Hiệu lực của phân NPK dạng viên nén dói sâu đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống San ưu 63 vụ mùa năm 2007 trên đất Đầm Hà - Đầm Hà Tỉnh Quảng Ninh

Hiệu lực của phân NPK dạng viên nén dói sâu đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống San ưu 63 vụ mùa năm 2007...

BÁO CÁO TỐT NGHIỆP

NGÀNH TRỒNG TRỌT

Đề tài:“Hiệu lực của phân NPK dạng viên nén dói sâu đến sinh

trưởng, phát triển và năng suất của giống San ưu 63 vụ mùa năm 2007 trên đất Đầm Hà - Đầm Hà Tỉnh Quảng Ninh”.

GVHD: PGS.TS.Vì Quang Sáng SVTH: Lê Văn Huấn

Lớp: Trồng trọt K3 Bãy cháy Quảng Ninh

Khoảng 40% dân số trên thế giới sử dụng lúa gạo là nguồn lương thực chính,25% sử dụng lúa gạo trên 1/2 khẩu phần lương thực hàng ngày nên lúa gạo ảnh hưởnglớn đến đời sống ít nhất 65% dân số trên thế giới Sản xuất lúa gạo chủ yếu tập trung ởcác nước Châu¸ như: Trung Quốc, Ân Độ, Nhật Bản, Triều Tiên, Thái Lan, Việt Nam

và một số nước khác ở Đông Nam

Trong lúa gạo có mặt đầy đủ các chất dinh dưỡng như các cây lương thực khác.Ngoài ra còn có các Vitamin, đặc biệt là Vitamin B1 Từ đặc điểm dinh dưỡng của hạt

mà từ lâu lúa gạo được coi là nguồn thực phẩm và dược phẩm có giá trị Tổ chức dinhdưỡng Quốc tế đã gọi lúa gạo là hạt của sự sống Ngoài việc sử dụng làm lương thựcchủ yếu, các sản phẩm phụ của cây lúa còn được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khácnhau:

+ Gạo làm nguyên liệu sản xuất rượu và thuốc chữa bệnh

+ Tấm gạo dùng sản xuất tinh bột, rượu cồn, vèt Công an, axeton…

+ Cám dùng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm, làm thức ăn tổng hợp, trong côngnghệ sản xuất Vitamin B1 chữa bệnh tê phù Dầu cám có chất lượng cao dùng để chữabệnh, chế tạo sơn cao cấp, làm mü phẩm, chế xà phòng

Dân số Việt Nam cũng như dân số trên thế giới ngày càng gia tăng Theo thống

kê, dân số thế giới mỗi năm tăng khoảng 100 triệu người Do vậy, nhu cầu lương thựccũng càng ngày càng gia tăng Do đó cần phải tăng nhanh sản lượng lương thực đặt biệt

là lúa gạo, đó cũng là nhiệm vụ quan trọng trong nền sản xuất nông nghiệp của nước tanói riêng và thế giới nói chung trong giai đoạn hiện nay để đảm bảo an toàn lương thực.

Đối với Việt Nam trong nghỊ trồng lúa cần giải quyết 2 nhiệm vụ cơ bản:

- Phải đảm bảo đầy đủ gạo cho người dân trong nước

- Giữa vững mức xuất khẩu gạo để thu ngoại tệ

Để giải quyết được 2 nhiệm vụ trên chúng ta cần nghiên cứu, ứng dụng các kếtquả nghiên cứu trong và ngoài nước vào thực tế sản xuất về giống, phân bón và bảo vệthực vật …

Cây lúa nước ta là một loại cây trồng ưa sống trong điều kiện đồng ruộng cónước và tuỳ theo thời kỳ sinh trưởng khác nhau mà chóng yêu cầu mức nước khácnhau

