Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố hà nội theo tiếp cận năng lực(la00024)

ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN QUẢN LÝ GIÁO DỤC MỞ ĐẦU 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Ngày nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và sự phát triển của kinh tế xã hội, vai trò của giáo dục ngày càng trở nên[.]

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Ngày nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ và

sự phát triển của kinh tế - xã hội, vai trò của giáo dục ngày càng trở nên quan trọng Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định: Giáo dục là nền tảng, văn hóa của một đất nước, sức mạnh tương lai của một dân tộc; là quốc sách hàng đầu Do vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, chú trọng phát triển giáo dục, đặc biệt là đội ngũ cán bộ QLGD Đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non Việt Nam nói chung, TP Hà Nội nói riêng có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi các nghị quyết, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ở lĩnh vực giáo dục mầm non;

họ có ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ hoạt động của nhà trường mầm non Đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội được đánh giá có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cơ bản tốt Tuy nhiên, cơ cấu chưa thực sự cân đối, còn bất cập; chất lượng còn hạn chế Thực trạng này có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chủ yếu từ hoạt động quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non ở TP Hà Nội trong thời gian qua còn hạn chế Nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non, đáp ứng yêu cầu PTGD mầm non của TP Hà Nội, tác giả chọn vấn đề: “Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực” làm Đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm phong phú thêm lý luận QLGD; đồng thời có giá trị trong thực tiễn phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu đối với các trường mầm non TP Hà Nội nói riêng, trong cả nước nói chung, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non

2 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực; cơ sở thực tiễn phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực, tác giả đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non, đáp ứng yêu cầu PTGD mầm non của TP Hà Nội

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1) Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực;

2) Nghiên cứu thực tiễn đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non; thực tiễn phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực;

3) Đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực;

4) Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các giải pháp đề xuất Thử nghiệm giải pháp để chứng minh tính khả thi, tính cần thiết và tính đúng đắn của giả thuyết khoa học

3 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non công lập TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực

3.2 Giới hạn khách thể và địa bàn khảo sát

Khảo sát thực trạng đội ngũ; thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non công lập TP Hà Nội; khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các giải pháp đề xuất với các nhóm khách thể: Nhóm I (giáo viên các trường mầm non); nhóm II (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường mầm non); nhóm III (CBQL Sở GDĐT, Sở Nội Vụ; Phòng GDĐT, Phòng Nội Vụ; UBND quận, huyện, xã, phường) ở các khu vực: I, II NT, III thuộc TP Hà Nội

3.3 Giới hạn chủ thể quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

Chủ thể quản lý đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội gồm: Chính phủ; Bộ GDĐT, Bộ Nội Vụ…; UBNDTP Hà Nội, Sở GDĐT,

Sở Nội Vụ Trong khuôn khổ của Đề tài luận án, tác giả tập trung nghiên cứu chủ thể quản lý trực tiếp đội ngũ này là Phòng GDĐT quận, huyện; các chủ thể liên đới: Sở Nội Vụ; Phòng Nội Vụ; UBND quận, huyện, xã, phường ở các khu vực: I, II NT, III thuộc TP Hà Nội

3.4 Giới hạn thử nghiệm giải pháp

Do điều kiện hạn chế về một số mặt, tác giả Đề tài luận án chỉ thử nghiệm Giải pháp 4 “Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực” tại lớp bồi dưỡng CBQL trường mầm non do Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội tổ chức tại Hà Nội

3.5 Thời gian nghiên cứu: 2017-2019.

4 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

4.1 Khách thể nghiên cứu

Đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội.

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp

cận năng lực

5 CÂU HỎI NGHÊN CỨU

Để đạt mục đích nghiên cứu, tác giả luận án có nhiệm vụ giải quyết một số câu hỏi nghiên cứu, như sau:

1) Đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục đang bộc lộ những điểm yếu nào?

2) Yếu tố nào tác động đến năng lực hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội; quản lý như thế nào để phát triển được năng lực của họ, nhằm phát huy được hiệu quả lao động của mỗi hiệu trưởng và toàn thể đội ngũ hiệu trưởng?

3) Có thể nghiên cứu đặc thù lao động nghề nghiệp của đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội trong bối cảnh mới; xây dựng khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non làm cơ sở đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ này để giải quyết những vấn đề đó không?

6 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non do cơ chế quản lý quyết định, trong đó vai trò của hiệu trưởng là quan trọng nhất Trong bối cảnh đổi mới giáo dục mầm non, đội ngũ này đang bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế trong quản trị nhà trường Nếu nghiên cứu đặc thù lao động của hiệu trưởng trường mầm non trong bối cảnh mới, xác lập khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non làm cơ sở đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ này, từ quy hoạch; bổ nhiệm; đánh giá; đào tạo, bồi dưỡng…thì có thể góp phần phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non TP Hà Nội trong thời kỳ mới

7 PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU

7.1 Phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của triết học

Mác-Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non được tuân theo các quy luật riêng, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng giai đoạn lịch sử nhất định Cán bộ được coi là cái gốc của mọi công việc

7.2 Phương pháp tiếp cận

7.2.1 Tiếp cận năng lực

Tiếp cận năng lực được hiểu là: “Phương pháp chuẩn hóa các năng lực

và điều khiển hành vi hoạt động” Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo theo tiếp cận năng lực là phương thức đổi mới quản lý để các năng lực của hiệu trưởng trường mầm non hướng tới việc đạt chuẩn quy định

7.2.2 Tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

Tiếp cận phát triển nguồn nhân lực đòi hỏi việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non đáp ứng được yêu cầu về số lượng; đạt chuẩn về chất lượng; đồng bộ về cơ cấu, thông qua các hoạt động: Quy hoạch phát triển; lựa chọn và bổ nhiệm, miễm nhiệm, luân chuyển; đào tạo, bồi dưỡng; đánh giá; xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách.

7.2.3 Tiếp cận phát triển nguồn nhân lực dựa trên năng lực

Đây là phương thức tích hợp hai hướng tiếp cận: Tiếp cận năng lực và tiếp cận phát triển nguồn nhân lực Tiếp cận phát triển nguồn nhân lực dựa trên năng lực để phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo lý thuyết Phát triển nguồn nhân lực như: Quy hoạch phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non dựa trên năng lực; lựa chọn và bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực; đánh giá đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo chuẩn năng lực; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non; thực hiện chính sách, chế độ, tạo động lực làm việc cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực Trong từng nội dung phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực, đề cập cụ thể tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện có hiệu quả một nhiệm vụ cụ thể nào đó trong các nội dung phát triển nguồn nhân lực

7.2.4 Tiếp cận chức năng quản lý

Phương thức tiếp cận này đòi hỏi các nội dung phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non, từ quy hoạch, lập kế hoạch chiến lược phát triển;

bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển; đánh giá; đào tạo, bồi dưỡng; xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách phải tuân thủ theo các chức năng quản lý: Xây dựng kế hoạch; tổ chức thực hiện; chỉ đạo thực hiện; kiểm tra, đánh giá

7.2.5 Tiếp cận hệ thống

Giáo dục mầm non là một bộ phận của hệ thống giáo dục quốc dân, có quan hệ, tác động qua lại với các cấp, bậc học khác của hệ thống này Do vậy, phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực cần phải đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với việc phát triển đội ngũ cán bộ QLGD và các cấp QLGD trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân, cũng như trong hệ thống kinh tế - xã hội ở mỗi địa phương và cả nước

Mỗi phương thức tiếp cận nêu trên đều có những vai trò nhất định trong quá trình nghiên cứu các nội dung của Đề tài luận án Tuy nhiên, phương thức tiếp cận năng lực được tác giả xác định là phương thức tiếp cận chủ yếu, xuyên suốt trong quá trình nghiên cứu đề tài luận án

7.3 Phương pháp nghiên cứu

7.3.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các công trình nghiên cứu lý luận, các tác phẩm, chuyên khảo khoa học trong và ngoài nước có liên quan đến Đề tài luận án, để làm rõ cơ sở lý luận về năng lực hiệu trưởng trường mầm non, về quản lý nguồn nhân lực nói chung và phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non nói riêng (cơ sở phương pháp luận, bản chất, nội dung, tiến trình thực hiện) Hệ thống hóa các quy định hiện hành về giáo dục mầm non và đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non, làm cơ sở pháp lý cho việc đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực.

7.3.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn sâu để khảo sát thực trạng đội ngũ (số lượng, chất lượng, cơ cấu); thực trạng công tác phát triển đội ngũ (quy hoạch phát triển; lựa chọn và bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển; đánh giá; đào tạo, bồi dưỡng; thực hiện chính sách, chế độ) dành cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội

7.3.3 Phương pháp xin ý kiến chuyên gia

Tác giả sử dụng phương pháp này thông qua phiếu hỏi, phỏng vấn sâu, tham dự một số hội nghị, hội thảo khoa học để thu thập, xin ý kiến nhận xét, đánh giá của chuyên gia, cán bộ QLGD về vấn đề nghiên cứu, nhằm đảm bảo độ tin cậy của kết quả điều tra; về tính cần thiết và khả thi của các giải pháp do tác giả đề xuất

7.3.4 Phương pháp khảo nghiệm và thử nghiệm

Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất qua việc xin ý kiến các nhóm khách thể tại các khu vực khảo sát; ý kiến của chủ thể trực tiếp quản lý đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non Khảo nghiệm gồm: Xác định mục đích, lý do/giả thuyết, nội dung và phương pháp, tiêu chuẩn và thang đo, thu thập thông tin như quan sát, điều tra

bằng phiếu hỏi Thử nghiệm gồm: Xác định căn cứ lựa chọn giải pháp thử

nghiệm; xây dựng kế hoạch thử nghiệm; tổ chức thử nghiệm; đánh giá kết quả thử nghiệm; kết quả thử nghiệm Mục đích chung của khảo nghiệm và thử nghiệm nhằm chứng minh cho tính khả thi và đúng đắn của giả thuyết khoa học

7.3.5 Phương pháp thống kê và xử lý kết quả nghiên cứu

Tác giả sử dụng số liệu thống kê của UBNDTP; Sở GDĐT, Sở Nội Vụ; Phòng GDĐT, Phòng Nội Vụ quận, huyện thuộc TP Hà Nội Phần xử

lý kết quả nghiên cứu được thực hiện trên phần mềm Excel, Toán thống

kê, cùng với việc ứng dụng công nghệ, thiết bị Công nghệ thông tin và các kết quả nghiên cứu từ các công trình nghiên cứu trước đó

8 LUẬN ĐIỂM BẢO VỆ

1) Chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non do cơ chế quản lý quyết định, trong đó vai trò của hiệu trưởng là quan trọng nhất.2) Có thể nghiên cứu đặc thù lao động nghề nghiệp của đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội; xây dựng khung năng lực cho đội ngũ này, làm cơ sở đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ vừa nêu, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non thành phố Hà Nội trong thời

lý luận là định hướng để tác giả nghiên cứu thực tiễn phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực

9.2 Về thực tiễn

1) Luận án đã tổng kết kinh nghiệm của một số nước về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non; khái quát giáo dục mầm non TP Hà Nội; tổ chức khảo sát thực trạng đội ngũ, thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực thông qua các nhóm khách thể là CBQL, chuyên viên Sở GDĐT; Sở Nội Vụ; Phòng GDĐT; Phòng Nội Vụ; UBND quận, huyện, xã, phường; hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên các trường mầm non ở các khu vực I, II NT và III thuộc TP Hà Nội Số liệu khảo sát được tiến hành trên diện rộng, xử lý đảm bảo kỹ thuật Vì vậy, kết quả nghiên cứu đảm bảo độ khách quan, tin cậy Kết quả nghiên cứu thực tiễn là căn cứ để tác giả đề tài luận án đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực

2) Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tác giả đề xuất năm giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm phong phú

thêm lý luận QLGD nói chung; đồng thời là tài liệu tham khảo cho CBQL trường mầm non, các chủ thể QLGD mầm non.

10 CẤU TRÚC LUẬN ÁN

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Tài liệu tham khảo, Danh mục công trình nghiên cứu của tác giả đã công bố, Phụ lục, Luận án gồm có 3 chương:

Chương I Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường

mầm non theo tiếp cận năng lực

Chương II Cơ sở thực tiễn về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường

mầm non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực

Chương III Giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm

non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực

Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨHIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Từ trước đến nay, trên thế giới và Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL, phát triển đội ngũ CBQLGD, phát triển đội ngũ CBQLG theo tiếp cận năng lực với những tác giả tiêu biểu như: Khổng Tử, Các Mác, Henri Fayol, Frederick Winslow Taylor, Leonard Nadler, Christial Batal, Richard Noonan, John E Kerrigan và Jeff S Luke Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich, Matin Hilb, Barrow, Fred

C Lunenburg, All C Orstein, Phillip L.Hunsakr, Richard E Boyatzis, Sherry Fox, Ilina.T.A, Savin N.V, Jean Valérien, Lee Little Soldier, Hồ Chí Minh, Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Minh Đường, Phan Văn Kha, Trần Kiều, Đặng Bá Lãm, Nghiêm Đình Vỳ,

Đỗ Minh Cương, Nguyễn Thị Doan, Phạm Thành Nghị, Nguyễn Dục Quang, Nguyễn Ngọc Quang, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo, Trần Ngọc Giao, Trần Kiểm, Đặng Thành Hưng, Nguyễn Gia Quí, Nguyễn Đức Trí, Nguyễn Công Giáp, Trần Khánh Đức, Phạm Đỗ Nhật Tiến, Lưu Xuân Mới, Bùi Minh Hiền, Nguyễn Phúc Châu, Nguyễn Văn Đệ, Nguyễn Hải Thập, Nguyễn Huy Hoàng, Cao Thị Thanh Xuân, Nguyễn Thị Ngọc Hoa các nghiên cứu này tập trung vào các chủ đề: Phát triển nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực tổng thể và quản lý nhân sự tổng thể trong một tổ chức; vai trò của nguồn nhân lực đối với hiệu quả công việc; chất lượng CBQL và việc nâng cao chất lượng CBQL; vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL; tiêu chuẩn lựa chọn và bổ nhiệm hiệu trưởng; mô hình phẩm chất và năng lực của hiệu trưởng…Tổng quan nghiên cứu vấn

đề cho thấy: Đến thời điểm hiện tại, có rất ít các công trình nghiên cứu phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non được công bố Đặc biệt,

chưa có công trình nghiên cứu nào về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực được công bố

1.2 Hiệu trưởng trường mầm non

1.2.1 Hiệu trưởng

“Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động của nhà trường, do cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận”

1.2.2 Hiệu trưởng trường mầm non

“Hiệu trưởng nhà trường, nhà trẻ là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ

em của nhà trường, nhà trẻ”

1.2.3 Đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

Đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non là tập hợp các cán bộ quản lý đang giữ chức hiệu trưởng trường mầm non Đội ngũ này được nhìn nhận qua các đặc trưng về số lượng; trình độ đào tạo; nghiệp vụ quản lý; đội tuổi và thâm niên công tác); cơ cấu (trình độ, tuổi, giới tính, dân tộc…)

1.2.4 Đặc trưng hoạt động của hiệu trưởng trường mầm non

1) Thực hiện chức năng lãnh đạo, quản lý

2) Thực hiện chức năng sư phạm

3) Thực hiện chức năng xã hội

1.3 Năng lực hiệu trưởng trường mầm non

1.3.1 Năng lực (competence hoặc competency)

Năng lực là một tập hợp các kiến thức, kỹ năng và thái độ liên quan với nhau có ảnh hưởng lớn đến khả năng hoàn thành công việc hay hiệu suất của một cá nhân, có thể được đo lường thông qua các chuẩn mà cộng đồng chấp nhận và có thể được cải tiến thông qua các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng

1.3.2 Năng lực hiệu trưởng trường mầm non

Năng lực hiệu trưởng trưởng mầm non là một tập hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ liên quan với nhau có ảnh hưởng lớn đến khả năng hoàn thành công việc hay hiệu suất của cá nhân hiệu trưởng trường mầm non, có thể được đo lường thông qua chuẩn năng lực hiệu trưởng và có thể được cải tiến thông qua các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng

1.3.3 Các yếu tố hình thành năng lực hiệu trưởng trường mầm non

1.3.3.1 Yếu tố bẩm sinh, di truyền

1.3.3.2 Yếu tố đào tạo, bồi dưỡng

1.3.3.3 Yếu tố tự học, tự khám phá

1.4 Khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non

1.4.2 Khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non

Khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non là bản mô tả các năng lực cần thiết và đầy đủ để thực thi thành công công việc của hiệu trưởng

trường mầm non Khung năng lực này được ứng dụng vào phát triển đội

ngũ hiệu trưởng trường mầm non như: Quy hoạch phát triển; lựa chọn và

bổ nhiệm; đánh giá; đào tạo, bồi dưỡng; thực hiện chính sách, chế độ dành cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

1.5 Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

1.5.1 Phát triển, phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non, phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

1.5.1.1 Phát triển

Phát triển (nguồn nhân lực) là quá trình biến đổi, chuyển biến về số lượng, cơ cấu và chất lượng, phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế-

xã hội (Trần Khánh Đức)

1.5.1.2 Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

1) Mục tiêu, tiến trình, cấp độ tổ chức phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

2) Chủ thể quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng

3) Nội dung quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng

4) Phương thức quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng

1.5.1.3 Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

là một phương pháp chuẩn hóa hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ cần thiết mà hiệu trưởng cần phải có để có thể thực hiện nhiệm vụ của họ nhằm đáp ứng mục tiêu, sứ mệnh phát triển của trường mầm non

1.5.2 Sự phát triển của giáo dục mầm non thành phố Hà Nội và yêu cầu đối với đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

1.5.2.1 Yêu cầu phát triển về số lượng

1.5.2.2 Yêu cầu phát triển về chất lượng

1.5.2.3 Yêu cầu đồng bộ về cơ cấu

1.5.3 Lý thuyết Phát triển nguồn nhân lực, phương thức quản lý nguồn nhân lực dựa trên năng lực và việc vận dụng vào thực tiễn phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực

1.5.3.1 Lý thuyết Phát triển nguồn nhân lực

1) Phương thức quản lý nguồn nhân lực dựa trên năng lực

2) Nội dung, quy trình quản lý dựa vào năng lực

1.5.3.2 Vận dụng lý thuyết Phát triển nguồn nhân lực, phương thức quản lý nguồn nhân lực dựa trên năng lực để phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực

Từ kết quả nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực dựa trên năng lực, tác giả đề xuất nội dung, quy trình phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội theo tiếp cận năng lực:

Nội dung, quy trình phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

1.5.4 Nội dung phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

1.5.4.1 Xây dựng khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non

1) Cấu trúc khung năng lực

2) Các tiêu chí của khung năng lực hiệu trưởng trường mầm non

1.5.4.2 Quy hoạch, lập kế hoạch phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

Quy hoạch, lập kế hoạch phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực nhằm xây dựng đội ngũ đủ về số lượng, có chất lượng đảm bảo, đồng bộ về cơ cấu

1.5.4.3 Bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

1 Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn (khung)

năng lực hiệu trưởng trường mầm non Phân tích bối cảnh, đặc điểm, nhiệm vụ hiệu trưởng trường mầm non dựa vào năng lực

2 Quy hoạch, lập kế hoạch chiến lược phát

triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non

theo tiếp cận năng lực

3 Bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển hiệu

trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

5 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng

trường mầm non theo tiếp cận năng lực 4 Đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của hiệu trưởng trường mầm non theo chuẩn năng lực

6 Xây dựng và thực hiện chính sách, chế độ

dành cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm

non theo tiếp cận năng lực

Bổ nhiệm là hoạt động quản lý của chủ thể quản lý, nhằm lựa chọn người có đủ tiêu chuẩn và điều kiện để bổ nhiệm vào vị trí hiệu trưởng theo quy định hiện hành Miễn nhiệm được thực hiện khi hiệu trưởng không đạt yêu cầu quản lý hoặc do những lý do khác Luân chuyển là chuyển hiệu trưởng từ vị trí công tác ở trường này sang trường khác, đảm bảo đúng quy định về đối tượng, điều kiện xem xét, trình tự, thủ tục

1.5.4.4 Đánh giá hiệu trưởng trường mầm non dựa vào năng lực

Đánh giá hiệu trưởng trường mầm non dựa vào năng lực, là việc xem xét, xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo quy định so với tiêu chuẩn, phù hợp với đối tượng tại thời điểm đánh giá

1.5.4.5 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

Đào tạo, bồi dưỡng sau đánh giá hiệu trưởng thực chất là nâng cao

chất lượng toàn diện cho hiệu trưởng, nhằm đáp ứng yêu cầu của công việc, được tổ chức dưới nhiều hình thức và mức độ khác nhau, nhưng mục tiêu hướng tới nhằm đạt chuẩn theo quy định

1.5.4.6 Xây dựng và thực hiện chính sách, chế độ dành cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

Bản chất của việc xây dựng và thực hiện chính sách, chế độ dành cho đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non là quá trình tạo lập những điều kiện tốt nhất về vật chất và tinh thần nhằm tạo động lực làm việc cho đội ngũ hiệu trưởng

1.5.5 Ma trận nội dung và chức năng quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

Ma trận giúp chủ thể quản lý luôn nắm vững, đầy đủ các nội dung quản lý phát triển đội ngũ, nhằm vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong xử lý tốt mối quan hệ

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực

3) Sự phát triển kinh tế - xã hội

4) Yêu cầu của xã hội với việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non5) Sự phát triển của khoa học - công nghệ

Chương II CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON

THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

2.1 Kinh nghiệm nước ngoài về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non và bài học đối với Việt Nam

2.1.1 Kinh nghiệm nước ngoài

2.1.1.1 Kinh nghiệm trong lựa chọn và bổ nhiệm

2.1.1.2 Kinh nghiệm trong đánh giá

2.1.1.3 Kinh nghiệm trong đào tạo, bồi dưỡng

2.1.2 Bài học đối với Việt Nam

Ngày nay, Việt Nam đang thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Để đáp ứng yêu cầu này, chúng ta cần nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm nước ngoài Tất cả các hoạt động quản lý phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non theo tiếp cận năng lực cần lấy chuẩn năng lực hiệu trưởng trường mầm non làm “thước đo”

2.2 Khái quát về giáo dục mầm non thành phố Hà Nội

2.2.1 Quy mô trường, lớp, học sinh mầm non

2.2.2 Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trường mầm non 2.2.3 Cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục mầm non

2.2.4 Chất lượng giáo dục mầm non

2.3 Tổ chức khảo sát thực trạng

2.3.1 Mục đích khảo sát

Đánh giá thực trạng đội ngũ, thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội, từ đó có cơ sở thực tiễn đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng này theo tiếp cận năng lực

2.3.2 Đối tượng, khách thể, địa bàn khảo sát

2.3.2.1 Đối tượng khảo sát

Thực trạng đội ngũ; thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non TP Hà Nội

2.3.2.2 Khách thể khảo sát

924 người, chia làm ba nhóm đối tượng Nhóm I: GV các trường mầm non (675 người); nhóm II: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường mầm non (135 người); nhóm III: CBQL Sở GDĐT; Sở Nội Vụ; Phòng GDĐT; Phòng Nội Vụ; UBND quận, huyện; xã, phường (114 người)