Tiểu luận đạo đức kinh doanh đề tài alibaba bê bối quản lý cấp cao quấy rối tình dục nhân viên

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ  ĐẠO ĐỨC KINH DOANH BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ Đề tài Alibaba Bê bối quản lý cấp cao quấy rối tình dục nhân viên GVHD Dương Thị Thuý Quỳnh Lớp học phần IBS3001 3 N[.]

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ



ĐẠO ĐỨC KINH DOANH - BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ

Đề tài: Alibaba - Bê bối quản lý cấp cao quấy rối tình dục nhân viên

GVHD: Dương Thị Thuý Quỳnh Lớp học phần: IBS3001_3

NHÓM 2

Thành viên:

1 Trần Thị Gia Phương 45K01.4

2 Lê Thị Bảo Ngọc 46K01.4

3 Hoàng Thị Hà Vi 46K01.2

4 Trương Diễm Quỳnh 46K01.4

5 Đoàn Thị Anh Thư 46K01.4

MỤC LỤC

1 Tóm tắt chủ đề/ sự việc 2

2 Xác định các bên hữu quan: 3

3 Nhận diện, trình bày bản chất của vấn đề (vô) đạo đức/ trách nhiệm xã hội dựa trên tác động của các hành vi hoặc của sự việc đến các bên hữu quan 3

3.1 Đối tượng bên trong 3

3.2 Đối tượng bên ngoài 5

4 Xác định nguyên nhân 7

4.1 Chủ nghĩa vị kỷ 7

4.2 Chủ nghĩa vị kỷ trong sáng 8

4.3 Chủ nghĩa vị lợi 9

4.4 Thuyết đạo đức tương đối 10

4.5 Thuyết đạo đức hành vi 11

4.6 Thuyết đạo đức nhân cách 12

5 Nhận xét cách xử lý và phản ứng 12

5.1 Nhân viên của công ty 12

5.2 Ban lãnh đạo của Alibaba 13

5.3 Cộng đồng 15

5.4 Giới truyền thông 15

5.5 Đối thủ cạnh tranh 16

5.7 Khách hàng 16

5.8 Gia đình của nạn nhân 17

6 Đề xuất cách giải quyết/ Bài học kinh nghiệm: 17

6.1 Đưa ra cách giải quyết 17

6.2 Bài học kinh nghiệm 18

Tài liệu tham khảo: 19

1 TÓM TẮT CHỦ ĐỀ/ SỰ VIỆC

Alibaba (hay còn gọi là Công ty Hữu hạn Cổ phần Tập đoàn Alibaba) là một tập đoàn về thương mại điện tử nổi tiếng trên toàn thế giới, được thành lập bởi Jack Ma vào năm 1999, có trụ sở chính đặt tại Hàng Châu, Chiết Giang, Trung Quốc

Tuy nhiên vào năm 2021, với bê bối ép rượu và quấy rối tình dục nhân viên nữ ở Alibaba - biểu tượng công nghệ tại Trung Quốc đã gây chấn động dư luận không chỉ

ở nước này mà còn trên toàn thế giới về văn hóa tại nơi làm việc của các công ty, tập đoàn Và cụ thể sự việc này xảy ra như thế nào?

Năm 2021, trên mạng xã hội có một bài viết của một nữ nhân viên Alibaba tố cáo ngày 27/7/2021, cô bị một khách hàng không rõ danh tính và ông Wang - quản lý đã quấy rối, cưỡng hiếp cô trong một buổi gặp gỡ khách hàng tại Tế Nam

Theo đó, vị khách hàng này đã hôn cô Vào sáng hôm sau, sau khi ngủ dậy, cô trong tình trạng khỏa thân ở phòng khách sạn và không còn nhớ những sự kiện tối qua Ngoài ra, trên sàn nhà có áo quần của cô và hộp bao cao su đã mở Và theo camera giám sát thu được từ cảnh sát, ông Wang đã vào phòng khách sạn cô 4 lần

