Untitled TRƯỜNG ĐAỊ HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH PHÂN HIỆU VĨNH LONG KHOA QUẢN TRỊ **** TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN ĐỀ TÀI VẬN DỤNG QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐÁU TRANH CỦA CÁC MẶT[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐAỊ HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH PHÂN HIỆU
VĨNH LONG
KHOA QUẢN TRỊ
****
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN
ĐỀ TÀI : VẬN DỤNG QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐÁU TRANH CỦA CÁC
MẶT ĐỐI LẬP VÀO NHẬN DIỆN CÁC MÂU THUẪN TRONG CUỘC SỐNG HẰNG NGÀY VÀ SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
GV hướng dẫn : Phan Thị Hà Sinh viên thực hiện đề tài : Nguyễn Thị Kiều Anh
Năm học : 2021-2022
Trang 2Mục lục :
I.PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 1
3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
II PHẦN NỘI DUNG 2
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2
1.1 KHÁI NIỆM VỀ CÁC MẶT ĐỐI LẬP 2
1.2 KHÁI NIỆM VỀ SỰTHỐNG NHẤT 2
1.3 KHÁI NIỆM VỀ SỰĐẤU TRANH 3
1.4 KHÁI NIỆM VỀ MÂU THUẪN BIỆN CHỨNG 3
1.5 PHÂN LOẠI MÂUTHUẪN 4
2 NỘI DUNG QUY LUẬT 6
3 Ý NGHĨA CỦA QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐẤU TRANH GIỮA CÁC MẶT ĐỐI LẬP 7
4 VẬN DỤNG QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ ĐẤU TRANH GIỮA CÁC MẶT ĐỐI LẬP VÀO ĐỜI SỐNG THỰC TIỄN HIỆN NAY 8
4.1 NHẬN DIỆN MÂUTHUẪN TRONG CUỘC SỐNG HẰNG NGÀY 8
4.2 VẬN DỤNG QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀĐẤU TRANH GIỮA CÁC MẶT ĐỐI LẬP VÀO SỰNGHIỆP ĐỔI MỚI CỦA NƯỚC TA HIỆN NAY 9
5 KẾT LUẬN 13
Trang 3I.PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Định nghĩa khái quát về phép biện chứng duy vật, Ph.Ăngghen cho rằng: “Phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và sựphát triển cua tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy” Trong phép biện chứng duyvật của chủ nghĩa Mác - Lênin bao gồm 2 nguyên lý, 6 cặp phạm trù cơ bản và 3 quy luật.Trong đó, quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là
“hạt nhân” của phép biện chứng Theo V.I.Lênin, “Có thể vắn tắt phép biện chứng là học thuyết về sự thốngnhất của các mặt đối lập Như thế là nắm được hạt nhân của phép biện chứng, nhưng điều đó đòi hỏi phải có những sự giải thích và một sự phát triển thêm”
Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là quy luật về nguồn gốc,động lực cơ bản, phổ biến của mọi quá trình vận động và phát triển Theo quy luật này,nguồn gốc và động lực cơ bản, phổ biến của mọi quá trình vận động, phát triển chính là mâu thuẫn khách quan, vốn có của sự vật, hiện tượng Qua thực tiễn lịch sử, con người và xã hội cũng đã kiểm chứng được quy luật đó Như Việt Nam ta khi chuyển từ nên kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa cũng đã vướng không ít mâu thuẫn, giữa tính tự phát và tính định hướng, giữa mặt tích cực và tiêu cực của kinh tế thị trường Mâu thuẫn cũng tồn tại ngay trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta, và một trong những mặt dễ thấy nhất là mâu thuẫn vừa thống nhất, vừa đối lập phát sinh trong quá trình học tập – nghiên cứu của học sinh, sinh viên Cơ sở lý thuyết và thực tế thiếu sự thống nhất và còn có những mặt đối lập nhất định Nhận thấy được tính cần thiết của vấn đề này, em quyết định chọn chủ
