Phân tích và chứng minh quá trình quản trị sự thay đổi trong các doanh nghiệp việt nam (tiểu luận môn học quản trị học)

Untitled B GIÁO D C & ĐÀO T OỘ Ụ Ạ TR NG Đ I H C KINH TẾẾ TP HCMƯỜ Ạ Ọ  TIỂU LUẬN MÔN HỌC QUẢN TRỊ HỌC Đề tài Phân tích và chứng minh quá trình quản trị sự thay đổi trong các doanh nghiệp Việt Nam[.]

B GIÁO D C & ĐÀO T O Ộ Ụ Ạ

TR ƯỜ NG Đ I H C KINH TẾẾ TP.HCM Ạ Ọ

 TIỂU LUẬN MÔN HỌC: QUẢN TRỊ HỌC

Đề tài: Phân tích và chứng minh quá trình quản trị sự thay đổi

trong các doanh nghiệp Việt Nam

Giảng viên hướng dẫn: Bùi Dương Lâm

Sinh viên thực hiện: Tô Đoàn Minh Thiện Lớp: KM001 MSSV: 31211023329

GIỚI THIỆU

Từ xưa đến nay, nền kinh tế Việt Nam đã trải qua biết bao nhiêu biến động, khủng hoảng

và đổi mới liên tục Với sự thay đổi chóng mặt về tư tưởng, công nghệ, nhân sự…đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục thay đổi nếu muốn đứng vững và phát triển trên thị trường Điển hình là bốn cuộc cách mạng công nghiệp lớn trên toàn cầu đã thay đổi hoàn toàn nền kinh tế thế giới, doanh nghiệp phải biết nương theo chiều gió, tận dụng sự đổi mới làm bàn đạp để vươn lên Bên cạnh đó, Việt Nam ta cũng phải đương đầu với biết bao thời kì đô hộ, đây chính là thách thức rất lớn với các doanh nghiệp trong nước nhưng cũng là cơ hội cho những nhà lãnh đạo tài ba học hỏi và phát triển cơ cấu tổ chức doanh nghiệp

Thế kỷ 21 là kỷ nguyên của sự thay đổi, với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin và viễn thông, môi trường hoạt động thay đổi nhanh chóng và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng buộc các nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải thay đổi hàng ngày Tất cả các tổ chức đều muốn sản phẩm và dịch vụ của mình được chấp nhận trên thị trường và có khả năng cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường Mong muốn này hoàn toàn có thể thực hiện được nếu một tổ chức tìm được hướng đi đúng đắn

Qua các kỷ nguyên, ta có thể thấy khả năng quản trị sự thay đổi đóng một phần không nhỏ đến sự thành bại của một doanh nghiệp Các doanh nghiệp Việt Nam đã thay đổi như thế nào qua các thời kỳ? Đâu là những phương hướng tốt giúp các doanh nghiệp Việt Nam quản trị tốt sự thay đổi? Để giải quyết những thắc mắc trên, tôi đã thực hiện bài luận: “Phân tích và chứng minh quá trình quản trị sự thay đổi trong các doanh nghiệp Việt Nam.”

