(Tiểu luận) đề tài sự tác động của quy luật cung cầu đối với nông sản việt nam giai đoạn 2015 – 2020

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH KHOA CHÍNH TRỊ LUẬT  BÀI TẬP CUỐI KỲ TÊN ĐỀ TÀI SỰ TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT CUNG CẦU ĐỐI VỚI NÔNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2015 – 2020 N[.]

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

- TÊN ĐỀ TÀI: SỰ TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT CUNG CẦU ĐỐI VỚI NÔNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2015 – 2020 Nhóm: 1

Thành viên:

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021

Lời cam kết

Chúng em xin cam đoan đề tài: Sự tác động của quy luật cung cầu đối với nôngsản Việt nam giai đoạn 2015 – 2020 do nhóm 1 nghiên cứu và thực hiện

Chúng em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành

Kết quả bài làm của đề tài Sự tác động của quy luật cung cầu đối với nông sảnViệt nam giai đoạn 2015 – 2020 là trung thực và không sao chép từ bất kỳ bài tập củanhóm khác

Các tài liệu được sử dụng trong tiểu luận có nguồn gốc,xuất xứ rõ ràng

(Ký và ghi rõ họ tên)

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG 2

1 QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG SẢN XUẤT HÀNG HÓA 2

1.1 Khái niệm và vị trí của quy luật cung cầu trong sản xuất hàng hóa 2

1.1.1 Khái niệm 2

1.1.2 Vị trí của quy luật cung cầu trong sản xuất hàng hóa 3

1.2 Nội dung và phạm vi tác động của quy luật 4

1.2.1 Nội dung của quy luật cung – cầu: 4

1.2.2 Phạm vi tác động của quy luật cung cầu 4

2 CUNG CẦU HÀNG HÓA ĐỐI VỚI NÔNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2015 – 2020 6

2.1 Thực trạng và nguyên nhân của sự tác động từ quy luật cung cầu đối với nông sản Việt Nam giai đoạn 2015 – 2020 6

2.1.1 Thực trạng 6

2.1.2 Nguyên nhân 8

2.2 Chủ trương và kiến nghị phát triển tiêu thụ nội địa và xuất khẩu nông sản Việt Nam 10

2.2.1 Chủ trương 10

2.2.2 Kiến nghị 13

PHẦN KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

PHẦN MỞ ĐẦU

 Lí do chọn đề tài

Vì nước ta là nước nông nghiệp, lấy nông nghiệp làm chủ đạo,vấn đề về cácmặt hàng nông sản hàng hóa là một chủ đề chúng ta cần tìm hiểu rõ và hiểu biết nhiềuhơn

Với nông sản thì việc sản xuất và trao đổi và buôn bán trên thị trường là chuyệnrất phổ biến từ thời xa xưa đến nay Nó được gọi là quy luật cung - cầu khi nền kinh tếphát triển, xã hội cũng dần thay đổi theo thời gian thì nhu cầu của con người cũng dầntăng lên về các mặt hàng thực, chính vì thế để dáp ứng nhu cầu thì các nhà sản xuấtnông sản, như những người nông dân họ đa dạng hóa về các mặt hàng sản xuất để đápứng nhu cầu đó Từ đó cho chúng ta thấy tầm quan trong của quy luật cung cầu trongviệc phát triển hay giảm đi của lượng nông sản Việt, qua các năm đặc biệt là từ năm

2015 - 2020, chúng ta đã đạt được những thành tựu lớn nào về ngành nông nghiệpdưới sự tác động của quy luật cung-cầu? Chúng ta sẽ xem xét các yếu tố cơ bản của thịtrường như cầu, cung thể hiện như thế nào, tương tác với nhau ra sao để xác định mứcgiá cân bằng, và những yếu tố gì sẽ làm cho mức giá này thay đổi

Nghiên cứu trong giáo trình, sưu tầm những hệ thống các tài liệu có liên quan

để thực hiện bài tiểu luận tốt nhất

Nghiên cứu những lời phân tích của giáo viên khi giao bài

Tham gia thảo luận, đóng góp tích cực xây dựng bài

 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về sự tác động của quy luật cung cầu đối với nông sản Việt Nam

