Thực trạng chung trong tổ chức không gian và hình thái kiến trúc trong các công trình, dự án du lịch nghỉ dưỡng tại tỉnh Quảng Ninh .... Giới thiệu về không gian Quy hoạch, Cảnh Quan, Ki
Trang 1NGUYỄN VIỆT ANH
NGHỈ DƯỠNG LEGACY YÊN TỬ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2NGUYỄN VIỆT ANH
KHOÁ: 2020-2022
NHẬN DIỆN GIÁ TRỊ TÍNH BẢN ĐỊA KHU DU LỊCH
NGHỈ DƯỠNG LEGACY YÊN TỬ
Chuyên ngành: Kiến Trúc
MÃ SỐ: 8.58.01.01
LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PSG.TS.KTS.VŨ HỒNG CƯƠNG
HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn đến Ban giám hiệu, khoa Đào tạo sau đại
học, phòng Quản lý - đào tạo và khoa Kiến trúc Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội
đã truyền đạt nguồn kiến thức quí báu và giúp đỡ tôi trong suốt hai năm học qua
Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới PGS.TS.KTS
Vũ Hồng Cương , người thầy đã tận tình dìu dắt, hướng dẫn, tạo điều kiện giúp tôi
trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp
Xin cảm ơn các anh chị lãnh đạo các sở ban ngành có liên quan đến đề tài luận
văn của tôi đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình điều tra khảo sát, thu thập số liệu
để thực hiện luận văn này
Lời cuối cùng xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã hết sức quan tâm, ủng
hộ và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu được tìm hiểu rõ ràng, kết quả nêu trong bài luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào
Tác giả luận văn
NGUYỄN VIỆT ANH
Trang 5MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục hình
Danh mục bảng, biểu
MỞ ĐẦU
* Sự cần thiết của đề tài 1
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
* Mục tiêu nghiên cứu 4
* Phương pháp nghiên cứu 4
* Ý nghĩa của việc nghiên cứu luận văn 4
* Cấu trúc của luận văn 4
NỘI DUNG 6
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN KIẾN TRÚC DU LỊCH NGHỈ DƯỠNG TẠI VIỆT NAM 6
1.1 Lược sử kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng tại Việt Nam 6
1.1.1 Khái niệm và nhận diện loại hình kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng tại
Việt Nam 6
1.1.2 Quá trình hình thành và phát triển du lịch nghỉ dưỡng tại Việt Nam và tác động của du lịch tới kinh tế và xã hội 6
1.1.3 Các tác phẩm của Kiến Trúc Sư Bill Bensley tại Việt Nam 11
1.2 Kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng tại Miền Bắc Việt Nam và tại tỉnh Quảng Ninh 15
1.2.1 Lịch sử và sự hình thành kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng từ thời kỳ Pháp thuộc đến nay 15
1.2.2 Một số công trình kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng tại Miền Bắc 19
1.2.3 Giới thiệu một số dự án kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng nổi bật xung quanh khu vực Legacy Yên Tử 20
Trang 61.2.4 Các yếu tố tạo nên sự hấp dẫn cho các công trình, dự án du lịch nghỉ dưỡng
tại tỉnh Quảng Ninh 22
1.2.5 Thực trạng chung trong tổ chức không gian và hình thái kiến trúc trong các công trình, dự án du lịch nghỉ dưỡng tại tỉnh Quảng Ninh 23
1.3 Giới thiệu kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 23
1.3.1 Các thông tin chung về dự án du lịch nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 23
1.3.2 Giới thiệu về không gian Quy hoạch, Cảnh Quan, Kiến Trúc và Nội thất của dự án du lịch nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 28
1.4 Một số nghiên cứu có liên quan đến đề tài 34
1.5 Những vấn đề cần giải quyết 36
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ TRONG KIẾN TRÚC NGHỈ DƯỠNG LEGACY YÊN TỬ 37
2.1 Cơ sở lý thuyết 37
2.1.1 Tính bản địa trong kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng 37
2.1.2 Mối quan hệ giữa tính bản địa và nhu cầu của khách du lịch 42
2.1.3 Các thành phần cấu thành nên tính bản địa và cơ sở đánh giá về tính bản địa trong dự án du lịch nghỉ dưỡng 45
2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến tính bản địa trong kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 45
2.2.1 Yếu tố tự nhiên 45
2.2.2 Yếu tố kinh tế, xã hội… 50
2.2.3 Yếu tố văn hóa, xã hội 51
2.2.4 Yếu tố khoa học kỹ thuật và công nghệ xây dựng 52
2.3 Hình thái hiện hữu của tính bản địa trong công trình kiến trúc nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 53
2.3.1 Môi trường không gian ( Đặc trưng vật chất ) 53
2.3.2 Hình thái tinh thần ( Phi vật thể ) 54
2.3.3 Con người và hoạt động của con người ( Đặc trưng văn hóa, xã hội ) 55
2.4 Cơ sở pháp lý 56
Trang 7CHƯƠNG 3: CÁC GIÁ TRỊ CỦA TÍNH BẢN ĐỊA TRONG KIẾN TRÚC DU
LỊCH NGHỈ DƯỠNG LEGACY YÊN TỬ 59
3.1 Các quan điểm mới về khai thác tính bản địa trong kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng 59
3.1.1 Quan điểm tính bản địa trong kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng của Kiến Trúc Sư Bill Bensley tại Việt Nam 59
3.1.2 Quan điểm tính bản địa trong kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử của Kiến Trúc Sư Bill Bensley 62
3.2 Các giải pháp tạo nên giá trị của tính bản địa trong kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 64
3.2.1 Các giải pháp về quy hoạch, cảnh quan 64
3.2.2 Các giải pháp về kiến trúc 75
3.2.3 Các giải pháp về không gian nội thất 86
3.3 Nghệ thuật sử dụng vật liệu màu sắc trong Kiến Trúc và Nội Thất của khu nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử 96
3.4 Bàn luận 106
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 108
Kết luận 109
Kiến nghị 110
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 9DANH MỤC HÌNH
Số hiệu hình Tên hình
Hình 1.1 Khu resort Rusalka – Vịnh Nha Trang
Hình 1.2 InterContinental Danang Sun Peninsula Resort
Hình 1.3 JW Marriott Emerald Bay Phú Quốc
Hình 1.4 Hotel de la Coupole Sapa
Hình 1.5 Capella Hanoi
Hình 1.6 Khách sạn Thác Bạc tại Tam Đảo
Hình 1.7 Sơ đồ khu nghỉ mát Tam Đảo
Hình 1.8 Sơ đồ khu nghỉ mát Ba Vì
Hình 1.9 Sơ đồ khu nghỉ mát Sa Pa
Hình 1.10 Yoko Onsen Quang Hanh
Hình 1.11 Vinpearl Hạ Long Bay Resort
Hình 1.12 Sun premier village Hạ Long
Trang 10Hình 1.18 Các góc nội thất đặc trưng
Hình 1.19 Các hoạt động được tổ chức trong không gian
Hình 1.20 Các hoạt động được tổ chức trong không gian
Hình 2.1 Sơ đồ minh họa đặc trưng vật chất – TS.KTS.Vũ Đức Hoàng Hình 2.2 Sơ đồ minh họa đặc trưng tinh thần – TS.KTS.Vũ Đức Hoàng Hình 2.3 Sơ đồ minh họa đặc trưng VH-XH – TS.KTS.Vũ Đức Hoàng
Hình 3.1 Kiến trúc Hotel de la Coupole Sapa chiếm trọn điểm nhấn
khu vực trung tâm trị trấn Sapa
Hình 3.2 Nội thất Hotel de la Coupole Sapa mang dấu ấn chất liệu
dân tộc vùng Tây Bắc Bộ Hình 3.3 Giải pháp kiến trúc tái hiện phố cổ Hội An tại
InterContinental Danang Sun Peninsula Resort
Hình 3.4 Decor về hình tượng con khỉ bán đảo Sơn Trà trong
InterContinental Danang Sun Peninsula Resort
Hình 3.5 JW Marriott – dự án đầu tay của Bill tại Phú Quốc mang
đậm dấu ấn phương Tây Hình 3.6 Hiện trạng dự án khi chưa xây dựng cải tạo
Hình 3.7 Ranh giới và phạm vi quy hoạch của Resort Legacy Yên Tử
can thiệp tối thiểu vào hiện trạng tự nhiên
Hình 3.8 Sơ đồ giải pháp tầng cao công trình không ảnh hưởng đến
cảnh quan Hình 3.9 Giải pháp quy hoạch tầng cao công trình
Trang 11Hình 3.15 Minh họa không gian Tuệ tĩnh đường
Hình 3.16 Minh họa không gian khu trưng bày triển lãm – nơi lưu giữ
những nét đẹp văn hóa
Hình 3.17 Cung Phật - Cung Trúc Lâm - Vườn Thiền Uyển Tập Anh bố
cục đăng đối theo trục Tâm đạo
Hình 3.18 Mặt bằng Cung Phật - Cung Trúc Lâm - Vườn Thiền Uyển
Tập Anh Hình 3.19 Sơ đồ tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
Hình 3.20 Cây đại, cây trồng bản địa đặc trưng tại Legacy Yên Tử Hình 3.21 Các loài cây bản địa được trồng tại Legacy Yên Tử
Hình 3.22 Vật liệu hoàn thiện cảnh quan được sử dụng vật liệu truyền
thống ĐBBB và vật liệu được khai thác tại địa phương
Hình 3.23 Mặt đứng khu đón tiếp đã được khai thác hình thức và bố cục
của tháp tổ Huệ Quang Hình 3.24 Khai thác hình thức và bố cục gốc của tháp tổ Huệ
Hình 3.25 Cấu trúc khai thác cấu trúc của hệ vì quá giang cầu kèo và
Trang 12kèo truyền giá chiêng cục đăng đối theo trục Tâm đạo
Hình 3.26 Mặt cắt dọc thể hiện bố trí các cổng làng hướng về sân lễ hội
tượng trưng mô phỏng không gian làng cổ ĐBBB Hình 3.27 Sân lễ hội sau khi cải tạo
Hình 3.28 Sân khấu lễ hội cũ
Hình 3.29 Minh họa mặt đứng Sân khấu lễ hội khai thác hình thức và
lối kiến trúc cổ truyền ĐBBB Hình 3.30 Minh họa mặt đứng Cung Phật - Cung Trúc Lâm
Hình 3.31 Minh họa không gian vườn Thiền Uyển Tập Anh
Hình 3.32 Không gian khu trung tâm hội nghị
Hình 3.33 Minh họa mặt cắt không gian khu trưng bày triển lãm -
Cung Trúc Lâm - khu hội nghị
Hình 3.34 Cấu trúc cơ bản của khối ngủ, lưu trú loại 1-Sử dụng hệ vì
suốt giá chiêng được lược bỏ cột để phù hợp không gian nội thất
Hình 3.35 Cấu trúc cơ bản của khối ngủ, lưu trú loại 2-Sử dụng hệ vì
kèo nhà 3 cột được lược bỏ cột để phù hợp không gian nội thất
Hình 3.36 Cấu trúc cơ bản của khối lưu trú Am Dược -Sử dụng hệ vì
kèo nhà 3 cột được lược bỏ cột để phù hợp không gian nội thất
Hình 3.37
Cấu trúc cơ bản của không gian nhà hàng-Sử dụng hệ vì kèo nhà 3 cột
Trang 13Hình 3.38 Hình ảnh kiến trúc khu Am Tuệ Tĩnh tái hiện cung điện chăm
sóc sức khỏe thời xưa
Hình 3.39 Không gian làng hành hương tái hiện nét đẹp làng quê
ĐBBB
Hình 3.40 Mặt cắt mô phỏng không gian nội thất khối ngủ-lưu trú Am
Tuệ Tĩnh và khối ngủ-lưu trú loại 1 Hình 3.41 Mặt cắt mô phỏng không gian nội thất khối ngủ-lưu trú loại 2 Hình 3.42 Nội thất mang đậm tinh thần Phật giáo của phòng ngủ-lưu