Mục lục

Phần 1: Cơ sở lý luận 1

1 Khái niệm sự thay đổi trong tổ chức 1

2 Nguyên nhân sự thay đổi 1

3 Đặc điểm của sự thay đổi 1

4 Phản ứng với sự thay đổi trong tổ chức 1

5 Các mô hình lãnh đạo sự thay đổi 1

5.1 Thay đổi từ trên xuống 1

5.2 Thay đổi từ dưới lên 2

6 Các dạng của sự thay đổi 2

6.1 Thay đổi tiệm tiến (thay đổi dần) 2

6.2 Thay đổi về chất (thay đổi triệt để) 2

6.3 Thay đổi phản ứng 2

6.4 Thay đổi đón đầu 3

7 Những thay đổi chủ yếu trong các doanh nghiệp 3

7.1 Thay đổi sản phẩm 3

7.2 Thay đổi công nghệ 3

7.3 Thay đổi con người và văn hóa tổ chức 3

8 Rào cản của sự thay đổi 3

8.1 Nguyên nhân cản trở sự thay đổi 4

8.2 Các giải pháp hạn chế cản trợ sự thay đổi 4

Phần 2: Thực trạng sự thay đổi trong các doanh nghiệp Việt Nam 6

1 Sự thay đổi của Công ty sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti’s) 6

1.1 Quá trình hình thành và phát triển 6

1.2 Sự thay đổi của Biti’s 6

1.3 Nhận xét 7

2 Sự thay đổi của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) 8

2.1 Quá trình hình thành và phát triển 8

2.3 Nhận xét 11

Phần 3: Các giải pháp giúp các doanh nghiệp Việt Nam quản trị tốt sự thay đổi 12

1 Thay đổi tư duy – mở rộng thị trường 12

2 Thay đổi từ từng cá nhân một trong tổ chức 12

3 Bắt kịp công nghệ toàn cầu 12

4 Xây dựng văn hóa và nền tảng công ty vững mạnh 13

Phần 4: Kết luận 14

Phần 1: Cơ sở lý luận

1 Khái niệm sự thay đổi trong tổ chức

Là quá trình điều chỉnh sửa đổi tổ chức và cách thức ứng biến với những biến động từ môi trường bên ngoài và bên trong để từ đó gia tăng năng lực hoạt động của tổ chức Những thay đổi dù nhỏ hay lớn đều có thể gây ra những ảnh hưởng khác nhau đến tổ chức như quy trình làm việc, chính sách công ty, tinh thần nhân viên… Nếu có khả năng lường trước những hệ lụy phát sinh nhà quản trị có thể tối thiểu hóa rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải và còn có thể tận dụng nó làm bàn đạp để vươn lên Do vậy thay đổi là điều kiện tiên quyết để tồn tại và phát triển

2 Nguyên nhân sự thay đổi

Từ sự thay đổi của môi trường bên ngoài: môi trường pháp lý, đối thủ cạnh tranh, sự phát triển của khoa học kĩ thuật, nhà đầu tư, khách hàng…

Từ sự thay đổi của môi trường bên trong: công nghệ được cải tiến, nguồn nhân lực, cấu trúc công ty, văn hóa doanh nghiệp, lãnh đạo…

3 Đặc điểm của sự thay đổi

Đặc điểm đầu tiên của sự thay đổi mà ta có thể dễ dàng nhận thấy là việc chưa được thử nghiệm (chưa có tiền lệ), tức thay đổi cũng là đổi mới, mở ra hướng đi hoàn toàn khác biệt so với quá khứ để thích nghi và phát triển Đặc điểm thứ hai là đa biến và rất khó quản lý, thay đổi là tất yếu nhưng sự chuyển biến đa dạng và đột ngột của nó là trở ngại rất lớn cho các nhà quản trị Đặc điểm cuối cùng là chứa đựng rủi ro, thay đổi mang lại

cơ hội phát triển rất lớn cho tổ chức nhưng rủi ro tiềm ẩn đi kèm cũng là điều thực sự quan ngại

4 Phản ứng với sự thay đổi trong tổ chức

 Không đồng ý và chống lại sự thay đổi

 Thờ ơ với sự thay đổi

 Chấp nhận sự thay đổi

 Tích cực thực hiện sự thay đổi

5 Các mô hình lãnh đạo sự thay đổi

5.1 Thay đổi từ trên xuống

Là thay đổi xuất phát từ chủ ý của các lãnh đạo cấp cao với mong muốn cải thiện và phát triển tổ chức Dưới đây là những việc các nhà quản trị cần thực hiện để đảm bảo sự thành công của sự thay đổi:

 Cần cho các thành viên ý thức được sự cấp bách của sự thay đổi

 Sự thay đổi cần nhận được sự đồng tình và ủng hộ từ đại đa số thành viên

 Cần tìm ra lý do của sự thay đổi và truyền đạt một cách chi tiết nhất đến mọi thành viên

 Trao quyền cho những cá nhân cần thiết để dẫn dắt sự thay đổi

 Cần có chính sách khen thưởng cho những cá nhân đóng góp vào sự thay dổi và thực hiện tốt

 Thành quả ban đầu là yếu tố tiên quyết để ảnh hưởng lên toàn thể công ty hướng theo sự thay đổi

 Kiên trì thực hiện sự thay đổi, tạo nên thông điệp phù hợp và đấu tranh cho việc thực hiện sứ mệnh

5.2 Thay đổi từ dưới lên

Là thay đổi bắt nguồn từ những ý tưởng sáng kiến từ cấp thấp hơn trong tổ chức sau đó ngấm dần lên cấp trên Để thực hiện sự thay đổi này các nhà quản trị cần làm những việc sau:

 Cần tổ chức những cuộc họp mà ở đó các nhà quản trị cấp cao gặp gỡ các nhóm các nhân viên thuộc các chức năng và các cấp khác nhau để tiếp nhận những ý tưởng của họ về những gì không đúng đang diễn ra và những thay đổi gì cần thực hiện để khắc phục các sai lầm đó

 Cần phải xây dựng một môi trường văn hóa mà ở đó mọi nhân viên đều được khuyến khích sử dụng kiến thức và tinh thần vì mục đích chung của công ty

6 Các dạng của sự thay đổi

6.1 Thay đổi tiệm tiến (thay đổi dần)

Là sự thay đổi ở mức độ vừa phải trong phạm vi khuôn khổ hiện tại của tổ chức Đó là sự điều chỉnh từng bước và cải tiến hệ thống vận hành và các công việc nhằm đảm bảo sự thích ứng kịp thời với những cơ hội mới

Mục đích của việc thay đổi dần là đảm bảo sự thích nghi của cá nhân với sự thay đổi và không phải phá bỏ hoàn toàn hệ thống làm việc Sự thay đổi tiệm tiến thường xảy ra ở các lĩnh vực: phát triển sản phẩm, quy trình làm việc, công nghệ và hệ thống làm việc…

6.2 Thay đổi về chất (thay đổi triệt để)

Là thay đổi tận gốc hay thay đổi phá vỡ khuôn khổ hiện hành nó dẫn đến một sự tái định hướng cơ bản và toàn diện của tổ chức Sự thay đổi này thường được khởi xướng từ các nhà quản trị cấp cao

6.3 Thay đổi phản ứng

Trong quá trình hoạt động của bất kì doanh nghiệp nào cũng cần phải cải thiện, đổi mời

từ quy trình, cấu trúc vận hành…để không bị lạc hậu và đào thải Ở dạng này, các thay

2

đổi thường diễn ra ở quy mô nhỏ như điều chỉnh cách thức vận hành, bổ sung nhân sự,

mở rộng phạm vi công việc…

6.4 Thay đổi đón đầu

Là sự chủ đô ̣ng thay đổi để đón nhâ ̣n mô ̣t thời cơ hay mô ̣t xu hướng mới Sự thay đổi này đòi hỏi khả năng nắm bắt và dự đoán thời thế rất cao từ các nhà quản trị

7 Những thay đổi chủ yếu trong các doanh nghiệp

7.1 Thay đổi sản phẩm

Xã hội ngày càng phát triển đi kèm với sự nâng cao chất lượng cuộc sống cũng như sự đa dạng sản phẩm Do đó, doanh nghiệp phải không ngừng nảy ra các sáng kiến, cải thiện phương pháp, kĩ thuật và qui trình để gia tăng chất lượng cho các sản phẩm và dịch vụ hiện có cũng như mở rộng sản xuất các nhóm sản phẩm liên quan

7.2 Thay đổi công nghệ

Đổi mới công nghệ là việc chủ động thay thế phần quan trọng (cơ bản, cốt lõi) hay toàn

bộ công nghệ đang sử dụng bằng một công nghệ khác tiên tiến hơn, hiệu quả hơn nhằm cải thiện năng suất, chất lượng, hiệu quả (đổi mới quá trình) hoặc tạo ra sản phẩm, dịch

vụ mới phục vụ thị trường (đổi mới sản phẩm)

Đổi mới công nghệ cũng có thể hiểu là sự đổi mới cách thức mà tổ chức thực hiện các hoạt động và tạo ra các sản phẩm và dịch vụ

7.3 Thay đổi con người và văn hóa tổ chức

Là sự thay đổi liên quan đến cách thức mà nhân viên suy nghĩ, hay nói một cách khác đó

là sự thay đổi về tư duy Để thay đổi con người và văn hóa tổ các tổ chức thường áp dụng các giải pháp sau:

 Đào tạo và phát triển: Đây là giải pháp phổ biến để làm thay đổi tư duy của con người

 Phát triển tổ chức: Là một quy trình thay đổi có kế hoạch và có hệ thống; quy trình này sử dụng các kiến thức và kỹ thuật của khoa học hành vi để cải thiện năng lực

và hiệu quả của tổ chức thông qua khả năng điều chỉnh để thích nghi với môi trường, cải thiện được các quan hệ nội bộ, gia tăng năng lực học tập và khả năng giải quyết vấn đề