Ngay sau đó, cô đã tố cáo việc này lên quản lý cấp cao và được chấp nhận về yêu cầu sa thải quản lý Wang, Tuy nhiên, vào phút cuối phòng nhân sự đã thay đổi Vì thấy khiếu nại của mình không được xem xét kỹ càng, cô đã dùng loa để tố cáo vụ việc này tại nhà ăn Hàng Châu, nhưng đã bị lực lượng an ninh của Alibaba ngăn chặn

Cô quyết định đăng bức tâm thư tố cáo dài 11 trang lên mạng xã hội sau khi nhận thấy công ty không giải quyết cho mình Ngay sau khi được đăng lên, bức tâm thư

đã lan truyền mạnh mẽ trên các trang mạng xã hội tại Trung Quốc

Ngày 09/8, Alibaba đã cho thôi việc quản lý cũng như hai quản lý cấp cao sau khi người quản lý đã thừa nhận đã có hành vi tấn công tình dục với nhân viên nữ Ngoài ra, tập đoàn này còn ban hành một bản ghi nhớ nội bộ cho các nhân viên để ngăn chặn các tình trạng quấy rối tình dục và các chính sách khắt khe trong chính sách

để tạo văn hóa làm việc chuyên nghiệp và an toàn cho nhân viên Trên trang mạng nội

bộ của Alibaba, giám đốc điều hành Daniel Zhang đã đăng lời xin lỗi cũng như cam kết gia tăng trách nhiệm đối với các nhân viên nữ trong toàn công ty

Cảnh sát đã vào cuộc khi biết đến lời tố cáo này và yêu cầu Alibaba cam kết hợp tác điều tra Ngày 06/09, Viện kiểm sát nhân dân quận Hoài Lâm, Tế Nam đã quyết định không bắt giữ vì người bị tố cáo có hành động khiếm nhã nhưng không cấu thành tội và chấm dứt cuộc điều tra

Qua bê bối này, chúng ta đã thấy một phần chìm trong tảng băng nổi khổng lồ trong văn hóa làm việc tại các tập đoàn, công ty lớn tại Trung Quốc Alibaba đang phải

quản lý cưỡng hiếp, và còn gây khủng hoảng nội bộ tại tập đoàn Vấn đề này đã đẩy giá cổ phiếu của công ty xuống mức thấp và đe dọa sự tồn vong của tập đoàn

2 XÁC ĐỊNH CÁC BÊN HỮU QUAN

2.1 Đối tượng bên trong

 Nhân viên của công ty

 Nhân viên trực tiếp bị quấy rối

 Các nhân viên khác tại công ty

 Ban lãnh đạo của công ty

 Các nhà quản lý

 Giám đốc điều hành

 Các cổ đông của công ty

2.2 Đối tượng bên ngoài

 Khách hàng

 Đối thủ cạnh tranh

 Cộng đồng

 Truyền thông

 Đối với các cơ quan chức năng, chính phủ

 Gia đình của nạn nhân

 Đối tác của Alibaba

3 NHẬN DIỆN, TRÌNH BÀY BẢN CHẤT CỦA VẤN ĐỀ (VÔ) ĐẠO ĐỨC/ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI DỰA TRÊN TÁC ĐỘNG CỦA CÁC HÀNH VI HOẶC CỦA SỰ VIỆC ĐẾN CÁC BÊN HỮU QUAN

3.1 Đối tượng bên trong

a Nhân viên tại công ty

 Đối với nhân viên trực tiếp bị quấy rối:

 Nhân viên nữ bị quấy rối tình dục và ép rượu sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tinh thần, danh dự, gây ám ảnh tâm lý và khủng hoảng về sau

 Khó khăn trong việc tìm kiếm một công việc mới, môi trường phù hợp và lành mạnh khi trước đó cô đã có tâm lý sợ hãi, ác cảm, mất niềm tin với các công ty lớn

 Có xu hướng sợ sệt, ngại giao tiếp với mọi người xung quanh đặc biệt là người khác giới

 Khi đi công tác, gặp gỡ với nhiều đối tác cô sẽ có thái độ dè dặt, cẩn trọng, không thoải mái khi tiếp xúc gần hay xảy ra các tình huống tương

 Đối với các nhân viên khác tại công ty:

