Sáng Kiến Phát Triển Chương Trình Giáo Dục Nhà Trường .Docx

CHƯƠNG I TỔNG QUAN I CƠ SỞ LÝ LUẬN 1 Lý do chọn đề tài Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 03 tháng tuổi[.]

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân

tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 03 tháng tuổiđến 06 tuổi theo Chương trình GDMN do Bộ GD&ĐT ban hành Chươngtrình GDMN là Chương trình khung, có tính chất mở, thể hiện mục tiêuGDMN, quy định các yêu cầu về nội dung, phương pháp GDMN và đánh giá

sự phát triển của trẻ Chương trình bao gồm những nội dung cơ bản, cốt lõi và

có tính linh hoạt, mềm dẻo, làm cơ sở cho việc lựa chọn những nội dung giáodục cụ thể phù hợp với kinh nghiệm sống, khả năng của trẻ và thực tế củatừng địa phương, vùng miền Đồng thời, để đảm bảo sự mềm dẻo, linh hoạt,chương trình GDMN đã trao quyền chủ động và cho phép các nhà trườngcùng giáo viên phát triển chương trình; lựa chọn, bổ sung một số nội dunggiáo dục phù hợp với nhu cầu học tập của trẻ em, điều kiện của địa phương,của cơ sở giáo dục, góp phần bảo đảm kết nối hoạt động của nhà trường vớigia đình, chính quyền và xã hội

Chương trình GDMN với quan điểm giáo dục toàn diện, tích hợp, lấytrẻ làm trung tâm và liên thông với Chương trình GDPT mới thì việc pháttriển chương trình giáo dục là đòi hỏi tất yếu và là một quá trình liên tục, hoànthiện chương trình giáo dục để chương trình giáo dục trở nên có ý nghĩa hơn,

có hiệu quả hơn đối với sự phát triển của trẻ em với các lý do chủ yếu:

- Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ hiện đại cho thấykiến thức không chỉ nằm trong phạm vi các tài liệu in ấn hoặc chương trìnhđược quy định sẵn nên đòi hỏi phải phát triển chương trình giáo dục nhàtrường để kịp thời điều chỉnh, cập nhật, bổ sung cho phù hợp với sự phát triểncủa xã hội và nhu cầu của trẻ em hiện nay

- Con người (bao gồm hiệu trưởng/cán bộ quản lý cơ sở, giáo viên, trẻem/học sinh, phụ huynh và cộng đồng…) có thể được xem là một nguồn lực

cho phát triển chương trình giáo dục nhà trường Phát triển chương trình giáodục nhà trường sẽ tạo ra sự kết nối các nguồn lực nói trên nhằm đáp ứng nhucầu về quyền tự chủ của nhà trường

- Phát triển chương trình giáo dục nhà trường tạo ra một chương trìnhgiáo dục phù hợp với nhu cầu của trẻ em, cha mẹ trẻ, địa phương và nguồnlực cộng đồng; đáp ứng mục tiêu giáo dục nhu cầu quyền tự chủ của nhàtrường, nâng cao hiệu quả thực hiện mục tiêu giáo dục mà vẫn đảm bảochương trình giáo dục quốc gia

- Phát triển chương trình giáo dục nhà trường còn giúp giáo viên khẳngđịnh bản thân, có động lực và cảm giác thành công; thực hiện chương trìnhgiáo dục một cách có mục đích, hệ thống; chủ động thực hiện quan điểm giáodục và xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với thực tế nhóm/lớp phụ trách

Trong quá trình thực hiện Chương trình GDMN, các các cơ sở giáo dụcmầm non trên địa bàn tỉnh Phú Thọ cũng đã xác định việc phát triển chươngtrình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là nhiệm vụquan trọng Kết quả của hoạt động này cũng đã đạt được những thành tíchnhất định Tuy nhiên, cũng còn bộc lộ một số những hạn chế trong công tácquản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻlàm trung tâm như: Chưa có sự thống nhất đồng bộ giữa các đơn vị, đội ngũquản lý có sự khác biệt là kinh nghiệm, thâm niên công tác; Việc xây dựng kếhoạch giáo dục và tổ chức hoạt động giáo dục theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm khi chưa phù hợp với khả năng của trẻ, chưa gắn với điều kiện thực

tế địa phương Trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ còn chưahuy động được sự tham gia của phụ huynh và các lực lượng giáo dục;…Chính vì vậy, cần có những biện pháp hỗ trợ đội ngũ cán bộ quản lý, đặc biệt

là Hiệu trưởng để tổ chức quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trườngtheo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả

Xuất phát từ những lý do trên và mong muốn nâng cao chất lượngtrong công tác phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy

trẻ làm trung tâm chúng tôi lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh Phú Thọ”

2 Giả thuyết khoa học

Phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm tại các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã đạtđược kết quả đáng ghi nhận tuy nhiên vẫn còn có những hạn chế, có nhiềunguyên nhân chủ yếu thuộc về quản lý Nếu xây dựng được cơ sở lý luận vàphát hiện được thực trạng phát triển chương trình giáo dục nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý phùhợp có tính cần thiết và khả thi đối với các cơ sở giáo dục mầm non trên địabàn tỉnh Phú Thọ

II PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN TẠO RA SÁNG KIẾN

1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

- Sử dụng nhóm phương pháp này nhằm thu thập và xử lí các tài liệuvăn bản có liên quan đến phát triển chương trình giáo dục nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm và quản lý phát triển chương trình giáo dụcnhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

- Các phương pháp được sử dụng bao gồm: Phương pháp phân tích vàtổng hợp lí thuyết, phương pháp phân loại và hệ thống hóa lí thuyết

2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Sử dụng nhóm phương pháp này nhằm thu thập những thông tin vềthực trạng quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quanđiểm lấy trẻ làm trung tâm tại các trường mầm non trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

- Các phương pháp được sử dụng bao gồm: Phương pháp điều tra bằngphiếu hỏi; quan sát; phỏng vấn; phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động;phương pháp tổng kết kinh nghiệm

3 Phương pháp xử lý số liệu bằng toán học thống kê

Chúng tôi sử dụng phần mềm SPSS 25.0 để phân tích số liệu khảo sátthực trạng và số liệu khảo nghiệm, thử nghiệm của đề tài

III MỤC TIÊU CỦA SÁNG KIẾN

- Nghiên cứu thực trạng quản lý phát triển chương trình triển chươngtrình GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trên toàn quốc nóichung và mầm non tỉnh Phú Thọ nói riêng

- Đề xuất một số biện pháp quản lý phát triển chương trình triểnchương trình GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ

sở GDMN trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG II: MÔ TẢ SÁNG KIẾN

I NÊU VẤN ĐỀ CỦA SÁNG KIẾN

1 Một số khái niệm liên quan

Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là giáo dục dựa trên sở thích đam mê,thế mạnh và sự quan tâm của từng trẻ Giáo dục mang lại sự thấu hiểu, tiến bộ

và thành công của mỗi trẻ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một quan điểmhiện đại trong triển khai nội dung giáo dục nói chung và dạy học nói riêng.Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thể hiện:

Tầm vĩ mô: Đó là phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo tiếpcần tích hợp và tích hợp chủ đề hoặc cách tiếp cận khác

Tầm vi mô: Đó là thực hiện các nội dung giáo dục thông qua các hoạtđộng hằng ngày của trẻ như:Hoạt động đón trẻ; Hoạt động thể dục sáng; Hoạtđộng chơi ở các góc; Hoạt động học tập; Hoạt động ngoài trời; Hoạt động ăn,ngủ, vệ sinh; Hoạt động chiều; Hoạt động trả trẻ…trong môi trường giáo dụcphù hợp

Phát triển chương trình GD nhà trường là quá trình cụ thể hoá chươngtrình GDMN Quốc gia phù hợp với thực tiễn địa phương trên cơ sở đảm bảo

yêu cầu chung của chương trình GDMN do Bộ GD&ĐT quy định; lựa chọn,xây dựng nội dung (phần dành cho nhà trường xác định); thể hiện cách thứcthực hiện, phản ánh đặc trưng và phù hợp với thực tiễn cơ sở, những yêu cầuphẩm chất, năng lực của người học, thực hiện có hiệu quả mục tiêu GD Pháttriển chương trình GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm đượcthể hiện ở một số điểm chính sau:

- Phát triển chương trình GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm là dựa trên những nhu cầu, hứng thú, khả năng và cả thế mạnh củatrẻ, dự trên những gì trẻ biết và có thể làm được Các kế hoạch giáo dục phảnảnh được mức độ phát triển của mỗi cá nhân trẻ

- Tạo cơ hội cho trẻ học bằng nhiều cách khác nhau, đặc biệt qua chơi

vì qua chơi trẻ được trải nghiệm, khám phá, tưởng tượng, sáng tạo và tươngtác với bạn bè…

- Trẻ được theo dõi, đánh giá thường xuyên để được hiểu, được đánhgiá đúng và được tôn trọng

- Tạo ra những cơ hội tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ,hướng trẻ đến cơ hội để mỗi trẻ em có thể tiến bộ và thành công

Qua phân tích trên ta thấy: Quản lý phát triển chương trình GD nhàtrường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong các cơ sở giáo dục mầmnon là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của nhà quản lý lên toàn bộ quátrình phát triển chương trình giao dục nhằm đạt được mục tiêu của nhà trường

đề ra Hiểu cách khác, quản lý phát triển chương trình GD nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm là sự chỉ đạo của cấp quản lý trong việc địnhhướng xây dựng, phát triển chương trình và quản lý các hoạt động của nhàtrường