8 Rào cản của sự thay đổi

8.1 Nguyên nhân cản trở sự thay đổi

8.1.1 Tư lợi thiển cận (lợi ích cá nhân)

Sự thay đổi được thực hiện với tầm nhìn mang lại lợi ích tổng thể cho toàn bộ tổ chức, đôi lúc lợi ích chung có thể ảnh hưởng đến một lợi ích của một vài cá nhân ảnh hưởng bởi sự thay đổi như nguy cơ mất việc hay vị trí, triển vọng nghề nghiệp bị ảnh hưởng, các mối quan hệ bị ảnh hưởng, thói quen làm việc bị thay đổi…

8.1.2 Sự hiểu lầm

Thông tin về sự thay đổi khi được truyền đạt đến các thành viên đôi lúc không được chi tiết hay thậm chí bị sai lệch khiến họ không hiểu được lý do, nội dung và tầm nhìn kĩ càng, từ đó dẫn đến sự cản trở thay đổi

8.1.3 Thiếu tin tưởng với người khởi xướng sự thay đổi

Niềm tin đóng vai trò rất lớn trong việc gây ảnh hưởng đến người khác, nếu nhà lãnh đạo không được tín nhiệm bởi các thành viên trong tổ chức thì bất kì sự thay đổi nào được đề

ra cũng rất khó được chấp nhận

8.1.4 Sự đánh giá khác nhau giữa người khởi xướng sự thay đổi và người chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi

Một sự thay đổi đề ra có thể được nhìn nhận, đánh giá theo nhiều hướng khác nhau, điều này có thể dẫn đến những cuộc “tranh cãi” giữa các bên liên quan Nếu không được giải quyết triệt để nó sẽ trở thành trở ngại rất lớn cho sự thay đổi

8.1.5 Khả năng chịu sự thay đổi kém

 Do không đủ khả năng đáp ứng sự thay đổi

 Sợ mất thể diện

8.1.6 Tương quan giữa lực thúc đẩy và lực cản trở sự thay đổi

 Lực thúc đẩy sự thay đổi: Có được từ các thời cơ và những vướng mắc tạo ra động lực cho sự thay đổi

 Lực cản trở sự thay đổi là những rào cản tới sự thay đổi

 Lực cản trở lớn hơn lực thúc đẩy thì sự thay đổi cần phải được xem xét lại

8.2 Các giải pháp hạn chế cản trợ sự thay đổi

8.2.1 Giáo dục, truyền thông

Cần tổ chức thảo luận, trình bày, và minh chứng để giáo dục người khác trước về sự thay đổi

4

8.2.2 Tham gia và lôi kéo

Lắng nghe, tiếp thu ý kiến của nhân viên và chỉnh sửa sự thay đổi nếu cần thiết Qua hành động này, nhân viên sẽ cảm nhận được sự quan trọng của bản thân với sự thay đổi đó và tích cực thực hiện

8.2.3 Thương lượng và thỏa thuận

Cả hai bên chấp nhận và phản đối sự thay đổi cùng ban lãnh đạo cần bàn bạc tìm ra hướng đi tốt nhất và chấp nhận lợi ích của các bên

8.2.4 Tạo thuận lợi và hỗ trợ

Rất khó để có thể truyền đạt hết những ý nghĩa và cách thức thực hiện sự thay đổi chỉ qua một vài lần hay thậm chí có những thành viên tuy chấp nhận sự thay đổi nhưng vẫn còn băng khoăng, nghi ngại thì nhà quản trị cần tạo mọi điều kiện thuận lợi và hỗ trợ họ để giải quyết các vấn đề trên

8.2.5 Thao túng và tranh thủ

 Thao túng: là phương pháp sử dụng những thủ đoạn (như: cung cấp thiếu thông tin hoă ̣c thông tin sai lê ̣ch, dùng người này tác đô ̣ng vào người khác…) để thuyết phục người cản trở là viê ̣c thay đổi mang lại nhiều lợi ích cho họ

 Tranh thủ: để tranh thủ được cần cho những người cản trở sự thay đổi những vai trò quan trọng trong thiết kế và thực hiê ̣n sự thay đổi Phương pháp này về mặt đạo đức không tốt nên không nên sử dung tràn lan