 Phạm vi nghiên cứu

Hàng hoá nông sản của ngành nông nghiệp ở Việt Nam giai đoạn 2015 – 2020

 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Hiện nay, việc phát triển kinh tế xã hội là một vấn đề rất được quan tâm Do đó,

xã hội cần có những chính sách phát triển kinh tế một cách toàn diện và hiệu quả đểđời sống tinh thần và vật chất của con người có thể ổn định và trở nên phong phú hơn.Thực tế đã cho ta thấy việc phát triển ổn định kinh tế không phải là một việc dễ dàng ởthời điểm hiện tại Vì thế, đất nước ta cần xây dựng nên một chính sách phát triển kinh

tế vững chắc về lý thuyết và các quy luật kinh tế, trong đó quy luật cung cầu là mộttrong những quy luật nắm vai trò quan trọng, tác động mạnh mẽ đến quá trình sản xuất

và trao đổi hàng hóa trên thị trường Nắm bắt được điều đó và thông qua đề tài này,quy luật cung cầu sẽ được làm rõ các vấn đề xoay quanh để có thể áp dụng một cáchhiệu quả quy luật vào việc phát triển kinh tế, giúp linh hoạt trong từng vấn đề, từnglĩnh vực của sự phát triển kinh tế

PHẦN NỘI DUNG

1 QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG SẢN XUẤT HÀNG HÓA

1.1 Khái niệm và vị trí của quy luật cung cầu trong sản xuất hàng hóa.

1.1.1 Khái niệm

Cung là biểu thị những lượng hàng hóa hay dịch vụ mà nhà cung cấp đưa ra đểbán ở các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định Cung bao gồm cảhai loại hàng hóa chưa bán và đã bán Một số yếu tố ảnh hưởng đến lượng cung như là:giá, công nghệ, số lượng nhà sản xuất, thuế, … Đối với nông sản Việt, cung hoạt độngnhằm mục đích kinh doanh Nó phải sử dụng các loại phương tiện và vật chất khácnhau tác động lên đối tượng vật chất nhất định của tự nhiên hay do con người tạo ra,

để biến đổi nó nhằm tạo ra vật chất (sản phẩm) nhằm thỏa mãn như cầu của con người

Cầu là nhu cầu đi đôi với khả năng thanh toán của người cần đối với một sảnphẩm hay dịch vụ nào đó tương ứng với mức giá và một khoảng thời gian nhất định.Cầu có một mối quan hệ vô cùng mật thiết với người tiêu dùng Cầu phụ thuộc vàomột số yếu tố sau: giá cả, thu nhập, mức độ cần thiết,…

Quy luật cung cầu là sự điều chỉnh của thị trường với một mức giá cân bằng vàmột lượng giao dịch cân bằng sẽ được xác định Khi số lượng hàng hóa cụ thể nào đóđược bán trên thị trường nhỏ hơn so với lượng cầu của người tiêu dùng thì khi đấy giácủa mặt hàng này sẽ có xu hướng tăng lên Điều này dẫn đến việc người dùng có thể sẽphải bỏ ra một khoản chi lớn hơn để có thể sở hữu mặt hàng đó Ngược lại, xu hướnggiá sẽ giảm đi nếu lượng cung vượt quá lượng cầu

 Cung > cầu thì giá cả có xu thế giảm

 Cung < cầu thì giá cả có xu thế tăng

 Cung = cầu thì giá cả ổn định tương đối

Đó là cơ chế tự điều chỉnh của nền kinh tế hàng hóa Cơ chế đó chính là quyluật cung cầu

1.1.2 Vị trí của quy luật cung cầu trong sản xuất hàng hóa

Quy luật cung cầu có ý nghĩa vô cùng lớn trong việc sản xuất và trao đổi hànghóa Nhờ vào việc vận dụng quy luật cung cầu mà các nhà quản lý có thể đưa ra quyếtđịnh chính xác về việc có nên tiếp tục đầu tư hay tiến hành sản xuất một loại hàng hóanào đó Quyết định cuối cùng thông qua việc căn cứ vào tình trạng cung cầu trên thịtrường ở thời điểm hiện tại

