quan điểm triết học Mác – Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức

POWERPOINT_Triết học_QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC. TỪ ĐÓ PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN CỦAÝ THỨC TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂNMỤC LỤCPHẦN 1: MỞ ĐẦU1PHẦN 2: NỘI DUNG22.1. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁCLÊNIN VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC22.1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về vật chất.22.1.2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về ý thức.42.1.3. Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức.72.1.4. Ý nghĩa phương pháp luận.102.2. PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN CỦA Ý THỨC112.1. Định nghĩa tính năng động chủ quan của ý thức112.2. Phát huy tính năng động chủ quan của ý thức trong quá trình phát triển của bản thân13PHẦN 3: KẾT LUẬN19TÀI LIỆU THAM KHẢO21PHẦN 1: MỞ ĐẦUNhững thành tựu trong công cuộc đổi mới trong thời gian qua đã và đang tạo ra một thế lực mới để nước ta bước vào một thời kì phát triển mới. Nhiều tiền đề cần thiết về cuộc công nghiệp hoá và hiện đại hoá đã được tạo ra, quan hệ giữa nước ta và các nước trên thế giới ngày càng được mở rộng. Khả năng giữ vững độc lập trong hội nhập với cộng đồng thế giới được tăng thêm. Cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển với trình độ ngày càng cao, thúc đẩy quá trình chuyển dịch kinh tế và đời sống xã hội. Các nước đều có cơ hội phát triển. Tuy nhiên, do ưu thế công nghệ và thị trường thuộc về các nước phát triển khiến cho các nuớc chậm phát triển đứng trước một thách thức to lớn. Nguy cơ tụt hậu ngày càng cao, mà điểm xuất phát của nước ta quá thấp, lại phải đi lên từ môi trường cạnh tranh quyết liệt. Trước tình hình đó, cũng với xu thế phát triển của thời đại, Đảng và nhà nước cần tiếp tục tiến hành đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, trong đó đổi mới kinh tế đóng vai trò then chốt, giữ vai trò chủ đạo. Đồng thời đổi mới kinh tế là một vấn đề cấp bách, bởi giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị có mối quan hệ giữa vật chất và ý thức sẽ cho phép chúng ta vận dụng vào mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị, giúp cho công cuộc đổi mới của đất nước ngày càng giàu mạnh. Với ý nghĩa đó, sau một thời gian tìm hiểu nhóm em đã chọn đề tài Quan điểm của triết học Mác Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa vật chất với ý thức và việc phát huy tính năng động chủ quan của ý thức trong quá trình phát triển của bản thân để có cái nhìn sâu và rộng hơn

QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

TỪ ĐÓ PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN CỦA Ý THỨC

TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂN

MÔN HỌC: TRIẾT HỌC

GVHD: TS NGUYỄN THỊ QUYẾT NHÓM 1:

1 Dương Tôn Quý ©

2 Huỳnh Nhật Khang

3 Trần Duy Trình

4 Chu Văn Cường

5 Nguyễn Quang Nghĩa

6 Lê Thị Huyền Trân Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2023

là vấn đề quan hệ giữa tư duy và tồn tại”

VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC

MỐI QUAN HỆ GIỮA

VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

CON NGƯỜI CÓ KHẢ NĂNG NHẬN THỨC THẾ GIỚI?

CHỦ ĐỀ: QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

TỪ ĐÓ PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN CỦA Ý THỨC TRONG QUÁ TRÌNH

PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂN

GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

CỔ ĐẠI

Thuyết Ngũ hành

THỜI KỲ CỔ ĐẠI

TRƯỜNG PHÁI

MILET (HI LẠP)

Nhà triết học Talet (624- 547 TCN)Nhà triết học Anaximen (585-525 TCN)

Triết gia Heraclit (520-460 TCN)

Triết gia Anaximendro (610- 546 TCN)

Trường Phái Milet (Hi Lạp) NHÀ TRIẾT HỌC TALET (624- 547 TCN)

Cơ sở của thế giới là NƯỚC

Vạn vật được sinh ra từ NƯỚC

NƯỚC bốc hơi thành mưa làm song suối, nuôi sống vạn vật

“Thế giới là một hòn đảo khổng lồ lênh đênh giữa đại dương vô tận”

Nhà Triết Học Tales

(624- 547 TCN)

Trường Phái Milet (Hi Lạp) NHÀ TRIẾT HỌC ANAXIMEN (585-525 TCN)

Trường Phái Milet (Hi Lạp) TRIẾT GIA HERACLIT (520-460 TCN)

Triết gia Heraclit (520-460 TCN)

Tất cả đều được sinh ra từ lửa và đều bị biến thành lửa

“Vũ trụ không phải do một lực lượng siêu nhiên thần

bí nào tạo ra, mà nó mãi mãi, đang và sẽ là ngọn lửa vĩnh viễn đang không ngừng bùng cháy và tàn lụi”

Trường Phái Milet (Hi Lạp) TRIẾT GIA ANAXIMENDRO (610- 546 TCN)

Triết gia Anaximendro (610 - 546 TCN)

“Không khí sinh ra mọi vật, mọi sự tiếp nối của nó bằng con đường cô đặc và làm loãng, nhưng bản thân không khí là thực thể trong suốt, không nhìn thấy được” Thở và không khí bao trùm khắp vũ trụ, mọi thứ đều xuất hiện từ chúng và quay về với chúng.

Nguyên tử là các hạt vật chất cực kỳ nhỏ bé, nhỏ bé nhất,

không thể phân chia được.

Triết gia Đêmôcrit (460 TCN)

THỜI KỲ CẬN ĐẠI

Triết gia Đêmôcrit (460 TCN)

C ơ sở đầu tiên của thế giới là

NGUYÊN TỬ

Sự kết hợp hoặc tách rời các nguyên tử khác nhau

Thế giới là vĩnh viễn, vô

tận

THỜI KỲ CẬN ĐẠI

Quan niệm về vật

chất thời cận đại

Khối lượngVận động của vật chất

Hạn chế

“Có ý nghĩa lớn trong việc chống lại quan điểm duy tâm, tôn giáo, khẳng định tính vật chất của thế giới”

Không đưa ra được sự khái quát triết học trong quan niệm về thế giới vật chất.

Hoàn cảnh ra đời của định nghĩa vật chất của Lênin

Những phát minh quan trọng trong khoa họcNăm 1897

Thomson (1856 – 1940) phát hiện ra điện tử

Năm 1895

Rơnghen (1842-1923)

đã phát hiện ra tia X

Năm 1901Kaufman phát hiện

ra khối lượng của điện tử tăng khi vận tốc của nó

tăng

Năm 1896Beccoren (1852-1908) phát hiện ra hiện tượng phóng xạ

Những phát minh rất quan trọng đem lại cho con người những hiểu biết mới, sâu sắc về cấu

trúc của thế giới vật chất.

Hoàn cảnh ra đời của định nghĩa vật chất của Lênin

Thành tựu Khoa học

Phê phán Chủ nghĩa duy tâm

Quan niệm Mác Ăng-ghen

Định nghĩa toàn diện, sâu sắc và khoa học về phạm trù vật chất

Lênin

“Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan, được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”

V.I Lênin: Toàn tập, NXB Tiến bộ,

Mátxcơva, 1980, t.18, tr.322

Định nghĩa vật chất của Lênin

Phương thức tồn tại của vật chất

Vận động

cơ học

Vận động vật lý Vận động Hóa học Vận động sinh học Vận động xã hội

Ý nghĩa quan niệm vật chất của Lênin

Cơ sở thế giới quan khoa học và phương pháp luận đúng đắn cho các nhà khoa học trong nghiên cứu thế giới vật chất.

Cơ sở khoa học cho việc xây dựng quan điểm duy vật biện chứng trong lĩnh vực xã hội.

Một khuôn mẫu về định nghĩa khoa học, mở ra một phương hướng mới cho định nghĩa trong logic biện chứng.

Nội dung chính

 Định nghĩa về ý thức

 Bản chất của ý thức

SỰ PHẢN ÁNH

“Sự hình thành của bộ óc người và hoạt động của bộ óc đó cùng với mối quan hệ giữa con

người với thế giới khách quan là nguồn gốc tự nhiên của ý thức”.