trú
Hình 3.43 Trang trí sảnh Tập Hiền mang đậm dấu ấn lịch sử
Hình 3.44 Trang trí sảnh Tập Hiền mô phỏng tang kinh các và hình ảnh
con voi trong Phật giáo
Hình 3.45 Bức tranh đám cưới chuột được tái hiện trong không gian
nhà hàng Thọ Quang Hình 3.46 Mặt cắt mô phỏng khu Am Tuệ Tĩnh
Hình 3.47 Sảnh đón – lễ tân Am Tuệ Tĩnh mô phỏng một quầy thuốc của
lang y thời xưa với các vật liệu truyền thống Hình 3.48 Không gian trung tâm hội nghị
Hình 3.49 Sơ đồ bố cục công trình kiến trúc với các không gian có giá
trị đặc biệt Hình 3.50 Không gian khu tiếp đón cũng chính là nơi chào đón, biểu
diễn âm nhạc truyền thống
Trang 14Hình 3.51 Không gian Cung Trúc Lâm – nơi tổ chức các hoạt động
thường niên về Phật giáo cho Phật tử
Hình 3.52 Các hoạt động được tổ chức thường niên trong không gian
làng Nương - Legacy Yên Tử
Hình 3.53 Gạch lát sân chùa Hoa Yên và tháp tổ Huệ Quang trên núi
Yên Tử Hình 3.54 Gạch lát sàn trong không gian Legacy Yên Tử
Hình 3.55 Ngói mũi sen thời Lê Trung hưng tìm thấy tại lăng Tư Phúc
(nơi đặt lăng tẩm và miếu thờ 3 vị vua thời Trần từ thế kỷ 13 tại Đông Triều, Quảng Ninh)
Hình 3.56 Hổ trong tranh Phật giáo và Tranh "Trúc Lâm Đại sĩ xuất
sơn đồ"
Hình 3.57 Hình ảnh con hổ trong tranh Phật giáo được tái hiện trong
không gian nội thất của Legacy Yên Tử
Hình 3.62 Thiền Quán Lounge
Hình 3.63 Hành lang được bố trí các lỗ giếng trời
Hình 3.64 Các hành lang tại Legacy Yên Tử
Hình 3.65 Liên kết gỗ bằng cánh bướm
Trang 15Hình 3.66 Rèm che nắng cửa sổ mái mô phỏng truyền thống làm vải Hình 3.67 Cửa cài then gỗ
Hình 3.68 Tường vỏ bao bố Tường vỏ bao bố
Hình 3.69 Gian chờ Thiền quán
Hình 3.70 Tường trình vỏ trấu
Hình 3.71 Góc trần phòng ngủ-lưu trú
Hình 3.72 Hình ảnh con hổ trong tranh Phật giáo Mật Tông được đưa
vào nội thất Hình 3.73 Tường vải bao bố trong wc
Trang 16DANH MỤC BẢNG, BIỂU Danh mục
bảng, biểu
Tên bảng biểu
Bảng 2.1 Bảng cơ cấu mật độ sử dụng đất hiện trạng
Trang 17MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài
Ngày nay, trong xu thế hội nhập mang tính quốc tế du lịch đã và đang trở
thành nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống, xã hội loài người và được nhìn nhận
như là một giải pháp giúp con người lấy lại cân bằng cuộc sống
Resort đem lại hiệu quả về kinh tế & xã hội, góp phần khai thác hợp lý nguồn tài nguyên, cảnh quan Bên cạnh đó, resort đem lại trải nghiệm và hoạt động giải trí dựa trên sự hấp dẫn vùng miền, đem lại trải nghiệm mới mẻ cho khách du lịch Đông Bắc Bộ là vùng lãnh thổ ở phía đông bắc Bắc Bộ và ở hướng bắc vùng đồng bằng sông Hồng, Việt Nam Gọi là đông bắc để phân biệt với vùng tây bắc, còn thực chất nó ở vào phía bắc và đông bắc của Hà Nội, rộng hơn vùng Việt Bắc Vùng đông bắc là một trong 3 tiểu vùng địa lý tự nhiên của Bắc Bộ Việt Nam
Theo tổ chức lãnh thổ du lịch của Chiến lược và Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 thì đây là lãnh thổ Tiểu vùng
