2Một Số Kĩ Năng, Phương Pháp Làm Bài Đọc Hiểu.docx

TRƯỜNG CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc A Lưới, ngày 14 tháng 05 năm 2022 BÁO CÁO SÁNG KIẾN Tên sáng kiến Một số kĩ năng, phương pháp làm các dạng bài đọc hiểu môn tiếng[.]

A Lưới, ngày 14 tháng 05 năm 2022

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến: Một số kĩ năng, phương pháp làm các dạng bài đọc hiểu môn tiếng Anh 8 ở trường THCS – DTNT A Lưới

I LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN

Ngôn ngữ là một công cụ vô cùng quan trọng để con người có thể giao tiếpvới nhau Nó không chỉ là một phương tiện để truyền đạt những suy nghĩ và ýtưởng mà còn xây dựng nên tình bạn, các mối quan hệ kinh tế và mối quan hệvăn hóa - xã hội Chắc chắn rằng việc học ngôn ngữ sẽ giúp chúng ta phát triểnbản thân, trí óc và cả nhân cách của chúng ta Hơn nữa, trong cuộc sống hiện đạinhư ngày nay, nơi mà tiếng Anh trở thành một ngôn ngữ quốc tế thì tiếng Anhngày càng khẳng định được tầm quan trọng của nó Đặc biệt, trong môi trườnggiáo dục, hiện nay môn tiếng Anh đã được học rất phổ biến và nhận được sựquan tâm của cấp trên Từ các vùng đồng bằng đến các vùng miền núi học sinhđều được học tiếng Anh Đối với học sinh vùng đồng bằng đã được làm quenvới bộ môn tiếng Anh từ khi học lớp một, thậm chí từ khi các em học các trườngmầm non Ở những vùng miền núi, các em học sinh được làm quen với môntiếng Anh từ khi học lớp 3 Cũng như ở huyện A Lưới nằm ở phía Tây của tỉnhThừa Thiên Huế, HS đều được làm quen với bộ môn tiếng Anh khi các em bắtđầu học lớp 3

Mặc dù, được làm quen với tiếng Anh khá sớm, nhưng khả năng sử dụngngôn ngữ tiếng Anh của các em cũng chưa được tốt, đặc biệt đối với học sinhdân tộc thiểu số Làm thế nào để học sinh có thể lĩnh hội được toàn bộ kiến thức

và sử

dụng nó một cách thành thạo đang là vấn đề mà giáo viên chúng ta quan tâm,bởi vì đa số các em học sinh đó cũng chưa biết cách vận dụng từ vựng, ngữ phápvào việc giải quyết các dạng bài tập của các kĩ năng nghe, nói, viết và đọc Quaquá trình giảng dạy trên lớp, bản thân nhận thấy nhiều học sinh vẫn chưa biếtcách làm các dạng bài tập thuộc các kĩ năng Nghe – Nói – Đọc – Viết, đặc biệt

là các dạng bài đọc hiểu trong sách giáo khoa tiếng Anh 8 Vì vậy, bản thân tôi

chọn sáng kiến “Một số kĩ năng, phương pháp làm các dạng bài đọc hiểu môn tiếng Anh 8 ở Trường THCS – DTNT A Lưới” để giúp các em có thể

vận dụng những kĩ năng, kiến thức bản thân học được vào việc giải quyết cácdạng bài đọc hiểu có hiệu quả hơn trong việc học tập, cũng như giúp các em cóthể đạt được kết quả cao hơn trong bài kiểm tra đọc hiểu

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận

Trong những năm gần đây, song song với sự phát triển không ngừng củangành khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin, công nghiệp du lịch…việc họcngoại ngữ đã trở thành một nhu cầu thiết yếu với tất cả cộng đồng Với cơ chế

mở cửa, quan điểm “Hội nhập” ngoại ngữ đã trở thành phương tiện tối ưu đểchúng ta tiếp cận với thế giới văn minh, trao đổi văn hoá và nối vòng tay hữunghị toàn cầu

Xuất phát từ mục tiêu đó, việc dạy và học ngoại ngữ trong các trườngTHCS đã có chuyển biến rõ rệt Ngoại ngữ đã trở thành một môn học bắt buộctrong các trường TH, THCS và THPT

Một trong những yếu tố cơ bản tác động trực tiếp đến kết quả học tập củahọc sinh là phương pháp dạy học Vậy việc đổi mới, cải tiến phương pháp dạyhọc là một công việc vô cùng quan trọng đối với mỗi giáo viên, phương phápdạy học tích cực là lấy học sinh làm trung tâm, học sinh phải chủ động tham giavào các hoạt động học tập từ khâu lĩnh hội kiến thức đến khâu thực hành các kỹnăng giao tiếp còn giáo viên chỉ là người hướng dẫn, chỉ đạo và là trọng tài chocác hoạt động học tập của học sinh

Như chúng ta biết mục đích cuối cùng của học ngoại ngữ là để giao tiếpdưới các dạng hình thức nghe – nói - đọc – viết, tức là để có thể giao tiếp đượcbằng ngoại ngữ mình học Vận dụng phương pháp đa dạng phù hợp với mỗi hoạtđộng sẽ giúp cho học sinh tự tin hơn, chủ động hơn trong việc lĩnh hội kiến thức.Cũng như việc hướng dẫn cho các em thuần thục làm các dạng bài đọc hiểutrong các tiết học, vận dụng những kiến thức các em học được để làm tốt các bàikiểm tra giữa kì, cuối kì hay các kì thi ở kĩ năng đọc hiểu đạt điểm cao cũng gópphần thành công trong việc học ngoại ngữ của các em học sinh.

2 Thực trạng

Nhìn chung với tinh thần và yêu cầu đòi hỏi của việc đổi mới phương phápdạy học qua quá trình đổi mới thay sách giáo khoa những năm gần đây, phần lớngiáo viên đã tìm tòi học hỏi và vận dụng phong phú các phương pháp vào quátrình truyền thụ kiến thức cho học sinh Song còn ảnh hưởng của phương pháp

cũ một phần, mặt khác là chưa quen và đang trên đà đổi mới dần nên còn không

ít những giáo viên chưa thành công trong việc thể hiện vai trò tổ chức, hướngdẫn của mình, chưa phát huy được vai trò chủ động sáng tạo, tích cực hoạt độngcủa học sinh Cũng một phần giáo viên quá tập trung vào kĩ năng nghe – nói –viết, nên kĩ năng đọc hiểu đôi khi chưa được quan tâm nhiều Đây là một trongbốn kĩ năng quan trọng, thường xuất hiện ở các kì thi học sinh giỏi, kì thi cuốicấp, các bài kiểm tra giữa kì, cuối kì nên cũng cần có sự đầu tư học tập nhiều Trong quá trình dạy tiếng Anh tại đơn vị trường THCS – DTNT A Lưới,tôi nhận thấy HS thường gặp phải nhiều khó khăn trong quá trình học: mất kiênnhẫn, không nắm được quy tắc phát âm, khó học từ mới, mất nền tảng ngữpháp…Trong bốn kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết thì kĩ năng đọc hiểu thường khiếnngười đọc mất kiên nhẫn nhất vì bài đọc quá dài, từ mới quá nhiều Hơn nữa,học sinh tại trường đa số là con em dân tộc thiểu số nên các em vừa nói ngônngữ mẹ đẻ (tiếng Pa cô, Tà ôi, Ka tu…), vừa học tiếng phổ thông và tiếng nướcngoài (tiếng Anh) nên các em gặp rất nhiều khó khăn trong việc viết cũng nhưđọc

Trong quá trình dạy các tiết có kỹ năng đọc tại trường tôi nhận thấy các em

HS thường tốn rất nhiều thời gian để nắm bắt văn bản vì các em vừa đọc từngchữ vừa cố gắng dịch văn bản sang tiếng Việt