Khi lượng cung nhỏ hơn lượng cầu của người tiêu dùng, khách hàng sẽ sẵnsàng trả một mức giá cao để có thể sở hữu loại hàng hóa đó Và khi biết rằng cơ hộibán ra vẫn còn, các nhà đầu tư sẽ tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất hoặc sẽ quyết định

mở rộng quy mô Nếu như ngược lại, nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp sản xuất

Quy luật cung cầu có vị trí khá quan trọng trong các hoạt động kinh doanh, sảnxuất hàng hóa Nhờ đó mà nhà kinh doanh có thể đưa ra các hướng giải quyết có lợi

cho kinh doanh như cải tiến chất lượng, mẫu mã, hình thức sao cho phù hợp với thịhiếu của người tiêu dùng.

1.2 Nội dung và phạm vi tác động của quy luật

1.2.1 Nội dung của quy luật cung – cầu:

Trên thị trường, cung - cầu có mối quan hệ hữu cơ với nhau, thường xuyên tácđộng lẫn nhau và ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả Nếu cung lớn hơn cầu thì giá cả thấphơn giá trị; ngược lại, nếu cung nhỏ hơn cầu thì giá cả cao hơn giá trị; nếu cung bằngcầu thì giá cả bằng với giá trị Đây là sự tác động phúc tạp theo nhiều hướng và nhiềumức độ khác nhau

Quy luật cung - cầu có tác dụng điều tiết quan hệ giữa sản xuất và lưu thônghàng hoá; làm biến đổi cơ cấu và dung lượng thị trường, quyết định giá cả thị trường.Căn cứ quan hệ cung - cầu, có thể dự đoán xu thế biến động của giá cả; khi giá cả thayđổi, cần đưa ra các chính sách điều tiết giá cho phù hợp nhu cầu thị trường…Ở đâu cóthị trường thì ở đó quy luật cung - cầu tồn tại và hoạt động một cách khách quan Nếunhận thức được chúng thì có thể vận dụng để tác động đến hoạt động sản xuất, kinhdoanh theo hướng có lợi cho quá trình sản xuất Nhà nước có thể vận dụng quy luậtcung - cầu thông qua các chính sách, các biện pháp kinh tế như giá cả, lợi nhuận, tíndụng, hợp đồng kinh tế, thuế, thay đổi cơ cấu tiêu dùng… để tác động vào các hoạtđộng kinh tế, duy trì những tỷ lệ cân đối cung - cầu một cách lành mạnh và hợp lý [1]

1.2.2 Phạm vi tác động của quy luật cung cầu

Quy luật cung cầu qui định khi hàng hóa được bán trên một thị trường màlượng cầu về hàng hóa lớn hơn lượng cung sẽ có xu hướng làm tăng giá hàng hóa.Nhóm người tiêu dùng có khả năng chi trả cao hơn sẽ đẩy giá của thị trường lên.Ngược lại, giá sẽ có xu hướng giảm nếu lượng cung vượt quá lượng cầu Cơ chế điềuchỉnh về giá và lượng này giúp thị trường chuyển dịch dần đến điểm cân bằng, tại đó

sẽ không còn áp lực gây ra thay đổi về giá và lượng nữa Tại điểm cân bằng này, ngườisản xuất sẽ sản xuất ra gần bằng lượng mà người tiêu dùng muốn mua

Vận dụng quy luật cung cầu giúp nhà quản trị đưa ra quyết định của việc có haykhông tiếp tục đầu tư hay tiến hành một hoạt động sản xuất kinh doanh nào đó căn cứvào tình trạng cân bằng cung cầu trên thị trường Khi lượng cung nhỏ hơn lượng cầutrên thị trường, có nhiều khách hàng sẵn sàng trả giá để có được hàng hóa và cơ hộibán hàng vẫn còn thì nhà quản trị có thể có xu hướng mở rộng hoặc duy trì sản xuất.Ngược lại, khi cung lớn hơn cầu, có nhiều hàng hóa được sản xuất nhưng chưa cóngười mua, nhà quản trị có thể có xu hướng thu hẹp sản xuất [2]