 Các nhân viên khác trong công ty sẽ có tâm lý sợ hãi, chán nản khi làm việc trong một môi trường “tình dục hóa phụ nữ”, điều này khiến cho hiệu suất công việc bị giảm đi đáng kể Đồng thời, khi gặp gỡ khách hàng hay

đi công tác, nhân viên sẽ có tâm lý dè dặt, không thoải mái và cẩn trọng hơn để tránh những tình huống tương tự xảy ra

 Mất niềm tin vào các công ty lớn

 Có xu hướng nhảy việc, từ bỏ công việc hiện tại vì cảm thấy không an toàn, khủng hoảng khi làm việc trong một môi trường không lành mạnh, thường xuyên có những hành vi, cử chỉ không tôn trọng nhân viên từ những nhà quản lý cấp cao

b Các nhà quản lý

 Đối với nhà quản lý là ông Wang:

 Nhà quản lý là ông Wang sẽ bị sa thải và bị truy cứu trách nhiệm pháp lý

vì có những hành vi không đúng mực với nhân viên nữ

 Uy tín, danh tiếng bị sụt giảm nghiêm trọng

 Bị chỉ trích, đánh giá là người vô đạo đức, đồng nghiệp, đối tác sẽ có cái nhìn không thiện cảm về ông

 Hành vi của ông gây ảnh hưởng đến văn hóa công ty, danh tiếng của công ty trở nên xấu đi trong mắt khách hàng và nhà cung cấp

 Khó tìm được công việc mới khi sự việc bị phơi bày trước công chúng

 Đối với các nhà quản lý khác trong công ty:

 Bị chỉ trích, phê phán, đánh mất niềm tin tưởng của nhân viên cũng như khách hàng dành cho công ty khi đã nhận được báo cáo về sự việc nhưng lại không giải quyết mà im lặng bao che cho hành vi xấu đó

 Tốn nhiều thời gian, chi phí hơn để xem xét và tổ chức lại các quy định trong làm việc và quyền lợi đối với nhân viên nữ

c Giám đốc điều hành

 Giám đốc điều hành công ty là Daniel Zhang sẽ bị khiển trách vì giải quyết vấn đề quá muộn và thiếu chuyên nghiệp khi nhận được thông báo sự việc

 Phải chịu trách nhiệm pháp lý

 Mất đi nhiều cơ hội làm ăn

 Uy tín, danh dự cá nhân bị sụt giảm đồng thời ảnh hưởng đến danh tiếng của công ty trên thị trường

 Niềm tin, sự tin tưởng và tôn trọng của nhân viên đối với giám đốc điều hành từ trước đến nay bị sụt giảm

d Các bên cổ đông của công ty

 Bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi, uy tín của doanh nghiệp với công chúng và các đối tác kinh doanh

 Giảm đi doanh thu và lợi nhuận khi khách hàng mất lòng tin vào thương hiệu

 Đánh mất hình ảnh tốt đẹp của doanh nghiệp trong mắt khách hàng, gây ảnh hưởng tới hành vi mua của khách hàng sau này

 Mất chi phí để Alibaba nghiên cứu và sắp xếp lại hệ thống quản lý của doanh nghiệp Công ty mất uy tín có thể khiến các cổ đông rút bớt vốn đầu

tư hoặc tạo sức ép lên lãnh đạo công ty

 Nếu công ty niêm yết trên sàn chứng khoán thì khả năng cao cổ phiếu của công ty bị sụt giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nguồn vốn và thu nhập của các nhà đầu tư

3.2 Đối tượng bên ngoài

a Khách hàng

 Lo lắng, hoang mang khi đã và đang sử dụng sản phẩm, dịch vụ của công

ty Alibaba

 Mất niềm tin vào công ty Internet hàng đầu trên thị trường

 Ảnh hưởng tâm lý khách hàng, đặc biệt với khách hàng nữ khi làm họ nhớ tới phong trào #Metoo Khách hàng có cái nhìn tiêu cực khi những hành vi trên xâm phạm quyền phụ nữ

 Khi đi làm việc, gặp gỡ đối tác thì khách hàng sẽ trở nên cẩn thận hơn trong lời nói cũng như hành động vì có thể điều này sẽ có thể xem như là hành động quấy rối tình dục

 Tác động vào nhận thức người dùng Họ sẽ cẩn thận hơn trong việc lựa chọn đối tác có hình ảnh thương hiệu lành mạnh và có liên quan đến các hành vi quấy rối tình dục, coi thường phụ nữ

b Đối thủ cạnh tranh

 Nâng cao vị thế, có thêm cơ hội phát triển trên thị trường khi loại bớt được một đối thủ

 Thu hút và có thêm nhiều khách hàng mới, giúp tăng doanh thu và phát triển bền vững

 Tuy nhiên, kinh doanh trở nên khó khăn hơn khi vì bị đánh đồng là văn hóa công ty cũng có thể tiềm ẩn những hành vi quấy rối đối với nhân viên

nữ như công ty Alibaba

 Có thể bị các cơ quan thanh tra kiểm tra thường xuyên và kỹ càng hơn => ảnh hưởng đến công việc, uy tín

 Tốn nhiều thời gian, chi phí để kiểm tra, xem xét và tổ chức lại các chính sách văn hóa của công ty, đặc biệt là quy định ứng xử phù hợp với nhân viên nữ

c Cộng đồng địa phương:

 Mất niềm tin, nghi ngờ về môi trường công sở tồi tệ của các công ty lớn kinh doanh thương mại bởi theo ấn tượng của thế giới bên ngoài, những người khổng lồ Internet phải là những công ty có nền quản trị tiên tiến và hiện đại hơn trong tất cả các doanh nghiệp

 Về mặt tích cực, chủ động lên tiếng mạnh mẽ trước những hành vi không đúng chuẩn mực đối với phụ nữ Đặc biệt, cộng đồng mạng có những bài viết lên tiếng bảo vệ nạn nhân cũng như lan truyền sự việc giúp nạn nhân

có thể giải quyết nhanh chóng hơn

d Truyền thông:

 Có cơ hội đăng tin, viết bài liên quan đến sự việc

 Những trang báo, tạp chí từng đưa tin tốt về công ty Alibaba sẽ bị phản ánh, chỉ trích vì đưa tin không đúng sự thật

e Đối với các cơ quan chức năng, chính phủ

 Đối mặt với nhiều chỉ trích trong công tác quản lý, đồng thời mất uy tín trong mắt người lao động

 Mất nhiều thời gian hơn để nỗ lực thay đổi các chính sách quy định chặt chẽ hơn về quyền lợi của người lao động cũng như nạn quấy rối ở các công ty và mức phạt thích đáng và thi hành một cách chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, đặc biệt là nữ giới

 Đồng thời phải tăng cường thanh tra, rà soát và đưa ra các biện pháp xử

lý mạnh ngăn chặn các tình huống tương tự xảy ra trong tương lai

f Đối tác của Alibaba

 Các đối tác bán hàng, nhãn hàng đăng ký kinh doanh trên sàn thương mại điện tử của Alibaba cũng chịu ảnh hưởng đến uy tín vì bị người tiêu dùng đánh đồng và đặt ra nghi vấn về việc có hệ sinh thái cũng như môi trường làm việc giống Alibaba

 Việc Alibaba giảm uy tín cũng ảnh hưởng đến doanh thu của họ vì khách hàng có xu hướng tẩy chay thương hiệu và không mua các sản phẩm trên sàn nữa

 Họ sẽ phải cân nhắc về việc hợp tác lâu dài với Alibaba và phải tốn nhiều thời gian và công sức hơn để tìm kiếm các kênh thương mại điện tử thay thế

g Gia đình của nạn nhân:

 Có thái độ bức xúc, tức giận khi người thân của mình bị gây tổn hại đến thân thể, tinh thần

 Ảnh hưởng đến kinh tế gia đình, mất nguồn thu nhập vì người thân bị mất việc

 Bị mọi người xung quanh bàn tán, chỉ trích vì cho rằng nạn nhân có đạo đức không tốt

 Có thể kiện công ty và các đối tượng trực tiếp liên quan

4 XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN

Như mọi vấn đề khác, việc để tình trạng quấy rối nơi công sở bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau Tất cả các nguyên nhân có thể được phân tích và lý giải qua các triết lý đạo đức - niềm tin mà mỗi người có được trong việc quyết định tính đúng – sai của vấn đề này

4.1 Chủ nghĩa vị kỷ

a Nguyên nhân bên trong

 Quản lý và khách hàng hành động ép rượu và lạm dụng tình dục với nhân viên

nữ vì lợi ích cá nhân với mục tiêu thỏa mãn ham muốn tình dục và thể hiện quyền lực của mình Họ xâm phạm quyền lợi và danh dự của nhân viên nữ, gây tổn hại đến sức khỏe, tinh thần và danh dự của nhân viên nữ

 Quản lý cấp cao và khách hàng xem nhẹ quyền con người của nhân viên nữ nên không kiềm chế và kiểm soát được bản thân khi có rượu Họ chỉ quan tâm đến việc làm thế nào để thỏa mãn được bản thân mà bỏ qua những thiệt hại của nhân viên nữ khi bị họ thực hiện hành vi quấy rối tình dục

 Quản lý cấp cao không quan tâm đến thiệt hại về lâu dài vì ông ta nghĩ rằng bản thân vẫn tiếp tục làm việc ở công ty vì có các nhà lãnh đạo cấp cao chống lưng Ông ta nghĩ rằng không thể bị đuổi việc mà còn có khả năng làm cho nạn nhân

im lặng, không tố cáo ông ta hay “bóc trần” sự việc khiến công ty lao đao

 Khách hàng không quan tâm đến thiệt hại về lâu dài vì ông ta nghĩ rằng mình đang ở vị thế cao hơn nhân viên nữ kia Ông ta nghĩ rằng việc vạch trần khách

hàng - đối tác làm ăn lớn của công ty - là một việc mà nhân viên nữ kia không dám làm nếu không muốn bị mất việc hay bỏ tiền đền bù cho dự án

 Nhân sự trong công ty thì thiếu nhận thức cũng như kiến thức, họ chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, tiếp tục đi làm và nhận lương mà không quá để tâm đến mọi thứ xung quanh, những người xung quanh, đồng nghiệp họ có vi phạm đạo đức hay không và cũng không có thái độ đấu tranh vì lẽ phải Họ không nhận thức sự

vô tâm của mình đã gây ảnh hưởng lớn đến tinh thần của nạn nhân cũng như đã

để lại hình ảnh xấu trong lâu dài về nhân sự tại tập đoàn lớn như Alibaba

 Các nhà quản lý cấp cao muốn che đậy mà phớt lờ nhân viên, bao che cho hành động của quản lý cấp dưới, thể hiện sự không công bằng mà không nghĩ đến hậu quả lâu dài khi vụ việc không được giải quyết ổn thỏa

b Nguyên nhân bên ngoài

 Khi tham gia các buổi tụ tập có sử dụng rượu bia, nạn nhân chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt là được thăng tiến trong công việc nên đã lơ là, không cảnh giác dẫn đến nhận thức và kiến thức của xã hội về tình trạng quấy rối vấn đề tình dục không đầy đủ

 Nữ nhân viên vì sự thăng tiến của mình mà đã đặt lòng tin sai chỗ vào người trong công ty, đặc biệt là quản lý - cấp trên của mình mà không nghĩ tới hậu quả

về sau

 Những tư tưởng lạc hậu, tiêu cực, sai lệch (đặc biệt là tư tưởng trọng nam khinh nữ của người dân Trung Quốc hay quan điểm sai trái rằng “Làm hoa cho người ta hái, làm gái cho người ta trêu”) vẫn tiếp tục tồn tại trong xã hội Trung Quốc thời hiện đại, những người có lối suy nghĩ đó đã bỏ qua đi những hậu quả lâu dài của nó đã khiến cho sự việc xảy ra và tiếp diễn theo cách tồi tệ hơn bao giờ hết