đề “Vận dụng quy luật đấu tranh và thống nhất các mặt đối lập vào nhận diện các mâu thuẫn trong cuộc sống hằng ngày và sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay”
2 Mục đích nghiên cứu
Việc nghiên cứu đề tài giúp em có thêm điều kiện củng cố thêm kiến thức bản thân, tìm hiểu thêm nhiều kiến thức về Triết học mà mình chưa rõ và chưa biết đến
Trang 4Đặc biệt, mục đích của đề tài là giúp em tìm hiểu được phần nào mối quan hệ giữa Triết học và Xã hội thông qua nội dung Vì giới hạn đề tài khá rộng nên bài tiểu luận
sẽ tập trung vào giải quyết các vấn đề chính Trình bày những kiến thức cơ bản về quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập thuộc bộ môn Triết học - Thông qua nội dung về quy luật này, liên hệ kiến thức thực tế của chuyên ngành để phân tích một vài vấn đề liên quan như nhận diên các loại mâu thuẫn và vận dụng quy luật này vào giải quyết mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất Từ đó, có thể đánh giá, đề xuất, kiến nghị một vài giải pháp để khắc phục những mặt tiêu cực, thúc đẩy xã hội phát triển theo chiều hướng tốt hơn trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay
3 Phạm vi nghiên cứu
Không gian: nghiên cứu được thực hiện ở số 1B, Nguyễn Trung Trực, Phường 8,
TP Vĩnh Long
Thời gian: Từ ngày 20/2 – 27/2/2003
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1 Khái niệm về các mặt đối lập
Mặt đối lập là những mặt, những yếu tố,… có những đặc điểm, những thuộc tính,những tính quy định có khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau, loại trừ, bài xích, chốngđối lẫn nhau tồn tại một cách khách quan trong tự nhiên, xã hội và tư duy Chúng có khuynh hướng phát triển ngược chiều nhưng lại song song tồn tại trong cùng một sự vật,hiện tượng, tạo nên sự vật hiện tượng đó Sự tồn tại các mặt đối lập là khách quan và làphổ biến trong thế giới Theo triết học duy vật biện chứng của Engels thì tất cả các sự vật,hiện tượng trên thế giới đều chứa đựng những mặt trái ngược nhau
Trang 51.2 Khái niệm về sự thống nhất
Thống nhất giữa các mặt đối lập là khái niệm dùng để chỉ sự liên hệ giữa chúng
và được thể hiện ở, thứ nhất, các mặt đối lập cần đến nhau,nương tựa vào nhau, làm tiền đề cho nhau tồn tại, không có mặt này thìkhông có mặt kia; thứ hai, các mặt đối lập tác động ngang nhau, cân bằngnhau thể hiện sự đấu tranh giữa cái mới đang hình thành với cái cũ chưamất hẳn; thứ ba, giữa các mặt đối lập có sự tương đồng, đồng nhất dotrong các mặt đối lập còn tồn tại nhữngng yếu tố giống nhau Do sự đồng 1nhất này mà trong nhiều trường hợp, khi mâu thuẫn xuất hiện và tác độngơ điều kiện phù hợp, các mặt đối lập chuyển hóa vào nhau Đồng nhấtkhông tách rời với sự khác nhau, với sự đối lập, bơi mỗi sự vật, hiện tượngvưa là bản thân nó, vưa là sự vật, hiện tượng đối lập với nó nên trong đồngnhất đã bao hàm sự khác nhau, đối lập
Ví dụ: Trong mỗi con người, hoạt động ăn và hoạt động bài tiết rõ ràng là các mặt đối lập Nhưng chúng phải nương tựa nhau, không tách rời nhau Nếu có hoạt động ăn mà không có hoạt động bài tiết thì con người không thể sống được Như vậy, hoạt động ăn và hoạt động bài tiết thống nhất với nhau ở khía cạnh này
1.3 Khái niệm về sự đấu tranh