du lịch Đông Bắc –một trong hai tiểu vùng thuộc vùng du lịch Trung du và miền núi Bắc Bộ kết hợp với Phú Thọ thuộc vùng trung du và 2 tỉnh Vĩnh Phúc và Quảng Ninh thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc Trong Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, Tiểu vùng du lịch Đông Bắc cùng với tiểu vùng du lịch Tây Bắc tạo nên diện mạo du lịch vùng Trung du và miền núi Bắc bộ
Lãnh thổ các tỉnh Tiểu vùng Đông Bắc mở rộng nằm trên các trục giao thông quan trọng về đường bộ và đường sắt theo hướng Bắc – Nam và Đông – Tây (QL1A, 1B, 2, 3, 4A, 4B, 4C, 18, AH14, 34, 37, 279, đường Hồ Chí Minh; đường sắt liên vận quốc tế nối với Hà Nội và đường sắt Bắc Nam), đường biển ra biên Đông Từ đây có thể đi lại thuận tiện đến với các tỉnh đồng bằng sông Hồng, duyên hải Đông Bắc và Tây Bắc Việt Nam
Tiểu vùng Đông Bắc mở rộng được mệnh danh là “địa đầu” của Tổ quốc Lãnh thổ vùng có phía Đông và phía Bắc giáp CHND Trung Hoa, với nhiều cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính (đường bộ và đường sắt) như Móng Cái (Quảng Ninh),
Trang 18Hữu Nghị (Lạng Sơn), Tà Lùng (Cao Bằng), Thanh Thủy (Hà Giang)…, tạo thành cửa ngõ phía Đông của Tiểu vùng và của Việt Nam với các nước Đông Bắc Á và thế giới Tiểu vùng nằm trên hành lang Nam Ninh – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh
là một trong hai hành lang kinh tế trong hợp tác phát triển “Hai hành lang một vành đai kinh tế” giữa Việt Nam và Trung Quốc Vì vậy, Tiểu vùng Đông Bắc giữ vị trí quan trọng đặc biệt đối với vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ, vùng Đồng bằng sông Hồng và của cả nước về nhiều lĩnh vực kinh tế, văn hoá, chính trị, quốc phòng và an ninh
Đứng về góc độ du lịch, Tiểu vùng Đông Bắc mở rộng có vị trí thuận lợi trong
mối liên kết vùng và liên kết quốc tế để phát triển du lịch Tiểu vùng Đông Bắc mở rộng nằm trên tuyến du lịch xuyên Á; là điểm đầu du lịch Bắc – Nam; nằm trên tuyến du lịch vòng cung phía Bắc; điểm đầu tuyến du lịch hướng ra biển đông; cửa ngõ phía Đông Bắc của du lịch Thủ đô Hà Nội…Cùng với Tây Bắc, vùng Đồng bằng sông Hồng (với tâm điểm là Thủ đô Hà Nội) tạo thành tam giác phát triển du lịch quan trọng Đây cũng là khu vực có nhiều tiềm năng nổi bật về du lịch sinh thái,
du lịch văn hoá và du lịch biên giới Vì vậy, sự phát triển du lịch Tiểu vùng Đông Bắc mở rộng không chỉ có ý nghĩa động lực đối với du lịch các tỉnh trong vùng Trung du miền núi Bắc Bộ nói riêng mà còn đối với du lịch các tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước nói chung
Khu vực Đông Bắc Bộ nói chung cũng như Quảng Ninh nói riêng luôn ẩn chứa tiềm năng phát triển du lịch mạnh mẽ với địa thế thiên nhiên cực kỳ ưu đãi Nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 135 kilomet, Legacy Yên Tử tọa lạc dưới chân núi thiêng Yên Tử và là một điểm nhấn quan trọng trong quần thể khu du lịch danh thắng Yên Tử và dự án Trung Tâm Văn Hóa Trúc Lâm Yên Tử (do Công Ty Cổ Phần Tùng Lâm đầu tư)
Núi Yên Tử còn có tên gọi khác là núi Tượng Đầu, là ngọn núi nằm giữa ranh giới 2 tỉnh Bắc Giang và Quảng Ninh Ngọn núi này thuộc dãy núi Đông Triều vùng Đông Bắc nước ta với chiều cao 1068m so với mực nước biển Đây còn là nơi có dải động thực vật đa dạng, phong phú