 Bên cạnh đó, cơ quan chức năng có thể không xem trọng việc thanh tra, xử lý

Họ muốn tiết kiệm thời gian, công sức nên đã lơ là nhiệm vụ, không thực hiện rà soát kỹ càng môi trường làm việc tại các tổ chức và để cho vấn nạn quấy rối tình dục tiếp diễn

4.2 Chủ nghĩa vị kỷ trong sáng

a Nguyên nhân bên trong

 Nhân sự trong công ty chọn cách lờ đi sự việc để tiếp tục đi làm và nhận lương

có thể họ đang suy nghĩ cho hình ảnh lâu dài của công ty khi sự việc vỡ lở Họ

có đang suy nghĩ đến quyền lợi lâu dài của bản thân, suy nghĩ cho công việc của những đồng nghiệp khác hay quyền lợi của gia đình mình

 Các nhà quản lý cấp cao chọn cách che đậy cho sự mà phớt lờ nhân viên, bao che cho hành động của quản lý cấp dưới có thể là vì họ nghĩ đến hình ảnh lâu dài của công ty, nghĩ đến công ăn việc làm của các nhân viên công ty có thể bị ảnh hưởng bởi sự việc Bên cạnh đó, họ e ngại xã hội và tầng của họ sẽ bị đánh giá tiêu cực, ảnh hưởng đến bộ mặt của xã hội và tầng lớp đó

b Nguyên nhân bên ngoài

 Tư tưởng “Từ chối là thiếu tôn trọng” đã khắc sâu vào tâm trí của những nhân viên cấp thấp tại các công ty Những cuộc tụ tập ăn uống và sử dụng rượu bia sau giờ làm việc được xem là chìa khóa để xây dựng mối quan hệ trong công việc, và những nhân viên trẻ có tham vọng thăng tiến cao sẽ khó lòng từ chối tham gia những cuộc tụ họp như vậy Bên cạnh đó, ý thức về thứ bậc ở Trung Quốc cũng khá mạnh mẽ, nhân viên thường thể hiện sự tôn trọng của mình với cấp trên bằng cách nâng cốc và cạn chén với bất kỳ lời mời nào Họ lo lắng rằng mình sẽ bị đánh giá là cư xử không đúng mực và bị đối xử không công bằng nếu

từ chối đề nghị uống rượu từ các sếp

 Tư tưởng trọng nam khinh nữ hay quan điểm “Làm hoa cho người ta hái, làm gái cho người ta trêu” đã khắc sâu trong tâm trí của nhân viên nữ trong xã hội Trung Hoa Họ sợ việc đứng lên thay đổi quan điểm trên sẽ làm ảnh hưởng đến danh tiếng của nữ giới trong xã hội mang tính truyền thống quá sâu sắc như Trung Quốc và đe dọa đến sự thuận lợi trong công việc của bản thân hay những nhân viên nữ khác tại công ty

 Sự bất cập của pháp luật và chế tài chưa thật sự hiệu quả trong quá trình ngăn chặn và xử lý các vi phạm về quấy rối không hẳn là vì các nhà chức trách không muốn bảo vệ quyền lợi cho từng các nhân cụ thể mà còn có thể áp dụng trong nhiều trường hợp khác Những người có thực hiện hành vi quấy rối tình dục ít nhiều đều sẽ bị xử phạt và có khả năng răn đe, tuy mức hình phạt không cao đến mức họ có thể tiếp tục phạm tội

4.3 Chủ nghĩa vị lợi

a Nguyên nhân bên trong

 Nhân sự trong công ty chọn cách lờ đi sự việc để tiếp tục đi làm và nhận lương

vì họ nghĩ rằng điều đó sẽ ít nhiều mang lại lợi ích (thường là lợi ích ngắn hạn) cho nhiều nhân viên tại công ty hơn là đứng lên đấu tranh vì quyền lợi của nhân viên nữ bị xâm hại Nếu sự việc bị phanh phui, công việc của nhiều người tại công ty có thể bị ảnh hưởng bởi vụ việc do danh tiếng công ty giảm sút Bên cạnh đó, nhiều người cũng mất thời gian tham gia điều tra để làm rõ vụ việc và