Nhận thấy những khó khăn trong quá trình học kỹ năng đọc của HS các lớp

tôi phụ trách nên bản thân tôi mạnh dạn đưa ra suy nghĩ của mình về “Một số kĩ năng, phương pháp làm các dạng bài đọc hiểu môn tiếng Anh 8 ở Trường THCS – DTNT A Lưới” nhằm tạo được hứng thú học tập của HS, giúp học

sinh dễ hiểu, dễ tiếp thu kiến thức và vận dụng tốt các kĩ thuật, phương pháp làmcác dạng bài đọc hiểu vào quá trình học và giải quyết các dạng bài tập có hiệuquả hơn

3 Tổng quan về kỹ năng đọc (Reading skill)

Cuộc sống xã hội ngày càng phát triển thì lượng thông tin ngày càng bùng

nổ, thời gian dành cho việc chúng ta nắm bắt thông tin cũng không còn nhiềunhư trước đây nữa Từ nhu cầu nắm bắt, trao đổi thông tin nhiều phương tiệnhiện đại ra đời: radio, ti vi, internet, website, máy tính, điện thoại thông minh…Hơn nữa, con người sống trong xã hội hiện đại thường có quá nhiều việc phảilàm Tình hình này đã dẫn đến sự giảm sút về thói quen đọc sách

Ví dụ, trong quá trình học môn tiếng Anh, rất hiếm có HS đọc thêm sách đểđào sâu kiến thức ngoài bài giảng của giáo viên Chúng ta nhận thấy rất rõ ràngrằng HS chỉ học gạo những phần được ghi chép trên lớp Đến khi chuẩn bị cho

kì thi kết thúc môn học, HS chỉ cố gắng học thuộc lòng các kiến thức ghi trongSKG Do vậy, việc đầu tiên của GV chúng ta là cần xây dựng một quan niệm vềđọc cho người học: đọc là một hứng thú, một sự cần thiết tới mức trở thànhnhiệm vụ và phải trở thành một thói quen

Kỹ thuật đọc sách của người học có phần không hoàn chỉnh vì trong cáctrường phổ thông, kỹ thuật đọc tiếng mẹ đẻ không tách thành một môn họcriêng,

hoặc thành những bài tập có hệ thống, do đó không xây dựng được một hệ thống

kỹ thuật đọc trong HS: với mục đích gì thì đọc cái gì, đọc như thế nào Kết quả

là khả năng khai thác thông tin qua đọc bằng mắt bị hạn chế Khi vào học tiếngAnh, ngay cả nhiều trường chuyên ngữ, môn “Kỹ thuật học tiếng (Study skill)”cũng vắng bóng Thông qua việc làm những bài tập như “skimming, scanning,summary…” thì người học tự mày mò để đọc theo cách nghĩ của cá nhân Ví dụ

“Skimming”, giáo viên không dạy học sinh của mình các kỹ thuật làm

“skimming” như thế nào, mà chỉ đòi hỏi người học tiến hành “skimming” rồibáo cáo kết quả

Ngoài ra, người học coi đọc hiểu là dịch Điều đáng quan tâm nhất là ngườihọc (người Việt Nam) coi bài tập đọc hiểu chính là bài tập dịch, dịch để hiểu.Thậm chí, ngay cả bài hội thoại thì học sinh Việt cũng thích dịch sang tiếng Việt

để hiểu Thật ra, hoạt động dịch như vậy gây ra không ít trở ngại cho quy trìnhhiểu bài đọc

Người đọc thông thường chưa thấy hết tầm quan trọng của mối quan hệgiữa “hiểu” (understanding) và “ngẫm” (thinking) Một người đọc giỏi phải làmột người “ngẫm sâu” (strong thinker), tức là không phải chỉ hiểu điều mìnhđọc mà còn phải phân tích và đánh giá được những gì mình đọc

Khi nói đến đọc, chúng ta thường xem xét đến yếu tố:

Mục đích đọc: mỗi người đọc có một mục đích khác nhau Đối với mộtngười, những lần đọc khác nhau lại có mục đích khác nhau Mục đích đọc khácnhau đòi hỏi những kỹ thuật khác nhau Do vậy, khi người HS biết và vận dụngđược các kỹ thuật đọc hiểu thì người học sẽ có được những thành tựu đáng kểtrong quá trình học cũng như trong cuộc sống

4 Một số kỹ năng, phương pháp làm bài đọc hiểu môn tiếng Anh 8

Chương trình tiếng Anh 8 (Hệ 10 năm) tập 1, tập 2 phần lớn các dạng bàiđọc hiểu phổ biến là đọc đoạn văn rồi trả lời câu hỏi (Answer the questions),một số bài đọc là đọc và kiểm tra lại thông tin đúng hoặc sai (True/ False), số ít

là đúng/ sai/ không có thông tin (True/ False/ No information), một vài bài chọnđáp án đúng cho mỗi câu hỏi (Multiple choice).

Cụ thể:

Sách tiếng Anh 8 (Tập 1)

1

Unit 1: Leisure activities

Getting started - Circle the correct answer.- Answer the questions. 7Skills 1

- Read the text and choose the correct answer

+ The text is about…

+ The text discusses…

- Read the passage again and choose the best answer A, B,

27Skills 1

- Complete each sentence, using a word from the text

- Answer the questions

Skills 1 - Now decide in which

paragraph each detail below

44

Skills 1

- Read the information again and answer the following questions

59Skills 1 - Read the story and answer the questions. 64

7 Review 2 (Skills)

- Read about the Vu Lan Festival in Viet Nam and decide whether the

statements are true (T) or false (F)

- Answer the questions

- Tick (√) true (T), false (F),

Read what they have prepared and answer the questions

- Read the text again and complete the notes about the effects of water pollution

Fill each blank with no more than three words

12

9 Unit 8: English speaking

countries

Getting started

- Read the conversation again and answer the questions

17Skills 1 - Read the passage again and answer the questions. 22

- Quickly read the passages

Match the headings with the passages

- Answer the questions

59

Skills 1

- Match the headings with the paragraphs (1-3) There isone extra

- Read the text again and answer the questions

64

15 Review 4 (Skills)

- Read the following passage and mark the sentences as tre(T) or false (F)

68

Bảng 1: Thống kê các dạng bài đọc hiểu môn tiếng Anh 8 (Hệ 10 năm)

Thực chất quy trình đọc hiểu là quy trình xử lí thông tin (information

precessing) chứ không phải là hoạt động chép lại thông tin có trong văn bản Muốn đạt được yêu cầu xử lý thông tin, người đọc cần có một số kỹ năng nhất định:

Kỹ năng nhận diện tự động (Automatic recognition skills) Người đọc phải

có năng lực nhận diện từ và dạng thức ngữ pháp một cách tự động

Kiến thức từ vựng và cấu trúc câu (Vocabulary and structural knowledge).Người đọc phải có một khối lượng từ vựng thụ động (Receptive vocabulary)tương đối lớn và hiểu biết sâu về ngữ pháp

Nội dung bài đọc và kiến thức nền (Content and background knowledge)

Kỹ năng tổng hợp và kỹ năng đánh giá (Synthesis and evaluation skills).Người đọc phải có khả năng tổng hợp thông tin, hoà nhập mình vào với ý đồ củatác giả bài viết, rồi so sánh những thông tin bắt gặp trong văn cảnh với tri thức

đã có của mình để đánh giá và thẩm thấu nội dung bài đọc

Những kỹ năng đó được thể hiện ở chỗ:

Quy trình đọc Đây là một quy trình khá phức tạp để xử lý thông tin Quátrình đọc, đòi hỏi người đọc phải sử dụng được những kỹ năng giúp họ tái tạothông điệp theo ý đồ của tác giả

Người đọc phải là người có khả năng giải quyết vấn đề (problem – solving)bằng cách phối hợp các kỹ năng và chiến lược bản thân đã có

Người đọc phải xác định được mục đích đọc của mình (Set one’s goals forreading)

Để giải quyết được những kỹ năng đó đòi hỏi người đọc phải có kỹ năngđọc đối với từng mục đích đọc Ở sang kiến này bản thân tôi mạnh dạn đưa rahai kỹ năng làm các dạng bài đọc có hiệu quả đối với môn tiếng Anh 8 (hệ 10năm) mà bản thân tôi đã truyền đạt cho HS là kỹ năng đọc lướt (Skimming) và

kỹ năng đọc nhanh (Scanning) Đây cũng là hai kỹ năng cơ bản làm tiền đề đểcác em học sinh làm các dạng bài đọc hiểu có hiệu quả đối với các kỳ thi saunày

4.1 Kỹ năng đọc lướt (Skimming)

Skimming là gì?

Skimming là kỹ năng dùng mắt đọc lướt qua toàn bộ bài khoá để lấy ýchính và nội dung bao quát của bài

Khi nào người đọc cần dùng kỹ năng đọc lướt (Skimming)?

- Khi đoạn văn quá dài, thời gian có hạn

- Skimming để xem ý nghĩa của bài đọc để xác định đâu là những thông tinquan trọng

- Skimming để xác định từ khoá chính

- Sau khi skimming một đoạn người đọc sẽ xác định được xem có cần đọc

kỹ đoạn nào sau đó không

Các dạng bài tập có thể áp dụng kỹ năng đọc lướt (Skimming)

- Nối tiêu đề (Matching heading)

- Điền từ vào phần tóm tắt (Summary completion)

- Dán nhãn biểu đồ (Diagram labelling)

- Trắc nghiệm (Multiple choice)

Phương pháp đọc lướt (Skimming methods)

- Đầu tiên, hãy đọc chủ đề của bài Đây là phần tóm tắt ngắn gọn nhất nộidung của bài

- Đọc đoạn giới thiệu hoặc khái quát

- Đọc trọn đoạn đầu của bài khoá

- Đọc các câu phụ đề nếu có và tìm mối tương quan giữa chúng

- Đọc câu đầu tiên của các đoạn còn lại

+ Ý chính của mỗi đoạn thường nằm ở câu đầu tiên

+ Nếu như tác giả bắt đầu bằng một câu hỏi, một lời dẫn, thì có thể ý chính

sẽ nằm ở câu cuối

- Đọc sâu hơn vào bài khoá Hãy chú ý:

+ Những từ đầu mối trả lời cho các câu hỏi: who, what, when, why, how+ Danh từ riêng

+ Các từ khác biệt, đặc biệt là các từ viết hoa

+ Liệt kê

+ Tính từ số lượng (best, most, worst )

+ Những dấu hiệu đánh máy: in nghiêng, in đậm, gạch chân…

+ Nếu có tranh, biểu đồ, sơ đồ hãy lướt thật nhanh

- Đọc toàn bộ đoạn cuối

4.2 Kỹ năng đọc nhanh (Scanning)

Scanning là gì?

Kỹ năng Scanning là kỹ năng đọc thật nhanh để lấy những dữ liệu cụ thể,những thông tin chi tiết trong bài khoá

Khi nào cần dùng kỹ năng đọc nhanh (Scanning)?

Scanning thường được sử dụng khi tìm kiếm các dữ liệu như: tên riêng,ngày, thông số, hoặc các từ trong bài khoá mà không cần đọc hoặc hiểu nhữngphần khác của bài Đối với các câu hỏi học sinh đã hoàn thành kỹ năngskimming thì áp dụng kỹ năng scanning để tìm được đáp án chính xác

Các dạng bài đọc hiểu sử dụng kỹ năng scanning:

- Điền từ vào ghi chú/ câu (Note/ sentence completion)

- Xác định thông tin đúng/ sai/ không có thông tin (True (T), False (F), Notgiven (NG)/ No information (NI))

- Trả lời câu hỏi (Answer the question)

- Nối thông tin (Matching features)

- Trắc nghiệm (Multiple choice)

Phương pháp đọc nhanh (Scanning methods):

- Luôn luôn phải định hình trong đầu xem bạn đang tìm kiếm thông tin gì.

Nếu như xác định được các thông tin cần tìm kiếm trong bài một cách rõ ràngthì việc tìm các từ trong bài sẽ dễ dàng hơn

- Dự đoán xem các thông tin trong bài khoá ở dạng nào: số, tên riêng, ngày

tháng…và có thể nằm đoạn nào

- Phân tích cách tổ chức bài khoá trước khi bắt đầu scanning: