ĐỒ ÁN NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE HUYNDAI COUNTRY 2017 Ngành ô tô thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang phát triển mạnh mẽ với việc ứng dụng ngày càng nhiều những thành tựu công nghệ thông tin vào sản xuất và lắp đặt các linh kiện ô tô. Hiện nay thì vấn đề trang bị trên ô tô là tiêu chí chính để đánh giá một chiếc xe hơi cao cấp. Hệ thống điều hòa không khí của ô tô là một bộ phận không thể thiếu khi xe vận hành trên đường, nhằm mang đến cho người sử dụng sự thoải mái cũng như dễ chịu trong những điều kiện thời tiết khác nhau. Xuất phát từ tình hình thực tế trên thế giới, hệ thống điều hòa không khí đã được nghiên cứu và phát triển và được trang bị trên hầu hết tất cả xe của những hãng xe du lịch phổ biến hiện nay như Toyota, BMW, Mercedes... Xuất phát từ những lý do trên em đã lựa chọn đề tài: “Hệ thống điều hòa xe hyundai county 2017 ” để tìm hiểu, nghiên cứu và một phần nào đó định hướng phát triển trong tương lai. Mục tiêu của đề tài: Nhằm nâng cao kiến thức chuyên môn và vận dụng được những gì đã được học trên giảng đường vào thực tiễn, cụ thể là mong muốn được ứng dụng kiến thức đã học vào những trang bị tiện nghi trên ô tô, ngoài ra em cũng mong muốn được hiểu biết hơn về hệ thống điều hòa không khí trên ô tô.
TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ
Hệ thống điều hòa không khí thông thường
Hệ thống điều hòa không khí trên ô tô là một phần quan trọng của hệ thống HVAC (Heating, Ventilating, and Air Conditioning), cho phép điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm và hướng gió Nó không chỉ nâng cao chất lượng không khí mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe con người bằng cách hút ẩm và lọc không khí trong quá trình làm lạnh.
Các bộ phận chính của hệ thống điều hòa :
- Bộ ngưng tụ ( Giàn nóng )
- Bộ bốc hơi ( Giàn lạnh )
Két sưởi ấm hoạt động như một bộ trao đổi nhiệt để làm nóng không khí trong xe Nó sử dụng nước làm mát từ động cơ, nước này đã được làm nóng bởi động cơ, để truyền nhiệt cho không khí thông qua quạt Do đó, nhiệt độ của két sưởi sẽ thấp cho đến khi nước làm mát đạt nhiệt độ cao, khiến cho két sưởi không hoạt động ngay lập tức sau khi động cơ khởi động.
Giàn lạnh hoạt động như một bộ trao đổi nhiệt, giúp làm mát không khí trước khi đưa vào trong xe Khi bật điều hòa, máy nén đẩy môi chất lạnh tới giàn lạnh, nơi không khí được làm mát nhờ chất làm lạnh và sau đó được thổi vào trong xe từ quạt gió Việc làm nóng không khí phụ thuộc vào nhiệt độ của nước làm mát động cơ, trong khi việc làm mát không khí hoàn toàn độc lập với nhiệt độ này.
Khi nhiệt độ không khí tăng, lượng hơi nước trong không khí cũng tăng và ngược lại Khi không khí đi qua giàn lạnh, nó được làm mát, dẫn đến việc hơi nước ngưng tụ và bám vào các cánh tản nhiệt Điều này giúp giảm độ ẩm trong xe Nước ngưng tụ trên các cánh tản nhiệt sẽ tạo thành sương và được chứa trong khay xả nước Cuối cùng, nước này sẽ được thoát ra khỏi khay của xe thông qua một vòi nhỏ.
Hệ thống điều hòa không khí không chỉ có ba chức năng chính mà còn đảm nhiệm vai trò điều khiển thông gió trong xe Sự thông gió tự nhiên diễn ra khi không khí bên ngoài được đưa vào trong xe nhờ chênh áp do chuyển động của xe tạo ra.
Áp suất không khí trên bề mặt xe khi di chuyển có sự phân bổ không đồng đều, với một số khu vực có áp suất dương và một số khu vực khác có áp suất âm Do đó, cửa hút khí được lắp đặt ở những vị trí có áp suất dương, trong khi cửa xả khí được đặt ở những khu vực có áp suất âm.
Trong hệ thống thông gió cưỡng bức, quạt điện được sử dụng để hút không khí vào trong xe, với các cửa hút và cửa xả không khí được bố trí giống như trong hệ thống thông gió tự nhiên Hệ thống này thường kết hợp với các hệ thống thông khí khác như điều hòa không khí và bộ sưởi ấm.
1.1.3 Yêu cầu Để có hiệu quả, hệ thống điều hòa không khí phải kiểm soát 4 điều kiện trong xe:
- Giúp cho khách hàng và người lái xe cảm thấy thoải mái, mát dịu, khi xe chạy trên đường trường trong thời tiết khắc nhiệt.
1.1.4 Phân loại hệ thống điều hòa
1.1.4.1 Phân loại theo hệ thống điều hòa a) Kiểu táp lô
Điều hòa không khí kiểu này thường được lắp đặt ở bảng táp lô, giúp không khí lạnh được thổi trực tiếp đến mặt trước người lái Đặc điểm nổi bật là hiệu quả làm lạnh cảm nhận được lớn hơn so với công suất thực tế của điều hòa Người lái có thể điều chỉnh các lưới cửa ra của không khí lạnh ngay lập tức, mang lại cảm giác thoải mái và hiệu quả làm lạnh tức thì.
Hệ thống điều hòa không khí kiểu khoang hành lý được lắp đặt ở cốp sau xe, với cửa ra và cửa vào của không khí lạnh nằm ở lưng ghế sau Nhờ vào không gian rộng rãi ở cốp sau, hệ thống này có thể thiết kế với công suất giàn lạnh lớn và khả năng làm lạnh dự trữ cao.
Hình 1 2 Lắp đặt kiểu khoang hành lý c) Kiểu kép
Có hai cách lắp đặt điều hòa kiểu kép:
Hình 1 3 Lắp đặt kiểu kép
1.1.4.2 Phân loại theo phương pháp điều kiển a) Điều kiển tự động Đối với hệ thống điều hòa không khí trên ô tô hoạt động theo phương thức tự động, nhiệt độ sẽ tự động được điều chỉnh phù hợp với không khí bên ngoài Hệ thống này được trang bị bộ điều khiển điều hòa và ECU động cơ. Điều hòa có thể tự động điều khiển nhiệt độ không khí ra và tốc độ động cơ quạt tự động dựa trên nhiệt độ bên trong, bên ngoài xe và bức xạ mặt trời báo về hộp điều khiển thông qua các cảm biến được trang bị
Hệ thống điều hòa tự động trên ô tô được trang bị màn hình hiển thị nhiệt độ, tốc độ và hướng gió Chế độ Auto của điều hòa giúp tự động điều chỉnh nhiệt độ và tốc độ gió, mang lại sự thoải mái tối ưu cho tài xế mà không cần can thiệp.
Hình 1 4 Điều hòa tự động b) Điều kiển tay chỉnh
Hệ thống điều hòa chỉnh tay trên ô tô, hay còn gọi là điều hòa cơ, cho phép người dùng điều chỉnh nhiệt độ bằng tay thông qua công tắc và cần gạt Thiết kế thường bao gồm ba núm xoay: nhiệt độ, mức gió và hướng gió, giúp tài xế tự điều chỉnh theo cảm giác nóng hoặc lạnh của cơ thể.
Hình 1 5 Điều hòa chỉnh tay
1.1.5 Cấu trúc và nguyên lý hoạt động của hệ thông
Hệ thống điều hòa được sử dụng lần đầu trên ô tô vào đầu những năm
1940 Qua từng năm, hệ thống điều hòa xe hơi có nhiều sự thay đổi nhưng các ý tưởng căn bản của nó vẫn tồn tại cho đến ngày nay[1].
Các bộ phận cơ bản của điều hòa không khí ô tô bao gồm máy nén, bộ ngưng tụ (giàn nóng), bộ bốc hơi (giàn lạnh), bình hút ẩm và van tiết lưu, mỗi bộ phận đều có nhiệm vụ riêng Các đường ống cứng và mềm kết nối các thành phần này, trong khi môi chất làm mát được nén áp và tuần hoàn trong toàn bộ hệ thống.
Hình 1 6 Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa không khí
1 Compressor-máy nén ; 2 Condenser-giàn nóng; 3 Receiver Drier- bình hút ẩm; 4 Expansion Valve-van tiết lưu; 5 Evaporator-giàn lạnh
Máy nén là bộ phận quan trọng nhất trong hệ thống điều hòa không khí, hoạt động như trái tim của hệ thống Khi hệ thống được bật, máy nén sẽ nén hơi chất làm mát với áp suất cao và chuyển nó tới giàn nóng.
Giàn nóng, hay còn gọi là bộ ngưng tụ, là thiết bị chuyển đổi hơi môi chất làm mát ở áp suất cao thành thể lỏng Nó được lắp đặt ở phía trước bộ tản nhiệt động cơ và có hình dạng tương tự như bộ tản nhiệt Quá trình ngưng tụ diễn ra khi hơi được làm lạnh và chuyển hóa thành lỏng nhờ nhiệt thoát ra qua gió thổi từ giàn nóng ra ngoài.
Hệ thống điều hòa tự động
Khi không khí chuyển từ dạng này sang dạng khác, nó sẽ mất năng lượng, dẫn đến sự giảm nhiệt độ và hình thành không khí lạnh Môi chất lạnh ở thể hơi, dưới nhiệt độ cao và áp suất thấp, sẽ được hồi về máy nén.
1.2 Hệ thống điều hòa tự động
Hệ thống điều hòa không khí tự động trong xe có khả năng phát hiện nhiệt độ bên trong và bên ngoài, cũng như bức xạ mặt trời Từ đó, nó tự động điều chỉnh nhiệt độ khí thổi và tốc độ quạt theo mức nhiệt độ mà người lái đã cài đặt, giúp duy trì nhiệt độ trong xe ổn định và thoải mái.
Ngày nay, nhiều loại xe được trang bị các chức năng điều khiển tiên tiến, bao gồm điều khiển khí vào, chế độ thổi khí, và điều khiển máy nén, bên cạnh các tính năng điều khiển nhiệt độ và tốc độ thổi khí.
Khi sử dụng điều hòa, hãy nhấn nút Auto và chọn nhiệt độ bạn mong muốn Hệ thống điều hòa sẽ tự động điều chỉnh nhiệt độ trong xe đến mức đã chọn.
Bảng điều khiển điều hòa tự động trên ô tô giúp duy trì nhiệt độ lý tưởng, mang lại sự thoải mái cho hành khách trong mọi điều kiện thời tiết.
1.2.3 Yêu cầu Để có hiệu quả, hệ thống điều hòa không khí phải kiểm soát 4 điều kiện trong xe:
1.2.4 Phân loại hệ thống điều hòa tự động
1.2.4.1 Hệ thống điều hòa tự động điều kiển bằng bộ khuếch đại
Trong hệ thống điều hòa không khí tự động, bộ khuếch đại kết nối cảm biến nhiệt độ trong xe và cảm biến nhiệt độ môi trường theo dạng nối tiếp Các tín hiệu từ cảm biến được truyền đến bộ chấp hành để điều chỉnh nhiệt độ và tốc độ khí thổi.
Hình 1 8 Sơ đồ hệ thống điều hòa tự động điều khiển bằng bộ khuếch đại
Trong sơ đồ, công tắc điều khiển tốc độ thổi khí, chế độ thổi khí và van nước hoạt động cùng với cánh điều khiển hòa trộn khí bằng mô tơ servo, cho phép điều chỉnh nhiệt độ, tốc độ quạt thổi khí và chế độ thổi khí Điều hòa không khí tự động trên loại xe này tích hợp nhiều chức năng điều khiển.
− Điều khiển tốc độ quạt thổi
− Điều khiển chế độ khí thổi ra.
1.2.4.2 Hệ thống điều hòa điều kiển bằng bộ vi xử lý
Trong hệ thống điều hòa không khí tự động, các cảm biến gửi tín hiệu độc lập đến bộ khuếch đại điều hòa (ECU), cho phép nhận biết và điều khiển các bộ chấp hành dựa trên chương trình có sẵn trong bộ vi xử lý.
Hình 1 9 Hệ thống điều hòa không khí tựu động điều kiển bằng bộ vi xử lý
1.2.5 Cấu tạo và nguyên lý của hệ thống điều hòa a) Cấu tạo của hệ thống điều hòa tự động
Hình 1 10 Cấu trúc hệ thống điều hòa tự động trên ô tô
Hệ thống điều hòa tự động trên ô tô bao gồm các thành phần chính như cảm biến đầu vào, bộ xử lý tín hiệu và điều khiển (ECU), cùng với các bộ phận chấp hành như quạt gió và van điều khiển Nguyên lý hoạt động của hệ thống này dựa trên việc thu thập và xử lý thông tin từ các cảm biến để điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm trong xe một cách tự động.
Hình 1 11 Nguyên lý hoạt động hệ thống điều hòa không khí tự động
Hệ thống điều khiển nhiệt độ tự động nhận và xử lý thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, sau đó phát tín hiệu để điều khiển các bộ tác động cổng chức năng Các nguồn thông tin này rất đa dạng và quan trọng cho quá trình điều khiển.
Cảm biến nhiệt độ trong xe
Cảm biến nhiệt độ bên ngoài
Cảm biến nhiệt độ nước làm mát động cơ
Cảm biến nhiệt độ giàn lạnh
Cụm điều khiển điện tử nhận và phân tích thông tin tín hiệu đầu vào để phát tín hiệu điều khiển các bộ chấp hành, điều chỉnh tốc độ quạt giàn nóng, giàn lạnh và quạt két nước động cơ Nó cũng điều chỉnh chế độ trộn gió, lấy gió và chia gió theo từng yêu cầu nhiệt độ.
1.2.6 Các cụm chi tiết trong hệ thống
Hình 1 12 Vị trí các chi tiết trong hệ thống điều hòa tự động
Hệ thống điều hòa không khí có các bộ phận sau đây:
4 Cảm biến nhiệt độ trong xe
5 Cảm biến nhiệt độ ngoài xe
6 Cảm biến bức xạ mặt trời
7 Cảm biến nhiệt độ giàn lạnh
8.Cảm biến nhiệt độ nước làm mát
11 Mô tơ lấy gió vào
13 Mô tơ quạt gió (quạt giàn lạnh)
14 Bộ điều khiển quạt giàn lạnh
Ở một số kiểu xe có thể sử dụng:
Cảm biến khói ngoài xe
Kết luận chương 1
Hệ thống điều hòa là một phần quan trọng trong ô tô hiện đại, đóng vai trò lớn trong việc nâng cao tiện nghi và sự hiện đại của xe Nó đáp ứng nhu cầu của người dùng và thể hiện sự phát triển công nghệ ô tô Trong chương sau, tôi sẽ trình bày chi tiết về sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống điều hòa trên xe Huyndai County 2017.
HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE HUYNDAI COUNTY 2017
Tổng quan hệ thống điều hòa trên xe huyndai county 2017
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường vận tải hành khách, nhà máy Tracomeco đã cải tiến xe khách phù hợp với điều kiện địa hình và thời tiết Việt Nam Mẫu xe Hyundai County 2017 phiên bản giàn lạnh được thiết kế trên lóc giống như các dòng xe Hyundai Universe cao cấp.
Xe Hyundai County phiên bản giàn lạnh trên lóc đã khắc phục vấn đề tồn đọng lâu nay về việc bị đá văng và bụi bẩn bám vào giàn nóng két nước do vị trí đặt dưới gầm xe Hệ thống điều hòa nhiệt độ có công suất 13.000 Kcal được bố trí trên lóc xe, mang lại hiệu quả làm mát tối ưu.
Thông số kỹ thuật xe.
Vết bánh xe trước/sau : 1,705/1,495
Chiều dài cơ sở (mm): 4,085
Khoảng sáng gầm xe (mm): 150
Bán khính quay vòng tối thiểu(m): 7,4
Mã động cơ: D4DD-CRDi,Euro II
Công suất cực đại (Ps): 140/2,800
Loại động cơ: Động cơ diesel 4 kỳ, 4 xilanh thẳng hàng Dung tích thùng nhiên liệu(L): 95
Khối lượng bản thân (kg): 4,300
Hộp số: 5 số tiến, 1 số lùi.
Tước: Phụ thuộc, nhíp lá, giảm chấn thủy lực.
Sau: Phụ thuộc, nhíp lá, giảm chấn thủy lực.
Trước: Kiểu tang trống, mạch kép thủy lực, có trợ lực chân không.
Sau: Kiểu tang trống, mạch kép thủy lực, có trợ lực chân không.
Khả năng vượt dốc(tanθ): 38%
Vận tốc tối đa (km/h): 98
Các bộ phận chính hệ thống điều hòa trên xe county 2017
Hình 2 1 Cấu tạo máy nén loại piston
Máy nén piston loại làm việc hai phía có cấu tạo gồm 3 hoặc 5 cặp piston đối nhau Đĩa vát gắn trên trục máy nén được đặt nghiêng một góc so với trục Các cửa môi chất ra và vào trong xylanh được trang bị một van hút và một van đẩy hoạt động ngược chiều nhau.
Máy nén piston kiểu nằm, hay còn gọi là máy nén piston dọc trục, có kích thước nhỏ gọn và thường được trang bị cho các ôtô thế hệ mới.
Máy nén được giới thiệu trong hình (2.1) và (2.2) hoạt động với năm piston được dẫn động bởi đĩa chéo khi trục chuyển động Sự thay đổi góc nghiêng của tấm dao động làm thay đổi khoảng cách chạy hữu ích của piston, từ đó ảnh hưởng đến thể tích môi chất lạnh được bơm đi.
Nguyên lý hoạt động của máy nén này dựa trên cấu tạo 5 pít tông, tạo ra lực đẩy và hút đồng thời trên cả hai mặt bích Các hành trình này diễn ra đồng thời trên một pít tông, cho phép máy nén hoạt động hiệu quả như thể có 10 pít tông.
Các dòng khí từ ống thấp áp được hút về máy nén từ dàn lạnh, trong khi máy nén đẩy các dòng khí môi chất cao áp về giàn nóng Cấu tạo mặt bích ở hai mặt của máy nén hoạt động như một van đóng mở, giúp máy nén hoạt động hiệu quả và chính xác.
Không cần cắt nối liên tục của bộ ly hợp điện từ theo chu kỳ như đối với kiểu máy nén thường
Hệ thống hoạt động êm dịu, duy chì độ lạnh của bộ bốc hơi ở mức 320F Đạt hiệu quả làm lạnh cao
Hoạt động của máy nén tùy thuộc vào tốc độ động cơ cũng như chế độ làm lạnh yêu cầu.
Hình 2 2 Sơ đồ nguyên lý hoạt động
Tất cả máy nén trong hệ thống điện lạnh ôtô đều được trang bị bộ ly hợp điện từ, đóng vai trò quan trọng trong việc ngắt và nối sự truyền động giữa động cơ và máy nén khi cần thiết.
Bộ ly hợp điện từ bên trong buly máy nén được cấu tạo như mô tả trong hình 2.3, cung cấp chi tiết về quy trình tháo rời của bộ ly hợp này Hình 2.4 minh họa cấu tạo của bộ ly hợp điện từ, giúp người đọc hiểu rõ hơn về thiết kế và chức năng của nó.
Hình 2 3 Cấu tạo của bộ ly hợp điện từ
1 Máy nén 2 Cuộn dây bộ ly hợp,
3 Vòng giữ cuộn dây 4 Bu ly
5 ốc siết mâm bị động 6 Mâm bị động
7 Vòng hãm bu ly 8 Nắp che bụi.
9 Vòng bi 10 Shim điều chỉnh khe hở bộ ly hợp 2.2.2.2 Nguyên lý làm việc
Khi khởi động động cơ ôtô, buly máy nén quay theo trục khuỷu, nhưng trục khuỷu của máy nén vẫn đứng yên Khi bật công tắc A/C, bộ ly hợp điện từ kết nối buly với trục máy nén, cho phép trục khuỷu dẫn động máy nén bơm môi chất lạnh Khi đạt được nhiệt độ lạnh yêu cầu, hệ thống điện tự động ngắt mạch điện bộ ly hợp từ, ngừng hoạt động của máy nén.
Hình 2.4 mô tả mặt cắt của bộ ly hợp điện từ trục máy nén (4) kết nối với đĩa bị động (2) Khi hệ thống điện lạnh được kích hoạt, dòng điện chạy qua cuộn dây nam châm điện của bộ ly hợp tạo ra lực từ, hút đĩa bị động (2) áp sát vào mặt bu ly (3) Kết quả là buly và trục máy nén kết hợp thành một khối cứng và cùng quay để bơm môi chất lạnh.
Khi ngắt dòng điện, các lò xo phẳng kéo đĩa bị động tách rời khỏi mặt buly, khiến trục khuỷu động cơ và buly máy nén quay, trong khi trục máy nén vẫn đứng yên Lực hút từ khớp nam châm điện được truyền qua buly đến đĩa bị động, mà đĩa này được gắn cố định vào đầu trục máy nén bằng chốt hoặc rãnh then hoa và đai ốc Khi điện bị ngắt, các lò xo phẳng sẽ kéo đĩa bị động ra khỏi mặt ma sát của buly, đảm bảo khoảng cách ly hợp từ 0,56mm đến 1,45mm.
Trong quá trình hoạt động, buly máy nén quay trơn trên vòng bi kép 5 bố trí lắp trước máy nén.
1 Cuộn dây nam châm điện
7 Khe hở khi bộ ly hợp căt khớp
Hình 2 4 Kết cấu cảu bộ ly hợp điện từ trang bị trong buly máy nén
Bộ ly hợp điện từ được thiết kế để hoạt động hiệu quả, với việc điều khiển cắt nối thông qua công tắc hoặc bộ ổn nhiệt Bộ ổn nhiệt này hoạt động dựa trên áp suất nhiệt độ của hệ thống điện lạnh Một số kiểu bộ ly hợp cho phép nối khớp liên tục khi mạch công tắc A/C máy lạnh được đóng.
2.2.3 Bộ ngưng tụ ( Giàn nóng).
Bộ ngưng tụ được thiết kế với một ống kim loại dài, uốn cong thành nhiều hình chữ U nối tiếp, và xuyên qua nhiều cánh tản nhiệt mỏng.
Hình 2 5 Cấu tạo của giàn nóng
3 Khí nóng 4 Môi chất vào từ máy nén
5 Cửa ra 6 Môi chất giàn nóng ra
7 Không khí lạnh 8 Quạt giàn nóng
9 Ống dẫn chữ U 10 Cánh tản nhiệt
Trong quá trình hoạt động, bộ ngưng tụ nhận hơi môi chất lạnh từ máy nén với áp suất và nhiệt độ cao Dòng hơi này di chuyển qua ống dẫn từ trên xuống dưới, truyền nhiệt qua các cánh tản nhiệt và được luồng gió mát thổi đi Quá trình trao đổi nhiệt này tỏa ra một lượng lớn nhiệt vào không khí, giúp môi chất lạnh thể hơi ngưng tụ thành môi chất lạnh ở thể lỏng.
Dưới áp suất bơm của máy nén, môi chất lạnh thể lỏng áp suất cao chảy ra từ lỗ thoát bên dưới bộ ngưng tụ và theo ống dẫn đến bình chứa tách ẩm Giàn nóng chỉ được làm mát ở mức trung bình, dẫn đến hai phần ba phía trên bộ ngưng tụ vẫn là môi chất ở thể khí, trong khi chỉ một phần ba phía dưới chứa môi chất lạnh thể lỏng.
Phin lọc được cấu tạo từ một bình kim loại, bên trong có lưới lọc và chất khử ẩm Trên bình lọc có cửa sổ kính (mắt ga) giúp theo dõi dòng chảy của môi chất.
Kết luận chương 2
Hệ thống điều hòa trên xe Huyndai County 2017 bao gồm nhiều chi tiết quan trọng như máy nén, ly hợp điện từ, bộ ngưng tụ, bình hút ẩm, van giản nở và bộ bốc hơi, tạo nên một hệ thống hiện đại và thông minh Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, người dùng có thể gặp phải hư hỏng và sự cố không mong muốn, do đó cần bảo dưỡng và sửa chữa định kỳ Việc theo dõi và kiểm tra hệ thống khi có dấu hiệu không ổn định là rất cần thiết để đảm bảo hiệu suất hoạt động Các hư hỏng và cách khắc phục hệ thống điều hòa của xe Huyndai County 2017 sẽ được trình bày trong phần tiếp theo.
KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN XE HUYNDAI COUTY2017
Một số dụng cụ thông thường
3.1.1 Các thông số của hệ thống điều hòa xe Huyndai couty 2017
Loại Hệ thống phối hợp toàn dòng 3 nhánh
Công suất sưởi ấm 3.100 Kcal/giờ 10% Điện áp Điện xoay chiều 24 Volt
Mức độ ồn Tối đa 65 dB
Loại điện trở Loại PTC
Giàn kiểm soát máy sưởi Loại ấn và Quay
Công suất làm lạnh SP-21: 8.000 kcal/giờ, 10PA-17C (2 đầu bơm): 10.000 kcal/ giờ
Gas làm lạnh R-134a (loại TXV)
Chất lượng gas SP-21 : 2,2kg, 10PA-17C(2 đầu bơm) : 2,0kg 3.1.1.3 Đầu bơm lạnh
Kiểu SP-21 10PA-17C (2 đầu bơm)
Loại bu li 1-Rãnh (Loại-“B”) 1-Rãnh (Loại-”A”) Dầu bôi trơn gas 1-Rãnh (Loại-“B”) ND-Dầu 8 (240 2) Điện áp tối thiểu DC 24 Volt DC 24 volt
3.1.1.4 Công tắc áp lực đôi
Công tắc áp lực cao OFF : 32 kgf/cm 2 2
Chênh lệch : 6 kgf/cm 2 Công tắc áp lực thấp OFF : 2,0 kgf/cm 2
Chênh lệch: 0,25 kgf/cm 2 Đề phòng đông Loại nhiệt điện trở
3.1.2 Bộ đồng hồ đo áp suất hệ thống
Hình 3 1 Bộ đồng hồ kiểm tra áp suất hệ thống điện lạnh ô tô
1 đồng hồ thấp áp đo phía áp suất thấp, 2 Đồng hồ cao áp đo áp suất phía cao, 3 Van đồng hồ cao áp, 4 Van đồng hồ thấp áp, 5 Đầu nối ống hạ áp, 6 Đầu nối ống giữa, 7 Đầu nối ống cao áp
Đồng hồ bên trái là đồng hồ áp suất thấp, dùng để kiểm tra áp suất ở phía thấp áp của hệ thống lạnh Mặt đồng hồ được chia theo đơn vị PSI hoặc kg/cm².
Hình 3.1 minh họa nấc chia áp suất từ 1-120 psi, với vùng đo chân không ngược chiều kim đồng hồ từ 0-500 psi, mỗi nấc cách nhau 10 psi Đầu ống nối giữa bộ hồ được thiết kế cho cả đồng hồ thấp áp và cao áp, sử dụng khi rút chân không hoặc nạp môi chất lạnh vào hệ thống, và cần được nút kín khi không sử dụng Các ống nối màu xanh biển, đỏ và xanh lá được dùng để kết nối bộ đồng hồ với hệ thống lạnh.
Hình 3 2 Bơm chân không loại van quay
Sau khi rút chân không, nếu còn sót lại một lượng nhỏ không khí hoặc độ ẩm, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống lạnh Sự tồn tại của không khí và độ ẩm làm giảm hiệu suất làm lạnh và có thể dẫn đến hỏng hóc nghiêm trọng, đặc biệt là hỏng máy nén.
Không khí trong hệ thống lạnh gây một số tác hại như :
Tạo nên áp suất cao trong hệ thống
Làm cho môi chất lạnh giảm khả năng thay đổi từ thể hơi sang thể lỏng trong chu kỳ hoạt động của nó
Làm sút đáng kể khả năng lưu thông cũng như khả năng hấp thụ nhiệt của môi chất
Chất ẩm trong hệ thống lạnh gây ra hiện tượng đóng băng đá trong ống dẫn và van giãn nở, dẫn đến tắc nghẽn toàn bộ hệ thống.
Chất ẩm trong hệ thống lạnh có thể tạo ra axít clohydric khi kết hợp với môi chất lạnh, dẫn đến hiện tượng rỉ sét và mòn thủng bên trong hệ thống Điều này đặc biệt nguy hiểm cho máy nén.
Cả không khí lẫn chất ẩm ướt trong hệ thống lạnh sẽ làm cho hệ thống lúc lạnh lúc không hoặc hoàn toàn không lạnh
Bơm chân không có chức năng chính là loại bỏ không khí và độ ẩm khỏi hệ thống lạnh Khi hoạt động, bơm chân không hạ thấp áp suất bên trong hệ thống, tạo điều kiện cho độ ẩm bốc hơi nhanh chóng Áp suất thấp giúp giảm nhiệt độ sôi, từ đó rút hơi nước ra cùng với không khí.
3.1.4 Thiết bị phát hiện xì gas
Trắc nghiệm hệ thống điện lạnh để phát hiện xì gas là bước quan trọng trong chẩn đoán và sửa chữa hỏng hóc Sau một thời gian hoạt động, mọi hệ thống điện lạnh đều có nguy cơ thất thoát môi chất lạnh.
Các yếu tố sau đây giúp ta phát hiện vị trí xì gas:
Thường bị xì nơi đầu ống nối tại máy nén, tại các khớp nối, nối ống và tại các gioăng đệm
Môi chất lạnh có thể thẩm thấu xuyên qua ống dẫn
Axít tạo nên do trộn lẫn nước với môi chất lạnh, ăn thủng ống dẫn của giàn lạnh, làm xì mất môi chất
Nơi nào có vết dầu bôi trơn là nơi đó bị xì gas,vì gas xì ra mang theo dầu bôi trơn của máy nén.
Hình 3 3 Những vị trí có nguy cơ xì gas trong hệ thống điều hòa
1 Van nối giàn lạnh, 2 Công tắc ngắt mạch khi áp suất giảm thấp, 3. Rắc co máy nén, 4 Phốt trục máy nén, 5 Van cửa áp suất cao, 6 Rắc co bình lọc hút ẩm, 7 Giàn nóng, 8 Giàn lạnh.
Bảo trì sửa chữa hệ thống điều hòa xe Huyndai couty 2017
Trong quá trình bảo trì và sửa chữa hệ thống điện lạnh ôtô, người thợ cần tuân thủ các chỉ dẫn của nhà chế tạo để đảm bảo an toàn kỹ thuật Dưới đây là một số quy định quan trọng về an toàn mà người thợ điện lạnh cần chú ý.
1 Luôn luôn đeo kính bảo vệ mắt khi chuẩn đoán hay sửa chữa Chất làm lạnh (chất sinh hàn) rơi vào mắt có thể sinh mù Nếu chất làm lạnh rơi vào mắt lập tức rửa mắt với một nước lớn trong vòng 15 phút, rồi đến gần bác sĩ để điều trị
2 Phải đeo găng tay khi nâng, bê bình chứa chất làm lạnh hoặc tháo lắp các mối nối trong hệ thống làm lạnh Chất làm lạnh vào tay, vào da sẽ gây tê cứng
3 Phải tháo tách dây cáp âm ắc quy trước khi thao tác sửa chữa các bộ phận điện lạnh ôtô trong khoang động cơ cũng như sau bảng đồng hồ
4 Khi cần thiết phải kiểm tra các bộ phận điện cần đến nguồn ắc quy thì phải cẩn thận tối đa
5 Dụng cụ và vị trí làm việc phải tuyệt đối sạch sẽ
6 Trước khi tháo tách một bộ phận ra khỏi hệ thống điện lạnh phải lau chùi sạch sẽ bên ngoài các đầu ống nối
7 Các nút bịt đầu ống, các nút che kín cửa của một bộ phận điện lạnh mới chuẩn bị thay vào hệ thống, cần phải giữ kín cho đến khi lắp ráp vào hệ thống
8 không được xử lý môi chất trong phòng kín hoặc gần nửa
9 Trước khi tháo một bộ phận điện lạnh ra khỏi hệ thống, cần phải xả sạch ga môi chất, phải thu hồi ga môi chất vào trong một bình chứa chuyên dùng
10 Trước khi tháo lỏng một đầu nối ống, nên quan sát xem có vết dầu nhờn báo hiệu xì hở ga để kịp thời xử lý, phải siết chặt bảo đảm kín các đầu nối ống
11 Khi thao tác mở hoặc siết một đầu nối ống racco phải dùng hai chìa khoá miệng tránh làm xoắn gãy ống dẫn môi chất lạnh
12 Trước khi tháo hở hệ thống điện lạnh để thay bộ phận hay sửa chữa, cần phải xả hết sạch gas, kế đến rút chân không và nạp môi chất mới Nếu để cho môi chất chui vào máy hút chân không trong suốt quá trình bơm hút chân không hoạt động sẽ làm hỏng thiết bị này
13 Sau khi tháo tách rời một bộ phận ra khỏi hệ thống lạnh, phải tức thì bịt kín các đầu ống nhằm ngăn cản không khí và tạp chất chui vào
14 Không bao giờ được phép tháo nắp đậy trên cửa một bộ phận điện lạnh mới, hay tháo các nút bít các đầu ống dẫn khi chưa sử dụng các bộ phận này
15 Khi ráp trở lại một đầu rắcco phải thay mới vòng đệm chữ o có thấm dầu nhờn bôi trơn chuyên dùng
16 Lúc lắp đặt một ống dẫn môi chất nên tránh uốn gấp khúc quá mức, tránh xa vùng có nhiệt và ma sát
17 Siết nối ống và các đầu rắcco phải siết đúng mức quy định, không được siết quá mức
18 Dầu nhờn bôi trơn máy nén có ái lực với chất ẩm (hút ẩm) do đó không được mở hở nút bình dầu nhờn khi chưa sử dụng Đậy kín ngay nút bình dầu nhờn khi đã sử dụng
19 Tuyệt đối không được nạp môi chất lạnh thể lỏng vào trong hệ thống lúc máy nén đang bơm Môi chất lỏng sẽ phá hỏng máy nén
20 Môi chất lạnh có đặc tính phá hỏng mặt bong loáng của kim loại xi mạ và bề mặt sơn, vì vậy phải giữ gìn không cho môi chất lạnh vấy vào các mặt này
21 Không được chạm bộ phận đồng hồ đo và các ống dẫn vào ống thoát hơi nóng cũng như quạt gió đang quay.
Kẻ thù của hệ thống điện lạnh
Hệ thống điện lạnh ôtô và điện lạnh nói chung phải đối mặt với ba kẻ thù chính: độ ẩm, bụi bẩn và không khí Những yếu tố này không thể tự xâm nhập vào hệ thống điện lạnh hoàn hảo, nhưng có thể xuất hiện khi các bộ phận bị hỏng do va đập hoặc gỉ sét Ngoài ra, quá trình bảo trì và sửa chữa không đúng kỹ thuật cũng tạo điều kiện cho tạp chất xâm nhập vào hệ thống.
Sau đây là danh sách một số tạp chất và những tác hại của nó đối với hệ thống điện lạnh ôtô.
• Làm cho các van bị “đông đặc” không hoạt động được
• Hình thành các acid hyđrochloric và hyđrofluoric
• Gây ra sự ăn mòn và gỉ
• Gây nên áp lực cao và nhiệt độ cao
• Làm gia tăng sự bất ổn của chất làm lạnh
• Oxide hóa dầu máy nén và tạo nên chất keo
• Mang hơi ẩm vào hệ thống
• Làm giảm khả năng làm lạnh
• Gây nghẹt lỗ định cỡ hay van giãn nở và lưới lọc
• Tạo phản ứng gây ra các acid
• Làm gia tăng sự lão hóa hệ thống
• Tác hại đến các bộ phận bằng nhôm hoặc kẽm
• Làm biến chất làm lạnh
• Tạo ra kết tủa, gây nghẹt các van
• Chỉ giúp nhận biết các chỗ rò lớn
• Làm nghẹt các van và lưới lọc
• Làm chầy sước các bạc đạn
• Làm hỏng lưõi gà của van
• Làm trầy xước các bộ phận chuyển động
8 Dầu máy nén dùng không đúng chủng loại
• Tạo ra sự bôi trơn kém, hình thành các chất sáp, cặn làm các van , các đường ống, rãnh bị nghẹt
• Dầu tự hỏng và gây hỏng chất làm lạnh
• Chữa các chất phụ gia không thích hợp gây hư hỏng các chi tiết trong hệ thống làm lạnh
3.2.2 Phương pháp lắp ráp bộ áp kế vào hệ thống
1 Đồng hồ thấp áp, 2 Đồng hồ cao áp, 3,4 Cửa van tại máy nén để lắp ráp các áp kế, 5 ống nối màu vàng sẽ nối vào máy hút chân không hay vào bình chứa môi chất.
1 Chuẩn bị phương tiện như sau: a Che đậy hai bên vè xe tránh làm trầy sước sơn b Tháo nắp đậy các cửa kiểm tra phía cao áp và phía thấp áp bố trí trên máy nén hoặc trên các ống dẫn môi chất lạnh
2 Khoá kín cả hai van của hai đồng hồ đo
Kết luận chương 3
Hệ thống điều hòa trên xe Huyndai County 2017 là một phần quan trọng, phục vụ nhu cầu người sử dụng Trong quá trình sử dụng, xe có thể gặp hỏng hóc, do đó cần bảo trì và sửa chữa thường xuyên Hệ thống này phức tạp, nên việc sửa chữa gặp khó khăn nếu không có thiết bị hỗ trợ Hiện nay, nhiều loại máy chẩn đoán giúp phát hiện hỏng hóc nhanh chóng, tiết kiệm thời gian Thợ sửa chữa sẽ dựa vào thông tin từ máy chẩn đoán để nhanh chóng khôi phục hệ thống hoạt động hiệu quả.
Sau một thời gian nghiên cứu, tôi đã hoàn thành đồ án về hệ thống điều hòa trên xe Huyndai County 2017 Qua việc tìm hiểu tài liệu và kiến thức thực tế, tôi đã có thêm hiểu biết sâu sắc về hệ thống điều hòa ô tô, đặc biệt là trên dòng xe Huyndai County.
Năm 2017, qua bài đồ án, tôi đã mở rộng kiến thức chuyên ngành về ô tô, điều này sẽ giúp tôi kiểm tra và sửa chữa hệ thống điều hòa hiệu quả hơn khi ra trường.
Trong đồ án này, tôi nghiên cứu kết cấu và nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa không khí Bài viết bắt đầu với một cái nhìn tổng quan về hệ thống này, sau đó đi sâu vào cấu tạo và nguyên lý hoạt động của nó Tuy nhiên, do thời gian hạn chế và kiến thức chuyên môn còn thiếu, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ thầy và các giảng viên trong khoa để hoàn thiện đồ án.
Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy giáo trong khoa Công Nghệ Ô tô tại trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội, đặc biệt là thầy giáo TS Lê Văn Anh, người đã tận tình hướng dẫn và hỗ trợ em trong quá trình hoàn thành đồ án này.