1 Mở đầu 1 1 Lý do chọn đề tài Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc[.]
Trang 11 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động giáo dục âm nhạc là một môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật Nó là một phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường
Âm nhạc và vận động sáng tạo khi được giáo viên Mầm non sử dụng một cách có có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi Giáo viên có thể chơi đàn guitar, organ hay bật nhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác cuả trẻ ( giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời, trẻ làm bài tập theo nhóm, giờ tạo hình ) Ca hát và nghe nhạc giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động Trẻ mẫu giáo thích hát theo lời bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu êm dịu, vui tươi, nhộn nhịp Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định lớp, nhóm, vào bài, chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý cho trẻ
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông minh sau này Và đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Âm nhạc là hoạt động giúp trẻ phát triển toàn diện nhất Và thông qua Âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đấy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng
Ngoài ra Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ
Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút trẻ, tạo ấn tượng đẹp khi trẻ tới trường lớp
Tôi nhận thấy công tác tổ chức cải biên, sáng tác một số trò chơi, tổ chức các lớp tập huấn để phục vụ giáo dục âm nhạc có tác dụng tích cực đối với
Trang 2chúng ta trong công tác quản lí, chỉ đạo và nhất là chuyên môn Một số giáo viên thực hiện tốt nhưng có một số giáo viên do lớn tuổi, điều kiện hoàn cảnh khó khăn dẫn đến chất lượng chưa đạt theo yêu cầu Một số giáo viên chưa biết lồng ghép Giáo dục âm nhạc trong một số hoạt động như thế nào để phù hợp, không bị lạm dụng, không cho là tham lam trong nội dung tích hợp Trẻ chưa hứng thú ,tịch cực tham gia vào hoạt động âm nhạc, việc cảm thụ âm nhạc của trẻ chưa tốt Từ những hạn chế này, nếu chúng ta biết vận dụng một cách sáng tạo, thường xuyên tổ chức sưu tầm, cải biên, sáng tác một số trò chơi giáo dục
âm nhạc, thao giảng, tổ chức các hoạt động để đưa giáo dục âm nhạc vào cho phù hợp thì sẽ uốn nắn kịp thời và tạo điều kiện để cùng nhau thực hiện tốt
Chính vì thực rạng trên nên tôi luôn chăn trở tìm biện pháp để tổ chức hoạt động âm nhạc một cách hiệu quả nhất, vì vậy tôi mạnh dạn nghiên cứu và
lựa chọn đề tài:“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho
trẻ 4- 5 tuổi A1 khu A trường mầm non Thị Trấn Bến Sung”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Áp dụng những kinh nghiệm, biện pháp của bản thân và đồng nghiệp nhằm đưa ra những giải pháp, biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi ở trường mầm non Thị Trấn Bến Sung
Nghiên cứu đề tài : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 4- 5 tuổi A1 khu A trường mầm non Thị Trấn Bến Sung”nhằm
mục đích giúp tôi rút ra những kinh nghiệm cho bản thân, tìm hiểu nguyên nhân thành công và han chế để từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục những hạn chế, cải thiện chất lượng hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục
trẻ ngày một tốt hơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu chỉ tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dụcâm nhạc cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi A1 khu A trường mầm non Thị Trấn Bến Sung
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin
- Phương pháp trực quan thính giác gợi lên những tâm trạng, cảm xúc tình cảm đa dạng gần gủi đối với trẻ
- Phương pháp thực hành nghệ thuật: Trẻ hát, chơi trò chơi âm nhạc, vận động ( múa), sử dụng nhạc cụ, hoạt động sáng tạo dưới sự hướng dẫn của cô
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp dùng từ: Là dùng lời nói cụ thể các nội dung cần truyền đạt đến cho trẻ hiểu
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến
Trong chương trình giáo dục mầm non hoạt động giáo dục âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật rất gần gủi với trẻ, là một trong các hoạt động mà trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi nói riêng rất yêu thích Âm nhạc
là một bộ phận không thể tách rời trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục trẻ lòng yêu âm nhạc thông qua hoạt động trẻ có thể cảm nhận được cảm giác vui tươi, thoải mái
Đặc biệt âm nhạc là một bộ môn mà trẻ yêu thích và là phương tiện giáo
Trang 3dục phát triển thẩm mĩ có hiệu quả Đối với trẻ mẫu giáo lớn nội dung phát triển thẩm mĩ bao gồm: khả năng thể hiện và cảm nhận cảm xúc trước sự vật hiện tượng trong thiên nhiên, trong cuộc sống và trong các tác phẩm nghệ thuật ( âm nhạc, tạo hình): Một số kỹ năng trong hoạt động âm nhạc, tạo hình và thể hiện
sự sáng tạo khi tham gia các hoạt động này Để giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ, giáo viên cần tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận nhiều với âm nhạc
Như chúng ta đã biết, âm nhạc đến với loài người nói chung, trẻ mầm non nói riêng và đặc biệt là trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thật đẹp, một nét vô hình, mà bất kỳ ai cũng không thể đưa ra cân, đo, đong đếm được, nói một cách cụ thể âm nhạc là một món ăn tinh thần, nó khiến cho chúng ta thêm yêu cuộc sống Hàng ngày trẻ trong trường mầm non, từ lúc bắt đầu bước vào cổng trường cho đến lúc trẻ trở về bên gia đình, tất cả mọi việc diễn ra đều cần đến âm nhạc Bởi vậy
âm nhạc có tầm quan trọng như vậy, là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 4
-5 tuổi tôi mạnh dạn chọn đề tài này để nghiên cứu với mong muốn góp một phần công sức nhỏ bé của mình để giáo dục cho thế hệ là những chủ nhân tương lai của đất nước có những cái nhìn thật đẹp trong âm nhạc, trong cuộc sống để từ đó
mà lưu truyền các thể loại âm nhạc việt nam không bị phai mờ, không bị lãng quên
Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc này Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khác nhau Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và
có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ Âm nhạc đối với trẻ là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc
2.2 Thực trạng
Năm học 2021 – 2022 bản thân tôi được nhà trường phân công đứng lớp mẫu giáo 4 – 5 tuổi A1 – khu A trường mầm non thị trấn Bến Sung trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau đây
* Thuận lợi
