Mở đầu 1 Lý do chọn đề tài Chủ nghĩa Mác Lênin là một học thuyết khoa học và cách mạng nhất về giải phóng xã hội và giải phóng con người Trong quá trình hình thành và phát triển, chủ nghĩa Mác Lênin l[.]
Trang 1Mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Chủ nghĩa Mác - Lênin là một học thuyết khoa học và cách mạng nhất
về giải phóng xã hội và giải phóng con người Trong quá trình hình thành vàphát triển, chủ nghĩa Mác - Lênin luôn luôn phải đấu tranh chống các tràolưu tư tưởng đối lập, trào lưu tư tưởng XHCN phi Mác xít Cách mạng ViệtNam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam chomọi hoạt động cũng đã không ngừng phải đấu tranh bảo vệ và phát triển chủnghĩa Mác - Lênin chống lại các tư tưởng phản Mác xít
Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài của cách mạng Việt Nam đã đónggóp hết sức to lớn vào cuộc đấu tranh chống các quan điểm, tư tưởng saitrái, phi Mác xít trong phong trào cách mạng Việt Nam
Nghiên cứu, kế thừa, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về cuộc chiếnđấu chống lại các quan điểm, tư tưởng xa rời chủ nghĩa Mác - Lênin là việclàm bổ ích, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi tình hình thế giới và trongnước đang có những biến động sâu sắc thì việc nghiên cứu, kế thừa đó lạicàng có ý nghĩa quan trọng và mang tính thời sự
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một ngôi sao sáng chói trên bầu trời cáchmạng Việt Nam và cách mạng thế giới cho nên đã có không ít các nhà khoahọc trong và ngoài nước, các công trình nghiên cứu về thân thế, sự nghiệp,
về tư tưởng của Hồ Chí Minh Các công trình nghiên cứu về tư tưởng của
Hồ Chí Minh thường tập trung tìm hiểu tư tưởng của Người về đường lốicách mạng, về CNXH, về xây dựng Đảng, xây dựng khối đại đoàn kết dântộc, về văn hóa, đạo đức cách mạng Cho đến nay chưa có một công trình
Trang 2nào nghiên cứu riêng về tư tưởng của Hồ Chí Minh đối với các trào lưuCNXH phi Mác xít, đối với các quan điểm, tư tưởng sai trái, phi Mác xíttrong cách mạng Việt Nam.
Đối với sinh viên chuyên ngành CNXH khoa học, vấn đề tìm hiểu tưtưởng Hồ Chí Minh về các quan điểm, tư tưởng phi Mác xít trong cáchmạng Việt Nam là vấn đề thiết thực và bổ ích nhằm trước hết nâng cao nhậnthức trong quá trình học tập các môn học thuộc chuyên ngành CNXH Mặtkhác làm rõ hơn các tư tưởng về đấu tranh chống các quan điểm sai trái, tưtưởng phi Mác xít trong cách mạng Việt Nam của Hồ Chí Minh
3 Phạm vi, phương pháp nghiên cứu đề tài
Do hạn chế về khả năng nghiên cứu và tài liệu tham khảo nên trong
tiểu luận này giới hạn của việc nghiên cứu là chỉ "Tìm hiểu tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh có liên quan đến trào lưu chủ nghĩa xã hội phi Mác xít".
Trong tiểu luận này, ngoài phương pháp duy vật biện chứng, duy vậtlịch sử, tiểu luận còn sử dụng phương pháp tổng hợp và phân tích để nghiêncứu đề tài
4 Bố cục của tiểu luận
- Mở đầu
- Nội dung
1 Vài nét về tiểu sử và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh
2 Hồ Chí Minh đấu tranh chống các quan điểm, tư tưởng phi Mác xíttrong cách mạng Việt Nam
2.1 Hồ Chí Minh đấu tranh chống chủ nghĩa Tờ-rôt-xkít
Trang 32.2 Hồ Chí Minh phê phán khuynh hướng "giáo điều", "khuynh hữu",
"khuynh tả" trong Đảng Cộng sản Việt Nam
2.3 Hồ Chí Minh phê phán quan điểm nghi ngờ vai trò của giai cấpcông nhân trong cách mạng Việt Nam
2.4 Hồ Chí Minh phê phán quan điểm nghi ngờ sự lãnh đạo đúng đắncủa Đảng Cộng sản Việt Nam
2.5 Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, văn nghệ gián tiếp phủ nhậnbọn "nhân văn - giai phẩm"
2.6 Hồ Chí Minh đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân
3 ý nghĩa của việc nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh có liênquan đến trào lưu CNXH phi Mác xít
3.1 ý nghĩa lý luận