8.2.6 Ép buộc công khai và ngấm ngầm

Đây là phương pháp dùng hành vi đe dọa để ép buô ̣c các thành viên chấp nhâ ̣n sự thay đổi như: Không chấp nhâ ̣n sự thay đổi sẽ mất viê ̣c, mất cơ hô ̣i thăng thưởng, mất những

đă ̣c quyền đă ̣c lợi…

 Phương pháp này có thể được viê ̣c nhưng nếu không khéo có thể gây nên mâu thuẫn

hâ ̣n thù

8.2.7 Kêu gọi ủng hộ

Có được sự ủng hộ từ các nhà quản trị cấp cao1

1 Giáo trình qu n tr h c, gi ng viên Bùi D ả ị ọ ả ươ ng Lâm

Phần 2: Thực trạng sự thay đổi trong các doanh nghiệp Việt Nam

1 Sự thay đổi của Công ty sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti’s)

1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Từ một xưởng sản xuất nhỏ lẻ, được thành lập vào năm 1982 và chuyển mình thành Hợp tác xã mang tên Bình Tiên chuyên sản xuất dép cao su tại quận 6 Khởi nghiệp chỉ với khoảng 20 công nhân và một khao khát được đóng góp sức mình vào sự phát triển kinh tế đất nước của ông Vưu Khải Thành, Biti’s đã vượt qua biết bao thăng trầm của giai đoạn

nền kinh tế bao cấp với bao gian khổ Hơn 39 năm trôi qua, như một “bước chân không

mỏi”, Công ty TNHH Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng Bình Tiên (Biti’s) đã từng bước gây

dựng cho mình một chiến lược phát triển và hệ thống hoạt động bền vững, tạo ra một thương hiệu Giày dép Biti’s phù hợp với nhu cầu và sở thích của người tiêu dùng Hiện nay, có thể coi Biti’s như là một “kì lân” trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh giày dép, có

đủ nhân lực, vật lực, tài lực để phát triển ngành nghề và đem đến những thành quả cao hơn

Với 07 Trung tâm chi nhánh, 156 Cửa hàng tiếp thị và hơn 1.500 trung gian phân

phối bán lẻ trải dài từ Bắc chí Nam đã tạo công ăn việc làm ổn định cho hơn 9.000 người

lao động tại Tổng Công ty Biti’s và Công ty Dona Biti’s với sản lượng hàng năm hơn 20 triệu đôi, đa dạng về chủng loại sản phẩm, kiểu dáng, mẫu mã Biti’s đã xuất khẩu qua hơn 40 quốc gia trên thế giới như Nga, Anh, Pháp, Nhật, Campuchia Hơn thế nữa, các thương hiệu nổi tiếng như Decathlon, Clarks, Speedo, Skechers, Lotto,… cũng lựa chọn Biti’s là người bạn đồng hành đáng tin cậy trong lĩnh vực gia công với nhiều hợp đồng lớn.2

1.2 Sự thay đổi của Biti’s

1.2.1 Sự thay đổi công nghệ sản xuất EVA Đài Loan

Đến năm 1989, với mong muốn đi tìm kiếm công nghệ mới để nâng cao chất lượng sản phẩm cho Biti’s, ông bà Vưu Khải Thành đã đặt chân đến Đài Loan tìm tòi và nghiên cứu, cuối cùng họ đã nhận thấy được tiềm năng to lớn của chất liệu EVA có thể thay thế cho các loại giày dép cao su không còn được ưa chuộng thời bấy giờ Đó chính là bước thay đổi rất thành công của Biti’s khi đã xây dựng được dây chuyền sản xuất giày dép xốp với chất liệu mới và đánh bật các hãng giày lậu từ nước ngoài ra khỏi Việt Nam

1.2.2 Sự ra đời của Biti’s Hunter

Với sự “tấn công mãnh liệt” từ các thương hiệu quốc tế như Nike, Adidas, Vans…, bài toán kinh doanh của Biti’s đã trở nên khó khăn hơn bao giờ hết Biti’s với chiến lược kinh doanh cũ là tập trung vào chất lượng và sự gần gũi của sản phẩm đã không còn hiệu quả trên thị trường ở thời điểm ấy Để giải quyết khó khăn trên, Biti’s Hunter đã ra đời với

2 https://bitis.com.vn/pages/ve-biti-s

6