Được sự quan tâm của các cấp, chính quyền địa phương trường được sự quan tâm đầu tư cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị của Nhà trường cũng như các phòng ban, lớp học được cung cấp xây dựng khang trang, rộng rãi đúng quy cách, có đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho trẻ vui chơi và học tập, có phòng trức năng rộng rải đùng quy cách
Nhà trường luôn đặt vấn đề chăm sóc giáo dục trẻ lên hàng đầu
Nhà trường tổ chức các buổi tiếp thu chuyên đề đầu năm, tạo điều kiên để giáo viên trao dồi kiến thức, bồi dưỡng thường xuyên về chuyên đề nghiệp vụ Bản thân tôi là một giáo viên luôn tìm tòi học hỏi, năng động và sáng tạo, tâm huyết với nghề, gần gũi yêu thương trẻ
Trang 4Đối với phụ huynh đã quan tâm và nhận thức đầy đủ đến nghành học mầm non đã đầu tư cho con mình trong tất cả các hoạt động Ngoài ra phụ huynh học sinh có nhiều đóng góp ủng hộ trong công tác xây dựng trường, luôn chăm lo đến việc học tập, vui chơi, sinh hoạt của con em mình ở trường mầm non
đề, để bật cho trẻ nghe hàng ngày Bên cạnh đó giáo viên khi cho trẻ hoạt động
âm nhạc vẫn còn mang tính chất rập khuôn, máy móc, chưa sáng tạo, chưa linh hoạt, chưa gây được cho trẻ trong lớp mình lòng yêu thích say mê âm nhạc, Ngoài ra giáo viên còn hạn chế khi đưa ra các hình thức sáng tạo khi dạy trẻ
Đối với trẻ chưa phát huy được tính tích cực, tự lập, khả năng tư duy trong hoạt động âm nhạc, trẻ chưa có kỹ năng sử dụng đồ dùng đồ chơi trong hoạt động âm nhạc Đặc biệt hơn nữa là trong năm học này học sinh phải nghĩ học dài ngày do dịch bệnh gây ra Nề nếp học tập, ý thức kĩ luật của trẻ chưa cao
Đối với phụ huynh một số phụ huynh cho rằng việc chăm sóc giáo dục trẻ
ở trường mầm non chỉ đơn thuần là việc chỉ trông trẻ nên công tác phối hợp tuyên truyền làm chưa tốt, chưa tạo được sự thống nhất về nội dung phương pháp tổ chức chăm sóc giáo dục trẻ
*Kết quả của thực trạng.Đầu năm học 2021 – 2022khảo sát chất lượng
thu được kết quả sau:
* Kết quả khảo sát vào thời điểm tháng 9/2021 như sau:
TT Nội dung khảo sát
Tổng
số trẻ khảo sát
4 Khả năng nghe và phân biệt
Từ kết quả trên việc tìm ra giải pháp tốt nhất để giáo dục âm nhạc cho tẻ
4-5 tuổi một cách chính xác , bền vững, phát huy được tính thực tế của trẻ là vấn
Trang 5đề tôi luôn trăn trở và tôi đã mạnh dạn đưa ra một số“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 4- 5 tuổi A1 khu A trường mầm non Thị Trấn Bến Sung” Áp dụng vào thực tể trong công tác năm học 2021 - 2022
mang lại hiệu quả tốt
2.3 Các biện pháp sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ
Môi trường hoạt động của trẻ trong trường, lớp mẫu giáo có vai trò quan trọng đối với việc tổ chức các hoạt động giáo dục đặc biệt là giáo dục âm nhạc cho trẻ lớp mẫu giáo 4-5 tuổi Môi trường tổ chức âm nhạc có môi trường trong và ngoài lớp học, môi trường trong lớp học là môi trường rát quan trọng nó ảnh hưởng tích cực đến các hoạt động âm nhạc của trẻ Vì vậy bố trí và tổ chức môi trường cho trẻ chơi và hoạt động cần đảm bảo nguyên tắc cho trẻ “chơi mà học”
và phải tính đến các yếu tố sau: Không gian thực tế của trường, mục đích tổ chức các hoạt động, các yếu tố an toàn cho trẻ ,các nhu cầu của trẻ đặc biệt nếu
có
Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học và chú ý đến bố trí sắp xếp góc âm nhạc để tạo môi trường gây hứng cho trẻ hoạt động Mặt khác trẻ có ấn tượng sâu sắc với góc âm nhạc tôi luôn làm mới góc âm nhạc bằng nhiều hình thức để kích thích hứng thú của trẻ Bên cạnh việc chuẩn bị nhạc cụ cô dạy như: đàn organ và xắc xô, phách, mõ… Tôi luôn tận dụng các nguyên vật liệu từ tự nhiên
và các đồ phế thải để tạo ra các dụng cụ, nhạc cụ cho trẻ hoạt động như: thanh
gõ, trống, đàn, mõ, sáo, băng đĩa nhạc mầm non thuộc các chủ đề để bật cho trẻ nghe trong góc cùng đó là các trang phục nhiều màu sắc, kiểu dáng khác nhau Tôi sắp sếp các học cụ một cách hợp lý và phong phú, thay đổi cách bày trí góc
âm nhạc thật sinh động theo chủ đề gây sự thu hút tới trẻ
Ví dụ: Tôi đã tận dụng những vỏ lon bia cắt đôi bỏ sỏi vào trong lon bia
làm sắc xô cho trẻ lắc, vợt bắt muỗi hỏng làm đàn, vót tre làm phách Từ những
đồ dùng tự tạo của cô, trẻ nhìn vào đó trẻ sẽ cảm thấy rất hứng thú càng muốn được tham gia hoạt động âm nhạc Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở góc âm nhạc thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ như góc thiên nhiên, sân vườn trường, trong giờ đón trả trẻ, giờ thể dục sáng
Ngoài ra tôi luôn chú ý tới việc trang trí mảng tường trong góc âm nhạc Với mỗi chủ đề tôi luôn thay đổi hình thúc trang trí bằng cách lựa chon hình ảnh
và các nguyên vật liệu sẵn có và các nguyên liệu đã qua sử dụng để trang trí cho góc âm nhạc thêm hấp dẫn và sinh động tạo cảm giác mới mẻ cho trẻ liên tục theo các chủ đề để nhấn mạnh thêm cho nội dung mới
Ví dụ:chủ đề thế giới động vật: tôi trang trí bằng những hình ảnh các con
vật theo các chủ đề nhánh khác nhau, mỗi con vật có những biểu hiện sắc thái và hành động khác nhau như: con gà thì đang hát, con vịt đang múa, ở góc có rất nhiều đồ dùng dụng cụ đẹp mắt phục vụ cho âm nhạc…tạo thành dàn âm nhạc
sinh động hấp dẫn
Trang 6Không gian tổ chức lớp học cũng rất quan trọng do vậy tôi luôn tạo không gian lớp học rộng rãi thoáng mát luôn sạch sẽ đủ để cho trẻ hoạt động mà không
Với việc bố trí môi trường âm nhạc trong lớp học một cách hợp lý phong phú và đa dạng đã tạo ra cho trẻ một môi trường thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển các kỹ năng
âm nhạc của trẻ giúp trẻ lớp tôi ngoan hơn và thích tham gia hoạt động một cách
tự nhiên hơn
Ngoài môi trường trong lớp học, môi trường ngoài lớp học cũng có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức âm nhạc cho trẻ Sân khấu biểu diễn văn nghệ cho trẻ là nơi trẻ thể hiện các tiết mục văn nghệ đã được luyện tập do đó cô phải chuẩn bị sân khấu cho trẻ biểu diễn luôn phù hợp với nội dung các buổi biểu diễn của trẻ
Vì vậy việc tạo môi trường âm nhạc phù hợp, thoải mái không gò bó đã giúp trẻ yêu thích, hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc hơn
2.3.2: Sử dụng một số trò chơi trong hoạt động âm nhạc
Hiện nay, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non Nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc Các yếu tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội dung giáo dục Đặc biệt trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ có kĩ năng
Trang 7thông qua tai nghe âm nhạc Chính vì vậy bản thân đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ
* Trò chơi “nghe thấu hát tài” :
+ Trò chơi giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, truyền tin cho bạn đúng
- Chuẩn bị : Một số câu hát trong các bài hát trong chương trình mà trẻ đã
thuộc
- Cách chơi: Thành viên thứ nhất của 2 đội ra ngoài lớp, cô nói thầm vào tai
từng trẻ đại diện của 2 đội một câu hát giống nhau Sau đó 2 trẻ có trách nhiệm chạy về đội của mình và nói lại câu hát đó cho bạn thứ 2, bạn thứ 2 nói thầm vào tai cho bạn thứ 3 Và cứ thế tiếp tục cho đến trẻ cuối cùng của đội, trẻ cuối cùng lên hát lại câu hát đó Nếu đội nào hát đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc
Ví dụ: Cô nói thầm vào tai trẻ đại diện 2 đội câu hát:“Yêu chú công nhân lớn lên cháu lái máy cày” Hai trẻ đại diện chạy về nói thầm vào tai cho bạn thứ 2 của đội mình Và cứ thế cho đến bạn cuối cùng của đội lên hát lại đúng lời của câu hát trên và nhanh trước đội kia là thắng cuộc
* Trò chơi: “Tai ai thính”
Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của các nhạc
cụ khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ
- Chuẩn bị: một số nhạc cụ âm nhạc như sau
Đàn guita bằng đồ chơi điện tử, trồng gõ bằng nhựa, kèn bằng vỏ ốc, phách gõ bằng tre, bằng gổ, dàn gõ bằng tre, trống gõ bằng da, xắc sô
- Cách chơi: Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ Cô giới thiệu cho
trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các loại nhạc cụ đó như:
+ Cô đàn guita và nói cho trẻ biết đó là tiếng đàn guita
+ Cô gỏ trống và cho trẻ biết đó là tiếng trồng
+ Cô gõ phách bằng tre và cho trẻ biết đó là tiếng gõ bằng phách tre
Sau khi giới thiệu hết các loại nhạc cụ, cho trẻ xung phong lên chơi,cô lần lượt đánh đàn, gõ các loại nhạc cụ cho trẻ vừa nghe, vừa xem và cô hỏi trẻ tiếng nhạc cụ gì? Khi trẻ đã quen, cô cho trẻ ngồi không nhìn thấy nhạc cụ, sau
đó cô đánh đàn, gõ, thổi các loại nhạc cụ và hỏi xem trẻ nhận biết được âm thanh của loại nhạc cụ nào Sau đó cho trẻ chia làm 2 đội và thi đua, nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của đội đoán đúng Nếu đoán đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm với nhạc cụ đó
Hình ảnh 2: Cô và trẻ chơi trò chơi “ Tai ai tinh ”
Trang 8* Trò chơi: “ Giai điệu thân quen”
+ Trò chơi này giúp trẻ củng cố kiến thức về tên bài hát và củng cố lại giai điệu bài hát đã học, đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe và
nhanh nhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát
-Chuẩn bị: Băng nhạc có các bài hát trong chương trình mà trẻ đã được học,
casset
- Cách chơi: Cô mở băng casset cho trẻ nghe giai điệu bài hát, 2 đội rung
chuông giành quyền trả lời bằng cách nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu đúng mỗi
trẻ trong đội được tặng một bông hoa, nếu sai quyền trả lời thuộc về đội bạn
Ví dụ: Cho trẻ nghe giai điệu “ Lá xanh vẫy vẫy như gọi em đi nhanh đi nhanh ” thì trẻ phải nêu được đó là bài hát “ Lá xanh”
* Trò chơi “ Ô cửa bí mật”
+ Trò chơi giúp trẻ được ôn luyện các bài hát, tạo cho trẻ mạnh dạn lên biểu diễn và mong muốn được khám phá những bí mật bên trong những ô cửa
C - Chuẩn bị: Các loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp theo từng chủ điểm ở phía
sau những ô cửa, thùng các- tông sơn màu để làm ô cửa và một số đồng tiền
vàng để tặng cho trẻ
- Cách chơi : Chia trẻ làm 2 đội, 2 đội trưởng lên oẳn tù tì để tìm ra đội
nào chơi trước Có từ 4- 6 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 6, đội nào
chơi trước sẽ chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có
đồ dùng đồ chơi gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó
Ví dụ: Mở ô cửa số 3 có con mèo thì hát một bài hát nói về con mèo như:
“Ai cũng yêu chú mèo” hay “Thương con mèo”
Nếu mở ô cửa nào mà hát được bài hát có nội dung đúng với hình ảnh trong ô
cửa đó thì đội đó được tặng một đồng tiền vàng Tiếp tục đội kia chọn ô cửa
Nếu đội nào chọn ô cửa mà không hát được bài hát có nội dung như hình ảnh
trong ô cửa thì quyền hát thuộc về đội bạn
* Trò chơi “ Ghi nhớ dấu chân”
+ Trò chơi phát triển tai nghe, trẻ phản ứng nhanh với các loại tiết tấu khác nhau và ghi nhớ có chủ định
- Chuẩn bị: Phấn màu, 5-6 vòng tròn, trống lắc
- Cách chơi: Cô có từ 5-6 vòng tròn, số trẻ mỗi lần tham gia chơi tương
ứng với số vòng, cô dùng phấn màu vẽ hình bàn chân của trẻ vào đó và đánh số
theo thứ tự Sau đó cho trẻ đi theo tiếng gõ nhịp nhàng xung quanh vòng tròn,
khi tiết tấu gõ thay đổi, trẻ phải chạy vào vòng có dấu chân của mình Nếu trẻ
nào chạy vào vòng mà ướm dấu chân của mình không vừa với dấu chân đã vẽ
trong vòng là bị phạt nhảy lò cò quanh lớp một vòng
Sau khi thực hiện biên pháp này tôi nhận thấy trẻ lớp tôi đã rất tích cực tham gia học hát và vận động và trò chơi âm nhạc một cách tích cự và chủ động,
trẻ nhận biết được âm thanh của rất nhiều nhạc cụ âm nhạc khác nhau
2.3.3: Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào các hoạt động học trong ngày
Có thể nói hoạt động âm nhạc góp phần rất quan trọng trong việc tích hợp với các hoạt động khác trong trường mầm non Nhờ giáo dục âm nhạc mà trẻ
tham gia vào các hoạt động khác phát huy tính tích cực rất mạnh ở trẻ Nếu
không có hoạt động âm nhạc lồng ghép vào các hoạt động khác giờ hoạt động
Trang 9đó sẽ cảm thấy khô khan, trầm lắng Vì vậy người giáo viên mầm non phải biết cách tổ chức áp dụng, phối hợp giáo dục âm nhạc vào các hoạt động khác hợp
lý, đúng chỗ giúp giờ hoạt động đó đạt hiệu quả cao
*Kết hợp âm nhạc trong giờ đón trả trẻ
Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, vì các cháu chưa tự giác Giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà
bố mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn Biết rằng biện pháp này rất bình thường đối với tất cả giáo viên ở hầu hết các trường, huyện nhưng một số giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp
và tôi đã suy nghĩ, đưa ra một số bài hát rất lôi cuốn trẻ như : ca khúc “Em điMẫu giáo” sáng tác Dương Minh Viên bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca : “ Nắng vừa lên em đi Mẫu giáo
mừng vui đón em vào trường ”
- Rồi những bài “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài
“Trường chúng cháu là trường Mầm non”của Phạm Tuyên Hoà với khung cảnh thiên nhiên, niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót
trên cành cây” Rồi một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc
thiên nhiên qua bài “Vui đến trường” của Hồ Bắc
- Ngoài ra, để tạo cho trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép, tự tin qua
bài “Lời chào buổi sáng”của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở cháu phải chào bố
mẹ
- Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo được như ở trên Ngoài tác động âm nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài trong chương trình trẻ phải học hát Còn có nhiều bài hát không cần trẻ phải hát được cũng tạo không khí
vui vẻ khi đến trường: “Đi học” của Bùi Đình Thảo, “Bài ca đi học” của Phan