Do sống trong điều kiện ngập nước nên thường có nhược điểm là làm giảm hiệulực phân bón Nước ta là một nước nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, khảnăng giữ nước và dinh dưỡng của đất lại kém Nên hiện tượng mất phân (nhất là phânđạm) xảy ra mạnh do quá trình phân hoá nitrat hoá, sự bay hơi của NH3, sự rửa trôi, sựthêm sâu Đây là những nguyên nhân chính làm giảm hiệu lực của phân bón, giảm khảnăng cho năng suất của các giống lua, gây “nhiễm môi trường, tăng chi phí phân bón”

Hiện nay việc thâm canh tăng năng suất lúa vẫn chủ yếu dựa vào phân hoá học ởdạng rời (bón vãi trên mặt đồng ruộng) Do tan nhanh, ít được keo đất hấp thụ, nên hiệntượng mất dinh dưỡng (nhất là dinh dưỡng đạm) thường xảy ra

Để góp phần khắc phục hiện tượng trên Dưới sự hướng dẫn của thầy PGS.TS:

Vì Quang Sáng, chúng tôi tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Hiệu lực của

phân NPK dạng viên nén dói sâu đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống San ưu 63 vụ mùa năm 2007 trên đất Đầm Hà - Đầm Hà Tỉnh Quảng Ninh”.

1.2 Mục đích, yêu cầu của đề tài:

1.2.1 Mục đích:

Trên cơ sở tìm hiểu hiệu lực của phân NK và NPK nén dói sâu đến một số chỉtiêu sinh trưởng, phát triển và năng suất lúa cÂy trên nền đất xã Đầm Hà - huyện Đầm

Hà để góp phần xây dựng quy trình thâm canh tăng năng suất lúa

Phần II Tổng quan tài liệu

2.1 tình hình sản xuất lúa trên thế giới và Việt Nam:

2.1.1 Tình hình sản xuất lúa trên thế giới:

Cây lúa có nguồn gốc nhiệt đới dễ trồng và có năng suất cao Đến nay có khoảng

100 nước trên thế giới trồng lúa Năng suất bình quân trên phạm vi Quốc gia đạt 60 –

80 tạ/ha/vụ Diện tích trồng lúa trên thế giới hiện nay lên tới 154 triệu ha và được phân

bổ ở khắp các châu lục: Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ, Châu Âu và Châu Đại Dương

Với khí hậu nhiệt đới rất thuận lợi cho việc phát triển cây lúa nước Tuy nhiênvùng trồng lúa tương đối rộng, có thể trồng ở những vùng có đột biến cao nh: HắcLong Giang – Trung Quốc (530B), Tiếp Khắc (450B), đến Nam Bán cầu NewSwthwales Châu úc (350N) Tuy nhiên vùng phân bố chủ yếu của chúng ở Châu Á từ 300B –

100N

Sản xuất lúa gạo trong vài ba thập kû gần đây đã có mức tăng trưởng đáng kể (sovới năm 1970 có diện tích trồng lúa là: 134.390 triệu ha) Năng suất 23 tạ/ha, sản lượng308.767 triệu tấn

Tuy tổng sản lượng lúa tăng 70% trong vòng 32 năm nhưng do dân số tăngnhanh nhất là ở các nước đang phát triển như: Châu Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ LaTinh Nên vấn đề lương thực vẫn là yêu cầu cấp bách phải quan tâm trong những nămtrước mắt và lâu dài

Có đến 85% sản lượng lúa trên thế giới phụ thuộc 8 nước mà các nước này đềutập chung ở Châu Á, Trung Quốc, Ấn Độ, Băng Lađet, Việt Nam, Thái Lan, Myanma

và Nhật Bản

Những tiến bộ trong sản xuất lúa trên thế giới trong vài thập kû qua rất đáng khích

lệ Việc đầu tư thâm canh, áp dụng giống mới, xây dựng cơ sở vật chất, hoàn chỉnh cácbiện pháp kỹ thuật… là những lý do để đạt được kết quả trên

Diện tích sản xuất lúa trên thế giới

Khu vực Diện tích thu hoạch (%) Diện tích sản xuất (%)

Trong 10 năm từ năm 1987 đến năm 1997 Châu ¸ là nơi đứng đầu trên thế giới

về diện tích sản xuất lúa Trong năm 1987 diện tích sản xuất lúa ở Châu Mü đứng thứ 2(6,34%) và tiếp đến là Châu Phi (3,62%) Tuy nhiên đến năm 1997 Châu Phi đã vượtlên Châu Mỹ và đứng thứ 2 sau Châu Á với diện tích 4,95%, còn Châu Mỹ diện tíchtrồng lúa bị giảm hẳn từ năm 1987 đến năm 1997

Cùng một phương thức trồng lúa nhưng sản xuất lúa gạo ở các Châu khác nhau

vì vậy cũng có năng suất khác nhau Với Châu Á lúa là cây lương thực chính tuy nhiêndiện tích trồng là lớn nhất nhưng về năng suất chưa hẳn là lớn nhất điều đó chỉ rõ ở biểusau:

Năng suất trung bình của các nước so với % năng suất trung bình trên thế giới(%)

Từ biểu 2 cho thấy: Tuy diện tích sản xuất lúa là thấp nhất ở Châu Âu và ChâuĐại Dương nhưng về năng suất lúa lại cao hơn hẳn so với năng suất trung bình của cảthế giới trong suốt những năm 1987 đến 1997 Đứng thứ 2 là Châu Âu và tiếp đến mới

là Châu Á Như vậy Châu Á tuy là nơi có diện tích trồng lớn nhất thế giới nhưng về sảnlượng thì chỉ đứng thứ 3 sau 2 nước có diện tích lúa thấp nhất thế giới Châu Mü vàChâu Phi tuy diện tích trồng lúa đứng thứ 2 sau Châu ¸ nhưng lại có năng suất trungbình thấp hơn so với năng suất trung bình của thế giới trong năm 1987 và 1997 Tuynhiên trong suốt những năm 1987 đến 1997 sản xuất hạt của Châu Mỹ đã tăng hơn sovới Châu Phi Trong năm 1997 năng suất trung bình của Châu Mỹ là 99,42% so vớinăng suất của thế giới Khi đó năng suất trung bình năm 1987 chỉ đạt 81,78%, trong khinăng suất của Châu Phi vẫn giữ nguyên trung bình 58,45% so với năng suất bình quâncủa thế giới trong cả 2 năm 1987 và 1997

2.1.2 Tình hình sản xuất lúa ở Việt Nam trong thời gian gần đây:

Sản xuất lương thực nói chung và sản xuất lúa nói riêng là ngành sản xuất quantrọng nhất của Việt Nam trong quá khứ và hiện đại Từ khi hoà bình lập lại (1955) đếntrước những năm đổi mới cơ chế kinh tế (1988), mặc dù chúng ta có rất nhiều cố gắngnhưng vẫn không giải quyết được vấn đề lương thực Sau năm 1988, đặc biệt là thậpniên 1990 – 2000 sản xuất lương thực ở Việt Nam có sự thay đổi thần kỳ Từ một nướcthiếu lương thực đã trở thành một trong ba nước xuất khẩu gạo nhiều nhất thế giới

Sản xuất nông nghiệp Việt Nam trong thập kỷ 1990 – 2005 đã phát triển ổn định

và đạt mức tăng trưởng trung bình trên 4%/năm Năm 1997 so với năm 1987 sản lượnglương thực tăng gấp 1,8 lần Trong 10 năm qua sản lượng các loại cây lương thực lấyhạt của Việt Nam tăng trung bình 1,5 triệu tấn/ năm, trong đó sản lượng lúa nước tăng1,33 triệu tấn/năm Sản lượng lương thực chủ yếu nhờ cây lúa và năm gần đây ViệtNam xuất khẩu gạo đứng thứ 2 sau Thái Lan

Diện tích và sản lượng lương thực có hạt của Việt Nam giai đoạn 1990 – 2000

1000 ha

lúa và Ngô (1000 tấn)

(Số liệu thống kê năm 2000)

Ghi chú: DT - Diện tích; SL – Sản lượng

Theo thống kê trong cơ cÂu lương thực giai đoạn 1990 – 1998 sản lượng lúachiếm đến 90%, số còn lại là sản lượng cây màu (ngô, khoai, sắn…) Có thể đảm bảo

đủ lương thực và có thể trở thành nước xuất khẩu gạo lớn trên thế giới, là một trongnhững thành tựu lớn của thời kỳ đổi mới

Đạt được những thành tựu trên do có chính sách của Đảng, Nhà nước thực hiệnviệc giao khoán sản phẩm cho người lao động, khoa học kỹ thuật đến với người dân,cùng với việc đầu tư khoa học kỹ thuật nghiên cứu và phát triển lúa lai ở Việt Nam Với

sự lãnh đạo, giám sát từ Trung ương đến địa phương và đưa ngành nông nghiệp nói

chung, ngành sản xuất lúa nói riêng phát triển khá bền vững, năng suất và chất lượngsản phẩm ngày càng tăng.

Hiện nay các giống lúa mới chiếm 65% diện tích gieo trồng lúa của cả nước Năngsuất bình quân từ 6 – 8 tấn/ ha/vụ, có nơi đạt 8 – 10 tấn/ha/vụ Mục tiêu từ năm 2001 –

2005 sẽ tăng sản lượng lương thực từ 0,1 – 0,3% > bình quân lương thực trên đầu người/năm ngày một tăng, năm 1990 là 300kg/người/năm thì đến năm 2005 là gần 400kg/người/năm Từ chỗ nước ta phải nhập 0,8 triệu lương thực hàng năm đến nay ViệtNam xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới sau Thái Lan

2.2 Nghiên cứu phân bón trong và ngoài nước:

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước:

Với chính sách đặc biệt quan tâm đến công nghệ, lấy nghiên cứu ứng dụng làmhướng đi chủ yếu (vừa tập trung nghiên cứu các vấn đề đặt ra cho sản xuất, vừa tranh thủthành quả nghiên cứu khoa học nước ngoài để vận dụng vào thực tế sản xuất nông nghiệpnhằm tăng năng suất cây trồng nói chung và cây lúa nói riêng

Bón đạm cho cây lúa đã có nhiều nghiên cứu, ngay từ những năm 1980 đã chothấy bón vãi phân NK trên mặt đất sẽ mất đạm nhiều do quá trình rửa trôi, phản Nitrathoá, thÊm sâu và bay hơi Nhưng nếu đạm được trộn vào đất thành viên và dói sâu giữabốn khóm lúa sẽ giảm được sự mất đạm song sẽ tốn nhiều công sức và làm cho giá thànhsản phẩm tăng lên Vấn đề đặt ra là làm thế nào đạm được bón vào đất có hiệu quả cao vàtốn ít công lao động Để giải quyết vấn đề này nước ta đã có nhiều nghiên cứu về việcbón phân đạm có hiệu quả cao Theo Nguyễn Thị Út (1977), nếu cây chay lúa vụ mùacho năng suất cho 33 tạ/ha Bón 40N + 20P205 vãi cho năng suất 37 tạ/ha, bón sâu và tậptrung cho năng suất 48,5 tạ/ha Với liều lượng 80N + 40P205 bón vãi trên mặt ruộng chonăng suất 47 tạ/ha, bón sâu và tập trung với liều lượng 40N cho năng suất 59,5 tạ/ha Nhưvậy bón sâu và tập trung đạm cần lượng bón ít nhưng mang lại hiệu quả cao hơn

Như vậy bón đạm tập trung vào một nơi vào dói sâu mang lại hiệu quả rõ rệt nêncần làm những viên đạm nén, viên đạm càng lớn thì nồng độ đạm càng tập trung và làmgiảm sự mất đạm Bón viên đạm lớn và dói sâu cho năng suất cao là do cây sử dụng từ

từ và kéo dài sau trỗ để kéo dài thời gian quang hợp của lá đòng nên tăng số bông trên

đơn vị diện tích và tăng khối lượng 1000 hạt Theo Lê Văn Căn (1964) và Đào ThịTuân (1965) lúa yêu cầu đạm từ lúc mọc mầm và đến cuối thời kỳ sinh trưởng, trong đólúa cần một lượng đạm lớn vào thời kỳ đẻ nhánh ré và làm đòng Theo Lê Văn Căn dohiện tượng đạm bị rửa trôi nên cần chia lượng đạm bón thành nhiều lần Đối với lúa bón

2 – 3 lần vào 3 thời kỳ: Bón lót, bón thúc vào lúc đẻ nhánh và bón đón đòng Tuỳ theothời kỳ sinh trưởng của cây lúa mà bón sớm hay muộn nhưng cần lưu ý đến thời tiết,khí hậu

Nghiên cứu về ảnh hưởng của NK đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa, BùiHuy Đáp (1970) đã đánh giá cao về vai trò của NK và cho rằng NK là yếu tố chủ yếuđến hệ số thu hoạch vì yêu cầu về N của lúa trong suốt quá trình sinh trưởng, đặc biệtlúa cần N ở thời kỳ đẻ nhánh và phôi hoá đòng và phát triển thành bông Do vậy, trong

kỹ thuật bón phân không để cây lúa thiếu dinh dưỡng nhất là Nit¬ lúc đẻ nhánh và làmđòng, ngoài đạm cây lúa còn cần Kali và Lân cũng như các nguyên tố khác Trên thực

tế Lân được hút chậm hơn so với Đạm và Kali trong thời kỳ sinh trưởng, sinh dưỡng vàlúa hút mạnh vào thời kỳ phân hoá đòng đến khi vươn bông trong hạt chữa 0,45%Ph«tpho Biểu hiện cây thiếu lân ở cây lúa có màu xanh thẫm thân cây nhỏ, lúa đẻchậm, trỗ muộn Trên thực tế ruộng lúa rất ít sẩy ra hiện tượng thiếu lân, bón nhiều lânthì đất sẽ giữ lân lại Lúa cần lân để tổng hợp Protein nên nhu cầu lân đối với cây lúa làrất cần thiết

Kali cần thiết khi cây trồng tổng hợp đường thành bột Nếu thiếu kali cây lúaquang hợp kém mà hô hấp lại tăng lên lượng Gluxit giảm xuống chậm kém đi trongthân và lá Lượng tinh bột dự trữ cũng bị giảm, các chất xenlulo, ligin cần thiết để hìnhthành một cái khung vững chắc cho cây cũng bị giảm xu«ng Kali đẩy mạnh quá trìnhquang hợp nên khi thiếu ánh sáng thì tác dụng của kali rất rõ rệt, kali rất cần thiết để khitổng hợp pr«tein nên lượng kali cây hút có thể ngang với lượng đạm ở ruộng cÂy thời

kỳ đẻ nhánh ré là thời kỳ hút đạm mạnh nhất cũng là thời kỳ lúa hút kali mạnh nhất

Khi lúa thiếu đạm nhu cầu về kali tăng lên, nếu thiếu kali cây lúa sẽ có biểu hiện

lá có màu đậm hơn, trỗ sớm, lá chóng, năng suất giảm Thiếu kali tổng hợp protein bị

trở ngại, cây lúa cần kali trong suốt thời gian đẻ nhánh Thời kỳ hình thành đòng và trỗthiếu kali bông ngắn, hạt ít và năng suất giảm.

Theo Đinh Văn Lữ, tỷ lệ đạm được tính bằng phần trăm so với trọng lượng khôtheo các thời kỳ sinh trưởng của cây lúa Thời mạ 1,52; thời kỳ đẻ nhánh 3,65; thời kỳcuối làm đòng 1,95; thời kỹ trỗ bông 1,47 và thời kỳ chín là 0,46

Qua kết quả trên cho thấy việc bón đạm cho lúa vào 2 thời kỳ đẻ nhánh và làmđòng là cần thiết và có hiệu lực cao Lượng đạm bón liên quan chặt chẽ với năng suất,tuy vậy lượng đạm bón bao nhiêu là thích hợp với cây lúa Theo tác giả đã nghiên cứunếu muốn đạt 50 tạ/ha một vụ cần bón từ 100 – 120 kg N/ha Lượng đạm này từ cácnguồn phân hữu cơ, phân chuồng, phân xanh, bèo dâu và phân vô cơ bón cho lúa.Nguyễn Vi cho rằng: Khi lân đơn độc với lượng cao xúc tiến quá trình đẻ nhánh banđầu nhưng kìm hãm quá trình đẻ nhánh về sau Do vậy, khi bón ph«tpho đơn độc thì sốnhánh không tăng mà lại lôi đi Cần bón kết hợp N và P, nhất là khi bón với lượng cao

Việc chia đạm ra bón làm nhiều lần nh bón thúc, đẻ nhánh là rất phù hợp vì nếubón tập trung vào thời kỳ đầu đẻ nhánh thì số nhánh sẽ tăng lên rất nhiều nhưng về sau

sẽ bị lôi vì thiếu dinh dưỡng Nếu bón vào thời kỳ đẻ nhánh thì số nhanh vô hiệu nhiều

và số nhánh hữu hiệu ít Vì vậy cần chú ý cả hai mặt, trường hợp bón đạm ít thì nên tậptrung vào thời kỳ đẻ ré

Theo Trần Phó Sơn, nghiên cứu về lượng đạm và bón đạm cho lúa thấy nếu bóntăng lượng đạm trên các nền phần khác nhau làm tăng số bông/m2, tăng tư lệ hạt léptrên bông và khối lượng hạt 1000 hạt ít thay đổi khi lượng đạm bón tăng Trên đất bạcmàu, lượng đạm đầu tư thích hợp cho lúa xuân từ 100 – 120 kg/ha, phụ thuộc vào từnggiống lúa, chân đất, nền phân bón Với lượng đạm đầu tư cho vụ mùa giảm 20% so với

vụ xuân trên cả hai loại đất phù xa, Sông Hồng và đất bạc màu phụ thuộc vào lượngphân bón

Hiện nay CNH – HĐH nền nông nghiệp rất quan tâm đến sản xuất các loại phântan từ từ trong dung dịch đất nhưng mang lại hiệu quả cao cho cây sử dụng gọi là phânchậm tan Loại phân này có ưu điểm là ít bị mất đi do rửa trôi, do bay hơi hay bị khô

thành Nitơ tự do (N2) và không bị cỏ dại hút Do chưa ứng dụng được các loại phânchậm tan nhưng sử dụng NPK nén dói sâu cũng tránh được những hậu quả không mongmuốn.

2.2.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước:

Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc bón đạm cho lúa như:

* Nhật Bản: Khi phân hoá học chưa nhiều, người ta sử dụng phân bã nắm là phổbiến, người trồng lúa cũng dói phân này vào gốc lúa + đạm symph¸t + lân theo tư lệ 5:3: 3 Nhiều nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy muốn tăng hiệu quả của phân đạm thì làmđất khô, bón đạm sâu và cho nước vào ruộng nhanh

* Ân Độ: Nghiên cứu bón đạm + đất bột với tư lệ 1 : 10 dưới dạng viên và bónsâu 7 cm làm năng suất lúa tăng 4%

* Philippin: Đất cÂy lúa bao giờ cũng phản ứng tốt với đạm, một số giống lúamới bón 120N + 30 P205 + 30K20 (N bón 2 lần) cho năng suất 6 – 7 tÊn/ha/vụ

- Viên đạm nén sau khi nén sau khi bón có sự biến đổi sau:

+ Viên đạm nén nhìn chung sẽ hoà tan trong vòng 1 giờ và tạo ra nồng độ đảmcao ngay thời điểm bón, một phần keo đất hấp phụ Vùng đất có thành phần cơ giớinhẹ, việc thấm nước của đất có thể gây ra sự di chuyển đáng kể của Nit¬ xuống dưới.Sau khi bón N nếu có bất kỳ một động tác nào làm thay đổi vị trí của điểm bón cũng cóthể dẫn đến sự di chuyển của N lên phía trên và di chuyển theo dòng nước

+ Sau khi bón thì pH tăng, sau đó giảm dần vào sau 46 ngày thì dừng lại Tốc độthủ phân đạm ở gần điểm bón phụ thuộc vào điều kiện yếm khí của đất, pH nồng độAm«n và hàm lượng đạm Viên đạm nén thường bị thủ phân sau bón 3 – 7 ngày Am«nđược hình thành do quá trình thủ phân được duy trì ổn định trong lớp đất khô và có xuhướng tích luỹ lại ở điểm bón có dạng sau

Tỷ lệ dạng này thường thay đổi và chủ yếu phụ thuộc vào bản chất, số lượng củakeo đất Đối với một loại đất điển hình thì lượng am«n trao đổi cao hơn lượng am«nhoà tan và cao hơn lượng am«n cố định Theo thời gian lượng am«n biến đổi thông quaquá trình khuyÕch tán và tác động tương hỗ của keo đất Nói chung trong đất lúa ngậpnước sự di chuyển của am«n xuống keo đất lớn hơn chiều ngang và lên trên.

Không có bằng chứng về sự nitrat hoá và giảm nitrat xảy ra tại điểm bón Nhưngkhi nitrat phát triển đến điểm bón thì có thể xảy ra 2 quá trình trên nhưng mức độ thấp.Khả năng cung cấp của viên urª nén phụ thuộc vào nhiều yếu tố dưới đây:

Sực vận chuyển am«n từ điểm bón là rất chậm vì nó được thực hiện chủ yếu làthông qua quá trình trao đổi ion và chịu sự chi phối của quá trình này Do vậy am«nthường có xu hướng tồn tại trong thể tích đất hạn chế Cây lúa thường phải mất 1 – 2tuần để hình thành và phát triển bộ rễ Do vậy có một thời kỳ lượng đạm cung cấp chocây rất ít, trước khi đem đạm từ viên nén khuyÕch tán đến bộ rễ lúa Nếu khoảng cách

từ viên nén đến khóm lúa càng xa và bón càng sâu thì thời kỳ này càng kéo dài Sauthời kỳ này khi mà rễ lúa đã vươn tới điểm bón thì việc hút đạm chỉ việc tiến hành ở

NH4 + hoà tan NH4 trao đổi

NH4 cố định

vùng ngoại vi của vùng tương tác đất và urª có xu hướng tăng nồng độ cao ở điểm bón.

Về sau do nồng độ đạm giảm đi cho sự khuyếch tán và rễ cây lúa có thể xuyên quađiểm bón Nên nồng độ ở các điểm bón sẽ ảnh hưởng đến tốc độ và thời gian cung cấpđạm của viên urª nén đối với cây lúa Từ nghiên cứu trên cho ta thấy phân urª nénkhông phải là phân chậm tan Tuy nhiên nếu bón ở độ sâu hợp lý thì có thể được coi là

1 loại phân đạm cung cấp từ từ cho cây

Phần III Đối tượng - nội dung và phương pháp nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

3.1.1 Giống lúa San ưu 63:

Giống lúa là giống la u thỊ lai 3 dòng của Trung Quốc được lai giữa nhị 32A vàPhúc khôi 838, được nhập vào Việt Nam từ năm 1996 Hiện nay giống lúa này đượcgieo cấy rộng rãi ở nước ta Là giống cảm ôn có thể cÂy được cả hai vụ trong năm.Thời gian sinh trưởng vụ xuân là 135 – 140 ngày, vụ mùa 115 – 120 ngày Chiều caotrung bình 100 – 110 cm, sức đẻ nhánh trung bình khá, đẻ tập trung là màu xanh đậm.Chịu thâm canh thích ứng rộng, cứng cây, chịu rét khá, kém chịu nhiệt độ cao, chốngđạo ôn và bạc lá khá

- Thời gian cây là thu hoạch:

- Lúa cây ngày: 16 tháng 6 năm 2007

- Lúa bén rễ hồi xanh: 23 tháng 6 năm 2007

- Lúa đẻ nhánh: 18 tháng 7 năm 2007

- Lúa làm đòng: 12 tháng 8 năm 2007

- Lúa trỗ: 30 tháng 8 năm 2007

- Lúa chín và thu hoạch: 30 tháng 9 năm 2007

3.1.3 Địa điểm và đất thử nghiệm:

Thí nghiệm được tiến hành tại thôn Trại Dinh – Xã Đầm Hà – Huyện Cẩm Hà – Tỉnh Quảng Ninh

3.2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu:

Để đạt được mục đích đề tài được giao chúng tôi tiến hành thí nghiệm với nộidung sau:

Tìm hiểu hiệu lực của phân đạm nén NPK nén dói sâu đến sinh trưởng, pháttriển và năng suất của giống lúa San ưu 63 vụ mùa năm 2007

+ Lần 1: Bón 1/4 lượng N khi lúa bắt đầu đẻ nhánh

+ Lần 2: Bón nốt lượng N còn lại khi lúa bắt đầu làm đòng

* Công thức II:

- Bón lót toàn bộ phân lân + Kali

- Bón phân N viên nén dói sâu (6 – 10 cm) giữa hai hàng lúa

(Cứ 6 khóm lúa dúi 01 viên phân N) khi lúa bén rễ, hồi xanh (bón 1 lần)

Kỹ thuật bón:



* Công thức III: Bón 2 viên phân nén hỗn hợp NPK ở độ sâu (6 – 10 cm) cho 1

điểm (cứ 6 khóm lúa dúi 2 viên – dúi 1 lần) khi cây lúa bén rễ, hồi xanh

* Mỗi thí nghiệm có diện tích là (10,5 – 11 m2).

* Khoảng cách cÂy: 18 cm x 12 cm, cÂy K – 2 – 4 dảnh/ khóm

Sơ đồ thí nghiệm:

108 cm 108 cm

Viên phân dói

X X X X X X X X X

  

X X X X X X X X X ……… ………

………

………

………

………

X X X X X X X X X   

X X X X X X X X X

24 cm

Đường công tác

Bờ ruộng

240 cm

3.3 Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp nghiên cứu:

3.3.1 Chỉ tiêu về sinh trưởng, phát triển của lúa:

* Động thái tăng trưởng và chiều cao cây (cm): Để theo dõi động thái sinhtrưởng chiều cao cây lúa chúng tôi theo dõi 07 cây trên mỗi « theo phương pháp đườngchéo 3 điểm Các cây theo dõi được đánh dấu bằng que tre, cứ 10 ngày theo dõi 1 lần từkhi cây lúa bắt đầu đẻ nhánh đến khi làm đòng Kết quả được lấy trung bình ở các lầnnhắc lại

* Động thái đẻ nhánh: (nhánh/khóm) đếm số nhánh trong từng khóm, cùng vớitheo dõi chiều cây trên mỗi « (khi nhánh có từ 1 – 2 lá trở lên thoát khỏi bÍ lá của thân