Quy luật cung cầu không áp dụng lên phần mềm: Không giống như hàng hóađược nền kinh tế sản xuất trong quá khứ, phần mềm là tài sản không thể cầm nắmđược Phần mềm cũng không phải ví dụ duy nhất: dữ liệu, bảo hiểm, ebook và thậmchí cả phim ảnh cũng hoạt động theo cách tương tự như vậy Tỷ lệ mô hình kinh tế thếgiới không phù hợp với các quy luật cũ đang ngày càng lớn hơn Nó có ý nghĩa quantrọng đối với mọi thứ, từ luật thuế tới chính sách kinh tế, cho tới cả việc thành phố nàophát triển hay bị bỏ lại phía sau Nói chung, các chính phủ chưa thể bắt kịp các quyluật mới này Đây là một trong những xu hướng lớn nhất của nền kinh tế toàn cầu,nhưng vẫn không thu hút đủ sự chú ý cần thiết

Có hai giả định về quy luật cung cầu có thể đưa ra Đầu tiên là khi nhu cầu chomột sản phẩm tăng lên, nguồn cung tăng lên và giá sẽ đi xuống Nếu giá trở nên quácao, nhu cầu sẽ giảm xuống Điểm giao nhau giữa hai đường này được gọi là điểm cânbằng (Equilibrium) Điểm cân bằng là một điều đặc biệt vì nó tối đa hóa giá trị cho xãhội Hàng hóa sẽ có giá cả phải chăng, phong phú và có lợi nhuận Giả định thứ haicủa biểu đồ này là tổng chi phí sản xuất sẽ tăng lên khi nguồn cung tăng Ví dụ nhưkhi hãng Ford ra mắt một chiếc ô tô đời mới Chiếc ô tô đầu tiên sẽ có chi phí sản xuấtcao hơn một chút, bởi vì người tiêu dùng phải tiêu tiền cho việc thiết kế và thử nghiệm

nó Tương tự như vậy, Microsoft có thể tiêu rất nhiều tiền cho việc phát triển đơn vịđầu tiên của phần mềm mới, nhưng mọi phiên bản sau đó đều hoàn toàn không có chiphí thực nào [2]

Trên thị trường thực tế, giữa cung – cầu và giá cả có mối quan hệ mật thiết,quyết định, chi phối lẫn nhau Bởi vì sự tăng hay giảm giá cả của một loại mặt hàngnào đó chính là sự tách rời giá cả với giá trị của hàng hóa đó Nó kích thích hoặc hạnchế nhu cầu có khả năng thanh toán về hàng hóa này hay hàng hóa khác Từ đó dẫnđến sự chuyển dịch nhu cầu hàng hóa, gây nên sự biến đổi trong quan hệ cung cầu [3]

Giá cả luôn luôn tỷ lệ thuận với cầu và tỷ lệ nghịch với cung Tức là, trong điềukiện các yếu tố khác không đổi, thì một sự tăng lên của cầu hay giảm xuống của cung

sẽ làm cho giá cả tăng lên; và ngược lại, một sự giảm xuống của cầu và một sự tănglên của cung sẽ làm cho giá cả giảm xuống Mặt khác, sự tăng giá cả trên thị trường sẽkích thích các nhà sản xuất tăng cung, và hạn chế cầu làm cho cầu giảm xuống vàngược lại Cứ như vậy, đến một lúc nào đó cung và cầu sẽ cân bằng [4]

2 CUNG CẦU HÀNG HÓA ĐỐI VỚI NÔNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN

(ii) Người nông dân sản xuất theo kinh nghiệm là chủ yếu mà không tuân

thủ theo qui trình, mẫu mã sản phẩm không đúng chuẩn, vì vậy chấtlượng sản phẩm không đạt chuẩn an toàn

(iii) Yêu cầu của an ninh lương thực khiến nông dân không linh hoạt được

trong hoạt động sản xuất

Bên cạnh đó, việc tiêu thụ hàng nông sản nước ta cũng đang gặp nhiều khókhăn Trong những năm vừa qua, hàng nông sản nước ta luôn phải gặp tình cảnh

