Bài Giảng Môn Quản Lý Nhà Nước Về Kinh Tế Đề Tài Tìm Hiểu Về Phương Pháp Cưỡng Chế

Môn Quản lý nhà nước về kinh tế Đề tài Tìm hiểu về phương pháp cưỡng chế Nền kinh tế nướcta là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là 1 kiểu tổ chức nền kinh[.]

Môn : Quản lý nhà nước về kinh tế

Đề tài : Tìm hiểu về phương pháp cưỡng chế

Nền kinh tế nướcta là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là 1 kiểu

tổ chức nền kinh tế mà trong đó, sự vận hành của nó vừa tuân theo những nguyên tắc và quy luật của bản thân hệ thống kinh tế thị trường, lại vừa bị chi phối bởi những nguyên tắc

và những quy luật phản ánh bản chất xã hội hóa – xã hội chủ nghĩa Nói tóm lại đó là 1 nền kinh tế phát triển, sản xuất hàng hóa đáp ứng mọi nhu cầu chính đáng của con người 1 cách tốt nhất nhưng cũng đồng thời nền kinh tế đó hướng tời

sự nhân văn, bình đẳng, đảm bảo 1 xã hội công bằng văn minh phát triển bền vững

Với một đòi hỏi xây dựng 1 nền kinh tế thị trường mẫu mực như thế, nó trái ngược lại với sự khó lường của một nền kinh thế bình thường, do đó quản lý của nhà nước càng quan trọng Trong sự quản lý đó, các phương pháp quản lý cần phải được dùng một cách hiệu quả có sự kết hợp với nhau nhằm đạt được một kết quả tốt nhất, mà phương pháp cưỡng

chế là một phương pháp vô cùng quan trọng nhằm làm cho nền kinh tế đi đúng theo định hướng của nhà nước

I Khái niệm, bản chất và đặc điểm của phương pháp cưỡng chế

Khái niệm :

Phương pháp cưỡng chế hay cưỡng chế theo từ điển từ

là động từ có nghĩa là dùng pháp luật bắt phải thi hành Cưỡng chế là tính chất cơ bản của pháp luật Cưỡng chế làm cho pháp luật khác với đạo đức và phong tục.Các quy tắc đạo đức, phong tục được con người tuân theo, chủ yếu nhờ vào

sự tự giác, lòng tin, trình độ hiểu biết và tác động của xã hội; còn quy phạm pháp luật được Nhà nước bảo đảm thi hành, nếu ai không chấp hành thì Nhà nước sẽ cưỡng chế thi hành Nói tóm lại là dùng quyền lực nhà nước bắt phải tuân theo

Cụ thể hơn là sử dụng phương pháp cưỡng chế trong quản lý nhà nước là sử dụng quyền lực nhà nước bắt các đối tượng có hành vi không tuân theo sự quản lý của nhà nước đối với xã hội, làm cho đối tượng đó có hành vi phải làm đúng với mong muốn của nhà nước

Bản chất :

Dùng sự thiệt hại làm áp lực để buộc đối tượng tuân thủ theo mục tiêu quản lý của Nhà nước khi cưỡng chế, nhà nước đưa ra thiệt hại để làm cái khiến cho đối tượng quản lý vì sợ thiệt hại đến với mình mà làm theo Nhà nước Thiệt hại được dùng làm lực cưỡng chế bao gồm:

+ Thiệt hại về vật chất: thiệt hại do bị đình chỉ sản xuật kinh doanh, do nộp phạt, do tịch thu tài sản…

+ Thiệt hại về thân thể: thiệt hại về danh dự do bị cảnh cáo, thiệt hại về tự do do bỏ tù và thiệt hại về tính mạng do bị xử tử

Ví dụ: cưỡng chế tịch thu thuế 2 công ty vàng lớn nhất Việt Nam

Theo Tập đoàn Besra, dưới sức ép của các biện pháp cưỡng chế thuế bao gồm việc phong tỏa tài khoản ngân hàng và vô hiệu hóa hóa đơn do Cục Thuế Quảng Nam áp dụng đối với hai Công ty vàng Phước Sơn và vàng Bồng Miêu từ tháng 4/2014 đến nay, Besra Việt Nam không còn sự lựa chọn nào khác buộc phải tạm ngừng hoạt động sản xuất tại mỏ vàng Bồng Miêu vào ngày 18/7/2014 và tại mỏ vàng Phước Sơn vào ngày 22/7/2014 cho đến khi các biện pháp cưỡng chế thuế được gỡ bỏ

Về việc tạm đóng cửa hai mỏ vàng lớn nhất này bắt nguồn

từ việc Tập đoàn Besra hiện đang nợ gần 300 tỉ đồng tiền thuế gồm thuế tài nguyên, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân…

Theo thông tin, việc nợ thuế của Besra từ năm 2012, hàng tháng Cục thuế Quảng Nam đều có công văn nhắc nhở nộp thuế nhưng việc nợ thuế của Besra kéo dài đến nên ngành thuế Quảng Nam buộc phải áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản, không cho Besra mua hoặc bán hóa đơn dẫn đến các hoạt động của Tập đoàn này tại hai mỏ vàng Bồng

Miêu và Phước Sơn bị tê liệt

Theo Cục thuế Quảng Nam, nếu các biện pháp đã áp dụng không hiệu quả thì sẽ triển khai các biện pháp tiếp theo như

kê biên, niêm phong tài sản… Cuối cùng là Cục thuế

Quảng Nam sẽ kiến nghị đến tỉnh và các cơ quan Trung ương rút giấy phép đăng ký kinh doanh của Besra

Đặc điểm:

- Tính bắt buộc đơn phương từ 1 phía, ở đây là nhà nước đơn phương áp đặt ý chí của mình lên các đối tượng đòi hỏi các đối tượng quản lý chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định, các chỉ thị của chủ thể quản lý, nếu vi phạm sẽ bị xữ lý kỷ luật kịp thời và thích đáng

- Tính pháp quyền đòi hỏi chủ thể cưỡng chế đưa ra các tác động cưỡng chế của mình theo đúng luật pháp quy định, đúng quyền hạn thẩm quyền đã được giao và phải chịu trách nhiệm của mình

II Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp cưỡng chế

a, Ưu điểm của phương pháp cũng chế trong quản lý nhà nước về kinh tế

- Giải quyết nhanh chóng , dứt khoát, có hiệu quả ngay lập tức đảm bảo ngăn chặn kịp th ời các hành vi gây hại tới lợi ích của nhà nước, cộng đồng và các lợi ích chính đáng của các cá nhân

- Việc thực hiện phương pháp cưỡng chế tương đối đơn giản, dễ thực hiện hơn các biện pháp Vì là so với phương pháp thuyết phục đòi hỏi phải có sự tác động lâu dài và sự tác động cũng phải một cách tinh tế thì mới đảm bảo có hiệu quả, còn phương pháp kích thích thì sử dụng những lợi ích tốn kém cho các đối tượng và phải phù hợp Còn phương pháp cưỡng chế đơn giản chỉ là dùng quyền lực nhà nước bắt đối tượng theo ý muốn của nhà nước thông qua một các nhân, lực lượng cụ thể Đơn giản có thể hiểu như là, Nhà nước yêu cầu đối tượng dừng hành động, nếu anh còn tiếp tục thì dùng vũ lực khống chế anh lại không phải sử dụng các kĩ năng phức tạp nào khác

chế là sử dụng những hình thức tác động cao nhất sao với các phương pháp khác, hơn thế nữa nó còn tác động trực tiếp lợi ích của đối tượng bị cưỡng chế, khi các đối tượng khác nhìn thấy sẽ biết được mình không nên có hành động tương

tự không sẽ cùng hậu quả

b, Nhược điểm của phương pháp cưỡng chế

- Do bản chất của phương pháp cưỡng chế trong quản lý nhà nước về kinh tế là dùng sự thiệt hại làm áp lực để buộc đối tượng tuân thủ theo mục tiêu quản lý của nhà nước nên nó

khiến cho đối tượng quản lý vì sợ thiệt hại đến mình nên mới tuân theo.Do đó, phương pháp này tạo cho đối tượng cảm thấy không thoải mái, gây áp lực lên đối tượng Ví dụ: những đơn vị sản xuất hàng giả , hàng nhái bị Nhà nước phát hiện

sẽ phải chịu xử phạt như đình chỉ sản xuất kinh doanh, nộp phạt, tịch thu tài sản,

- Chỉ có tác dụng nhất thời mà không có tác dụng lâu dài Do bản chất của phương pháp cưỡng chế là ngăn chặn ngay lập tức các hành vi của các đối tượng chủ thể bằng các quyền lực nhà nước bằng cách gây các thiệt hại mà không dựa trên ý muốn của đối tượng Cho nên khi không cưỡng chế hay các sự hiện diện của các cơ quan thì đối tượng sẽ vẫn tiếp tục có hành vi không đúng

- Phương pháp này được áp dụng có thể gây ra những mâu thuẫn giữa đối tượng quản lý với nhà nước

Ví dụ :các đối tượng quản lý trong nền kinh tế luôn mong muốn đạt được lợi ích cho chính bản thân mình, do đó 1 số đối tượng làm mọi cách để đạt được lợi ích đó.Nhà nước lại đưa ra các phương pháp cưỡng chế để nhằm hạn chế các hành vi vi phạm nên 1số đối tượng không chấp nhuận mà tìm những lỗ hổng của pháp luật để lợi dụng hoặc cố tình vi phạm

- Sử dụng phương pháp này sẽ dẫn đến khả năng lạm quyền

vì chỉ có các cơ quan nhà nước đưa ra các tác động đúng với thẩm quyền của mình

- Phương pháp này cần có 1 hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đầy đủ mà hệ thống pháp luật kinh tế nước ta chưa hoàn toàn

hoàn chỉnh và kín kẽ nên nhiều doanh nghiệp , cá nhân đã lợi dụng để làm ăn phi pháp

- Phạm vi áp dụng phương pháp này hẹp hơn so với 2 phương pháp còn lại: nó chỉ được dùng khi cần điều chỉnh các hành

vi mà hậu quả của nó có thể gây ra thiệt hại cho cộng đồng, nhà nước

- Hậu quả khi áp dụng phương pháp này khá lớn : thiệt hại

về danh dự, tài sản , hoặc có thể là tính mạng

III Vai trò của phương pháp cưỡng chế trong quản lý nhà nước về kinh tế

- Phương pháp cưỡng chế là một trong những phương pháp hiệu quả giúp quản lý nhà nước về kinh tế Nó có vai trò quan trọng trong duy trì, bảo đảm sự tuân thủ pháp luật, kỉ luật Nhà nước, chống lại các hành vi mà hậu quả của nó gây thiệt hại cho cộng đồng, cho Nhà nước, để đảm bảo sự phát triển

ổn định, bền vững của nền kinh tế

- Cưỡng chế là bạo lực dựa trên cơ sở pháp luật, bảo đảm việc tuân thủ pháp luật, kỉ luật Nhà nước, đồng thời vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của công dân, cơ quan, tổ chức có liên quan

- Hoạt động kinh tế rất phức tạp và có nhiều đối tượng tham gia Nếu không có phương pháp cưỡng chế trong quản lý nhà nước về kinh tế, thì pháp luật, kỉ luật nhà nước không được tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho các tệ nạn phát triển

như : sản xuất hàng giả, hàng nhái, buôn lậu, trốn thuế, cạnh tranh không lành mạnh

- Biện pháp cưỡng chế có tác dụng nhanh, mạnh, thể hiện rõ sức mạnh của quyền lực nhà nước mà không một tổ chức nào khác có được Biện pháp cưỡng chế được sử dụng ở những trường hợp cần thiết, khi phương pháp thuyết phục không đạt được hiệu quả như mong đợi Khi cưỡng chế, Nhà nước đưa ra thiệt hại để làm cái khiến cho đối tượng quản lý sợ vì thiệt hại đến mình mà buộc phải làm theo Nhà nước Ngoài

ra, cưỡng chế có một phần vai trò trò trong việc răn đe các đối tượng quản lý khác, để họ thấy được sự nghiêm minh của pháp luật mà không thực hiện các hành vi sai trái với các quy định của Nhà nước

IV Yêu cầu áp dụng

- Phải gắn chặt quyền hạn và trách nhiệm của người ra

quyết định

- Các quyết định quản trị dựa trên cơ sở các yêu cầu khách quan của hoạt động kinh doanh, tuyệt đối không dựa vào ý muốn chủ quan không căn cứ của chủ thể quản trị

- Đòi hỏi chủ doanh nghiệp quyết định dứt khoát, rõ ràng, dễ hiểu, có địa chỉ người thực hiện và không để người tiếp nhận hiểu sai lệch ý đồ của quyết định quản trị

- Sự mềm dẻo và linh hoạt

- Như vậy, phải bảo đảm gắn quyền hạn với trách nhiệm chống việc lạm dụng quyền hành như không có trách nhiệm cũng như chống hiện tượng trốn tránh trách nhiệm, không chịu sử dụng những quyền hạn được phép sử dụng cũng phải chịu trách nhiệm

- Tóm lại, phương pháp hành chính là hoàn toàn cần thiết

không có phương pháp hành chính thì công việc quản trị doanh nghiệp không đạt được hiệu quả mong đợi

V Thực trạng sử dụng phương pháp cưỡng chế ở nước

ta hiện nay

Việc quản lý nhà nước về kinh tế ở nước ta sử dụng rất hiều phương pháp, luôn có sự linh hoạt, phối kết hợp các phương phápvới nhau Trong đó,phương pháp cưỡng chế được sử dụng rộng rãi và phổ biến Thể hiện ở việc nhà nước ta sử dụng công cụ pháp luật trong việc quản lý kinh tế; quy định

rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể kinh tế,ban hành các văn bản pháp luật,pháp quy thể hiện những chuẩn mực hành

vi để công dân và chủ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ của mình;ban hành những quy định về hàng hóa được phép kinh doanh và không được phép kinh doanh; dựa vào đó các doanh ngiệp, chủ sở hữu tự giác thực hiện nghĩa vụ của mình đối với nhà nước.ví dụ: doanh nghiệp tự giác đóng thuế theo quy định của nhà nước.hoặc doanh nghiệp kinh doanh đúng ngành nghề trong giấy phép kinh doanh

Cán bộ của ta luôn tăng cường công tác kiểm tra,thanh tra giám sát như:

- Kiểm tra giấy tờ,hàng hóa, giấy phép kinh doanh nhằm ngăn ngừa những vi phạm pháp luật Ví dụ như việc kiểm tra nhà máy chế biến mứt nhân dịp Tết nguyên đán của cục an toàn vệ sinh thực phẩm

- Kiểm tra hộ tịch, hộ khẩu,khám xét trong nhà ở của công dân khi có nghi ngờ về sản xuất hàng hóa không đúng quy định.ví dụ cơ quan chức năng huyện A khám xét gia đình anh Minh vì nghi ngờ gia đình anh Minh sản xuất thuốc nổ trái phép

- Kiểm tra hàng hoá, hành lý và cá nhân do các cơ quan hải quan thực hiện nhằm ngăn ngừa các vụ buôn lậu qua biên giới, trốn thuế hàng hoá nhập, xuất, hoặc để đảm bảo an toàn cho các chuyến bay, phát hiện các chất dễ cháy, dễ nổ;

- Đình chỉ những hành vi vi phạm pháp luật do các cơ quan, người có thẩm quyền áp dụng;

- Tạm giữ hành chính đối với những người vi phạm pháp luật;

- Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm;

- Khám người; Khám phương tiện vận tải, đồ vật Ví dụ nhờ việc khám xét xe ô tô vận tải mà nhiều lần cơ quan chức năng bắt giữ được nhiều xe chở gia súc ga cầm không rõ nguồn gốc hoặc hàng hóa nhập lậu qua biên giới

- Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

- Đình chỉ hoạt động của xí nghiệp, nếu xét thấy có những vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường, không có biện pháp phòng chống cháy, v.v Ví dụ như việc cưỡng chế công ty cổ phần xi măng Hà tiên của lãnh đạo ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh do công ty này gây ô nhiễm môi trường nhưng đã không thực hiện di dời mà trước đó đã có chỉ thị di dời

Nhưng bên cạnh đó,vẫn còn nhiều doanh nghiệp không chấp hành đặc biệt là việc chốn thuế của một số doanh nghiệp; hoặc vì lợi nhuận mà một số doanh nghiệp làm ăn phi pháp, kinh doanh những hàng hóa mà pháp luật nghiêm cấm

Ví dụ như việc buôn lậu ma túy qua biên giới; hoặc việc buôn bán gia súc gia cầm không qua kiểm dịch từ khu vực này qua khu vực khác Điều này đòi hỏi cơ quan chức năng cần tăng cường công tác kiểm tra giám sát hơn nữa để kịp thời ngăn chặn những hành vi này

- Quản lý nền kinh tế thị trường cần tăng cường phương thức cưỡng chế vì đây là 1 biện pháp quan trọng để quản lý kinh

tế, đây là cơ sở để cưỡng chế các hành vi phạm pháp gây thiệt hại cho nhà nước và cộng đồng, đây là biện pháp để đưa mọi hoạt động kinh tế thị trường vào khuôn khổ Trong kinh

tế thị trường cần sử dụng đến biện pháp này do kinh tế thị trường để lại rất nhiều mặt trái, đặc biệt là tình trạng tội phạm ngày càng gia tăng, đặc biệt là tội phạm kinh tế, nếu không

có biện pháp cưỡng chế mà chỉ có giáo dục và kích thích thì

sẽ không quản lý được tốt nền kinh tế, và cũng đây là biện pháp hữu hiệu khi mà 2 phương pháp kia không có hiệu quả

*Hiện nay ở nước ta chúng ta đang cùng sử dụng cả 3 phương pháp để quản lý nền kinh tế, nhưng do hệ thống luật pháp kinh tế nước ta chưa hoàn chỉnh và kín kẽ nhiều doanh nghiệp, cá nhân đã lợi dụng để làm ăn phi phép và nhà nước

ta đã phải sử dụng nhiều biện pháp cưỡng chế để quản lý để bảo vệ sản xuất, chống lại hàng nhập lậu

*VD: Bị cáo Hoàng Gia HIệp, sinh năm 1972, nguyên Giám đốc Công ty cho thuê tài chính Công nghiệp tàu thủy bị Viện Kiểm sát truy tố về tội Tham ô tài sản Tại phiên tòa, Hội

đồng xét xử tuyên Hoàng Gia Hiệp 3 năm tù giamDo trước

đó, bị cáo hiệp đang chaaso hành mức án 13 năm tù giam về tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước trong quản lý kinh

tế gây hậu quả nghiêm trọng trong vụ án Vinashin nên tổng hợp mức án chung với bị cáo là 16 năm tù

VI Phân loại phương pháp cưỡng chế trong quản lý nhà nước về kinh tế

Ta có thể chia phương pháp cưỡng chế trong quản lý nhà nước về kinh tế ra làm 3 loại:

1.cưỡng chế hình sự : là biện pháp cưỡng chế trong quản lý

nhà nước về kinh tế do các cơ quan có thẩm quyền áp dụng với những người có hành vi phạm tội hoặc những người bị tình nghi phạm tội về kinh tế

Ví dụ:nguyễn văn A buôn lậu 100 cây thuốc thuốc lá hiệu

555 từ cumpuchia về Việt Nam,bị lực lượng bộ đội biên phòng phát hiện và bắt giữ.Khi bắt được ,họ đã tịch thu tang vật và lập biên bản thu giữ và xử phạt theo chế tài

2.cưỡng chế dân sự : là biệt pháp cưỡng chế trong quản lý

nhà nước về kinh tế do các cơ quan có thẩm quyền áp dụng đối với cá nhân hay tổ chức có hành vi vi phạm gây hại cho nhà nước,tập thể hoặc công dân

Ví dụ1 : một số hộ kinh doanh sản phẩm hàng hóa tại chợ hà đông không có tem mác,hạn sử dụng,nhà sản xuất…bị lực lượng quản lí thi trường phát hiện tịch thu và phạt tiền theo quy định, đánh vào kinh tế của người bán hàng