Quản lí phát triển chương trình giáo dục nhà trưởng theo quan điểm lấytrẻ làm trung tâm thực chất là sự chỉ đạo của các cấp trong việc định hướngxây dựng, phát triển chương trình giáo dục nhà trường Trong quản lí phát

triển chương trình giáo dục nhà trường, hiệu trưởng có vai trò rất quan trọng,vừa phải là nhà lãnh đạo, vừa phải là nhà quản lí dẫn dắt nhà trường đạt đượcmục tiêu giáo dục và đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục Trong thực hiệnđổi mới giáo dục, yêu cầu phát triển chương trình giáo dục nhà trường là mộtnhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, cần được thực hiện kịp thời, thường xuyên,liên tục, Chủ thể quản lí là hiệu trưởng, thực hiện nhiệm vụ chỉ đạo, điềuhành triển khai thực hiện các nội dung quản lí việc phát triển chương trìnhgiáo dục của nhà trường Vì vậy, hiệu trưởng phải chủ động, linh hoạt, vậndụng sáng tạo Chương trình Giáo dục mầm non (cấp quốc gia) cho phù hợpvới đặc điểm của trẻ và điều kiện, bản sắc riêng của từng cơ sở giáo dục mầmnon nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển các phẩm chất, năng lực của trẻ.

Việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻlàm trung tâm có mối quan hệ tác động qua lại, tương tác, hỗ trợ nhau tronggiáo dục toàn diện, phù hợp với sự phát triển của trẻ mầm non Điều đáng nóitrong mỗi nhà trường MN hiện nay nói chung và CBQL, GV trường tỉnh PhúThọ nói riêng còn giữ thói quen của việc thụ động thực hiện chương trìnhtheo chương trình khung của bộ mà chưa thực sự chú trọng đến việc phát triểnchương trình GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, chính vìvậy nên chất lượng GD theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm chưa cao Nếu

đề xuất được các biện pháp QL phát triển chương trình GD nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm đảm bảo tính thực tiễn, khả thi sẽ góp phầnnâng cao chất lượng CSGD cho trẻ mầm non.

2 Căn cứ để phát triển chương trình giáo dục nhà trường

* Căn cứ pháp lý:

- Theo luật Giáo dục năm 2019 (điểm C khoản 1, Điều 25): Chươngtrình giáo dục mầm non “thống nhất trong cả nước và được thực hiện linhhoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục mầmnon”

- Theo quan điểm xây dựng Chương trình giáo dục mầm non (Phần 1.Những vấn đề chung, mục B) như sau: Chương trình quy định những nộidung giáo dục áp dụng đối với mọi trẻ em mầm non, đồng thời trao quyền chủđộng cho địa phương, cơ sở giáo dục mầm non, giáo viên trong lựa chọn, bổsung một số nội dung giáo dục và triển khai kế hoạch giáo dục phù hợp vớitrẻ em mầm non và điều kiện của địa phương, của cơ sở giáo dục mầm non.

- Theo hướng dẫn thực hiện chương trình ( Phần 4 của Chương trìnhGiáo dục mầm non) nêu rõ: Căn cứ vào chương trình GDMN do Bộ GD&ĐTban hành, các cơ sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT hương dẫn các cơ sở GDMNxây dựng kế hoạch năm học, tổ chức thực hiện, phát triển chương trìnhGDMN…Trên cơ sở chương trình GDMN, giáo viên chủ động xây dựng kếhoạch giáo dục phù hợp với nhóm, lớp; khả năng của trẻ và điều kiện thực tếtại địa phương…

* Căn cứ thực tiễn:

- Cơ sở GDMN được quyền tự chủ trong thiết kế chương trình giáo dụcphát triển chương trình giáo dục nhà trường đáp ứng mục tiêu phát triển củanhà trường/cơ sỏ giáo dục, nhu cầu của con em mình được học ở cơ sởGDMN có chương trình chất lượng, môi trường tốt

- Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút trẻ và nhu cầu khẳng định chấtlượng, thương hiệu của các cơ sở GDMN thuộc loại hình công lập và ngoàicông lập đòi hỏi phát triển chương trình giáo dục nhà trường, khẳng định thếmạnh của cơ sở GDMN

- Đặc điểm của trẻ em, cơ sở vật chất nhà trường/cơ sở giáo dục và vănhóa - xã hội của địa phương mang tính vùng miền, địa phương đòi hỏi pháttriển chương trình giáo dục nhà trường cho phù hợp với đặc điểm, khả năng

và nhu cầu của trẻ; phù hợp với đặc điểm văn hóa - xã hội và điều kiện thực tếcủa cơ sở GDMN của địa phương

3 Phân tích, đánh giá thực trạng vấn đề

Phát triển chương trình GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm tại các cơ sở GDMN là một nhiệm vụ trọng tâm nhằm liên thôngvới chương trình tiểu học trong trong bối cảnh yêu cầu đổi mới của chươngtrình giáo dục phổ thông Để tìm hiểu thực trạng về phát triển chương trình

GD nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở GDMNchúng tôi đã phát phiếu điều tra và lấy ý kiến của 130 CBQL, 200 GV trên địabàn tỉnh Các nội dung và câu hỏi điều tra khảo sát thực trạng đều được mãhóa theo các mức độ khác nhau, được xây dựng thang điểm cho mỗi mức độkhi điều tra, khảo sát Thời gian thực hiện sáng kiến là:

3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về mức độ cần thiết trong việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

Bảng 1: Mức độ quan trọng của phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

TT

Vai trò của phát triển chương trình giáo dục

nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung

tâm

Mức độ (%)

Rất cần thiết

Cần thiết Không cần

thiết

1 Khẳng định vị trí, thế mạnh và thương hiệu của

mỗi cơ sở giáo dục mầm non.

2 Nâng cao hiệu quả thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ

mà vẫn đảm bảo chương trình giáo dục quốc gia 77,2 22,8 0

3 Giúp giáo viên chủ động, sáng tạo; thực hiện

chương trình giáo dục một cách có mục đích, hệ

thống; phù hợp với thực tế nhóm/lớp phụ trách

4 Tạo ra những cơ hội tốt nhất cho sự phát triển toàn

diện của trẻ, hướng trẻ đến cơ hội để mỗi trẻ em có

thể tiến bộ và thành công.

Kết quả khảo sát về nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về mức độcần thiết trong việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan

điểm lấy trẻ làm trung tâm cho thấy: Đa số khách thể được hỏi cho rằng, pháttriển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâmtuổi là rất cần thiết Không có khách thể được hỏi nào cho rằng, phát triểnchương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm làkhông cần thiết Chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ số khách thể được hỏi cho rằng hoạtđộng này cần thiết Như vậy, về cơ bản cán bộ quản lý giáo dục và giáo viênmầm non trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã khẳng định phát triển chương trìnhgiáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là rất cần thiết Đây

là cơ sở quan trọng để hoạt động này đạt được mục tiêu đã xác định Tuynhiên, số khách thể chiếm tỷ lệ cao (82,4%) cho rằng phát triển chương trìnhgiáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm “Rất cần thiết”trong khẳng định vị trí, thế mạnh và thương hiệu của mỗi cơ sở GDMN;66,9% khách thể cho rằng phát triển chương trình giáo dục nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm “Rất cần thiết” để tạo ra những cơ hội tốtnhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ, hướng trẻ đến cơ hội để mỗi trẻ em

có thể tiến bộ và thành công Điều đó có nghĩa, phát triển chương trình giáodục nhà trường chưa đề cao nhu cầu của trẻ, chưa thực sự lấy trẻ làm trungtâm, mặt khác phát triển chương trình giáo dục nhà trường còn đề cao tiêu chíquan trọng để đánh giá chất lượng giáo dục của nhà trường, đồng thời còngiúp giáo viên khẳng định bản thân, có động lực và cảm giác thành công; thựchiện chương trình giáo dục một cách có mục đích, hệ thống; chủ động thựchiện quan điểm giáo dục và xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với thực tếnhóm/lớp phụ trách

2.3 Thực trạng mức độ thực hiện phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm thông qua các hoạt động của trẻ mầm non

Bảng 2: Mức độ thực hiện phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm thông qua các hoạt động của trẻ mầm non.

Các hình thức tổ chức hoạt động ở trường

mầm non

Mức độ ưu thế (%)

Rất ưu thế

Ưu thế

Qua điều tra thực trạng về mức độ thực hiện phát triển chương trìnhgiáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm thông qua các hoạtđộng của trẻ mầm non, chúng tôi nhận thấy giáo viên đã áp dụng phát triểnchương trình giáo dục nhà trường vào các hoạt động thông qua chế độ sinhhoạt 1 ngày của trẻ tại trường mầm non Tuy nhiên khi điều tra, phần lớngiáo viên cho rằng việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quanđiểm lấy trẻ làm trung tâm trong hoạt động học tập (90,4%) rất ưu thế; không

có giáo viên nào cho rằng việc phát triển chương trình giáo dục nhà trườngtheo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong hoạt động học tập không có ưuthế Tiếp đến là hoạt động chơi ở các góc (64,7%) Nhóm hình thức được đa

số cán bộ quản lý và giáo viên cho rằng có ít ưu thế hoặc không có ưu thế là:hoạt động đón, trả trẻ; hoạt động ngoài trời, hoạt động thể dục sáng, Hoạtđộng ăn, ngủ, vệ sinh, hoạt động chiều Điều đó cho thấy: Phát triển chươngtrình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm đã được giáoviên áp dụng đa dạng trong các hoạt động của trẻ, tuy nhiên, mức độ áp dụngchưa đồng đều ở tất các các hoạt động một ngày của trẻ Các hình thứcthường xuyên được áp dụng tập trung vào hoạt động học tập và hoạt độnggóc, trong khi đó một số hoạt động khác không được diễn ra thường xuyên

như hoạt động thể dục sáng, nên phát triển chương trình giáo dục nhà trườngtheo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm nên không có nhiều ưu thế trong cáchoạt động khác

2.4 Thực trạng quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở GDMN

Bảng 3: Mức độ quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm của CBQL các cơ sở GDMN.