Là sự phản ánh năng động, sáng tạo thế giới khách

quan vào đầu óc con người

Là toàn bộ sản phẩm hoạt động tinh thần bao gồm tri thức, kinh nghiệm, trạng thái tình cảm, ước muốn,

hy vọng, ý chí niềm tin, của con người

Là một phạm trù được quyết định với phạm trù vật chất, là sự phản ánh thế giới vật chất khách quan vào bộ óc con người và có sự cải biến và sáng tạo

Khái niệm của ý thức

Bản tính phản ánh và sáng tạo

Bản tính xã hội

THỐNG NHẤT

BẢN CHẤT CỦA Ý THỨC

VẬT CHẤT QUYẾT ĐỊNH Ý THỨC.

Ý THỨC CÓ TÍNH ĐỘNG LẬP TƯƠNG ĐỐI VÀ TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI VẬT CHẤT

VẬT CHẤT QUYẾT ĐỊNH NGUỒN GỐC CỦA Ý THỨC

VẬT CHẤT QUYẾT ĐỊNH NỘI DUNG CỦA Ý THỨC

VẬT CHẤT QUYẾT ĐỊNH SỰ VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA Ý THỨC

VẬT CHẤT QUYẾT ĐỊNH BẢN CHẤT CỦA Ý THỨC

Vật chất sinh ra ý thức Vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau.

Bộ óc người là cơ quan phản ánh để hình thành ý thức

🌏

Ý thức là kết quả của sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong đầu óc con người.

Ý thức chỉ là hình ảnh của thế giới khách quan

Phản ánh và sáng tạo là hai thuộc tính không tách rời trong bản chất của ý thức

Ý thức của con người vừa phản ánh, vừa sáng tạo, phản ánh

để sáng tạo và sáng tạo trong phản ánh

PHẢN

💑

👉 👉

Vật chất thay đổi thì ý thức cũng phải thay đổi theo.

Tính độc lập tương đối của ý thức thể hiện ở chỗ, ý thức

Sự tác động của ý thức đối với vật chất phải thông qua hoạt động thực tiễn của con người Còn tự bản thân ý thức thì không thể biến đổi được hiện thực.

Tôn trọng tính khách quan.

Phát huy tính năng động chủ quan

Mục tiêu đều phải xuất phát từ thực tế khách quan.

2.2.1 ĐỊNH NGHĨA TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN CỦA Ý THỨC.

2.2.2 PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN CỦA Ý THỨC TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂN

Thuật ngữ trong triết học duy vật chủ quan Khả năng của ý thức để tác động và thích ứng với thế giới xung quanh Khả năng tác động của ý thức lên thế giới vật chất bên ngoài

Khả năng thích ứng với các tín hiệu và sự kiện trong môi trường xung quanh

Khả năng của ý thức để tương tác và ảnh hưởng đến thế giới xung quanh.

Khả năng phản ứng và thích ứng với các tín hiệu và sự kiện trong môi trường xung quanh.

Phản ứng

Cảm xúc

Tư duy

Ý nghĩSuy nghĩ

Tính năng

động chủ

quan

Cải tạo thế giới khách quan

Khắc phục bảo thủ, trì truệ, thái độ tiêu cực

Tự tin, sáng tạo, suy nghĩ độc lập và khả năng quản lý

Kiên trì và nỗ lực liên tục

Khả năng

thích nghi Khả năng tác động

Khả năng

tự điều chỉnh

Kỹ năng

Kinh nghiệm

Kiến thức

Ý tưởng mớiCải tiến quy trìnhPhương pháp logic

Cải thiện kỹ năngThay đổi thái độThay đổi quan điểm

Tư duy, vận dụng Nội lực bản thân

Cải thiện chất lượng học tập, tốc độ tiếp thu

Tự

học

cần thiết.

Giải pháp

• Học tập, nghiên cứu làm giàu tri thức.

• Vận dụng kiến thức học tập trong thực tiễn hành động

• Có tinh thần học hỏi cao, tham gia trải nghiệm để mở rộng khả năng hiểu biết.

• Phải chống lại các thái độ thụ động, ỷ lại vào người khác

Hiểu được sự đúng đắn, sâu sắc của thế giới quan, tìm ra phương hướng

đúng đắn trong quá trình phát triển, hoàn thiện bản thân

VỀ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA

VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

TỪ ĐÓ PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG

CHỦ QUAN CỦA Ý THỨC TRONG QUÁ

TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA BẢN THÂN

ĐỀ TÀI:

QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN