Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 56 tuổi

Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 56 tuổi tại lớp mẫu giáo 5 tuổi A1 trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ”. 1. Tình trạng giải pháp đã biết: Mô tả ngắn gọn giải pháp đã biết: Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, ngôn ngữ, tư duy, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên nhân cách của trẻ. Theo quan điểm hiện nay, chương trình giáo dục là tất cả mọi tác động lên trẻ trong môi trường lớp học, cả những hoạt động lên kế hoạch trước và những hoạt động ngẫu hứng tự do. Quan điểm này đã chuyển đổi sang cách tiếp cận lấy

MẪU BỐ CỤC BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN

I TÊN SÁNG KIẾN.

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi tại lớp mẫu giáo 5 tuổi A1 trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ”

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN.

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, ngôn ngữ, tư duy, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên nhân cách của trẻ Theo quan điểm hiện nay, chương trình giáo dục là tất cả mọi tác động lên trẻ trong môi trường lớp học, cả những hoạt động lên kế hoạch trước và những hoạt động ngẫu hứng tự do Quan điểm này đã chuyển đổi sang cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm và nhấn mạnh những trải nghiệm học tập mà trẻ được thụ hưởng trên thực tế, vì vậy vai trò của người giáo viên không chỉ dừng lại ở truyền đạt tri thức cho trẻ mà còn khích lệ, hỗ trợ, dẫn dắt trẻ tự học hỏi

Lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là một quan điểm giáo dục tiến bộ đối với trẻ và vai trò của giáo viên là vô cùng quan trọng Quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm sẽ định hướng cho giáo viên mầm non trong việc xây dựng và sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục, lập kế hoạch giáo dục cũng như tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ trong trường mầm non đồng thời quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là quan điểm thống nhất mọi hoạt động giáo dục trẻ trong trường mầm non để đảm bảo việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non có hiệu quả, có chất lượng và để tất cả trẻ đều cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

Nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết phải đưa nội dung giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” vào trong các hoạt động với mong muốn đặt học sinh vào trung tâm của quá trình dạy học để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, thúc đẩy quá trình học tập tư duy sáng tạo của trẻ Để đạt được mục đích giành cho trẻ những gì tốt đẹp nhất vì vậy tôi luôn băn khoăn trăn trở làm

thế nào để chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ được nâng cao nên

tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi tại lớp mẫu giáo 5a1 Mầm non Hoa Phượng Đỏ”

- Ưu, khuyết điểm của giải pháp đã, đang được áp dụng tại cơ quan đơn vị:

* Ưu điểm

Trường Mầm Non Hoa Phượng Đỏ là một trường sạch đẹp nằm ở thôn Phú

An 1 giáp tỉnh lộ 151 của xã Phú Nhuận với điều kiện cơ sở vật chất đầy đủ, địa điểm rộng rãi, thoáng mát thuận tiện trong việc chăm sóc – giáo dục trẻ

- Trường luôn tạo điều kiện cho các giáo viên tham gia các lớp học tập huấn về chuyên đề

- Ban giám hiệu trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn, thường xuyên dự giờ thăm lớp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy

- Được sự chỉ đạo sát sao của phòng, nhà trường thường xuyên cập nhật các tính mới của các chuyên đề

- Qua thực hiện chuyên đề dạy học lấy trẻ làm trung tâm, cùng nhiều năm trong nghề, tôi đã tích góp được nhiều kinh nghiệm, nắm chắc phương pháp dạy học, lập kế hoạch đối với từng hoạt động, từng độ tuổi

- Cha mẹ học sinh luôn quan tâm tới con em, phối kết hợp với nhà trường trong quá trình chăm sóc, nuôi dạy trẻ tốt

- Trẻ cùng độ tuổi, đi học chuyên cần, biết tôn trọng và vâng lời giáo viên,

có thói quen trong học tập và các hoạt động

- Bản thân tôi là người luôn yêu nghề, mến trẻ gần gũi trẻ và rất thích tiếp cận phương thức giáo dục mới

+ Khuyết điểm:

- Về phía giáo viên:

- Giáo viên tổ chức các giờ hoạt động chung còn gò bó, chưa sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ, còn dạy học theo lối mòn, chưa biết cách lấy trẻ làm trung tâm trong các giờ học

- Tính sáng tạo trong sự thiết kế bài dạy cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm chưa cao, dẫn đến khi áp dụng trong các hoạt động học còn gặp nhiều khó khăn

- Công tác phối kết hợp của giáo viên với cha mẹ học sinh trong việc cho trẻ tự học, tìm tòi trải nghiệm còn chưa cao vì quỹ thời gian dành cho con của phụ huynh còn hạn chế, các bậc phụ huynh không có nhiều thời gian để thường xuyên trao đổi thảo luận cùng giáo viên

