VNBBGN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA KỸ THUẬT GIAO THÔNG BÁO CÁO TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngành CN Kỹ Thuật Ô TÔ ĐỀ TÀI NGUYÊN CỨU KẾT CẤU, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG VÀ KHAI THÁC KỸ THUẬT HỘP SỐ BÁN TỰ ĐỘN[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA KỸ THUẬT GIAO THÔNG
BÁO CÁO TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngành: CN Kỹ Thuật Ô TÔ
Trang 2GIỚI THIỆU Ô TÔ KIA FORTE 1.6
Hệ thống phun nước Cửa sổ điện
Trang 3NỘI DUNG TRÌNH BÀY
I ĐẶT VẤN ĐỀ
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
II.1 Ý NGHĨA CHUYÊN ĐỀ VÀ NHỮNG KIẾN THỨC TỔNG QUANII.2 CẤU TẠO CỦA HỘP SỐ BÁN TỰ ĐỘNG
II.3 HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN HỘP SỐ BÁN TỰ ĐỘNG
III KẾT LUẬN
II.5 KHAI THÁC KỸ THUẬT HỘP SỐ
II.4 NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỘP SỐ BÁN TỰ ĐỘNG
Trang 4I ĐẶT VẤN ĐỀ
HỘP SỐ SỬ DỤNG
LY HỢP KÉP
RA ĐỜI
Quá trình chuyển
số phức tạp
không tạo được
cảm giác êm dịu
mỗi khi chuyển
tiêu thụ nhiên liệu
Trang 5ĐỒ
TỔNG QUÁT
Trang 6II.1 Ý NGHĨA CHUYÊN ĐỀ VÀ NHỮNG KIẾN THỨC TỔNG QUAN
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Ý nghĩa chuyên đề
➢ Có thể nói DCT giúp xe tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí sảnxuất hơn so với hộp số tự động truyền thống Trong khi đó hộp
số ly hợp kép vẫn sử dụng các bánh răng xoắn như hộp số tay
để thay đổi tỉ số truyền và mômen
Trang 7➢ Hộp số này có 2 ly hợp nên còn gọi là kiểu ly hợp kép Kết cấu của bộ ly hợp ma sát ướt: Giống như biến mô thuỷ lực, bộ ly hợp
ma sát ướt sử dụng dầu để tạo áp suất điều khiển Và sự nối
ngắt của ly hợp thông qua các pittông và lò xo hồi vị Điều khiển
ly hợp này bằng cơ cấu điện từ và thuỷ lực, giống như quá trình điều khiển của hộp số tự động
Những kiến thức tổng quan
Trang 8Ở kiểu ly hợp kép, một ly hợp điểm nhiệm việc sang số lẻ (1, 3
và 5) Ly hợp còn lại đảm nhiệm sang số chẵn (2, 4 và 6) Ưu điểm của phương pháp này là động cơ luôn luôn nối với hộp số, không bị ngắt quãng khi tài xế đạp côn như kiểu số sàn thông thường
Tay chuyển số trong hộp số ly hợp kép giống như trong hộp số
tự động Tay chuyển số gồm các vị trí: P - Đỗ xe, R - lùi, N - Vị trí trung gian, D - Vị trí lái xe, S - Vị trí thể thao
Trang 9II.2 CẤU TẠO CỦA HỘP SỐ BÁN TỰ ĐỘNG
Ly hợp kép
➢ Mômen xoắn được truyền từ trục khuỷu tới bánh đà Qua chốt ghép với bánh đà nối với trục vào truyền mômen tới vỏ ngoài của hai ly hợp đa đĩa
Trang 10➢ Mômen xoắn được truyền qua các đĩa thép của mỗi ly hợp Khi
ly hợp đóng, mômen xoắn được truyền tới các đĩa ma sát vàsau đó truyền tới trục sơ cấp Một ly hợp đa đĩa luôn luôn trongtrạng thái đóng
Trang 12Nguyên lý hoạt động
Trang 14Nguyên lý hoạt động
Trang 15Trục sơ cấp
➢ Mômen của động cơ được truyền tới trục sơ cấp thông qua hai lyhợp đa đĩa K1 và K2
Trang 16Trục sơ cấp 1
➢ Trục sơ cấp 1 quay ở bên trong trục sơ cấp 2, đó là một trục rỗng
và được nối với ly hợp đa đĩa K1
Trang 17Trục sơ cấp 2
➢ Trục sơ cấp 2 có cấu tạo rỗng bên trong và được nối với ly hợp
đa đĩa K2
Trang 18Trục thứ cấp
➢ Hộp số ly hợp kép có hai trục sơ cấp 1 và 2 nên có 2 trục thứcấp
Trang 19Trục thứ cấp 1
➢ Nhận mô men xoắn từ trục sơ cấp cho hộp số hoạt động vào số
ở số 1, số 2, số 3 và số 4
Trang 20Trục thứ cấp 2
➢ Cho hộp số vào những vị trí số 5, số 6 và số lùi
Trang 21Trục đảo chiều
➢ Một bánh răng trên trục số lùi ăn khớp với bánh răng chủ động
số 1/số lùi trên trục sơ cấp và bánh răng còn lại ăn khớp với bánh răng bị động số lùi
Trang 23➢ Bằng cách gài chốt hãm, hoàn toàn bằng cơ khí thông qua mộtdây cáp giữa tay chuyển số và phanh đỗ trong hộp số Cáp nàyđược sử dụng chỉ để đỗ xe.
Trang 24Bộ đồng tốc
➢ Cấu tạo của bộ đồng tốc ba mặt côn: cơ cấu đồng tốc kiểu 3 mặt côn chia vòng đồng tốc thành vòng ngoài, vòng giữa vàvòng trong
➢ Khi khóa chuyển số đẩy vòng ngoài và vòng giữa hình thànhmột mặt côn đơn, rồi vòng giữa và vòng trong trở thành mộtmặt côn đơn
Trang 25II.3 HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN HỘP SỐ TỰ ĐỘNG
❖ Hệ thống điều khiển tự động bao gồm:
➢ Hệ thống điều khiển điện tử
➢ Hệ thống điều khiển thủy lực
Trang 26Hệ thống điều khiển điện tử
➢ Hệ thống điều khiển điện tử của hộp số ly hợp kép bao gồm 3
bộ phận cơ bản: bộ phận cảm biến, một ECU và các van điện
từ
Trang 27Hệ thống điều khiển thủy lực
❖ Hệ thống thủy lực bao gồm các chức năng sau:
➢ Tạo ra áp suất thủy lực
➢ Điều chỉnh áp suất thủy lực ở mức đúng
➢ Điều khiển việc vào số ở từng vị trí số
Trang 28Bơm dầu
➢ Bơm dầu trong hộp số ly hợp kép là loại ăn khớp trong, cấp
dầu có áp lực để vận hành các bộ phận của hệ thống thủy lực
Trang 29➢ Bơm dầu được dẫn động bằng trục dẫn nhờ nối với động cơ Trục dẫn động bơm nằm ở bên trong hai trục sơ cấp 1 và 2.
Trang 30Cần chuyển số
➢ Cũng giống như cơ cấu trong hộp sô thường, Hai bánh răng sẽđược điều khiển bằng càng chuyển số
Trang 31➢ Cảm biến sẽ đưa thông tin đến hệ thống điều khiển điện tử thủy lực để biết được vị trí chính xác của càng chuyển số vàsau đó đưa ra các lệnh điều khiển.
Trang 32-Van điều áp
➢ Van điều áp được điều khiển bởi hệ thống điện tử va van này
sẽ đóng mở các đường trên van trượt Bằng cách này, dầu áplực làm việc trong hệ thống thủy lực luôn có một áp suất đúng
Trang 33Van kết hợp
➢ Van này để điều khiển bộ kết hợp Bộ kết hợp này cho phép
điều khiển 8 piston dẫn động cần chuyển số bằng cách sử dụng
4 van chuyển số Bộ kết hợp bị đẩy về vị trí cơ bản giống nhưmột lò xo
Trang 34Van an toàn
➢ Một van an toàn cho ly hợp K1 và một cho ly hợp K2 cho phép mởmột cách nhanh chóng với từng vị trí đóng mở của ly hợp Điềunày thực sự cần thiết khi mà áp suất dầu thưc tế trong ly hợp caohơn khi tính toán Cảm biến áp suất 1 và 2 điều khiển áp suất dầutới ly hợp K1 và K2
Trang 35Van xả
chỉ chịu được một áp suất nhất định
Trang 36Van điều khiển
➢ Dùng để mở các đường dầu ở từng vị trí của cần
chuyển số của người điều khiển thông qua giúp mở các van điều khiển trong hệ thống thủy lực ở từng
vị trí số.
Trang 37Sơ đồ hệ thống thủy lực
Trang 38II.4 NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG
này quá trình vào số là điều khiển bằng cần số giống như hộp số
cơ khí thông qua van điều khiển để thực hiện việc vào số
Trang 39Hoạt động ở số 1 (D1 hoặc S1)
Trang 40Dòng truyền công suất số 1
Trang 41Hoạt động ở số 2 (D2 hoặc S2)
Trang 42Dòng truyền công suất số 2
Trang 43Hoạt động ở số 3 (D3 hoặc S3)
Trang 44Dòng truyền công suất số 3
Trang 45Hoạt động ở số 4 (D4)
Trang 46Dòng truyền công suất ở số 4
Trang 47Hoạt động ở số 5 (D5)
Trang 48Dòng truyền công suất ở số 5
Trang 49Hoạt động ở số 6 (D6)
Trang 50Dòng truyền công suất số 6
Trang 51Hoạt động ở số lùi (R)
Trang 52Dòng truyền công suất số lùi
Trang 53II.5 KHAI THÁC KỸ THUẬT HỘP SỐ BÁN TỰ ĐỘNG
➢ Việc khai thác kỹ thuật hộp số giúp cho người công nhân
nâng cao được tay nghề, nắm bắt một cách chính xác các
tiêu chuẩn kỹ thuật của hộp số để có thể so sánh với các
tính năng thực tế của xe một cách phù hợp nhất.
➢ Giúp cho người sử dụng yên tâm trong suốt quá trình vận
hành và sau khi sửa chữa hộp số vẫn hoạt động một cách
an toàn, đảm bảo các tính năng kỹ thuật và để có những
kiến thức cơ bản để có chế độ sử dụng, bảo dưỡng phù hợp.
Cần đưa vào khai thác kỹ thuật hộp số.
Trang 54Các phương pháp kiểm tra
➢ Đọc mã lỗi chuẩn đoán đèn O/D
➢ Chuẩn đoán bằng máy OBD II
➢ Kiểm tra tốc độ không tải
➢ Kiểm tra mức dầu và tình trạng dầu
➢ Kiểm tra cần dẫn động số
Trang 55Thông tin hư hỏng
➢ Việc tìm hiểu chi tiết những gì khách hàng khiếu nại và các hưhỏng xảy ra dưới điều khiện nào đóng một vai trò quan trọngtrong các hoạt động Mặt khác, cơ sở phát hiện hư hỏng vàcách khắc phục là xác định: phải tiến hành kiểm tra như thếnào? Cần kiểm tra những gì?
➢ Việc so sánh tiêu chuẩn kỹ thuật của xe đối với các tính năngthực tế của xe cũng đóng vai trò rất quan trọng
Trang 56Bộ ly hộp kép
➢ Kiểm tra van một chiều
➢ Kiểm tra lò xo hồi
➢ Kiểm tra đĩa thép
➢ Kiểm tra đĩa ma sát
SỬA CHỮA LỚN HỘP SỐ
Trang 57Kiểm tra bánh đà
động, nếu độ đảo vượt qua 0,2mm thì thay tấm dẫn động mới.
là mòn quá hay không Nếu hỏng thì thay tấm dẫn
động mới.
Trang 58Bơm dầu
- Ta tiến hành ấn bánh răng bị động về phía của thân bơm.Dùngthướt lá đo khe hở
Khe hở tiêu chuẩn: 0.07 – 0.15 mm
Khe hở cực đại : 0.3 mm
- Nếu khe hở lớn hơn giá trị cực đại thì thay cả bộ bơm dầu
- Dùng một thướt vuông góc và một thướt lá, đo khe hở cạnhcủa 2 bánh răng
Khe hở tiêu chuẩn: 0.02 – 0.05 mm
Khe hở cực đại : 0.1 mm
- Nếu khe hở lớn hơn giá trị cực đại thì thay cả bộ bơm dầu
Trang 59➢ Tóm lại qua tìm hiểu đề tài này bản thân em có thể tích lũy
nhiều hơn kiến thức về hộp số Trong chuyên đề này cần nắm vững về cấu tạo, nguyên lý hoạt động cũng như hiểu hết các
chế độ hoạt động của hộp số ứng với từng dãy số từ đó so sánh với các hộp số khác để thấy sự khác biệt Hiện nay trên trên các
xe hiện đại đều trang bị các hộp số thông minh, vì vậy việc tiếp cận chuyên đề này là việc tốt để trang bị cho bản thân những kiến thức cơ bản nhất để khi ra trường có thể tiếp cận thực tế một cách nhanh nhất
➢ Trong quá trình thực hiện đề tài này còn gặp nhiều thiếu sót
mong Quý thầy và các bạn đóng ghóp ý kiến để được hoàn
thiện hơn
III KẾT LUẬN