan trọng
Với giải pháp này tôi đã xây dựng môi trường lớp mình phong phú, gần gũi thân thiện đồng thời cung cấp nguồn nguyên vật liệu đa dạng kích thích trẻ trong hoạt động tạo hình
Giải pháp 2: Đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động tạo hình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thẫm mĩ cho trẻ
hình theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Quan điểm giáo dục lấ trẻ làm trung tâm yêu cầu các nội dung, phương tiện, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục cần dựa trên điều kiện thực tế và năng lực sẵn có của trẻ Giáo viên cần tận dụng tối đa các ưu thế tự nhiên, xã hội, văn hóa nguồn lực ngay tại trường, lớp, địa phương, khai thác kinh nghiệm và góp phần nâng cao chất lượng của hoạt động giáo dục phát triển thẫm mĩ [2]
Để trẻ hứng thú và tránh nhàm chán trong các giờ hoạt động tạo hình tôi
không ngừng tìm kiếm và sưu tầm các hình thức tổ chức tạo hình khác nhau, nhằm giúp cho trẻ trong lớp mình hứng thú, tích cực hoạt động hơn, cụ thể:
- Cách vẽ thổi
Trong chủ đề: Thế giới thực vật
Đề tài: Vẽ hoa mùa xuân Với đề tài này tôi không tiến hành như thường
lệ là cho trẻ dùng sáp màu vẽ và tô, mà tôi mạnh dạn tổ chức bằng các vẽ thổi
cách vẽ thổi như sau:
Chuẩn bị : Màu nước, ống hút nước dùng để thổi, bút lông, giấy vẽ
Cách làm: Đổ màu ra đĩa, dùng bút lông chấm màu và cho màu ra giấy Cho trẻ cầm ống hút thổi vào chỗ màu trên giấy sao cho màu bắn tung ra trên mặt giấy thành các hình bông hoa, thân cây hoa,
Qua việc thực hiện các vẽ thổi thì lúc đầu trẻ tỏ ra không tự tin Sau khi cô hướng dẫn thì dần dần trẻ rất thích và tạo ra nhiều sản phẩm lạ, đẹp mắt như một
số bé đã tạo được vừa hoa với rất nhiều các cây hoa khác nhau: Hoa đồng tiền,
Trang 11hoa đào, hoa mai, Có trẻ còn sáng tạo các chi tiết khác cho bức tranh thêm sinh động hơn là vẽ thổi thêm ông mặt trời, đám mây, con chim,
- Tạo hình bằng hình thức bồi giấy
Chuẩn bị : Giấy báo, giấy trắng, hố dán, vật màu (cái đĩa giấy, chén, quả) Cách làm : Xé giấy báo thành từng dải dài, phết hồ vào vật mẫu
Ví dụ : Ở chủ đề: Gia đình
Đề tài: Tạo hình các đồ dùng trong gia đình
Tôi cho trẻ bồi giấy lên đĩa, bát, Từng lớp giấy dọc ngang vào cái đĩa, bát Sao cho các mép giấy vừa khít nhau thành nhiều lớp Đến lớp cuối cùng, bồi giấy màu trắng để tô màu cho đẹp rồi đem phơi nắng cho khô Khi các mặt giấy khô thì lấy cái đĩa, bát ra Sau đó, tô màu và trang trí cái đĩa, bát, theo ý thích
- Tạo hình bằng cách vo giấy
Ví dụ: Trong chủ đề thế giới thực vật
Đề tài: Tạo hình vườn cây
Chuẩn bị: Giấy thủ công, keo hồ, giấy, vỏ cây, màu sáp
Cách làm: Thân cây được tạo dáng từ vỏ cây Tán lá: Cho trẻ xé giấy thành từng mảng (to nhỏ tuỳ ý), dùng tay bóp hoặc vò nhẹ cho giấy co lại, sau
đó chụm mép giấy lại sao cho có độ phổng bên trong rồi bôi hồ xung quanh mép giấy và dán vào cành cây Sau đó, trang trí thêm đất, cỏ, mặt trời Tuỳ theo ý thích của trẻ
- Tạo hình với cát, len vụn
Chuẩn bị: Cát đã được nhuộm màu để khô; giấy; hình mẫu; hồ dán
Cách làm: Vẽ hình mẫu trên giấy rồi cho trẻ dùng chổi nhỏ thoa hồ theo nét hình vẽ Sau đó lấy cát rắc kín hình vẽ mẫu rồi lấy tay ấn lên cát cho dính keo Cuối cùng, cầm tờ giấy úp xuống
Ví dụ: Trong chủ đề: Giao thông cho trẻ tạo hình máy bay và ô tô
Tôi cùng trẻ vẽ mẫu máy bay lên trên giấy rồi cho trẻ dùng chổi nhỏ thao
hồ theo nét hình vẽ Sau đó lấy cát màu hoặc len vụn rắc kín hình mẫu rồi lấy tay ấn nhẹn lên cát, len vụn Tùy vào từng chi tiết kết hợp với màu cát khác nhau
để tạo thành bức tranh hoàn chỉnh Kết quả, ta được một tranh có hình theo mẫu
Hình ảnh tranh tạo hình máy bay và ô tô bằng cát, len vụn -Tạo hình bằng hoa lá, vỏ cây, vỏ ngao, sò)
Với hình thức tạo hình đơn giản, dể làm và trẻ rất thích thú vì được tự do lựa chọn hoa lá, tự do sáng tạo theo ý tưởng của mình
Trang 12Chuẩn bị: Các loại lá có hình dáng và màu sắc đẹp như: Lá hoa hồng, hoa giấy Vỏ cây, hồ dán, kéo, giấy, bút lông,
Cách làm:
+ Tạo hình con cá hoặc đàn cá: Dùng lá có hình răng cưa như lá hoa hồng
để tạo hình, trẻ dùng kéo cắt hai nét xiên nhỏ làm miệng cá ở phân cuống Sau
đó, cắt phần nhỏ ở đuôi lá hoa hồng khác để làm đuôi cá rồi trang trí mang, mắt
cá, rong rêu tạo thành tranh ao cá, đàn cá bơi
Ví dụ: Sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên để “xếp dán đàn cá”
Trong giờ hoạt động học tạo hình “Xếp dán đàn cá bơi” của chủ đề Thế giới động vật tôi đã chuẩn bị rất nhiều loại lá bằng cách cho trẻ sưu tầm như: vỏ ngao, vỏ sò, giấy họa báo, băng dính hai mặt, kéo, bút màu và bìa A4 Cách thực hiện như sau:
Cho trẻ quan sát bể cá hoặc lọ cá cảnh Nhận biết và nêu rõ được các bộ phận của con cá: Thân, đầu, đuôi, mắt, vây, vẩy…
Hướng dẫn, gợi mở trẻ sử dụng các vỏ ngao, vỏ sò, giấy họa báo, băng dính hai mặt, kéo, bút màu… Trẻ thực hiện xếp dán đàn cá bơi Tôi gợi mở cho trẻ vẽ thêm môi trường sống của cá là nước, rong rêu, sỏi đá cho bức tranh thêm sinh động
Hình ảnh trẻ tạo hình đàn cá bằng các loại vỏ ngao, sò
Ngoài ra ở mọi lúc mọi nơi tôi còn cho trẻ tự sáng tạo để dùng lá cây xếp
thành các con vật khác hay thuyền, ô tô…Theo sự tưởng tượng và sáng tạo của trẻ
Hạt đỗ, rơm, rạ, râu ngô, lá cây, vỏ hến, giấy, vải vụn Tôi có thể tạo ra nhiều các con vật ngộ nghĩnh, sinh động, những bức tranh, các đề tài khác nhau
để trẻ sử dụng
- Tạo hình với rau, củ, quả và các loại hạt
Tạo hình từ rau, củ, quả: Tôi áp dụng trong chủ đề: Thế giới động vật và thế giới thực vật
Chuẩn bị: Hành lá, đậu bắp, củ dền, củ sắn loại nhỏ, chuối gỉà chín (lấy vỏ), lá trên quả thanh long, que tăm, ống hút, chậu nước, màu nước
Cách làm:
+ Làm con cào cào từ quả đậu bắp Lấy quả đậu bắp làm thân con cào cào
và chọn các cành đậu bắp có dạng gấp khúc làm chân con cào cào Cho trẻ lấy que tăm xiên một đầu gán vào cuống rồi xiên que tăm ấy vào quả đậu bắp, thế là được một con cào cào
+ Làm hoa từ cọng hành lá: Cắt một đoạn hành từ 2 - 3 cm, cho trẻ lấy que tăm chẻ một phần của cọng hành (dài ngắn tuỳ thích) thành nhiều sợi nhỏ rồi bỏ vào nước cho những "cánh hoa hành" hơi cong, sau đó vớt ra rồi luồn ống hút vào đầu của đoạn hành còn lại để được một cây hoa hành