+ Về phía trẻ

- Trẻ trong cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu không đồng đều

- Kinh nghiệm nhận thức của trẻ còn hạn chế, khả năng chú ý, ghi nhớ và khả năng diễn đạt của trẻ còn chưa tốt

- Trẻ chưa biết cách giải quyết tình huống có vấn đề, còn lóng ngóng, chưa tích cực sáng tạo, còn dựa vào sự can thiệp của giáo viên

- Trẻ mới vào đầu năm học nên một số trẻ còn nhút nhát chưa phát huy hết năng lực của trẻ

Cụ thể, khi thực hiện đề tài tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng học sinh ở các lĩnh vực phát triển thể chất, tình cảm, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ vào thời điểm giữa tháng 9 với 28 học sinh kết quả cho thấy:

Nhìn vào bảng trên ta thấy tỉ lệ trẻ giỏi- khá còn thấp, tỉ lệ trẻ trung bình-yếu kém chiếm tỉ lệ khá cao Với kết quả trên tôi thấy cần phải thay đổi cách nghĩ, cách nhìn nhận về phương pháp dạy học “ Lấy trẻ làm trung tâm” Làm thế nào để trẻ lớp tôi luôn mạnh dạn tự tin nói lên những điều mình nghĩ, mình biết

và giúp trẻ tích cực hơn khi tham gia các hoạt động Như vậy việc dạy học lấy trẻ làm trung tâm là mới thực sự đạt được hiệu quả cao Trước thực trạng trên tôi tiến hành thực hiện các biện pháp sau:

Thực

trạng

Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %

Biện pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Biện pháp thứ hai: Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học để lôi cuốn trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động

Biện pháp thứ 3: Thiết kế và tổ chức tốt các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm Biện pháp thứ 4: Tuyên truyền, phối kết hợp với cha mẹ trẻ để thực hiện tốt nội dung giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”

Biện pháp cụ thể

Biện pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Muốn xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ ở nhóm lớp mình phụ trách

để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể Mặt khác khi xây dựng kế hoạch cần tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động Giáo viên chỉ là người tạo

cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếm lĩnh kiến thức Từ đó nhằm thúc đẩy giáo viên có cơ hội tìm hiểu sâu về phương pháp giáo dục trẻ qua các hoạt động hàng ngày

Giúp giáo viên vận dụng phương pháp tổ chức các hoạt động trên lớp và hoạt động ngoại khoá trong trường mầm non

Xây dựng môi trường trong và ngoài nhóm lớp phong phú, hấp dẫn đối với trẻ Trong quá trình xây dựng kế hoạch tôi chú ý tới việc tạo nhiều cơ hội cho trẻ được tham gia các hoạt động hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi Trẻ tích cực, chủ động tham gia hoạt động, biết phối hợp cùng bạn để trao đổi chia sẻ kinh nghiệm, trình bày ý kiến

Mặt khác, nói đến việc giáo dục ở trường mầm non thì không thể không nói đến việc xây dựng kế hoạch và thực hiện chương trình mà chương trình là phương tiện cơ bản để giáo dục toàn diện Muốn thực hiện tốt chương trình thì đòi hỏi người thầy phải nắm được nội dung chương trình giáo dục mầm non và tình hình thực tế học sinh của lớp mình phụ trách Qua kết quả nêu trên rất nhiều cháu chưa thật sự phát huy tính sáng tạo của mình trong các giờ học, học rất thụ động bảo gì thì làm đấy, vì vậy tôi đã gần gũi, trò chuyện để nắm rõ đặc điểm

tâm sinh lý của từng cá nhân trẻ ngoài ra tôi còn tận dụng giờ đón trả trẻ để trò chuyện với phụ huynh xem khi về nhà trẻ thích chơi gì? Trẻ thường chơi như thế nào? Khả tư duy, tìm tòi thích học ra sao Trong giờ học tôi quan tâm xem trẻ học yếu ở biểu tượng nào Sau khi tìm hiểu kỹ vấn đề tôi nhận thấy một số nguyên nhân cơ bản sau:

- Khả năng chú ý của nhiều trẻ còn hạn chế

- Tư duy phát triển chưa đồng đều

- Một số trẻ quá hiếu động bên cạnh đó nhiều trẻ vẫn còn nhút nhát; sợ sệt

- Trẻ chưa thật sự tập trung trong giờ học

Dựa vào đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi và căn cứ nội dung chương trình độ tuổi tôi đã chọn lựa nội dung phương pháp dạy cho phù hợp hiệu quả hơn, hấp dẫn hơn, đa dạng hơn và tiến bộ hơn nếu việc lập kế hoạch của giáo viên được thực hiện tốt

Quá trình giáo dục của trẻ đòi hỏi bản thân tôi phải liên tục: Lập kế

hoạch-> Thực hiện-hoạch-> Đánh giá-hoạch-> Điều chỉnh-hoạch-> Lập kế hoạch cho thời gian tiếp theo để đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ

Có nhiều loại kế hoạch giáo dục: kế hoạch giáo dục năm học, kế hoạch giáo dục tháng/ chủ đề, kế hoạch giáo dục tuần, kế hoạch giáo dục ngày nhưng

kế hoạch giáo dục ngày và kế hoạch giáo dục tuần là rất quan trọng bởi vì: Sát với thực tiễn diễn ra trong lớp, dễ nhìn thấy sự tiến bộ hay không tiến bộ của trẻ

để có biện pháp giáo dục hiệu quả, giáo viên sẽ tập trung hơn vào trẻ và dẽ dàng thực hiện những gì mình muốn dạy, về mục tiêu rõ ràng, cụ thể giúp giáo viên đạt mục tiêu đặt ra thuận lợi hơn

Chương trình giáo dục có hiệu quả, không bị gián đoạn tôi đã xây dựng chương trình, kế hoạch năm, tháng, tuần theo từng chủ đề Sau khi lên kế hoạch xong tôi đã nhờ chuyên môn xét duyệt, góp ý kiến, thống nhất chương trình giảng dạy, phù hợp với kế hoạch đã lên của chuyên môn

Tôi đã xây dựng kế hoạch luôn đảm bảo về quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và luôn đảm bảo rằng Trẻ tham gia tích cực, trẻ được hỗ trợ nhau phát triển luôn chú trọng cho trẻ " chơi mà học, học bằng chơi" Mục tiêu chủ

đề, mạng nội dung, mạng hoạt động, lựa chọn các chỉ số, lên kế hoạch hoạt động góc, hoạt động chung và hướng dẫn cho giáo viên khai thác triệt để nội dung của bài dạy sao cho không gò bó áp đặt trẻ Lựa chọn nội dung phù hợp với đặc điểm tâm lý trẻ theo độ tuổi mình phụ trách, nội dung phải đi từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, tất cả những nội dung đó phải toát lên được trọng tâm của chủ đề Lên kế hoạch dạy phải đảm bảo phù hợp với thực tiễn của lớp, của trường, địa phương mình

Biện pháp thứ hai: Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học để lôi cuốn trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động

Đây là biện pháp quan trọng mà người giáo viên cần phải có đó là sự sáng tạo trong thiết kế xây dựng, lựa chọn đề tài cũng như tạo dụng cụ dạy học đồ dùng đồ chơi, cách sưu tầm tranh ảnh, xây dựng mô hình, tạo và lựa chọn môi trường hoạt động học trong và ngoài lớp cho trẻ giúp trẻ có điều kiện tiếp cận với cách học mới gây được sự tò mò thích khám phá trong trẻ hơn

1 Môi trường bên trong:

Trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên Vì vậy tôi đã bố trí, sắp xếp bàn ghế, tủ giá đồ dùng đồ chơi ở các góc này sao cho khoa học

* Về học liệu và phương tiện trong góc hoạt động

Chuẩn bị đầy đủ và đa dạng Phong phú và được bổ sung khi cần Đồ dùng, đồ chơi được sắp xếp hợp lý, thuận tiện, hẫp dẫn trẻ, đặc biệt là phải mang tính mở, không cố định trẻ phải sử dụng theo cách nào cho đúng Sử sụng nguyên vật liệu tự nhiên và phế liệu

Phản ánh rõ sự khác biệt văn hoá (Mang màu sắc vùng, miền, địa phương) của trẻ trong trường và cộng đồng

* Về trang trí lớp

Đảm bảo tính khoa học (theo mảng chủ đề, không rối mắt) Phù hợp chủ

đề, độ tuổi Mặt khác còn đảm bảo tính phong phú, đa dạng, luôn thay đổi làm mới (như góc thiên nhiên, góc vận động…)

Một số hình ảnh trang trí môi trường trong lớp học

Góc phân vai

Góc học toán

Thiết bị dạy học và môi trường giảng dạy là quá trình phối hợp linh hoạt

và hợp lý những kinh nghiệm, thành tựu sử dụng, điều kiện cơ sở vật chất và cải tiến phương pháp dạy học của giáo viên Đổi mới phương pháp nhằm tích cực hoá các hoạt động dạy học, khuyến khích bản thân chủ động, sáng tạo, dạy học

tập trung vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm để phát triển mọi khả năng của trẻ, tổ chức hướng dẫn trẻ học tập bằng cách tự phát hiện khả năng của mình và có niềm tin trong lao động, học tập

2 Môi trường bên ngoài:

Môi trường bên ngoài Phong phú, đa dạng đồ dùng, đồ chơi, màu sắc hẫp dẫn kích thích trẻ hứng thu tham gia vào các hoạt động ở ngoài trời (chơi các trò chơi, chơi ở góc vận động, vườn rau, bồn hoa, vườn cây ăn quả …) Đảm bảo an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần cho trẻ

Một số hình ảnh về môi trường bên ngoài lớp học

Hình ảnh trẻ vui chơi ngoài trời

Góc trải nghiệm các hoạt động trong khuôn viên nhà trường

Tận dụng môi trường ngoài trời để tạo nhiều cơ hội cho trẻ phát triển và học tập

Biện pháp thứ 3: Thiết kế và tổ chức tốt các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm.