“được mùa mất giá” Điều này xuất phát từ nguyên nhân lớn nhất là sản xuất nông

nghiệp của nước ta chủ yếu tự phát, chưa gắn với thị trường, với chuỗi giá trị ngànhhàng Các doanh nghiệp kinh doanh về lĩnh vực nông nghiệp của nước ta chưa pháttriển theo hướng bền vững, chưa mạnh dạn xây dựng các vùng nguyên liệu vì không

có thị trường ổn định Các doanh nghiệp sản xuất hàng nông sản đang phụ thuộc quánhiều vào một số thị trường xuất khẩu chủ yếu như Trung Quốc, Philipine, Indonexia,Malaysia… mà chưa mở rộng tới các thị trường cao cấp khác như các nước trong khốiLiên minh Châu Âu, Mỹ…

Mối quan hệ giữa người nông dân và doanh nghiệp trong tiêu thụ hàng nôngsản chưa có sự gắn kết cao Thực tế sản xuất ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long chothấy, giữa doanh nghiệp và người nông dân thường xảy ra tình trạng “bội tín lẫnnhau” Người nông dân thường chỉ bán hàng nông sản qua thương lái mà ít làm việctrực tiếp với các doanh nghiệp nông sản vì sợ bội tín Điều này dẫn tới tình trạng tưthương, thương lái ép giá nông sản của nông dân

Các chính sách hỗ trợ tiêu thụ hàng nông sản của Nhà nước được đánh giá làchưa có tính tổng thể, chưa giải quyết tận gốc vấn đề Các chính sách của Nhà nướccũng chỉ mới dừng lại ở việc hỗ trợ doanh nghiệp, vì vậy, người nông dân chưa đượchưởng lợi trực tiếp từ các chính sách này Ví dụ như mua tạm trữ hàng nông sản; chodoanh nghiệp vay vốn không lãi suất để mua hàng nông sản (đặc biệt là lúa) với giárẻ…

Gần đây, thực hiện các biện pháp ngăn chăn lây lan của dịch virus Covid-19người trồng thanh long, dưa hấu, sầu riêng… ở nước ta cũng đang khốn đốn vì sảnphẩm xuất sang Trung Quốc gặp nhiều trở ngại

Nhiều người, nhiều nhóm ở các địa phương, một lần nữa, lại bắt đầu chiến dịchkêu gọi "giải cứu" như là động thái chia sẻ với người nông dân trong hoàn cảnh khókhăn này

Như vậy, điệp khúc “được mùa mất giá, được giá mất mùa” cứ lặp đi lặp lại vớinông dân nước Việt trong nhiều năm qua chứ không chỉ vì Covid-19 lần này

Với kinh tế thị trường, khủng hoảng thừa trong sản xuất, kinh doanh là chuyệnbình thường Tuy nhiên, một số sản phẩm năm nào đến mùa thu hoạch cũng lâm vàokhủng hoảng thừa như dưa hấu, thanh long, caphe…rồi lại phải hô hào cộng đồng

“giải cứu”, còn nông dân thì lặp đi lặp lại chu trình “chặt - trồng”, “trồng - chặt” như ởnước ta thì đó lại là điều bất thường

Tình trạng này không chỉ làm cho nông dân điêu đứng, nhiều người bị phá sản

mà còn làm cho đất nước mất đi một khối lượng sản phẩm lớn, ảnh hưởng đến sự pháttriển của ngành nông nghiệp và cả nền kinh tế quốc gia

Nếu ai thấu hiểu được nỗi gian truân của người nông dân một nắng hai sươnglàm ra sản phẩm mà phải bán tống bán tháo, thậm chí không thèm thu hoạch mà “trảlại cho đất” làm phân bón ruộng thì không thể không xót xa cho sự uổng phí công sứcthấm đẫm mồ hôi, nước mắt của nhà nông

Để có một nền nông nghiệp phát triển bền vững thì không chỉ giải cứu sảnphẩm nông nghiệp dư thừa theo mùa vụ mà phải có giải pháp căn cơ Theo thiển nghĩcủa người viết bài, dưới đây có thể là những biện pháp giúp ích cho nền nông nghiệpViệt Nam phát triển bền vững