Đấu tranh giữa các mặt đối lập là khái niệm dùng để chỉ sự tác động qua lại theo hướng bài trư, phủ định lẫn nhau giữa chúng và sự tác động đócũng không tách rời sự khác nhau, thống nhất, đồng nhất giữa chúng trongmột mâu thuẫn So với đấu tranh giữa các mặt đối lập thì thống nhất giữa chúng có t\nh tạm thời, tương đối, có điều kiện, nghĩa là sự thống nhất đóchỉ tồn tại trong trạng thái đứng im tương đối của
sự vật, hiện tượng; cò nđấu tranh có tính tuyệt đối, nghĩa là đấu tranh phá vỡ sự Kn định tương đốicủa chúng dẫn đến sự chuyển hóa về chất của chúng Tính tuyệt đối củađấu tranh gắn với sự tự thân vận động, phát triển diễn ra không ngưng củasự vật, hiện tượng Về vấn đề này, V.I.Lênin, khi chú ý nhiều hơn đến tính tuyệt đối của "đấu tranh” đã viết: "Sự phát triển là một cuộc "đấu tranh”giữa các mặt đối lập”
1.4 Khái niệm về mâu thuẫn biện chứng
Các mặt đối lập nằm trong sự liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau theo hướng trái ngược nhau, xung đột lẫn nhau tạo thành mâu thuẫn biện chứng Mâu thuẩn biện chứng là khái niệm dùng để chỉ sự liên hệ, tác động theo cách vừa thống nhất, vừa đấu tranh; vừa đòi hỏi vừa loại trừ, vừa chuyển hóa lẫn nhau giữa các mặt đối lập Theo
1 Giáo trình Triết học Mác – Lênin, GS.TS Phạm Văn Đức chủ biên, tr.120
Trang 6triết học duy vật biện chứng của Engels thì mâu thuẫn biện chứng tồn tại một cách khách quan và phổ biến trong tự nhiên, xã hội và tư duy Mâu thuẫn biện chứng trong
tư duy là phản ánh mâu thuẫn trong hiện thực và là nguồn gốc phát triển của nhận thức Mâu thuẫn biện chứng không phải là ngẫu nhiên, chủ quan, cũng không phải là mâu thuẫn trong lôgic hình thức Mâu thuẫn trong lôgic hình thức là sai lầm trong tư duy.Theo Ph.Ăngghen thì:“Nếu bản thân sự di động một cách máy móc đơn giản đã chứa đựng sự mâu thuẫn,thì tất nhiên những hình thức vận động cao hơn của vật chất
và đặc biệt cựu sự sống hữucơ và sự phát triển của sự sống hữu cơ đó lại càng phải chứa đựng sự mâu thuẫn sự sống trước hết chính là ở chỗ một sinh vật trong mỗi lúc vừa là nó nhưng lại vừa là cái khác.Như vậy sự sống cũng là một mâu thuẫn tồn tại trong bản thân các sự vật và các quá trình,mâu thuẫn thường xuyên nảy sinh và tự giải quyết, và khi mâu thuẫn chấm dứt thì sự sống cũng không còn nữa và cái chết xảy đến Cũng như chúng ta đã nhận thấy rằng trong lĩnh vực tư duy, chúng ta không thể thoát khỏi mâu thuẫn, chăng hạn như mâu thuẫn giữa nănglực nhận thức vô tận ở bên trong của con người và sự tồn tại thực tế của năng lực ấy trong những người bị hạn chế bởi hoàn cảnh bên ngoài, và bị hạn chế trong những năng lực nhận thức, mâu thuẫn này được giải quyết trong sự nối tiếp của các thế hệ, sự nối tiếp đó ít ra đối với chúng ta trên thực tiễn cũng là vô tận và được giải quyết trong sự vận động đi lên vô tận.”2
1.5 Phân loại mâu thuẫn
Mâu thuẫn tồn tại trong tất cả các sự vật, hiện tượng, cũng như trong tất cả các giai đoạn phát triển của chúng Mâu thuẫn hết sức phong phú, đa dạng Tính phong phú đa dạng được quy định một cách khách quan bởi đặc điểm của các mặt đối lập, bởi điều kiện tác động qua lại của chúng, bởi trình độ tổ chức của hệ thống (sự vật) mà trong đó mâu thuẫn tồn tại
Căn cứ vào quan hệ đối với sự vật được xem xét, có thể phân biệt thành mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài
Mâu thuẫn bên trong là sự tác động qua lại giữa các mặt, các khuynh hướng đối lập của cùng một sự vật
Mâu thuẫn bên ngoài đối với một sự vật nhất định là mâu thuẫn diễn ra trong mối quan hệ sự vật đó với các sự vật khác
2 H i đồồng xuâết b n C Mác và Ph Ăngghen toàn t p (1994) C Mác và Ph Ăngghen: Toàn t p Hà N i: Nhàxuâết ộ ả ậ ậ ộ
b n Chính tr quồếc gia S th t ả ị ự ậ
Trang 7Việc phân chia mâu thuẫn thành mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài chỉ
là sự tương đối, tuỳ theo phạm vi xem xét Cùng một mâu thuẫn nhưng xét trong mối quan hệ này là mâu thuẫn bên ngoài nhưng xét trong mối quan hệ khác lại là mâu thuẫn bên trong Để xác định một mâu thuẫn nào đó là mâu thuẫn bên trong hay mâu thuẫn bên ngoài trước hết phải xác định phạm vi sự vật được xem xét
Mâu thuẫn bên trong có vai trò quyết định trực tiếp đối với quá trình vận động và phát triển của sự vật Còn mâu thuẫn bên ngoài có ảnh hưởng đến sự phát triển của sự vật Tuy nhiên mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài không ngừng có tác động qua lại lẫn nhau Việc giải quyết mâu thuẫn bên trong không thể tách rời việc giải quyết mâu thuẫn bên ngoài; việc giải quyết mâu thuẫn bên ngoài là điều kiện để giải quyết mâu thuẫn bên trong
Căn cứ vào ý nghĩa đối với sự tồn tại và phát triển của toàn bộ sự vật, mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản:
Mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn quy định bản chất của sự vật, quy định sự phát triển ở tất cả các giai đoạn của sự vật, nó tồn tại trong suốt quá trình tồn tại các sự vật Mâu thuẫn cơ bản được giải quyết thì sự vật sẽ thay đổi cơ bản về chất
Mâu thuẫn không cơ bản là mâu thuẫn chỉ đặc trưng cho một phương diện nào đó của sự vật, nó không quy định bản chất của sự vật Mâu thuẫn đó nảy sinh hay được giải quyết không làm cho sự vật thay đổi căn bản về chất
Theo Hồ Chí Minh thì:
“ Khi việc gì có mâu thuẫn, khi phải tìm cách giải quyết tức là có vấn đề Khi đã
có vấn đề, ta phải nghiên cứu cho rõ cái gốc của mâu thuẫn là vấn đề gì Phải điều tra, phải nghiên cứu các mâu thuẫn đó Phải phân tách rõ ràng và có hệ thống, phải biết rõ cái nào là mâu thuẫn chính, cái nào là mâu thuẫn phụ Phải đề ra cách giải quyết ”3 Căn cứ vào vai trò của mâu thuẫn đối với sự tồn tại và phát triển của sự vật trong một giai đoạn nhất định, các mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu
Mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn nổi lên hàng đầu của một giai đoạn phát triển nhất định của sự vật và chi phối các mâu thuẫn khác trong giai đoạn đó Giải quyết được mâu thuẫn chủ yếu trong từng giai đoạn là điều kiện cho sự vật chuyển sang giai đoạn phát triển mới.Mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn chủ yếu có quan hệ chặt chẽ với nhau Mâu thuẫn chủ yếu có thể là một hình thức biển hiện nổi bật của mâu thuẫn cơ
3 X.Y.Z(2017) S a đ i lồếi làm vi c Hà N i: Nhà xuâết b n Chính tr quồếc gia S th t ử ổ ệ ộ ả ị ự ậ
Trang 8bản hay là kết quả vận động tổng hợp của các mâu thuẫn cơ bản ở một giai đoạn nhất định Việc giải quyết mâu thuẫn chủ yếu tạo điều kiện giải quyết từng bước mâu thuẫn
cơ bản
Mâu thuẫn thứ yếu là những mâu thuẫn ra đời và tồn tại trong một giai đoạn phát triển nào đó của sự vật nhưng nó không đóng vai trò chi phối mà bị mâu thuẫn chủ yếu chi phối Giải quyết mâu thuẫn thứ yếu là góp phần vào việc từng bước giải quyết mâu thuẫn chủ yếu
Căn cứ vào tính chất của các quan hệ lợi ích, có thể chia mâu thuẫn trong xã hội thành mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng
Mâu thuẫn đối kháng là mâu thuẫn giữa những giai cấp những tập đoàn người, có lợi ích cơ bản đối lập nhau Như là: Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa vô sản với tư sản
Mâu thuẫn không đối kháng là mâu thuẫn giữa những lực lượng xã hội có lợi ích
cơ bản thống nhất với nhau, chỉ đối lập về những lợi ích không cơ bản, cục bộ, tạm thời Việc phân biệt mâu thuẫn đối kháng và không đối kháng có ý nghĩa trong việc xác định đúng phương pháp giải quyết mâu thuẫn Giải quyết mâu thuẫn đối kháng phải bằng phương pháp đối khán
2 Nội dung quy luật
Trong mỗi mâu thuẫn, các mặt đối lập vừa thống nhất, vừa đấu tranh với nhau tấtyếu dẫn đến sự chuyển hóa giữa chúng Các mặt đối lập liên hệ, ràng buộc, không tách rờinhau, quy định lẫn nhau và mặt đối lập này lấy mặt đối lập kia làm tiền đề tồn tại.Sự đấu tranh làm thay đổi các mặt tác động Ban đầu, các mặt có khuynh hướng tráingược nhau, tiến tới xung đột gay gắt tới mức chúng chuyển hóa lẫn nhau, phá vỡ sựthống nhất ban đầu, khiến sự vật cũ mất đi sự vất mới xuất hiện Ở sự vật mới, lại thiết lậphai mặt đối lập mới với sự thống nhất và đấu tranh mới giữa chúng…Như vậy,
sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc, động lực của sự biến đổi,phát triễn của
sự vật Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập gắn liền với trạng thái vận độngcủa sự vật, nên đấu tranh là vĩnh viễn, tuyệt đối.V I Lênin khẳng định: “Sự phát triển là một cuộc đấu tranh giữa các mặt đối lập”Tuy nhiên, không có sự thống nhất giữa các mặt đối lập thì cũng không có sự đấutranh giữa chúng Thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là không thể tách rời nhautrong mâu thuẫn biện chứng Sự vận động và phát triển
Trang 9bao giờ cũng là sự thống nhất giữatính ổn định và tính thay đổi Sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập quy địnhtính ổn định và tính thay đổi của sự vật.Mâu thuẫn giữa các mặt đối lập trong sự vật, hiện tượng là nguyên nhân, giải quyếtmâu thuẫn đó
là động lực của sự vận động, phát triển.Sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng là
tự thân.Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập này là nguyên nhân, động lực bêntrong của sự vận động và phát triễn làm cho cái cũ mất đi và các mới ra đời.Do đó, mâu thuẫn chính là nguồn gốc của sự vận động và sự phát triển.Từ sự phân tích trên chúng ta có thể rút ra nội dung quy luật thống nhất và đấu tranhgiữa các mặt đối lập như sau: Mọi sự vật, hiện tượng đều chứa đựng những mặt cókhuynh hướng biến đổi ngược chiều nhau gọi là những mặt đối lập Mối liên hệ giữa haimặt đối lập tạo nên những mâu thuẫn Các mặt đối lập vừa thống nhất với nhau vừa chuyển hóa lẫn nhau làm mâu thuẫn được giải quyết, sự vật biến đổi và phát triển, cái mớira đời thay thế cái cũ
3 Ý nghĩa của quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập
Việc nghiên cứu quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập có ý nghĩaphương pháp luận quan trọng trong nhận thức và hoạt động thực tiễn.Để nhận thức đúng bản chất sự vật và tìm ra phương hướng và giải quyết đúng chohoạt động thực tiễn phải đi sâu nghiên cứu phát hiện ra mâu thuẫn của sự vật Muốn pháthiện ra mâu thuẫn phải tìm ra trong thể thống nhất những mặt, những khuynh hướng tráingược nhau, tức tìm ra những mặt đối lập và tìm ra những mối liên hệ, tác động qua lạilẫn nhau giữa các mặt đối lập đó.V I Lênin viết: “Sự phân đôi của cái thống nhất và sự thống nhất của các bộ phậncủa nó…, đó là thực chất… của phép biện chứng”4Khi phân tích mâu thuẫn phải xem xét quá trình phát sinh, phát triễn của từng mâuthuẫn, xem xét vai trò, vị trí và mối quan hệ lẫn nhau của các mâu thuẫn; phải xem xét quá trính phát sinh, phát triển và vị trí của từng mặt đối lập, mối quan hệ tác động qua lạigiữa chúng Chỉ có như thế mới có thể hiểu đúng mâu thuẫn của sự vật, hiểu đúng
xu hướng vận động, phát triển và điều kiện giải quyết mâu thuẫn.Để thúc đẩy sự vật phát triển phải tìm mọi cách để giải quyết mâu thuẫn, không được điều hòa mâu thuẫn Việc đấu tranh giải quyết mâu thuẫn phải phù hợp với trình độphát triển của mâu thuẫn Phải tìm ra phương thức, phương tiện và lực lượng để giải quyết mâu thuẫn
4 V I Lenin (1981) Bút kí triêết h c Moskva: Nhà xuâết b n têến b ọ ả ộ
Trang 10Mâu thuẫn chỉ được giải quyết khi điều kiện đã chín muồi Mâu thuẫn khácnhau phải
có phương pháp giải quyết khác nhau Phải tìm ra phương thức giải quyết mâu thuẫn một cách linh hoạt, vừa phù hợp với từng mâu thuẫn, vừa phù hợp với điều kiện cụ thể
4 Vận dụng quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập vào đời sống thực tiễn hiện nay
4.1 Nhận diện mâu thuẫn trong cuộc sống hằng ngày
Mâu thuận không chỉ nguyên bản là một loại một vấn đề là mâu thuẫn còn hiện diện ở nhiều loại khác nhau với mỗi loại sẽ có những đặc điểm riêng và những nét riêng của chúng Nhận biết các loại mâu thuẫn nhất cho con người có thể định hình cụ thể về mau thuẫn trong đời sống nhận diện được các vấn đề của bản thân đang gặp phải
- Mâu thuẫn xảy ra bên trong mỗi người
Mâu thuẫn khi xảy ra ở bên trong mỗi người thì thường là sự mâu thuẫn giữa những “nhiệm vụ” mà cá nhân đó nhận được đối với “khả năng” thực hiện được nhiệm
vụ đó của cá nhân đó
Đối với loại mâu thuẫn này thường xảy ra khi những yêu cầu nhiệm vụ có phần bất hợp lý đối với khả năng của các cá nhân, chẳng hạn như cá nhân đó được giao
Không chỉ vậy, mâu thuẫn xảy ra bên trong cá nhân mỗi người có thể làm mâu thuẫn về khả năng của chính mình, thường con người gặp phải những vấn đề khó giải quyết, trong tâm trí họ có những phương án mà không biết nên chọn phương án nào, mỗi phương án đều có những cách giải quyết phù hợp rất khó lựa chọn, khiến cho họ cảm thấy mâu thuẫn
- Mâu thuẫn giữa các yêu cầu và nhu cầu của từng cá nhân
Rất nhiều người trong số chúng ta đã từng gặp phải trường hợp mâu thuẫn với những nhu cầu của cá nhân trng nhiều trường hợp Con người có rất nhiều nhu cầu cơ bản, nhưng khi mà những nhu cầu đó lẽ ra được thỏa mãn thì lại cần phải ưu tiên thực hiện những công việc khác, dẫn tới những sự mâu thuẫn xảy ra trong tâm tưởng của họ
Việc đấu tranh giữa những nhu cầu của cá nhân cần được đáp ứng và những nhiệm vụ được giao cần phải thực hiện sẽ bị quá tải nếu như cơ thể phải làm việc quá