Ở trẻ, hoạt động chủ đạo là“Chơi mà học, học mà chơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội tri thức trong cuộc sống xung quanh trẻ, chương trình giáo dục mầm non mới lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân trẻ, đáp ứng được tối đa nhu cầu và hứng thú, dựa vào khả năng của mỗi trẻ Bởi vậy tôi luôn chú ý tổ chức thiết kế và hướng dẫn trẻ thực hiện tốt các hoạt động trong lớp như tổ chứ các tiết học thật sinh động, hấp dẫn để lôi cuốn trẻ động

Tổ chức tiết dạy bản thân tôi xây dựng như sau:

* Đối với giáo viên:

Nghiên cứu kỹ nội dung đề tài, xác định trọng tâm kiến thức, kỹ năng bài học và các hình thức tổ chức hoạt động diễn ra trong tiết dạy

Chuẩn bị hệ thống câu hỏi, mục đích giải quyết, dự kiến các tình huống ở trẻ và hướng khắc phục

Lựa chọn hình thức tổ chức tiết học phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của lớp, phù hợp với đề tài và lĩnh vực mà mình đã chọn Để tổ chức tốt tiết dạy phải tuỳ nội dung và mục đích cụ thể của bài dạy để xác định cách tổ chức hoạt động cho trẻ làm thế nào để có kết quả cao nhất

* Đối với trẻ:

Phải khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt động cùng cô và các bạn, giúp trẻ tự tin trong giao tiếp, tạo sự gần gũi giữa cô với trẻ, tạo tâm thế thoải mái cho trẻ khi bước vào hoạt động

Giúp trẻ chủ động, tích cực trong qúa trình chiếm lĩnh tri thức, tạo cơ hội cho tất cả trẻ đều được tham gia vào quá trình nhận thức, tìm tòi, khám phá tri thức, trẻ được thể hiện sự hiểu biết, suy nghĩ của trẻ thông qua các hoạt động cụ thể

* Ví dụ trong giờ học Môi trường xung quanh: Khi tổ chức các hoạt động trong lớp tôi đã chia trẻ thành từng nhóm, mỗi nhóm có đội trưởng, nhằm cho các thành viên tự quan sát, khảo nghiệm thảo luận, rồi mời nhóm trưởng thuyết trình ý kiến của nhóm mình đưa ra

Qua đó giáo viên sẽ là người tổng hợp mọi ý kiến của các nhóm và bổ sung

ý kiến, đưa ra kết quả chung cho cả lớp hiểu vấn đề

Hoặc: Khi hoạt động góc Cô sẽ gợi ý cho những trẻ năng động, linh hoạt đóng vai trò chủ đạo, làm trưởng nhóm để có thể bao quát, xây dựng trong quá trình chơi của nhóm

Tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ theo biện pháp và hình thức lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra được một không gian mở cho cô và trẻ

Hoạt động STEAM

Trò chơi xây dựng

* Trò chơi tích hợp:

Với đặc điểm chương trình mầm non mới hiện nay, các môn học luôn được đan xen, lồng ghép nhằm nâng cao tính hiệu quả, với đặc điểm của giáo dục mầm non, cho trẻ học mà chơi, thông qua chơi mà học Qua trò chơi giáo viên

có thể đánh giá được kiến thức mà trẻ thu lượm được ở mức độ nào, cao hay thấp Đưa trò chơi vào lớp học là một sự lồng ghép khéo léo, làm sao cho giờ học thêm sinh động Trò chơi dù tổ chức dưới hình thức nào cũng phải đảm bảo tính vừa sức và hứng thú đối với trẻ, không lạm dụng, ôm đồm thái quá làm nhạt

đi nội dung chính của đề tài đặt ra

Sau khi trẻ khám phá xong nội dung dạy, để kết thúc bài cô cho trẻ chơi trò chơi tích hợp nhằm củng cố kiến thức vừa học

VD: Trò chơi củng cố “ Ai nhanh nhất”

Cô cho trẻ đi theo đường dích dắc tìm các loại quả có màu sắc và hình dạng theo yêu cầu và mang về giỏ của đội mình, thời gian chơi trò chơi là một bản nhạc

Qua trò chơi này cô giáo đã cho trẻ được học các môn học như thể dục kỹ

năng, toán, âm nhạc