Trần Bảng không chỉ giúp trẻ làm quen, nhận biết cuộc sống xung quanh mà còn
chăm từng bữa ăn giấc ngủ : “Cô giáo như mẹ hiền”, “Ngày đầu tiên đi học”
của Nguyễn Ngọc Thiện
- Ngoài giờ âm nhạc, còn tổ chức nghe nhạc trong các gìơ khác Đây là phương pháp giáo dục tổng hợp đạt hiệu quả cao Qua thực tế, trong các giờ dạy trẻ về thơ, truyện, LQCV, KPKH có sự tham gia của GDÂN sẽ làm cho tiết học trở nên phong phú hơn
* Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào các hoạt động học
- Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào hoạt động khám phá khoa học
Để giúp trẻ hiểu đúng đắn về những đề tài của giờ hoạt động chung làm quen khám phá khoa học thông qua việc trò chuyện, đàm thoại, quan sát, trò chơi thì việc kết hợp sử dụng âm nhạc trong giờ học góp phần tạo cho trẻ có
cảm xúc với các đối tượng như bài “Giới thiệu một số loài hoa” yêu cầu là trẻ
phân biệt được một số loại hoa, so sánh, nhận xét sự giống và khác nhau biết thưởng thức vẻ đẹp, mùi thơm, yêu quí, bảo vệ Sau đó ta cho trẻ nghe bài
“Hoatrong vườn” hoặc có thể cho cháu nghe bài “Ra vườn hoa” của Văn Tấn Trong chủ đề nghề nghiệp như “Chú công nhân” giáo viên yêu cầu trẻ nắm
được công việc, ý nghĩa của công việc đó, yếu quí người lao động kết hợp cho
trẻ nghe bài “Cháu yêu cô chú công nhân” của Hoàng Văn Yến
Khi dạy đề tài “Chú bộ đội” nghe bài “Cháu thương chú bộ đội”, “Làm
Trang 10chú bộ đội”,“Gác trăng” của Nguyễn Trí Tân Nhằm giúp trẻ hiểu được trong
đêm trung thu đó các chú bộ đội phải đứng gác giữ cho Tổ quốc được thanh bình
để các em thiếu nhi được “Rước đèn trong đêm trăng”
Và còn nhiều chủ đề khác cũng vậy, ở đây chúng ta không nên dừng lại ở phần nghe để chuyển tiếp mà nghe hát để nắm thêm nội dung thông qua đề tài dạy đó
Khi khám phá khoa học hay tìm hiểu thế giới xung quanh, trẻ được làm quen với thế giới đồ vật, phương tiện giao thông, cây cối, con vật, nghề nghiệp, các hiện tượng thời tiết, Cô hướng cho trẻ sử dụng các giác quan để tri giác, trải nghiệm, so sánh, phân tích, phân nhóm, phân loại, từ đó trẻ không những hiểu biết về đặc điểm, cấu tạo bên ngoài mà còn hiểu sâu được bản chất bên trong sự vật hiện tượng mà trẻ đang tri giác Đồng thời giáo dục cô lồng ghép
âm nhạc vào để hoạt động, tạo sự kích thích trẻ muốn tìm tòi và khám phá
Qua hoạt động này trẻ sẽ thích tham gia khám phá một cách vui vẻ, thoải mái mà không bị gò bó
- Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào hoạt động thể dục
Bằng việc hàng ngày tổ chức hoạt động thể dục sáng, hoạt động thể dục
có chủ đích, trẻ được thường xuyên tham gia luyện tập, vận động từ đó giúp trẻ hình thành và phát triển kỹ năng vận động, phát triển cân đối hài hoà về thể chất,
sự linh hoạt của cơ bắp và các giác quan, khả năng nghe nhạc để tập các động tác thể dục một cách nhịp nhàng và đẹp mắt
Ví dụ: Ở chủ đề thế giới động vật thì tôi chọn bài hát “Tiếng chú gà trống
gọi” Để trẻ làm các động tác gà gáy ò ó o theo bài hát, trẻ tập các động tác đi đều bước đều trong các đội hình khác nhau, đồng thời giúp trẻ phấn trấn thoải mái hơn, trong khi trẻ hát hay trẻ thực hiện
Qua đây cô có thể giáo dục trẻ phải ăn uống đầy đủ chất cho cơ thể khỏe mạnh Hàng ngày phải cùng cô luyện tập thể dục buổi sáng và hoạt động thể dục khác, cho cơ thể luôn cân đối, khỏe mạnh và linh hoạt hơn Ngoài ra cô còn có thể giáo dục âm nhạc cho trẻ ở các hoạt động học khác để trẻ ngày một trải nghiệm và linh hoạt hơn
- Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào hoạt động làm quen văn học
Trong giờ LQVH giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt Nam nối tiếp nhau
Thông qua việc dạy bài thơ “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Hạt gạo làng ta” do Trần
Viết Bính phổ nhạc Và chính giai điệu trữ tình của bài hát giúp cho ý thơ trong bài thơ được nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý
Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàn toàn trùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thứ cho trẻ trong
tiết học đó như : Trẻ đọc bài thơ “Bó hoa tặng cô” của Ngô Quân Miện
Sau khi đọc thơ kết hợp hát bài: “Mừng ngày 8/3”(Tân Huyền) giúp trẻ
cảm thụ và hiểu thêm nội dung bài thơ Đồng thời thể hiện tình cảm của trẻ thông qua tiết học đó
Trang 11Khi cho trẻ đọc bài thơ “Bác Hồ của em” kết hợp nghe hát bài “Nhớ ơn Bác” của Phan Huỳnh Điểu; Thơ “Chú bộ đội hành quân trong mưa” kết hợp nghe hát bài “Màu áo chú bộ đội” của Nguyễn Văn Tý
Ngoài ra còn chọn những bài hát có đề tài như bài thơ: “Chim chích bông” của Nguyễn Viết Bính, “Mẹ và cô” của Trần Quốc Tuấn
Đây là một kinh nghiệm làm cho các tiết thơ, truyện sinh động, hấp dẫn đồng thời giúp trẻ cảm thụ nội dung của bài thơ, câu chuyện đó qua bài hát đó chứ không phải là một nội dung lồng ghép để chuyển tiếp cho hay
Ngoài ra một số bài đồng dao, thơ, truyện trong chương trình cũng được nhiều nhạc sĩ sáng tác thành nhạc và cũng từng được xoay chuyển hát như:
“Gánh gánh gồng gồng”, “Chi chi chành chành”, ”Rềnh rềnh ràng ràng”
Giúp trẻ tiếp thu nhanh, mau thuộc và gây hứng thú trong quá trình học của cháu
- Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào hoạt động tạo hình
Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc trẻ thực hành, cô mở máy cho trẻ nghe nhiều bài hát có nội dung tương đối phù hợp với đề tài đó, thì
ở đây ngoài nội dung trên bản thân đã tổ chức nhiều tiết thao giảng ở trường với nội dung là cho trẻ nghe bài hát có nội dung phù hợp với đề tài và dạy vào phần hướng dẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành Sau đó từ nội dung bài hát giáo
viên kết hợp đàm thoại như: Vẽ hoa, nghe hát bài “Màu hoa”
+ Trong bài hát các con vừa nghe những bông hoa đó có màu gì?
+ Ngoài những bông hoa đủ màu sắc đó thì bài hát còn có gì nữa ( nhiều lá, nhiều cây )
Những câu hỏi đàm thoại đó giúp trẻ có thêm một số ý tưởng trong quá trình vẽ để có sản phẩm sáng tạo
Hoạt động
Vẽ
Mưa Hoa Mặt trời
Mưa mùa hạ (Đông Hải)
Màu hoa (Hồng Đăng)
Cháu vẽ ông mặt trời (Tân Huyền) Nặn xé dán
Chú gà con Con cá Đàn cá bơi Vịt con
Mùa xuân đến rồi
Cô giáo
Ánh trăng hoà bình
* Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào chơi hoạt động ngoài trời:
Âm nhạc đến với các hoạt động ngoài trời sẽ làm cho các hoạt động đó trở nên nhẹ nhàng hơn, đẹp hơn và có sắc thái hơn
Ví dụ:Ở chủ đề thế giới động vật,ở trò chơi vận động “Mèo đuổi chuột”
Cô mở nhạc bài hát Mèo đuổi chuột cho trẻ phấn khích tham gia chơi khi tiến hành tổ chức trò chơi này, tôi đồng thời đã tạo cho trẻ một quá trình chơi rất hứng thú, bằng biện pháp thi đua giữa hai trẻ để nhận các phần quà hấp dẫn, khích lệ tinh thần hiếu thắng của trẻ