Nội dung quản lý phát triển chương trình

giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ

làm trung tâm

Mức độ thực hiện

Mức độ hiệu quả

Xây dựng kế hoạch phát triển chương trình giáo

dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung

tâm

2,67 0,47 1,54 0,79

Tổ chức triển khai, quán triệt kế hoạch phát

triển chương trình giáo dục nhà trường theo

quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tới toàn thể cán

bộ giáo viên, nhân viên và phụ huynh.

2,90 0,30 1,88 0,76

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng để giáo viên; Xây

dựng đội ngũ giáo viên làm nòng cốt nâng cao

năng lực phát triển chương trình giáo dục nhà

trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

2,35 0,48 1,89 0,71

Chỉ đạo tổ chức thực hiện phát triển chương

trình theo mục tiêu đã đặt ra; có điều chỉnh, bổ

sung những nội dung phù hợp với điều kiện thực

tế.

Nội dung quản lý phát triển chương trình

giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ

làm trung tâm

Mức độ thực hiện

Mức độ hiệu quả

Xây dựng kế hoạch kiểm tra thường xuyên,

đánh giá, tư vấn giúp đỡ giáo viên

Kết quả ở bảng số liệu trên cho thấy: Việc phát triển chương trình giáodục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các trường mầm nontrên địa bàn tỉnh Phú Thọ cơ bản được triển khai rất đầy đủ, các nội dungquản lý thể hiện ở ĐTB các mức độ thực hiện từ 2,24 điểm đến 2,90 điểm đạtmức độ “rất thường xuyên” Trong đó, nội dung “Tổ chức triển khai, quántriệt kế hoạch phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấytrẻ làm trung tâm tới toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên và phụ huynh” cómức độ thực hiện cao nhất (ĐTB là 2,90/3,00 điểm) và nội dung “Xây dựng

kế hoạch kiểm tra thường xuyên, đánh giá, tư vấn giúp đỡ giáo viên” có mức

độ thực hiện thấp nhất (ĐTB đạt 2,24/3,00 điểm) Mặc dù, kết quả khảo sátcho thấy mức độ thực hiện triển khai các nội dung quản lý phát triển chươngtrình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm được thựchiện thường xuyên nhưng kết quả đạt được lại chưa cao, tất cả đều chỉ đạtmức độ Trung bình (ĐTB đạt từ 1,12 đến 1,89 điểm) Nội dung “Tổ chứctriển khai, quán triệt kế hoạch phát triển chương trình giáo dục nhà trườngtheo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tới toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên

và phụ huynh” đến tất cả các đối tượng có liên quan được thực hiện tốt nhất

và cũng có kết quả cao (ĐTB đạt 1,88 điểm) và nội dung “Xây dựng kế hoạchbồi dưỡng để giáo viên; Xây dựng đội ngũ giáo viên làm nòng cốt nâng caonăng lực phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻlàm trung tâm” đạt ĐTB = 1,89 điểm Có mức độ thực hiện yếu hơn cả là việc

“Xây dựng kế hoạch kiểm tra thường xuyên, đánh giá, tư vấn giúp đỡ giáoviên” có ĐTB = 1,17 điểm Kết quả này cho thấy, cần phải sâu sát hơn cáchoạt động quản lý của Hiệu trưởng trong kiểm tra thường xuyên, đánh giá, tưvấn giúp đỡ giáo viên

4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở giáo dục mầm non

Bảng 4 Kết quả thực trạng các yếu tố ảnh tới công tác quản lý giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Stt Yếu tố ảnh hưởng ĐT

Rất ảnh hưởng

Tương đối ảnh hưởng

Ít ảnh hưởng

Khôn

g ảnh hưởng

1

Nhận thức Hiệu

trưởng về phát triển

chương trình giáo dục

nhà trường theo quan

điểm lấy trẻ làm trung

Stt Yếu tố ảnh hưởng ĐT

Rất ảnh hưởng

Tương đối ảnh hưởng

Ít ảnh hưởng

Khôn

g ảnh hưởng

8 Đồ dùng, học liệu,

trang thiết bị giáo dục 3,12 0,60 25,0 62,5 12,5 0

Khi tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý phát triển chương trìnhgiáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở giáodục mầm non - tỉnh Phú Thọ, chúng tôi nhận thấy: Chất lượng của công tácquản lý giáo dục phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểmlấy trẻ làm trung tâm chịu tác động của nhiều yếu tố liên quan đến nhận thức,năng lực, kinh nghiệm của Hiệu trưởng (ĐTB từ 3,54 điểm đến 3,89 điểm);liên quan đến năng lực của đội ngũ GVMN (ĐTB = 3,87 điểm); liên quan đếnkhả năng và tính tích cực của trẻ MG 5-6 tuổi (ĐTB = 3,49 điểm); liên quanđến cơ sở vật chất, đồ dùng, học liệu, trang thiết bị giáo dục (ĐTB = 3,12điểm) và liên quan đến sự tham gia của phụ huynh trong công tác phối hợpvới GVMN để phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểmlấy trẻ làm trung tâm (ĐTB = 2,18 điểm) Trong các yếu tố trên, yếu tố có tácđộng mạnh nhất đến quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở giáo dục mầm đó chính là

