Chương trình quản lý ô nhiễm công nghiệp trong khuôn khổ dự án quản lý môi trường cấp tỉnh

Chương trình quản lý ô nhiễm công nghiệp trong khuôn khổ dự án quản lý môi trường cấp tỉnh

Diễn đàn Quản lý Ô nhiễm Công nghiệp với chủ đề:

Đưa công tác Quản lý Ô nhiễm Công nghiệp từ kế hoạch vào thực tế, Vũng Tàu, 21-23/06/2011

GIỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG TRÌNH QUẢN

LÝ Ô NHIỄM CÔNG NGHIỆP TRONG

KHUÔN KHỔ DỰ ÁN QUẢN LÝ MÔI

TRƯỜNG CẤP TỈNH (VPEG)

Người trình bày : PGS.TS Phùng Chí Sỹ

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

NHIỄM CÔNG NGHIỆP TRONG KHUÔN KHỔ

DỰ ÁN VPEG

CÔNG NGHIỆP CẤP TỈNH 5 NĂM GIAI ĐOẠN 2011-2015

ĐẶT VẤN ĐỀ

- VPEG là dự án 5 năm Hỗ trợ kỹ thuật song phương về quản lý ô nhiễm công nghiệp (QLÔNCN), do chính phủ Canada tài trợ.

- VPEG được xây dựng và phát triển dựa trên những thành quả và kinh nghiệm của VCEP, trong đó kinh nghiệm xây dựng và triển khai các Chương trình quản lý

ô nhiễm công nghiệp tại các tỉnh/thành (Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Bình Dương, Long An)

- VPEG sẽ Hỗ trợ các tỉnh tham gia Dự án xây dựng và thực hiện Chương trình QLÔNCN giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến năm 2020.

- QLÔNCN là một nội dung quan trọng nhất của Quản lý môi trường Vì vậy, bài trình bày này sẽ giới thiệu Hệ thống quản lý môi trường (EMS) làm cơ sở xây dựng Chương trình quản lý môi trường nói chung và Chương trình QLÔNCN nói riêng

GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG

QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

Hệ thống quản lý môi trường (EMS) là gì?

Hệ thống quản lý môi trường (EMS) là một bộ phận của hệ thống

quản lý chung, xác định tác động của các Hoạt động, Sản phẩm và

Dịch vụ của tổ chức đến môi trường Hệ thống quản lý môi trường

thường dựa theo mô hình PDCA (Plan-Do-Check-Act) – Kế hoạch,

thực hiện, kiểm tra, Điều chỉnh, cụ thể:

Kế hoạch : Xác định các khía cạnh môi trường, thiết lập mục đích

và chỉ tiêu môi trường;

Thực hiện: Tiến hành đào tạo và kiểm soát vận hành;

Kiểm tra: Kiểm tra và tiến hành các hành động khắc phục; và

Điều chỉnh: Triển khai các chương trình môi trường, thực hiện

việc xem xét, và cải tiến liên tục

Mô hình PDCA (Plan-Do-Check-Act)

Điều chỉnh, sửa đổi

2 Thực hiện

4 Điều chỉnh

Xây dựng kế hoạch để giải

quyết một vấn đề (KẾ HOẠCH)

Thực hiện giải pháp (THỰC HIỆN)

Đánh giá xem có đạt được các

mục tiêu hay không

Hệ thống quản lý môi trường (EMS)

theo ISO 14000

Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 là tiêu chuẩn được công nhận rộng rãi nhất trên thế giới về cách tiếp cận có hệ thống đối với quản lý môi trường

tra và sửa đổi

ISO 14000 là gì ?

- Bộ tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý môi trường dựa trên:

lý môi trường trên phạm vi quốc tế,

- Được ban hành bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế - ISO

nghiệp, mọi lĩnh vực, mọi quy mô.

ISO 14000 là gì ? (tt)

- Là mô hình cho việc triển khai và thực hiện Hệ thống quản lý môi trường (EMS) ở trình độ quốc tế.

- Là công cụ giám sát và cải tiến liên tục thành tích của cơ quan phù hợp với chính sách và mục tiêu môi trường

- Không thay thế cho ISO 9000

Cấu trúc bộ tiêu chuẩn ISO 14000

ISO 14001: HTQLMT - Qui định và hướng dẫn sử dụng

ISO 14004: HTQLMT – Hướng dẫn chung các nguyên tắc, hệ

ISO 14012: Hướng dẫn đánh giá môi trường – Tiêu chuẩn

của đánh giá viên.

ISO 14020: Nhãn môi trường.

ISO 14030: Đánh giá hoạt động môi trường.

ISO 14040: Đánh giá chu trình sống

ISO 14050: Thuật ngữ và định nghĩa.

ISO 14060: Tiêu chuẩn sản phẩm môi trường.

Phạm vi áp dụng

- Tất cả các doanh nghiệp;

- Các khu vực như dịch vụ, ngân hàng, bảo hiểm, khách sạn, xuất nhập khẩu, buôn bán, phân phối, lưu kho, vận tải hàng hoá, khai thác;

- Các cơ quan như trường học, các cơ quan chính phủ và các tổ hợp quân sự;

Cho đến nay, rất nhiều nước trên thế giới đã

áp dụng các tiêu chuẩn trong bộ ISO 14000

TÓM LẠI

 ISO 14000 làm cho công việc QLMT

với công việc quản lý kinh doanh được hài hoà với nhau, uy tín được nâng

cao, lợi nhuận cao hơn, bền vững hơn

 Mục đích chính của ISO 14000 là cung cấp cho các tổ chức những yêu cầu cơ bản của một hệ thống QLMT hiệu quả

GIỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG TRÌNH

QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

Chương trình quản lý môi trường

Theo Hướng dẫn tại Phụ lục 4, Thông tư 05/2008/BTNMT :

- Chương trình quản lý môi trường nhằm quản lý các vấn đề bảo vệ môi trường trong quá trình chuẩn bị, xây dựng các công trình của dự án và trong quá trình dự án đi vào vận hành

- Chương trình quản lý môi trường bao gồm các thông tin về: các hoạt động của dự án trong quá trình chuẩn bị, xây dựng

và vận hành; các tác động môi trường; các biện pháp giảm thiểu tác động có hại (các công trình xử lý và quản lý chất thải kèm theo chỉ dẫn cụ thể về chủng loại và đặc tính kỹ thuật; công trình xử lý môi trường đối với các yếu tố khác ngoài chất thải; các biện pháp phòng chống sự cố môi trường; các biện pháp phục hồi môi trường nếu có; chương trình giáo dục, đào tạo về môi trường và các biện pháp giảm thiểu các tác động

có hại khác); kinh phí thực hiện; thời gian biểu thực hiện và hoàn thành; cơ quan thực hiện và cơ quan giám sát thực hiện chương trình quản lý môi trường

Chương trình quản lý môi trường

(EMP)

Các hoạt động của Dự

án

Các tác động đến môi trường

Các biện pháp giảm thiểu

Kinh phí

thực hiện

GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH QUẢN

LÝ Ô NHIỄM CÔNG NGHIỆP TRONG

KHUÔN KHỔ DỰ ÁN VPEG

QLÔNCN LÀ GÌ?

QLÔNCN là quá trình mà tại đó ô

nhiễm từ các nguồn công nghiệp được giảm thiểu hay bị loại trừ.

Các nguồn ô nhiễm công nghiệp

Các yếu tố của QLÔNCN

Hoàn thiện liên tục

Luật pháp Xác định ưu tiên

THỰC HIỆN Kiểm kê Chiến lược kiểm soát

Tài chính

KIỂM TRA

Tuân thủ Quan trắc và báo cáo

Cưỡng chế

Cách tiếp cận QLÔNCN

Có nhiều cách tiếp cận:

- Quy định/ kiểm soát và mệnh lệnh

- Thúc đẩy bằng các công cụ kinh tế

- Đào tạo/nhận thức

- Khuyến khích bằng các chính sách

4 Công cụ Quản lý ô nhiễm công nghiệp

Đánh giá Môi

trường

(ĐMC/ĐTM)

Quan trắc Môi trường

Ngăn ngừa &

Kiểm soát Ô nhiễm

Nâng cao nhận thức

Bốn (4) công cụ của Quản lý Ô nhiễm Công nghiệp (QLÔNCN)

Công cụ đánh giá môi trường

Công cụ đánh giá môi trường gồm :

- Đánh giá môi trường chiến lược

- Đánh giá tác động môi trường

- Cam kết bảo vệ môi trường

Công cụ quan trắc môi trường

Thiết kế quan trắc

- Cán bộ được đào tạo

-Thiết bị hiện trường -Phương tiện

(thuyền/xe tải) -Gia công cơ khí tốt -Cán bộ được đào tạo

Các hoạt động PTN

Quan trắc tại hiện trường

Lưu trữ dữ liệu

& Diễn dịch

Lập báo cáo

ISO 14001

Kiểm toán MT

Công nghệ cuối đường ống

Trách nhiệm

xã hội của

doanh nghiệp

Sự tham gia của cộng đồng

Khắc phục tại hiện trường

Hỗ trợ về kinh tế (phí ô nhiễm, mua bán chất lượng, cac bon-Kyoto)

CÔNG CỤ KINH TẾ MÔI TRƯỜNG

CÁC CÔNG CỤ KINH TẾ (MBI – Market Based Instrumnents)

CÔNG CỤ KINH TẾ

Giấy phép xả thải có thể chuyển

nhượng (Transferable Discharge Permit & quotas)

Qũy môi trường (Environmental Fund)

Hệ thống tạm ứng hoàn chi (Deposit Refund system)

Trợ cấp

Cho vay lãi suất thấp

Thuế tài nguyên

Phí môi trường

Phí dịch vụ môi trường

Lọi ích:

Nếu cộng đồng được thông báo rõ hơn về các vấn đề QLÔNCN, họ có thể

và quản lý

Nâng cao nhận thức trong cộng đồng sẽ giúp cho việc tham vấn cộng đồng được dễ dàng và hiệu quả hơn Cũng có thể dẫn tới thay đổi hành vi…

Công cụ nâng cao nhận thức cộng đồng

KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ

Ô NHIỄM CÔNG NGHIỆP CẤP TỈNH

5 NĂM GIAI ĐOẠN 2011-2015

KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN

ĐẶT VẤN ĐỀ

PHẦN I: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ Ô

NHIỄM CÔNG NGHIỆP CỦA TỈNH GIAI ĐOẠN 2010

2005-I.1.TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ

ÁP LỰC VỀ MÔI TRƯỜNG CỦA TỈNH GIAI ĐOẠN 2005-2010.

I.1.1 Sơ lược về phát triển kinh tế của tỉnh giai đoạn 2005-2010.

I.1.2 Phát triển công nghiệp và áp lực về môi

trường do sản xuất công nghiệp giai đoạn 2010.

2005-KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN (tt)

I.2 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ Ô NHIỄM CÔNG

NGHIỆP CỦATỈNH GIAI ĐOẠN 2005-2010

I.2.1 Đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu chính

I.2.1.1 Cải thiện chất lượng môi trường

I.2.1.2 Phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm

I.2.1.3 Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho cộng đồng công nghiệp

I.2.1.4 Tăng cường năng lực quản lý hành chính về bảo vệ môi trường

I.2.2 Đánh giá chung toàn bộ chương trình

I.2.3 Tồn tại và thách thức về môi trường do họat động sản xuất công nghiệp

KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN (tt)

PHẦN II: CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ Ô NHIỄM CÔNG NGHIỆP CỦA TỈNH GIAI ĐOẠN 2011- 2015

II.1 NHỮNG CĂN CỨ ĐỂ XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ Ô NHIỄM CÔNG NGHIỆP CỦA TỈNH GIAI ĐOẠN 2011-2015

II.1.1 Các chính sách, văn bản quy định về bảo vệ môi trường của Quốc gia và cấp tỉnh

II.1.1.1 Các chính sách, văn bản của Quốc gia về bảo vệ môi trường

II.1.1.2 Các chính sách, văn bản của tỉnh về bảo vệ môi trường

II.1.2 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2011-2015 II.1.3 Quy hoạch phát triển công nghiệp của tỉnh đến năm 2015, 2020 II.1.3.1 Quan điểm phát triển công nghiệp

II.1.3.2 Mục tiêu, định hướng

II.1.3.3 Quy hoạch phát triển các khu, cụm công nghiệp của tỉnh

II.1.4 Xu thế diễn biến ô nhiễm môi trường do họat động sản xuất công nghiệp của tỉnh.

KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN (tt)

II.2 THIẾT KÊ CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ Ô

NHIỂM CÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 2011-2015

II.2.1 Mục tiêu chung

II.2.2 Mục tiêu cụ thể

II.2.2.1 Phòng ngừa ô nhiễm

II.2.2.2 Cải thiện môi trường

II.2.2.3 Tăng cường năng lực quản lý ô nhiễm công nghiệp

II.2.2.4 Nâng cao nhận thức về quản lý ô nhiễm công nghiệp

II.2.3 Nội dung chương trình

KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN (tt)

II.3 TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN GIAI ĐOẠN 2011-2015:

II.3.1 Thành lập ban chỉ đạo chương trình

II.3.2 Vai trò, nhiệm vụ các ngành, các cấp liên quan trong Chương trình

II.3.2.1 Sở Tài nguyên &Môi trường

II.3.2.2 Sở Kế hoạch và Đầu tư

II.3.2.3 Sở Tài chính

II.3.2.4 Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở KHCN, Sở Xây dựng,

II.3.2.5 Ban quản lý các KCN tỉnh,

II.3.2.6 UBND các huyện/thị

II.3.2.7 Cơ quan thông tin đại chúng, các tổ chức Đoàn thể - Chính trị - Xã hội

II.3.3 Tổ chức đánh giá hiệu quả chương trình:

KHUNG CHƯƠNG TRÌNH QLÔNCN (tt)

TT

Tên đề án/Dự án Cơ quan chủ trì Cơ quan phối hợp Thời gian thực hiện

Kinh phí thực hiện/

nguồn

Chỉ tiêu đánh giá

I Phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm

II Cải thiện chất lượng môi trường

III Tăng cường năng lực quản lý ô nhiễm công nghiệp

IV Nâng cao nhận thức về quản lý ô nhiễm công nghiệp

XIN CÁM ƠN !