3.2 ý nghĩa thực tiễn
- Kết luận
Trang 4Nội dung
1 Vài nét về tiểu sử và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh, tên thật là Nguyễn Tất Thành sinh năm 1890trong một gia đình nhà Nho có truyền thống yêu nước tại Nam Đàn, Nghệ An
Lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị đặt dưới ách đô hộ của thực dânPháp, nhân dân lao động sống trong cảnh lầm than, cực khổ của nhữngngười nô lệ mất nước, chịu ảnh hưởng từ truyền thống gia đình, tinh thầnyêu nước của dân tộc nên ngay từ thuở thanh niên, Nguyễn Tất Thành đãnung nấu một ý chí, quyết tâm giải phóng dân tộc khỏi cảnh nô lệ, đem lạicho những người lao động cuộc sống ấm no, hạnh phúc, dân tộc được độclập, tự do
Trước sự thất bại của các phong trào yêu nước, giải phóng dân tộc,tháng 7 năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành lên tàu đi bôn
ba thế giới để tìm cho ra con đường đúng đắn nhất nhằm giải phóng dân tộcmình
Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều nước trên thế giới từ các nước thuộc địađến các nước tư bản chủ nghĩa, từ châu á đến châu Phi, châu Mỹ và châu
Âu, ở đâu người cũng nhận thấy một điều là xã hội luôn chia làm hai hạngngười Một bên là những người lao động nghèo khổ, bị bóc lột và một bên lànhững kẻ giàu có, bọn bóc lột, ngay cả ở những nước tư bản chủ nghĩa đượccoi là tiến bộ nhất, văn minh nhất thì cũng như vậy, do đó Người càng quyếttâm tìm cho ra con đường thực sự để giải phóng dân tộc mình
Năm 1920, Người bắt gặp bản "Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương
về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa" của V.I.Lênin, trong bản sơ thảo đó,
Trang 5người hướng các tìm hiểu, học tập chủ nghĩa Lênin, tích cực hoạt động trongphong trào công nhân Pháp và phong trào công nhân quốc tế
Lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần nhân đạo cao cả cùng với ý chí vànghị lực phi thường đã đưa Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác - Lênin,đến với phong trào cộng sản quốc tế, dần dần Hồ Chí Minh đã chuyển hẳn
từ chủ nghĩa yêu nước chân chính sang lập trường của chủ nghĩa cộng sản
Từ 1925, Hồ Chí Minh đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lêninvào Việt Nam và lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam, đến năm 1930,Người đã chủ trì hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Suốt từ năm 1930, Hồ Chí Minh khi ở trong nước, khi ở nước ngoài
đã luôn luôn lãnh đạo cách mạng Việt Nam Năm 1945, dưới sự lãnh đạocủa Hồ Chí Minh, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, năm 1954, thựcdân Pháp đã phải rút khỏi Việt Nam sau khi thất bại trước cuộc "khángchiến kiến quốc" của nhân dân Việt Nam do Hồ Chí Minh lãnh đạo
Sự nghiệp giải phóng dân tộc đang còn dang dở thì Hồ Chí Minh mãimãi ra đi khi người được 79 mùa xuân, năm 1969 Hồ Chí Minh ra đi là nỗiđau thương, mất mát vô cùng to lớn của cả dân tộc Việt Nam và của nhânloại tiến bộ, yêu chuộng hòa bình trên thế giới
Nén đau thương, nén mất mát lại, nhân dân Việt Nam dưới sự lãnhđạo của Đảng đã phấn đấu để hoàn thành tâm nguyện của Chủ tịch Hồ ChíMinh, giải phóng miền Nam, nước nhà hoàn toàn thống nhất, độc lập năm
1975 và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội
Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu, Người cha già của dân tộc đã để lạicho nhân dân Việt Nam nói riêng và nhân dân lao động trên thế giới nóichung một sự nghiệp to lớn, một kho tàng tri thức cách mạng phong phú,một tấm lòng nhân đạo cao cả
Trang 6Là một "Anh hùng giải phóng dân tộc", một "danh nhân văn hóa thếgiới", di sản Hồ Chí Minh để lại rất to lớn Trong suốt cuộc đời cách mạngcủa mình, Hồ Chí Minh đã sáng tác nhiều bài viết, lời nói, nhiều tác phẩmvăn thơ chứa đựng tinh thần yêu nước, tư tưởng cách mạng của Người.
Từ cuộc đời hoạt động, từ các tác phẩm sáng tác của Người, Đảng vànhân dân Việt Nam đã được kế thừa toàn bộ những tư tưởng cách mạng của
Hồ Chí Minh, đó là cái vốn quý giá để Đảng và nhân dân Việt Nam tiếp tụcthực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
"Tư tưởng của Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện vàsâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dântộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vậndụng và sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thểcủa nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằmgiải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người" [7, 8]
Trong hệ thống tư tưởng của Hồ Chí Minh, có nhiều vấn đề chủ yếunhư: tư tưởng về dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; tư tưởng vềCNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam; tư tưởng về Đảng Cộngsản, về đoàn kết dân tộc, về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân, vềđạo đức, về văn hóa Trong đó không ít lần Hồ Chí Minh đã đấu tranh, phêphán các quan điểm, tư tưởng sai trái trong cách mạng Việt Nam, các quanđiểm cách mạng có tính chất phi Mác xít
Tư tưởng của Hồ Chí Minh đã soi sáng con đường cách mạng, đã đưacách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Chính vì vậyviệc học tập, kế thừa và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Hồ Chí Minh vềcách mạng xã hội chủ nghĩa nói chung, về các quan điểm sai trái, phi Mácxít trong cách mạng nói riêng là điều tất yếu để đi đến thắng lợi của cách
Trang 72 Hồ Chí Minh đấu tranh chống các quan điểm, tư tưởng phi Mác xít trong cách mạng Việt Nam
2.1 Hồ Chí Minh đấu tranh chống chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít
Chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít là một trào lưu tư tưởng chính trị tiểu tư sản cơhội chủ nghĩa thù địch với chủ nghĩa Mác - Lênin, che đậy bản chất cơ hộichủ nghĩa bằng những lời lẽ cấp tiến tả khuynh
Trào lưu tư tưởng này xuất hiện đầu thế kỷ XX như một biến dạngcủa chủ nghĩa Men sê vích trong Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga màlãnh tụ là nhà tư tưởng Tờ-rốt-xkít Chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít hình thành nhưmột phản ứng đối với giai đoạn phát triển Lê-nin-nít của chủ nghĩa Mác, đốivới sự ra đời của một đảng cách mạng chân chính, kiểu mới ở Nga và nóphản ánh tâm trạng của một bộ phận trí thức tiểu tư sản thành thị ham thíchcách mạng đầu lưỡi nhưng lại đứng ngoài những trận chiến đấu giai cấp vàtiến hành tuyên truyền các quan điểm đầu hàng chủ nghĩa trên tất cả mọi vấn
đề cơ bản đấu tranh cách mạng
Về mặt phương pháp luận và nhận thức luận thì chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít
có đặc trưng là chủ nghĩa cực đoan và chủ nghĩa duy ý chí, chủ nghĩa côngthức thô bạo và lối ngụy biện
Trong nửa đầu thế kỷ XX, những luận điểm cơ bản của chủ nghĩa rốt-xkít bao gồm: không tin vào năng lực của GCCN có thể tập hợp xungquanh mình các bạn đồng minh; phủ nhận vai trò của giai cấp nông dân; xuhướng phiêu lưu cách mạng, muốn thúc cách mạng, bỏ qua giai đoạn chưahoàn thành của cách mạng; phủ nhận các phong trào dân chủ chung; chủtrương phát triển những cuộc chiến tranh cách mạng; phủ nhận khả năng xâydựng thành công CNXH ở một nước; chủ nghĩa bài xô trắng trợn
Trang 8Tờ-Chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít đã tác hại không ít tới cách mạng Việt Nam,nhất là trong những năm 1936-1939 Cao trào cách mạng Việt Nam 1936-
1939 là cao trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, kết hợp đấu tranh côngkhai và bí mật, thành lập mặt trận dân chủ Đông Dương Lợi dụng các sailầm, khuyết điểm của Đảng trong thời kỳ này như "lãnh đạo không thật sát,cho nên nhiều nơi cán bộ phạm phải bệnh hẹp hòi, bệnh công khai, say sưa
vì thắng lợi bộ phận, mà xao lãng việc củng cố tổ chức bí mật của Đảng"[25, 156], bọn Tờ-rốt-xkít ở Đông Dương ra sức phá hoại đường lối, chủtrương của Đảng ta lúc đó
Chúng lôi kéo, mua chuộc, lợi dụng cán bộ của Đảng, hợp tác với chúng
đề ra tờ báo công khai của chúng, tờ báo "La Lut te", một tờ báo phản động
Chúng tham gia tranh cử nghị trường, chống lại việc đưa cán bộ vàohoạt động nghị trường của Đảng Do sự phá hoại của chúng mà trong cuộctranh cử vào Hội đồng quản hạt Nam Kỳ tháng 4 năm 1939, "Mặt trận trândân chủ không thắng lợi, trái lại bọn Tờ-rốt-xkít đã thắng ở quận nhì SàiGòn [25, 157]
Ngay từ năm 1936, bọn Tờ-rốt-xkít ở Đông Dương đã ráo riết hoạtđộng chống chủ trương, chính sách của Đảng Khi Đảng ta nêu khẩu hiệu:
"ủng hộ mặt trận nhân dân Pháp" thì chúng nêu khẩu hiệu "đả đảo mặt trậnnhân dân" [25, 150]; khi Đảng vận động thành lập mặt trận dân chủ thìchúng "kêu gào chỉ lập mặt trận công - nông" [25, 150] Khi Đảng chủtrương tổ chức công nhân vào các hội hữu ái để tiến tới thành lập nghiệpđoàn, thì chúng "ra sức bài bác hội hữu ái " [2,150]
Thực chất của bọn Tờ-rốt-xkít là cơ hội chủ nghĩa, chống đối với chủnghĩa Mác - Lênin, phá hoại cách mạng song trong hàng ngũ của Đảng ta,
có một số cán bộ, đảng viên mất cảnh giác, thỏa hiệp và hợp tác với bọn
Trang 9Tờ-Đối với bọn Tờ-rốt-xkít, Trung ương Đảng lúc đó cũng đã kiên quyếtphê phán chúng, khẳng định lập trường, thái độ của Đảng đối với chúng.
"Trung ương Đảng đã phê phán tư tưởng thỏa hiệp và hợp tác với bọn rốt-xkít trong việc xuất bản báo La Lutte và coi đó là một điều lầm lỗi rấtlớn [25, 150]
Tờ-Không chỉ như vậy mà Trung ương Đảng còn nhấn mạnh: "Trongcuộc vận động dân chúng, chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít là nguy hiểm nhất, khôngtriệt để chống chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít thì khó thi hành được chiến thuật lậpMặt trận nhân dân thống nhất Đông Dương" [25, 150] Cần phải đấu tranhchống bọn Tờ-rốt-xkít ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào: "vô luận chỗ nào, nó thòđầu ra là đập ngay" [25, 150]
Quan điểm trên của Trung ương Đảng lúc đó cũng đồng thời là tưtưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với bọn Tờ-rốt-xkít
Chủ tịch Hồ Chí Minh, lúc đó mang tên Nguyễn ái Quốc đang được
"giam lỏng" ở Liên Xô Năm 1938, Nguyễn ái Quốc được sự giúp đỡ củamột số bạn bè trong Quốc tế cộng sản đã trở về Trung Quốc, từ đây Ngườilại tiếp tục chỉ đạo, lãnh đạo cách mạng Việt Nam Tuy không trực tiếp vạch
ra những quan điểm sai tría của bọn Tờ-rốt-xkít ở trong nước nhưng trongnhững ý kiến lãnh đạo đối với Đảng ta, Nguyễn ái Quốc khẳng định rõ rằngđối với bọn Tờ-rốt-xkít thì "không thể có thỏa hiệp nào, một nhượng bộ nào.Phải dùng mọi cách để lột mặt nạ chúng làm tay sai cho chủ nghĩa phát xít,phải tiêu diệt chúng về mặt chính trị" [25, 152]
Bản chất của bọn Tờ-rốt-xkít là cơ hội chủ nghĩa, chống đối chủ nghĩaMác - Lênin, các quan điểm và hành động của chúng trong thực tiễn đềunhằm phá hoại cách mạng Chính vì vậy Nguyễn ái Quốc khẳng định khôngthể nhượng bộ cũng như không thể thỏa hiệp với chúng Mặt khác cũng nhưmọi trào lưu chủ nghĩa xã hội phi Mác xít khác, chủ nghĩa Tờ-rốt-xkít cũng
Trang 10núp dưới bóng của chủ nghĩa Mác - Lênin, khoác cái áo cách mạng để hoạtđộng, tuyên truyền trong phong trào cách mạng Cho nên quần chúng cũngnhư một số cán bộ đảng viên có thể bị chúng qua mặt, do đó trách nhiệm củaĐảng là phải bằng "mọi cách để lột mặt nạ chúng" Cao hơn nữa, theoNguyễn ái Quốc là phải "tiêu diệt chúng về mặt chính trị".
Hơn hai mươi năm sau, sau phong trào dân chủ 1936-1939, trong Báocáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng năm 1951,
Hồ Chí Minh cũng đã nhấn mạnh một trong những khuyết điểm của Đảngtrong cao trào dân chủ 1936-1939 là trong Đảng, có "một số đồng chí hợptác vô nguyên tắc với bọn Tờ-rốt-xkít" [9, 156] Khiến cho phong trào cáchmạng lúc đó gặp thêm khó khăn
Tóm lại, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, đấu tranh chống bọn rốt-xkít, vạch mặt chúng, tiêu diệt chúng là một việc làm cần thiết Trongphong trào cách mạng, nếu để cho những bọn cơ hội, bọn phản cách mạngnhư bọn Tờ-rốt-xkít hoạt động, phá hoại thì phong trào sẽ đi xuống cho nênphải đấu tranh với chúng, lột mặt nạ của chúng và tiêu diệt chúng
Tờ-2.2 Hồ Chí Minh phê phán khuynh hướng "tả", "hữu", "giáo điều" trong Đảng
2.2.1 Phê phán khuynh hướng giáo điều
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyếtcách mạng nhất, khoa học nhất, nó mở ra và soi sáng con đường đấu tranhcủa cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh viết: "Bây giờ học thuyết nhiều, chủnghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnhnhất là chủ nghĩa LêniN" [11, 268]
Học tập và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễnViệt Nam là một trong những điều quan trọng hàng đầu Theo Hồ Chí Minh,
Trang 11"thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩaMác - Lênin Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì hành thực tiễn mùquáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông" Vậy màtrong thực tiễn cách mạng Việt Nam lại có những khuynh hướng hết sức sailầm trong việc vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin.
Người chỉ ra hai khuynh hướng sai lầm là:
"Có một số đồng chí không chịu nghiên cứu kinh nghiệm thực tế củacách mạng Việt Nam Họ không hiểu rằng: chủ nghĩa Mác - Lênin là kimchỉ nam cho hành động, chứ không phải là kinh thánh Vì vậy họ chỉ họcthuộc ít câu của Mác - Lênin, để loè người ta
Lại có một số đồng chí khác chỉ bo bo giữ lấy những kinh nghiệm lẻ
tẻ Họ không hiểu rằng lý luận rất quan trọng cho sự thực hành cách mạng
Vì vậy, họ cứ cắm đầu nhắm mắt mà làm, không hiểu rõ toàn cuộc cáchmạng" [16, 247]
Trong hai khuynh hướng sai lầm ấy của các đồng chí cách mạng, HồChí Minh cho rằng khuynh hướng giáo điều là nguy hại hơn cả "Haikhuynh hướng ấy đều sai lầm Sai lầm nhất là khuynh hướng giáo điều, vì
nó mượn những lời của Mác, Lênin, dễ làm cho người ta lầm lẫn" [16, 247]
Đối với Hồ Chí Minh, để sửa chữa những khuynh hướng sai lầm ấy,phương pháp tốt nhất là không ngừng học tập chủ nghĩa Mác - Lênin gắnliền với hoạt động thực tiễn của cách mạng
Học tập lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin không phải là học một câuchữ, giáo điều máy móc, học tập như vậy sẽ lại dẫn đến sai lầm mà theo HồChí Minh, độc lập lý luận không phải để biến "thành những người lý luậnsuông" [1, 138] mà học tập lý luận là để nhằm cho công tác thực tiễn đượctốt hơn Nghĩa là phải "học tập tinh thần của chủ nghĩa Mác - Lênin; học tập
Trang 12lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin để ápdụng lập trường, quan điểm và phương pháp ấy mà giải quyết cho tốt nhữngvấn đề thực tế trong công tác cách mạng" [1, 138].
Nắm vững lý luận rồi lại phải vận dụng lý luận đó vào thực tiễn, đó làcách tốt để khắc phục khuynh hướng giáo điều Bản thân lý luận chủ nghĩaMác - Lênin là lý luận cách mạng song "lý luận cách mạng không phải là giáođiều, nó là kim chỉ nam cho hành động cách mạng; và lý luận không phải làmột cái gì cứng nhắc, nó đầy tính chất sáng tạo; lý luận luôn cần được bổsung bằng những kết luận mới rút ra trong thực tiễn sinh động" [1, 137]
Do vậy mà Hồ Chí Minh viết:
"Khi học tập lý luận thì nhằm mục đích học để vận dụng chứ khôngphải học lý luận vì lý luận, hoặc vì tạo cho mình một cái vốn lý luận để saunày đưa ra mặc cả với Đảng Tất cả những động cơ học tập không đúng đắnđều phải tẩy trừ cho sạch
Không phải học để thuộc lòng từng câu từng chữ, đem kinh nghiệmcủa các nước anh em áp dụng một cách máy móc Nhưng chúng ta phải họcchủ nghĩa Mác - Lênin để phân tích và giải quyết vấn đề cụ thể của cáchmạng nước ta, cho hợp với điều kiện đặc biệt của nước ta" [1, 138] "Khivận dụng thì bổ sung, làm phong phú thêm lý luận bằng những kết luận mớirút ra từ trong thực tiễn cách mạng của ta" [1, 138]
Vì không chịu hoạt động thực tiễn, lại chỉ học lý luận một cách máymóc mà sinh ra giáo điều, như thế rất nguy hại đối với cách mạng Việt Nam.Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, lý luận và thực tiễn gắn bó rất chặt chẽvới nhau, lý luận và thực tiễn là một thể thống nhất Người viết: "Thực hànhsinh ra hiểu biết, hiểu biết tiến lên lý luận, lý luận lãnh đạo thực hành" [16,247]
Trang 13"Thực hành, hiểu biết, lại thực hành, lại hiểu biết nữa Cứ đi vòng nhưthế mãi, không bao giờ ngừng Và nội dung của thực hành và hiểu biết lầnsau cao hơn lần trước" [16, 257].
Đó chính là "nội dung vấn đề hiểu biết trong duy vật biện chứng" [16,257] là vấn đề có thể khắc phục được khuynh hướng giáo điều trong cáchmạng Việt Nam
2.2.2 Phê phán khuynh hướng "khuynh hữu", "khuynh tả"
Cách mạng là một vấn đề rộng lớn và phức tạp, cách mạng lại khôngngừng vận động và phát triển, vì vậy người cách mạng phải có vốn lý luậnphong phú, có hiểu biết thực tiễn cách mạng sâu sắc, có như vậy mới đảmbảo đưa cách mạng đến thắng lợi Tuy vậy không phải ai cũng tiến kịp vớitiến trình cách mạng mà vì thế dẫn tới "khuynh tả" và "khuynh hữu" trongcách mạng Hồ Chí Minh nhận định về vấn đề này, như sau:
"Trong thời kỳ cách mạng, tình hình biến đổi rất mau Nếu sự hiểubiết không theo kịp thì khó mà đưa cách mạng đến thắng lợi
Thường có khi tư tưởng không theo kịp thực tế Đó là vì sự hiểu biếtcủa người bị điều kiện xã hội hạn chế" [16, 255]
Từ sự không theo kịp tình hình thực tế đó mà dẫn đến sai lầm và HồChí Minh kiên quyết phản đối cả khuynh hướng "tả" và khuynh hướng
"hữu" trong cách mạng
"Phải phản đối những người khuynh hữu Tư tưởng của hệ thống theokịp sự biến đổi của tình hình khách quan Tình hình đã tiến lên mà sự hiểubiết của họ cứ ở chỗ chủ, vì tư tưởng của họ xa rời thực hành" [16, 255].Chính họ sẽ là người làm phương hại đến sự nghiệp của cách mạng Hồ ChíMinh ví "Họ cũng như những người không đi trước xe để hướng dẫn, lạichạy sau xe và tránh xe chạy mau quá Họ muốn gò xe lại, làm cho xe thụtlùi" [16, 255]
Trang 14Còn đối với người tả khuynh, Hồ Chí Minh viết: "Lại cần phản đốinhững người khuynh tả Họ chỉ biết nói cho sướng miệng Tư tưởng của họnhảy qua những giai đoạn phát triển nhất định Họ cho ảo tưởng là sự thật.
Họ xa rời thực hành của đại đa số nhân dân Họ không thiết thực Họ hànhđộng một cách liều mạng" [16, 255]
Những người "khuynh hữu" làm lùi lại bánh xe cách mạng, cònnhững người "khuynh tả" thì không thực tế, rơi vào "ảo tưởng" và hànhđộng liều mạng Cả hai hạng người này, hai khuynh hướng này đều cần phảichống Hồ Chí Minh viết: "Chúng ta chống sai lầm tả khuynh và hữukhuynh, vì nó trái với điều kiện lịch sử" [16, 256] và như thế sẽ làm tổn hạiđến tiến trình cách mạng
Như vậy là trong quá trình cách mạng Việt Nam, khuynh hướng "giáođiều", "khuynh tả', "khuynh hữu" đều đa xnảy sinh và chúng có ảnh hưởngtiêu cực đến sự nghiệp cách mạng Việt Nam Nếu không đấu tranh chốngcác khuynh hướng này sẽ rất nguy hiểm vì chúng có thể dẫn tới sự xa rờichủ nghĩa Mác - Lênin, xa rời hệ tư tưởng của GCCN một cách nhanh chónghơn Trong tác phẩm "Làm gì", Lênin viết: trong xã hội có giai cấp, không
có hệ tư tưởng phi giai cấp, hệ tư tưởng trung gian Mọi sự xa rời hệ tưtưởng của GCCN đều có nghĩa là tăng cường hệ tư tưởng của giai cấp tưsản ý thức được ý nghĩa của việc đấu tranh chống các khuynh hướng sailầm trong Đảng, Hồ Chí Minh đã phê phán các khuynh hướng đó, chỉ ranguyên nhân dẫn đến khuynh hướng sai lầm Hoặc là do không chịu học tập
lý luận, hoặc chỉ học tập lý luận một cách máy móc, không vận dụng vàothực tiễn hoặc do tư tưởng không theo kịp thực tiễn Nói gọn lại các khuynhhướng sai lầm đó là do không gắn lý luận với thực tiễn, gắn "biết với làm"làm một Khắc phục chúng phải bằng cách không ngừng học tập lý luậnđồng thời phải vận dụng lý luận vào thực tiễn sinh động của cách mạng Có
Trang 15như vậy mới làm cho lý luận và thực tiễn trở thành một thể thống nhất và cónhư vậy, cách mạng mới tiến lên.