“Nhận thức Hiệu trưởng về phát triển chương trình giáo dục nhà trường theoquan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở giáo dục mầm” (ĐTB = 3,89điểm; ĐLC = 0,314 điểm) Chia sẻ về vấn đề này, cô giáo Ng.T.M - Trường

MN Dậu Dương cho biết: “Nếu người Hiệu trưởng nhận thức đúng về tầm quan trọng của phát triển chương trình tại các cơ sở giáo dục mầm non thì chắc chắn sẽ có những định hướng, tập trung chỉ đạo đẩy mạnh phát triển chương trình giáo dục nhà trường trong tổ chức thực hiện chương trình GDMN, theo điều kiện địa phương” Xuất phát từ mức độ nhận thức của Hiệu

trưởng về vấn đề này, thì các hoạt động chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên và phối

hợp với phụ huynh và các lực lượng giáo dục để phát huy nội lực của nhàtrường, tận dụng sự ủng hộ và các nguồn lực bên ngoài để nâng cao chấtlượng giáo dục cho trẻ Ngoài ra, hiệu quả quản lý phát triển chương trìnhgiáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các cơ sở giáodục mầm non còn phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của đội ngũ giáo viênmầm non Bởi đây mới là những lực lượng chính cụ thể hóa các chủ trương,định hướng trong chỉ đạo của Hiệu trưởng, là những người trực tiếp triển khai

kế hoạch; lập kế hoạch và tổ chức các hoạt động giáo dục, trực tiếp lựa chọnphương pháp, hình thức, phương tiện trong quá trình giáo dục trẻ Do vậy, khinhà trường hoặc các cấp quản lý có kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng phát triểnnăng lực chuyên môn cho GVMN trong tổ chức các hoạt động giáo dụcPTNN cho trẻ thì chắc chắn chất lượng giáo dục nhà trường theo quan điểmlấy trẻ làm trung tâm sẽ được nâng lên

2 Những tồn tại và hạn chế

Từ kết quả thực trạng thể hiện ở bảng 1, bảng 2, bảng 3, bảng 4 chothấy: Đội ngũ CBQL, GV đã có nhận thức về việc cần thiết phải phát triểnchương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm Tuynhiên kết quả khảo sát cũng cho thấy những khó khăn, thách thức trong quátrình triển khai và quản lý hoạt động này Một trong những “rào cản” khi triểnkhai và thực hiện phát triển chương trình GD nhà trường theo quan điểm lấytrẻ làm trung tâm tại các cơ sở GDMN tỉnh Phú Thọ còn hạn chế là nhiều GVcòn phụ thuộc vào chương trình khung, chưa chủ động phát triển nội dungdạy học cho phù hợp với đặc điểm, sở thích, húng thú và thế mạnh của từngtrẻ; chưa phù hợp với bối cảnh địa phương…; ngại đổi mới, chưa phát huy hếtkhả năng sáng tạo trong việc lựa chọn nội dung và thiết kế các hoạt động giáodục để tiềm năng của mỗi cá nhân trẻ được phát triển tối ưu; bên cạnh đó cònmột số giáo viên mới chỉ chú trọng phát triển chương trình giáo dục nhàtrường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong hoạt động học tập của trẻ,các hoạt động khác như: hoạt động đón, trả trẻ; hoạt động ngoài trời, hoạt

động lao động, hoạt động thể dục sáng còn coi nhẹ Trong công tác quản lýcòn bộc lộ những hạn chế nhất định từ nhận thức, năng lực, kinh nghiệm quảnlý…đồng thời chưa chưa sâu sát mạnh dạn trong đổi mới công tác kiểm trathường xuyên, đánh giá, tư vấn giúp đỡ giáo viên để định hướng cho giáoviên trong việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểmlấy trẻ làm trung tâm; chưa thực hiện đa dạng các hình thức phối hợp với phụhuynh học sinh phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểmlấy trẻ làm trung tâm Do vậy, cần có những biện pháp quản lý phù hợp phùhợp để khắc phục thực trạng trên, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc,giáo dục trẻ.

3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế

Một số bộ phận CBQL, GV chưa nhận thức đầy đủ việc cần thiết phảiphát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trungtâm; chưa nhận thức được trách nhiệm, quyền hạn của bản thân về việc pháttriển CTGD, hoặc do tâm lý ngại thay đổi về nội dung, hình thức, phươngpháp, v v

Khi áp dụng phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quanđiểm lấy trẻ làm trung tâm trong các hoạt động một ngày mới chú trọng vàohoạt động hoạt động học tập và hoạt động góc còn chưa quan tâm đến cáchoạt động khác của trẻ, lý do là giáo viên còn thiếu các kỹ năng trong việctích hợp lồng ghép quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Một bộ phận CBQL ngại đổi mới cách kiểm tra đánh giá, chưa dànhnhiều thời gian cho việc tư vấn và giúp đỡ giáo viên về mặt chuyên môn sâu;chưa thực hiện đa dạng hóa, phong phú hóa thông qua các hoạt tuyên truyền,phối hợp với gia đình, cộng đồng để hiểu về giáo dục mầm non để nhận được

sự ủng hộ từ phía cha mẹ trẻ và cộng đồng để có cái hiểu đúng về phát triểnchương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

4 Tính cấp thiết của sáng kiến

Trong quá trình thực hiện Chương trình GDMN, các cơ sở GDMN trênđịa bàn tỉnh Phú Thọ cũng đã xác định phát triển chương trình giáo dục nhàtrường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm nhiệm vụ quan trọng và rất cầnthiết Kết quả của hoạt động này cũng đã đạt được những thành tích nhất định.Tuy nhiên, cũng còn bộc lộ một số những hạn chế trong công tác quản lý giáonhư: Chưa có sự thống nhất đồng bộ giữa các đơn vị, đội ngũ quản lý có sựkhác biệt là kinh nghiệm, thâm niên công tác; chưa đổi mới cách kiểm tra,đánh giá, tư vẫn và hỗ trợ giáo viên; phát triển chương trình giáo dục nhàtrường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm thông qua các hoạt động của trẻmầm non mới chỉ tập trung vào hoạt động học tập, chưa áp dụng vào trong tất

cả các hoạt động của trẻ…Chính vì vậy, cần có những biện pháp hỗ trợ độingũ cán bộ quản lý, đặc biệt là Hiệu trưởng để quản lý quản lý phát triểnchương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại các

cơ sở GDMN đạt hiệu quả

II BIỆN PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN

1 Nâng cao nhận thức và năng lực phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm cho đội ngũ CBQL, GV mầm non

1 1 Mục đích của biện pháp

Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV về phát triển chương trình GD nhàtrường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm để từ đó CBQL, GV mỗi nhà

trường thấy được vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của bản thân trong phát

triển chương trình GD nhà trường, đồng thời nâng cao năng lực xây dựng và

tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp với thực tiễn nhà trường nhằm đáp ứngyêu cầu phát triển của trẻ mầm non, thực hiện hiệu quả mục tiêu giáo dục

1.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

- Đối với Hiệu trưởng:

+ Xây dựng kế hoạch tập huấn nhằm bồi dưỡng về nhận thức, tráchnhiệm, nghĩa vụ của CBQL, GV về phát triển chương trình giáo dục nhàtrường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm qua các các cuộc họp, hội thảo,hội nghị, tọa đàm, các kênh thông tin truyền thông, mạng xã hội, để CBQL,

GV nắm bắt được các chủ trương, chính sách, thông tư, văn bản chỉ đạo vềvấn đề này

+ Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, tâm thế, dự kiến báocáo viên, nguồn kinh phí để thực hiện công tác bồi dưỡng tuyên truyền nângcao năng lực phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấytrẻ làm trung tâm cho CBQL, GV để chương trình GD nhà trường đảm bảotính phù hợp, sáng tạo và khả thi

+ Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động tham quan,học tập kinh nghiệm các mô hình, sáng kiến hiệu quả và chất lượng về pháttriển chương trình GD nhà trường

+ Khuyến khích CBQL và GV viết các bài tuyên truyền về áp dụngquan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình phát triển chươngtrình GD nhà trường phù hợp với điều kiện thực tế

+ Tăng cường các hoạt động trao đổi trong các hoạt động sinh hoạtchuyên môn, các buổi họp của toàn trường nhằm bồi dưỡng năng lực pháttriển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâmcho đội ngũ CBQL, GV mầm non

+ Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về mặt cơ sở vật chất, về tâm thế,đồng thời dự kiến nguồn kinh phí để thực hiện

- Đối với giáo viên mầm non:

+ Chủ động, tự giác và tích cực trong hoạt động tự học hỏi, tự nâng caonhận thức; tham gia các hội thảo, hội nghị và các lớp bồi dưỡng về phân tíchbối cảnh nhà trường; xác định mục tiêu, xây dựng chương trình, tổ chức thực

hiện chương trình; đánh giá điều chỉnh chương trình theo quan điểm lấy trẻlàm trung tâm nhằm đảm bảo các hoạt động được điều chỉnh kịp thời với hoàncảnh; phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, của trường/lớp vớinăng lực của giáo viên và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.

+ Chủ động trong việc tham gia vào hoạt động tuyên truyền, phối kếthợp với phụ huynh trong quá trình thực hiện chương trình GDMN; thông báocho cha mẹ học sinh về mục đích và nội dung hoạt động giáo dục, đề nghị cha

mẹ học sinh giúp đỡ và hợp tác trong một số việc cần thiết Đồng thời, hướngdẫn cha mẹ trẻ những công việc cần giúp đỡ trẻ trong thời gian trẻ ở gia đình

+ Tăng cường bồi dưỡng ý thức thói quen giữ vai trò chủ động trongviệc lựa chọn nội dung, xác định phương pháp tự học đồng thời tự kiểm tra.Với chương trình GD đã được thiết kế, sau khi được hướng dẫn, GV cần thựchiện bước tự tìm hiểu tài liệu rồi từ đó vận dụng vào thực tế giảng dạy tạinhóm lớp mình phụ trách hàng ngày

1.3 Điều kiện thực hiện biện pháp

- Muốn thực hiện tốt biện pháp này, cần dựa vào tình hình diễn ra thực

tế của CBQL, GV đối với việc nhận thức về vai trò, trách nhiệm và nghĩa vụ

về phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm để có biện pháp thực hiện cho phù hợp

- Nhà trường cần linh hoạt trong việc sắp xếp thời gian hợp lý để tất cảCBQL, GV có thể tham gia đầy đủ các cuộc họp, hội thảo, hội nghị tập huấn,tọa đàm; chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, kinh phí để bồidưỡng, tuyên truyền

- Khích lệ, biểu dương kịp thời những cá nhân và tập thể đã có nhiềuđổi mới, đồng thời hỗ trợ khắc phục những khó khăn của giáo viên nếu có

- Đội ngũ CBQL và GV phải có thái độ cầu tiến, học tập nghiêm túc,biết tiếp cận kiến thức bằng nhiều kênh khác nhau để có khả năng áp dụng

quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình phát triển chươngtrình giáo dục nhà trường

2 Lập kế hoạch phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

2.1 Mục đích của biện pháp

- Nhằm giúp cho Hiệu trưởng điều khiển và vận hành quản lý hoạtđộng phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm một cách có tổ chức, có kế hoạch; chỉ đạo giáo viên cụ thể hóachương trình GDMN do Bộ GD&ĐT ban hành; lựa chọn, xây dựng nội dung

và xác định cách thức thực hiện phù hợp với thực tiễn nhà trường nhằm đápứng yêu cầu phát triển của trẻ mầm non, thực hiện hiệu quả mục tiêu giáodục

- Đảo đảm công khai, dân chủ, thống nhất giữa các tổ, khối chuyênmôn và các tổ đoàn thể trong nhà trường; phối hợp giữa nhà trường, cha mẹhọc sinh và các cơ quan, tổ chức có liên quan tại địa phương trong việc pháttriển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

2.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp

- Đối với Hiệu trưởng:

Tổ chức triển khai, quán triệt đến CB, GV, NV trong nhà trường cácChỉ thị, Nghị quyết, Quyết định khung thời gian năm học, văn bản chỉ đạo,những hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ của năm học và yêu cầu của BộGD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT về thực hiện chương trình GDMN vàphát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quy định

Thành lập tổ cốt cán tham gia xây dựng phát triển chương trình giáodục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm Thành viên tham giaxây dựng phát triển CTGDNT gồm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng,

tổ phó, đại diện GV các khối/lớp, ngoài ra có thể mời thêm các chuyên gia

Giao nhiệm vụ cụ thể và thời gian hoàn thành cho từng thành viên trongnhóm

Các thành viên trong tổ đều có trách nhiệm xây dựng bản dự thảo pháttriển CTGDNT thể hiện tất cả các độ tuổi, ở mỗi độ tuổi thể hiện mục tiêu,nội dung, dự kiến các hoạt động, dự kiến chủ đề, và thời gian thực hiện chotừng chủ đề phân bổ đủ 35 tuần thực học trong năm Xin ý kiến đóng góp củacho bản dự thảo thông qua phiếu hỏi, phiếu góp ý sửa đổi; tổng hợp ý kiếntiến hành chỉnh sửa bổ sung trình hiệu trưởng nhà trường thẩm định ký duyệt

Khi xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động phát triển chương trình giáodục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm phải bám sát vào cácyêu cầu sau: Kế hoạch phải theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng và Nhànước về GD&ĐT và bậc học MN Kế hoạch phải có cơ sở khoa học, phù hợp

và đảm bảo sự khả thi trong thực tế Những mục tiêu đưa ra trong kế hoạchphải phù hợp với hoàn cảnh thực tế của trường, của lớp, của địa phương và cókhả năng thực thi Kế hoạch phải đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo, đảm bảonguyên tắc trong quản lý Kế hoạch vừa phải cân đối, toàn diện và có trọngtâm, vừa phải đảm bảo tính tập trung dân chủ, tính pháp lệnh

- Đối với giáo viên:

Phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo quan điểm lấy trẻ làmtrung tâm phải được cụ thể hóa từ chương trình GDMN Quốc gia; căn cứ từ

từ kế hoạch giáo dục của nhà trường, của tổ bộ môn giáo viên xây dựng kếhoạch hoạt động giáo dục của lớp mình Quá trình xây dựng kế hoạch cần cụthể hóa những nội dung giáo dục phù hợp với văn hóa địa phương, gắn việcthực hiện giáo dục với kinh nghiệm của trẻ; các điều kiện về cơ ở vật chất;mức độ tham gia của phụ huynh trẻ và cộng đồng

Kế hoạch giáo dục tại lớp mình mang tính tương đối và có thể thay đổi

để giáo viên có thể điều chỉnh một cách linh hoạt sao cho phù hợp, tuy nhiênviệc xây dựng kế hoạch cần tuân thủ các bước sau: