Báo cáo thực tập tham quan nhà máy xử lý nước thải đà lạt

Hệ thống thu gom nước thải Nguồn phát sinh nước thải: Nước thải được đưa về xí nghiệp xử lý là nước thải bỏ sau khi sử dụng cho các mục đích sinh hoạt của cộng đồng: tắm, giặt giũ, tẩy r

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

ĐẠI HỌC BÁCH KHOA KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN



BÁO CÁO THỰC TẬP THAM QUAN

NHÀ MÁY XỬ LÝ NƯỚC THẢI ĐÀ LẠT

LỚP L02 - HK 221 – Nhóm 6 GVHD: Ths Lưu Đình Hiệp

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

NHẬT KÝ HÀNH TRÌNH 2

NHÀ MÁY XỬ LÝ NƯỚC THẢI ĐÀ LẠT 3

1 Tổng quan nhà máy 3

1.1 Lịch sử hình thành nhà máy 3

1.2 Vị trí 3

1.3 Chức năng 3

1.4 Sơ đồ tổ chức 4

1.5 Hệ thống thu gom nước thải 4

1.6 Công nghệ xử lý 5

2 Chức năng, cấu tạo và vận hành 9

2.1 Hệ thống lưới chắn rác 9

2.2 Bể lắng cát 16

2.3 Bể Imhoff 18

2.4 Ngăn phân phối nước cho bể lọc sinh học 23

2.5 Bể sinh học cao tải 24

2.6 Bể lắng thứ cấp 30

2.7 Trạm bơm tuần hoàn 31

2.8 Trạm bơm bùn 31

2.9 Mô tơ cầu bể lắng 32

2.10 Van xả bùn bể lắng thứ cấp 32

2.11 Sân phơi bùn 33

2.12 Hồ sinh học 34

2.13 Hồ phân phối đầu ra 37

CẢM NHẬN CHUYẾN ĐI 40

LỜI CẢM ƠN

Được sự phân công của quý thầy cô khoa Môi trường và Tài nguyên - TrườngĐại Học Bách Khoa – ĐHQG TPHCM, sau chuyến đi thực tập tham quan ở Đà Lạtnhóm đã hoàn thành báo cáo

Nhóm xin chân thành cám ơn Thầy Hiệp, Thầy Thạnh, Thầy Khải, người hướngdẫn, các nhà máy đã đồng hành, cũng như tận tình hướng dẫn và hỗ trợ chúng emtrong chuyến thực tâp quan Qua chuyến đi, chúng em được biết đến thêm nhiều kiếnthức bổ ích, tính thực tế để có thể phục vụ cho việc học tập, cũng như công việc saunày Không những thế, chuyến đi còn mang đến niềm vui và những kỉ niệm đẹp vớithầy trò, với lớp

Cuối cùng, nhóm xin chúc các thầy luôn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, thànhcông trong công việc và cuộc sống

Trân trọng cảm ơn!

NHẬT KÝ HÀNH TRÌNH

Đoàn tham quan với 110 sinh viên khoa Tài Nguyên và Môi Trường khóa K19 vàK20 chúng em cùng các thầy đã háo hức có mặt tập trung từ sớm vào lúc 5h00 sángngày 29/12 để chuẩn bị cho một chuyến tham quan 4 ngày 3 đêm tại Đà Lạt thànhcông tốt đẹp theo lịch trình sau:

29/12 Trạm xử lý nước thải khu Công nghiệp Long Thành

Vườn quốc gia Bidoup

Cơ sở sản xuất Rau SạchTham quan Hồ Tuyền Lâm

NHÀ MÁY XỬ LÝ NƯỚC THẢI ĐÀ LẠT

1 Tổng quan nhà máy

1.1 Lịch sử hình thành nhà máy

Hệ thống xử lý nước thải tập trung là một hạng mục thuộc Dự án Vệ sinh thànhphố Đà Lạt, thực hiện theo hiệp định ký kết năm 2000 giữa Chính phủ Đan Mạch vàViệt Nam Được khởi công xây dựng từ 26/03/2003 hoàn thành và đưa vào hoạt động10/12/2005 Từ 04/2007 Hệ thống xử lý nước thải tập trung tách ra và là thành viêntrực thuộc Công ty TNHH Cấp thoát nước Lâm Đồng đồng thời đổi tên thành Xínghiệp quản lý nước thải Đà Lạt Từ 01/07/2018 Xí nghiệp quản lý nước thải thuộccông ty Cổ phần Cấp thoát nước Lâm Đồng

1.2 Vị trí

Nhà máy xử lý được bố trí cách thành phố Đà Lạt 3 km Khu đất xây dựng nhàmáy, trước đây sử dụng cho hoạt động canh tác nông nghiệp, có nơi có độ dốc thoảinhưng có nơi có độ dốc cao Độ dốc của mặt bằng xây dựng thuận lợi cho dòng chảythủy lực trong nhà máy Địa chỉ: đường Kim Đồng, Phường 6, Đà Lạt

1.3 Chức năng

Nhà máy xử lý nước thải (NMXL) là mắt xích cuối cùng của chuỗi Các côngtrình nước thải của thành phố Đà Lạt với công suất 7.400m3 /ngày đêm Chức năngcủa NMXL là bảo đảm toàn bộ nước thải thô đã được thu được xử lý đạt yêu cầu trướckhi đổ vào suối Cam Ly Nước đã được xử lý từ nhà máy thoát ra hạ lưu suối Cam Lyđạt tiêu chuẩn loại B theo QCVN 14:2008-BTNMT

1.4 Sơ đồ tổ chức

1.5 Hệ thống thu gom nước thải

Nguồn phát sinh nước thải: Nước thải được đưa về xí nghiệp xử lý là nước thải

bỏ sau khi sử dụng cho các mục đích sinh hoạt của cộng đồng: tắm, giặt giũ, tẩy rửa,

vệ sinh cá nhân, nhà vệ sinh… Nước được thải ra của khoảng 7.400 căn hộ trong khuvực trung tâm thành phố

Sơ đồ đấu nối hộ gia đình: Nước thải sinh hoạt từ các hộ gia đình ở khu vựctrung tâm thành phố gồm các phường 1,2, một phần phường 5, 6 và 8 sẽ được kết nốivào hệ thống đường ống thu gom nước thải đưa về Nhà máy xử lý nước thải Mạnglưới tuyến cống chính gồm khoảng 45 km đường ống PVC và ống HDPE (đường kính

150 – 600 mm), 01 trạm bơm chính, 07 trạm bơm nâng và hệ thống đường ống áp lực

Hệ thống cống được xây dựng tách riêng biệt với hệ thống ống thoát nước có sẵn

Trạm bơm chính: được xây dựng trên đường Nguyễn Thị Định với công suất500m3 /h bao gồm bể chứa ngầm lắp đặt 3 máy bơm công suất 250 m3 /h (2 máy bơmhoạt động đồng thời, 1 máy bơm dự phòng); 1 máy phát điện dự phòng; 1 trạm biến áp

250 KVA, 1 phòng trực 26 - Nước thải sinh hoạt của các hộ trong khu vực được thuvào hệ thống cống và sau đó chảy tập trung về trạm bơm chính Từ trạm bơm chínhnước được bơm về xí nghiệp xử lý trong đường ống áp lực

Trạm bơm nâng: 07 trạm bơm nâng được lắp đặt tại các khu vực có địa hìnhthấp để bơm nước thải về trạm bơm chính Trạm bơm nâng được lắp đặt tại các đường:Đinh Tiên Hoàng (trạm số 1); Phan Đình Phùng (trạm số 2); dọc suối Cam Ly (trạm

số 3 và

4); Nguyễn Thái Học (trạm số 5); Nguyễn Văn Cừ (trạm số 6); Nguyễn Công Trứ (trạm

số 7)

1.6 Công nghệ xử lý

Quy trình công nghệ sản xuất: gồm 02 modul (modul 1: công suất 7.400

m3/ngày.đêm, modul 2: công suất 5.000 m3/ngày.đêm)

+ Modul 1: Nước thải→ ngăn tiếp nhận→ song chắn rác→ bể lắng cát→ songchắn rác tinh→ hố phân chia lưu lượng → bể lắng Imhoff →bể lọc sinh họchiếu khí→Nước thải 1

+ Modul 2: Nước thải→ ngăn tiếp nhận→ song chắn rác→ bể lắng cát→ songchắn rác tinh→ hố phân chia lưu lượng→ bể lắng Imhoff→ bể lọc sinh họcABF→ Nước thải 2 Nước thải 1 + Nước thải 2→bể lắng thứ cấp→ hồ hiếukhí→ hồ ổn định→ bể khủ trùng→ suối Cam Ly

Thuyết minh quy trình:

Nước thải từ lò mổ, nước thải khu chung cư được tập trung về bể kỵ khí ABR.Sau khi xử lý sơ bộ tại bể ABR, nước thải lần lược chảy qua các ngăn kỵ khí của bể.Nước thải sau bể ABR chảy vào hố bơm bùn, hố có 2 bơm hoạt động luân phiên đểbơm nước vào ngăn tiếp nhận, tại đây hòa trộn cùng với nước thải sinh hoạt dẫn từthành phố về Sau đó nước thải được đưa vào song chắn rác và bể lắng cát ngang đểloại bỏ rác cặn, tránh gây tắc nghẽn và cản trở các công trình xử lý sinh học phía sau.Sau đó nước thải được đưa đến hố phân chia lưu lượng rồi vào bể Imhoff Hố phânchia lưu lượng có 2 ngăn, công suất của mỗi ngăn lần lượt là 7.400 m3/ ngđ (giai đoạnI) và 5.000 m3/ ngđ (giai đoạn II) Tại bể Imhoff (giai đoạn II) xảy ra quá trình lắng và

ủ lên men yếm khí bùn cặn để làm trong nước Nước thải sau xử lý từ bể Imhoff đượcdẫn đến bể lọc sinh học kỵ khí ABF (công suất 5.000 m3/ ngđ) Bể lọc sinh học cónhiệm vụ loại bỏ các chất bẩn nhờ quá trình phân hủy các chất hữu cơ, vô cơ có trongnước thải Sau đó nước thải được dẫn đến bể lắng thứ cấp để loại bỏ cặn trong quátrình xử lý trước đó Một phần nước thải sau lắng sẽ được bơm ngược về bể lọc sinhhọc TF (giai đoạn I) Nước thải sau xử lý sẽ chảy qua hồ hiếu khí, hồ hoàn thiện, hồkhử trùng Hồ hiếu khí bố trí các thiết bị khuấy trộn làm thoáng, tăng khả năng tiếp

xúc của nước thải với không khí

tạo điều kiện để xử lý amoni trong nước thải Hồ xử lý triệt để có chức năng là diệt cácloại vi khuẩn gây bệnh Cuối cùng nước thải được khử trùng bằng clo để đạt tiêu chuẩncho phép trước khi xả ra suối Cam Ly Bùn từ bể lắng cát, bể ABR, bể Imhoff, bể lọcsinh học ABF và bể lắng thứ cấp được đưa đến sân phơi bùn để xử lý Nước thu được

ở sân phơi bùn sẽ tự chảy về hố bơm bùn và tiếp tục xử lý theo quy trình Đường ống

xả tắt đã được cắt bỏ ngày 08/10/2019 theo nội dung biên bản thanh tra về bảo vệ môitrường ngày 25/09/2019 của Đoàn thanh tra Tổng cục môi trường

Hình 1 Sinh viên được giới thiệu về quy trình

Ghi chú:

Bể lắng cát

Song chắn rác tinh

7.400 m³/ngày

Hố phân chia lưu lượng

2 Chức năng, cấu tạo và vận hành

2.1 Hệ thống lưới chắn rác

2.1.1 Chức năng

Lưới chắn rác dựa trên phương pháp xử lý cơ - lý học để loại bỏ các chất khôngtan và một phần các chất dạng keo trong nước thải Các chất thô như que, củi, giấy,giẻ… được giữ lại Nó có tác dụng bảo vệ hệ thống bơm, van, đường ống, và các côngtrình phía sau

2.1.2 Cấu tạo, thông số thiết kế

Hệ thống song chắn rác gồm có:

- Ngăn lưới chắn:

Ngăn phân phối là là một ngăn hở xây dựng bằng bêtông với kích thước 1 x 1m

và sâu 3 m Đỉnh ngăn phân phối nằm cao hơn mặt đất 1,7 m Trong ngăn có bố trí mộttấm tràn đặt cao hơn đáy ống trong hố van 1,7m

- Lưới chắn rác thô:

Chức năng: Lưới chắn rác thô cho phép cào dọn bằng tay, được dùng để loại bỏ các phần tử lớn không phân huỷ được khỏi nước thải.

Hình 2 Hình ảnh thực tế lưới chắn rác

Hình 3 Mương đặt song chắn rác tinh

Hình 4 Khu vực chứa rác của mương đặt song chắn

Hình 5 Hố phân chia lưu lượng cho bể IMHOFF

Máy cuốn rác bậc thang:

Chức năng: Máy cuốn rác bậc thang vận hành bằng cơ loại bỏ các phần tử nhỏhơn không phân huỷ được ra khỏi nước thải, bảo vệ vật liệu lọc sinh học không bị dơbẩn Nếu không sẽ có nhiều nguy cơ sàn đỡ vật liệu lọc nhựa sẽ bị tắc nghẽn

Các hạng mục xử lý Đơn vị Thông số thiết kếVận tốc giữa các thanh m/s 0.8

- Máy cuốn rác:

Việc khởi động và dừng lưới chắn rác bậc cấp được điều khiển theo thời gianbởi một thiết bị cảm biến mực nước trong mương lưới chắn rác Khi rác đọng nhiềutrên lưới bậc thang, mực nước dâng cao, cảm biến sẽ báo động và truyền tín hiệu đếnlưới bậc thang, lưới bậc thang tự khởi động thu rác và chuyển đến một băng chuyền(vít tải) hình xoắn ốc Tại đây rác được tách nước và đưa đến thùng chứa

- Máy cuốn, ép rác(vít tải) được vận hành ở chế độ tự động.

Nhân viên vận hành phải chú ý kiểm tra sự ổn định: tiếng ồn, độ rung, nhiệt độthân máy Nếu phát hiện máy cuốn rác vận hành liên tục trên 1h thì lập tức kiểm tradòng chảy qua máy và có biện pháp xử lý kịp thời Kiểm tra rác có được ép khỏi thùngchứa dễ dàng không.trên vít tải có vật lạ hay tiếng động lạ gì không

Lưu ý: các thiết bị chuyên dùng phục vụ việc vớt rác phải để đúng vị trí thuậnlợi nhất cho việc vớt rác khi cần thiets, không sử dụng nó vào mục đích khác cũng như

để không đúng nơi quy định

Hệ thống song chắn rác hoạt động hiệu quả:

- Rác và các chất thải rắn có kích thước lớn được tách ra khỏi nước thải

- Hệ thống cuốn rác bằng cơ khí hoạt động ổn định

- Việc thu gom tác bằng thủ công thuận lợi

- Đảm bảo mực nước trước lưới chắn chỉ được cao hơn mặt nước ở sau củalưới 15-20cm

2.1.4 An toàn và sự cố

An toàn: công nhân vệ sinh, công nhân vận hành phải mang dụng cụ bảo hộ lao

động cá nhân khi làm việc: găng tay, ủng và khẩu trang phòng độc; sau đó vệ sinhsạch sẽ bản thân khi hòan tất công việc

Sự cố:

Loại bỏ rác chắn không được tốt Tăng tần suất dọn bỏ rác

Sự cố tràn nước: Khi nước thải từ mạng

lưới được cấp trở lại (sau khi bảo dưỡng

định kỳ hoặc khắc phục sự cố) thường

mang theo một lượng rác lớn và lưu

lượng lớn nên gây nghẹt ở các song

chắn rác, gây tràn nước thải chưa xử lý

Thứ tự ưu tiên như sau: mở van xảbypass, cào rác cho sạch trên lưới chắn,nhận báo động, đóng van xả bypass

Lưu ý: khi mực nước trong ngăn lưới

chắn thấp hơn cảm biến số 1 thì mới

2.2 Bể lắng cát

2.2.1 Chức năng

Trong nước thải thường chứa nhiều các tạp chất vô cơ không hòa tan có vận tốclắng chìm cao, đường kính lớn hơn 0,1mm như cát, sỏi, xỉ…Các tạp chất này sẽ làmtắc nghẽn đường nước và tăng mức độ bào mòn trong các bộ phận chuyển động quay,các ống các van…

Bể lắng cát ngang được thiết kế để loại bỏ các hạt không phân huỷ này, bảo vệcác thiết bị máy móc khỏi bị mài mòn, giảm sự lắng đọng các vật liệu nặng trong ống,kênh mương dẫn… giảm số lần súc rửa các bể phân hủy cặn do tích tụ quá nhiều cát

2.2.2 Cấu tạo, thông số thiết kế

Ngăn lắng cát cũng được xây dựng dụng hở và bằng bêtông với chiều dài 17,8 m

và chiều rộng 1 m/mương Ngăn gồm có ba mương lắng sạn cát, mỗi ngăn đều có cửachặn

Thông số thiết kế:

Lưu lượng qua mương m3/h 252 – 504

2.2.3 Vận hành

Ngăn lắng sạn cát được chia thành 3 mương riêng biệt Vận hành luân phiên 2ngăn trong khi ngăn thứ ba để dự phịng và tiến hành xả cạn vệ sinh hằng tuần 2 ngănlắng cát vào thứ 2 và thứ 6 hoặc khi cĩ lượng cát lớn hơn 0.65m (tính từ dưới đáy lên),hoặc khi cĩ hiện tượng nổi bọt nhiều trong ngăn lắng cát

Nhân viên vận hành ca 3 ngày thứ Chủ nhật và thứ 5 cĩ nhiệm vụ xả cạn 1ngăn lắng cát cần làm vệ sinh trước khi giao ca, nhân viên vận hành ca 1 ngày thứ 2 vàthứ 6 xả cạn ngăn cịn lại Trong quá trình xả bể lắng cát nhân viên vận hành phải kiểmtra nước xả tránh cát theo nước xả xuống bơm bùn Trong giai đoạn xả và dừng vệ sinhngăn lắng cát nhân viên vận hành báo cho trạm bơm để khơng vận hành cùng lúc 2bơm

Trình tự xả ngăn lắng cát:

 Kiểm tra đĩng van xả của ngăn lắng cát dự phịng

 Mở van nước vào đưa ngăn lắng cát dự phịng vào chế độ vận hành

 Đĩng các van mước vào 2 ngăn lắng cát cần làm vệ sinh

 Mở từ từ từng nấc van xả nước của ngăn lắng cát cần làm vệ sinh,kiểm tra khơng cho cát theo nước xả ra ngồi

 Đĩng van xả nước và tiến hành cơng tác vệ sinh

 Mở van cho nước vào thêm một ngăn, ngăn cịn lại dự phịng

Cơng tác vệ sinh ngăn lưới chắn đầu vào: tiến hành 1 lần/tháng Nhân viên vậnhành báo trạm bơm ngưng hoạt động các bơm trong khoảng 2h, mở van xả bypass đầuvào Cơng nhân tiến hành vệ sinh làm sạch cát đọng lại ở ngăn lưới chắn, cĩ sự hỗ trợcủa xe Bobcat

2.2.4 An tồn và sự cố

An tồn: cơng nhân vệ sinh, cơng nhân vận hành phải mang dụng cụ bảo hộ lao

động cá nhân khi làm việc: găng tay, ủng và khẩu trang phịng độc; sau đĩ vệ sinh sạch

sẽ bản thân khi hồn tất cơng việc

Sự cố:

Khối lượng chất hữu cơ lắng nhiều

Kiểm tra lưu lượng trong bể lắng Lưulượng phải là khoảng 0,3m/s

Tăng lưu lượng chảy qua bể

Có mùi, xuất hiện bông bùn màu đen

Tăng cường tần suất xả dọn bể

Bề mặt dòng chảy trong bẻ xuất hiện sự

nhấp nhô cục bộ, quan sát rõ nhất vào

thời điểm giờ nước về ít

Do cát đọng vì vậy phải nạo vét, hạn

chế cát trôi ra khỏi bể

Bề mặt dòng chảy trong bể xuất hiện

màng nhầy, do nước thỉa có lẫn dầu mỡ,

các chất tính bề mặt

Tiến hành vớt ngay, tránh ảnh hưởngtiêu cực cho ống, các thiết bị trên đườngống cũng như các công đoạn phía sau.Các thiết bị cơ khí (van phay, van xả )

Chức năng của bể này là loại bỏ các tạp chất lơ lưng còn lại trong nước thải sau khi

đã qua các công trình xử lý trước đó Việc xây dựng các bể Imhoff đặc biệt này có 2mục đích:

- Lắng sơ cấp bằng cách để chất thải lắng xuống trong ngăn bên trên.

- Ổn định chất lắng (bùn) từ bên trên qua quy trình phân hủy kỵ khí trong ngănbên dưới

2.3.2 Cấu tạo, thông số thiết kế

Bể Imhoff đựơc chia thành hai bể chính riêng biệt giống nhau Phần sâu nhấtcủa bể là 10.9m Đỉnh bể nằm cao hơn mặt đất 1m Hai bể lớn lại được chia thành hai

bể nhỏ Bốn bể nhỏ mỗi bể đều bao gồm:

Hai ngăn lắng bên trên được thiết kế với tải lượng bề mặt là 1m/giờ và thời gian lưulại là 2 tiếng đồng hồ

- Một ngăn phân hủy bên dưới với ba phễu thu bùn và tách bùn Ngăn phân hủyđược thiết kế với thời gian lưu lại để phân hủy là 45 ngày

- Đường ống và mương phân phối cho nước thải vào

- Đường ống và mương xả nứơc thải đã qua lắng

- Đường ống và van xả bùn

2.3.3 Vận hành

Phân phối nước vào các ngăn lắng: phảo đảm bảo việc phân phối nước vào các

bể và thu nước ra là đều nhau: điều tiết các van vào các bể, máng thu nước ra ở các bểcùng cốt, quan sát mức nước ra ở các máng

Ngăn lắng bùn: loại bỏ hàng ngày mỡ nhờn, váng và chất rắn nổi Cạo vệ sinh hằng tuần thành và đáy nghiêng của ngăn lắng bùn bằng cây sào có gắn ống nước để

xịt rửa, loại bỏ các chất bám dính

Ngăn lên men phân huỷ: xịt nước qua ống bùn cặn để trộn bùn cặn đã phân huỷ

Xả bùn: phải đựơc tiến hành trước khi bùn cặn lên tới mức 0,45m bên dưới khe

hở trong ngăn phân huỷ, nên xả bùn thường xuyên từng ít một tốt hơn là khối lựơnglớn trong thời gian dài, rút bỏ bùn cặn với tốc độ chậm đều đặn để tránh mức bùnxuống không đều khiến bùn cặn chưa hoàn toàn phân huỷ và chất lỏng giữ lại bên trênbùn cặn cũng bị rút ra khỏi bể, sau mỗi lần xả bùn, đường ống xả bùn cặn phải đựơcxịt nước và thoát xả để ngừa bùn cặn đóng cứng làm nghẹt ống

Nhân viên vận hành tiến hành xả bùn và xáo bùn ngăn phân hủy bể Imhoffkhông quá 10 ngày cụ thể như sau: xả bùn phân hủy 2bể Imhoff vào các thứ 2 hằngtuần