2.3 Hồ Chí Minh phê phán quan điểm nghi ngờ vai trò của giai cấp công nhân trong cách mạng Việt Nam
Đối với Hồ Chí Minh, phê phán, đấu tranh chống các quan điểm saitrái, quan điểm phi Mác xít là công việc cần thiết và quan trọng trong tiếntrình cách mạng Việc đấu tranh, phê phán đó không những đã loại bỏ đượcnhững phần tử xấu, phần tử phản động khỏi phong trào cách mạng, gópphần làm tăng thêm sức mạnh của cách mạng mà về mặt lý luận nó còn bảo
vệ, khẳng định tính đúng đắn và phát triển thêm học thuyết cách mạng vàkhoa học Người viết: "Đấu tranh một cách không điều hòa chống bọn cảilương và bọn xuyên tạc chủ nghĩa Mác đủ các loại, Lênin đã nâng chủ nghĩa
xã hội khoa học lên một giai đoạn mới Người đã làm phong phú chủ nghĩaMác Lênin đã xây dựng lý luận mới, hoàn chỉnh về cách mạng XHCN, đãchứng minh CNXH có thể thắng lợi ở một nước riêng lẻ" [1, 53]
Từ lẽ đó, trong quá trình cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh cũngluôn luôn chú ý tới những quan điểm, khuynh hướng sai trái, xa rời nguyên
lý của chủ nghĩa Mác - Lênin
Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, do đặc thù ra đời và phát triểncủa mình mà GCCN Việt Nam ra đời với số lượng ít và trình độ còn nonyếu Từ đó đã đưa tới quan điểm phủ nhận hay nghi ngờ về vai trò lãnh đạocủa GCCN Việt Nam đối với cách mạng
Hồ Chí Minh viết: "GCCN Việt Nam số người còn ít, không lãnh đạođược cách mạng" [10, 212] và Người cũng trả lời ngay đối với sự nghi ngờ
đó: "Nói vậy không đúng Lãnh đạo được hay là không, là do đặc tính cách mạng, chứ không phải do số người nhiều ít của giai cấp" [10, 212].
Trang 16Để làm rõ thêm luận điểm này, Hồ Chí Minh đã luận giải thêm về đặctính cách mạng, tổ chức cách mạng của GCCN Việt Nam và những đặcđiểm của các giai tầng khác trong xã hội khiến cho chỉ có GCCN chứ khôngphải là một giai cấp nào khác có khả năng lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Về đặc tính cách mạng của GCCN, Hồ Chí Minh viết: "Đặc tính cáchmạng của giai cấp công nhân là: kiên quyết, triệt để, tập thể, có tổ chức, có
kỷ luật Lại vì giai cấp tiên tiến nhất trong sức sản xuất, gánh trách nhiệm đểchế độ tư bản và đế quốc, để xây dựng một xã hội mới, GCCN có thể thấmnhuần một tư tưởng cách mạng nhất, tức là chủ nghĩa Mác - Lênin Đồngthời, tinh thần đấu tranh của họ ảnh hưởng và giáo dục các tầng lớp khác, vìvậy, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, GCCN đều giữ vai tròlãnh đạo" [10, 212]
Đó là xét về đặc tính, còn xét về hệ tư tưởng và tổ chức, "GCCN cóchủ nghĩa Mác - Lênin Trên nền tảng đấu tranh, họ xây dựng nên Đảng theochủ nghĩa Mác - Lênin là Đảng lao động Việt Nam Đảng đề ra chủ trương,đường lối, khẩu hiệu cách mạng, lôi cuốn giai cấp nông dân và tiểu tư sảnvào đấu tranh, bồi dưỡng họ thành những phần tử tiên tiến Lại có nhữngphần tử trí thức tham gia cách mạng và vô sản hóa Thành thử đội ngũ chínhtrị của GCCN ngày càng phát triển" [10, 212]
Phân tích về giai cấp nông dân, Người nhận xét: "Vì hoàn cảnh kinh
tế mà nông dân thường có tính thủ cựu, rời rạc, tư hữu Cho nên giai cấpcông nhân phải đoàn kết họ, giúp tổ chức họ và lãnh đạo họ, thì họ là mộtlực lượng rất to lớn vững chắc" [10, 213]
Còn giai cấp tiểu tư sản, theo Hồ Chí Minh, họ có những nhược điểmnhư: "tự tư tự lợi, rời rạc, kém kiên quyết cho nên đối với họ, GCCN cầnphải tuyên truyền, tổ chức họ, giúp họ phát triển ưu điểm, sửa chữa nhược
Trang 17dân, cải tạo tư tưởng, cùng với công nông kết thành một khối, thì họ mới trởnên tác dụng to lớn trong công cuộc kháng chiến, cách mạng" [10, 214].
Giai cấp tư sản dân tộc, "một mặt thì họ bị đế quốc và phong kiếnngăn trở, cho nên họ cũng muốn chống đế quốc và phong kiến Nhưng mặtkhác họ là giai cấp bóc lột, cho nên họ cũng sợ giai cấp bóc lột nổi lên đấutranh Do đó mà tư sản dân tộc vừa muốn cách mạng vừa muốn thỏa hiệp.Bởi vậy GCCN vừa phải đoàn kết với họ vừa phải đấu tranh với họ để bảo
vệ quyền lợi của công nhân" [10, 214-215]
Từ việc phân tích đặc điểm, vai trò, khả năng của các giai tầng xã hộitrong cách mạng, Hồ Chí Minh đã làm toát lên vai trò to lớn của GCCN ViệtNam Chỉ có GCCN mới là giai cấp cách mạng nhất, triệt để nhất, có tinhthần kỷ luật nhất, có tổ chức nhất nên họ sẽ là giai cấp lãnh đạo cách mạng
Hồ Chí Minh viết: "Mai sau, công nghệ của ta ngày càng phát triển, thì sốcông nhân ngày càng tăng thêm
Tuy hiện nay ở nước ta GCCN còn nhỏ, song ở thế giới thì GCCN rất
to lớn Cho nên quyền lãnh đạo cách mạng chỉ do GCCN nắm" [10, 212]
Hồ Chí Minh cũng khẳng định, không có sự lãnh đạo của GCCN thìcách mạng không thể đi đến thắng lợi: "Để giành lấy thắng lợi, cách mạngnhất định phải do GCCN lãnh đạo Cách mạng ở Liên Xô và ở các nướckhác trong phe XHCN đã chứng thực điều đó, không ai chối cãi được" [17,283]
Như vậy, bằng những luận điểm khoa học, bằng những chứng cứ thựctiễn, Hồ Chí Minh đã hoàn toàn bác bỏ quan điểm nghi ngờ về vai trò lãnhđạo của GCCN trong cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh luôn luôn tintưởng và khẳng định vai trò cách mạng to lớn của GCCN, dưới sự lãnh đạocủa GCCN, cách mạng Việt Nam nhất định thắng lợi
Trang 182.4 Quan điểm nghi ngờ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, từ đó Đảng luôn luôn giữvai trò tiên phong và lãnh đạo trong phong trào cách mạng Việt Nam Dưới
sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng Việt Nam đã liên tiếp giành được nhữngthắng lợi to lớn như cách mạng tháng Tám 1945, kháng chiến thắng lợi năm
1954, miền Bắc được giải phóng Tuy nhiên trong quá trình phát triển tổchức và lãnh đạo cách mạng, Đảng cũng gặp không ít khó khăn và mắc phảimột số sai lầm khuyết điểm Đảng đã phải đổi tên mấy lần, Đảng đã có lúcphải tuyên bố giải tán mà thực chất là rút vào hoạt động bí mật, Đảng đãmắc sai lầm trong cải cách ruộng đất ở miền Bắc năm 1954 từ những điều
đó mà trong Đảng cũng như trong quần chúng nhân dân, nảy sinh sự nghingờ về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Sự hoài nghi đó làchính đáng
Trước vấn đề "có người hoài nghi sự lãnh đạo của Đảng, có đúngkhông?" [1, 143], Hồ Chí Minh để giải đáp một cách đơn giản và khoa học
Trước hết Hồ Chí Minh đã đặt thêm một số câu hỏi để người nghi ngờ
tự trả lời và tự khẳng định về sự lãnh đạo của Đảng "Nếu Đảng lãnh đạokhông đúng thì cách mạng tháng Tám có thành công không? kháng chiến cóthắng lợi không? hơn 8 triệu nông dân miền bắc có ruộng cày không? 3 nămkhôi phục kinh tế có hoàn thành được không? Và ngày nay, đang vào thời
kỳ quá độ lên CNXH có được không? [1, 143]
Về vai trò và tính tất yếu lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng, trongnhiều bài viết, bài nói của mình, Hồ Chí Minh đã luận giải rất rõ ràng
Hồ Chí Minh viết: "Có Đảng lãnh đạo, cách mạng và kháng chiếnmới thắng lợi, kiến quốc mới thành công Vì sao? "[10, 228]