Untitled BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH KHOA KẾ TOÁN TIỂU LUẬN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CAO CẤP ĐỀ TÀI Những nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng hệ thống ABC trong các doanh nghiệp ng[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH
KHOA KẾ TOÁN
-TIỂU LUẬN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CAO CẤP
ĐỀ TÀI: Những nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng hệ thống ABC trong các doanh nghiệp ngành Dệt may Việt Nam
Học viên thực hiện: Trần Huỳnh Cẩm Tú
Mã số học viên: 52210214120
Lớp : Kế toán K32.1 KN1 HCM (Hướng ứng dụng)
Khóa: 2022 - 2024
Mã số môn học: 22D1STR60701601
Thành Phố Hồ Chí Minh, Ngày 16 tháng 09, Năm 2022
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU 6
1 Lý do chọn đề tài: 6
2 Mục tiêu nghiên cứu: 6
3 Câu hỏi nghiên cứu: 6
4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu: 6
4.1 Đối tượng nghiên cứu: 6
4.2 Phạm vi nghiên cứu: 7
5 Phương pháp nghiên cứu 7
6 Tóm tắt nội dung tiểu luận 7
7 Kết cấu của tiểu luận: 7
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 8
1.1Các công trình nghiên cứu nước ngoài về hệ thống ABC: 8
1.1.1 Nghiên cứu của Turney (2010): 8
1.1.2 Nghiên cứu của Kaplan & Roobin: 8
1.1.3 Nghiên cứu của James 2013: 8
1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước về hệ thống ABC: 8
1.2.1 Nghiên cứu của Nguyễn Việt Hưng: 8
1.2.2 Nghiên cứu của Nguyễn Trọng Huy: 8
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 9
2.1 Khái quát chung về phương pháp ABC 9
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của phương pháp ABC 9
2.1.2 Khái niệm: 10
2.2 Nội dung nghiên cứu 10
2.2.1 Phương pháp nghiên cứu: 10
2.2.2 Ưu và nhược điểm của phương pháp ABC: 10
2.2.2.1 Ưu điểm: 10
2.2.2.2 Nhược điểm: 11
2.3 Phương pháp nghiên cứu: 12
2.3.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng hệ thống ABC trong các DN Dệt may tại Việt Nam: 12
Hình 2.3.1: Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng phương pháp ABC 12
2.3.1.1Giả thuyết H1 – cạnh tranh: 12
2.3.1.2 Giả thuyết H2 - Sự hỗ trợ của nhà quản trị cấp cao 12
Trang 32.3.1.3 Giả thuyết H3 - Nhận thức về phương pháp ABC 13
2.3.1.4 Giả thuyết H4 - Huấn luyện, đào tạo 13
2.3.1.5 Giả thuyết H5 - Điều kiện kỹ thuật 13
2.3.1.6 Giả thuyết H6 -Nguồn lực triển khai 13
2.3.1.7 Giả thuyết H7 - Quy mô doanh nghiệp 14
2.3.1.8 Giả thuyết H8 - Sự đa dạng sản phẩm 14
2.3.1.9 Giả thuyết H9 – Cơ cấu chi phí 14
2.4 Các bước thực hiện phương pháp ABC: 14
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 14
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 15
3.1 Các bước ứng dụng hệ thống ABC vào các DN Dệt may tại Việt Nam: 15
3.2 Hàm ý chính sách nhằm tăng cường vận dụng phương pháp ABC trong các DN dệt may tại Việt Nam: 16
3.2.1 Nhân tố cạnh tranh: 16
Hình 3.2.1 Báo cáo ngành Dệt may số 08/2021 16
Hình 3.2.2.1 Lao động toàn ngành Dệt may - 2019 17
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1.DN – Doanh nghiệp
2.VN – Việt Nam
3 ABC – Phương pháp kế toán chi phí dựa trên hoạt động
DANH MỤC HÌNH
H
ình 2.3.1: Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng phương pháp ABC
Hình 3.1 Sơ đồ phân bổ chi phí vào sản xuất
Hình 3.2.1 Báo cáo ngành Dệt may số 08/2021
Hình 3.2.2.1 Lao động toàn ngành Dệt may - 2019
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, Việt Nam là một trong những nước đang phát triển, trong quá trình hội nhập và phát triển các doanh nghiệp ở VN còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận những xu hướng mới, công nghệ mới, nền tảng tri thức mới, vậy nên để vận hành một đất nước đi lên, một nền kinh
tế bền vững và ổn định các DN trên đất nước VN phải ngày một nổ lực hơn để tạo ra nhiều giá trị hơn Để cải thiện hiệu quả kinh doanh, các DN cần có một hệ thống quản lý chi phí hiệu quả, để kiểm soát chặt chẽ, hạch toán chính xác và đầy đủ chi phí
Trên thế giới, các nước phát triển đã áp dụng phương pháp kế toán chi phí hiện đại, cung cấp thông tin chính xác và quản trị chi phí một các tối ưu, hiệu quả nhất Trong khi đó các DN ở Việt Nam phần lớn còn áp dụng phương pháp kế toán chi phí truyền thống Phương pháp này dựa trên việc phân bổ các chi phí gián tiếp theo một tiêu thức nhất định như là theo chi phí nhân công trực tiếp Ngày nay, do có nhu cầu phát triển, quy trình sản xuất có nhiều thay đổi cải tiến hơn, từ đó kết cấu chi phí sản phẩm cũng thay đổi theo vì vậy việc điều chỉnh phương pháp phân bổ chi phí cho phù hợp hơn là hết sức cần thiết
Sau khi tìm hiểu, tác giả nhận thấy việc áp dụng phương pháp kế toán chi phí theo hoạt động (ABC - Activity Based Costing) sẽ mang lại cho DN những lợi ích vô cùng to lớn, chi phí sẽ được theo dõi một cách cụ thể với độ chính xác cao, từ đó giúp DN chọn lọc ra những sản phẩm mang lại nhiều giá trị hơn, tối ưu hóa chi phí, từ đó nâng cao vị thế cạnh tranh của mình Nhưng hiện nay tại sao phương pháp này còn được rất ít các DN tại Việt Nam áp dụng? vậy nên tác giả lựa chọn đề tài: “Những nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng hệ thống ABC trong các doanh nghiệp Dệt may tại Việt Nam” để tìm hiểu và nghiên cứu trong tiểu luận của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu của tiểu luận hướng đến những vấn đề sau:
Thứ nhất: đưa ra những nhân tố làm ảnh hưởng đến việc vận dụng hệ thống ABC trong các
DN ngành Dệt may Việt Nam
Thứ hai: đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này
Thứ ba: đưa ra giải pháp khắc phục
3 Câu hỏi nghiên cứu:
Để giải quyêt mục tiêu nghiên cứu của đề tài các câu hỏi được đặt ra là:
“Những nhân tố nào ảnh hưởng đến vận dụng hệ thống ABC trong DN”
“Những nhân tố nào cản trở các DN áp dụng hệ thống ABC”
“Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố nào đến việc vận dụng hệ thống ABC vào các DN Dệt may tại Việt Nam”
4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài:
Một là Hệ thống ABC
Trang 6Hai là các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng phương pháp ABC.
Ba là ứng dụng hệ thống ABC trong các DN Dệt may tại Việt Nam
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các DN Dệt may ở Việt Nam
Thời gian nghiên cứu: Các dữ liệu khảo sát về các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận
dụng phương pháp ABC tại các doanh nghiệp Dệt may ở Việt Nam năm 2016 đến nay
5 Phương pháp nghiên cứu
Trong nghiên cứu này tác giả sử dụng phương pháp giả thuyết (phương pháp đề xuất và kiểm chứng giả thuyết) nghiên cứu đối tượng bằng cách dự đoán bản chất của đối tượng và tìm cách chứng minh các dự đoán đó Và phương pháp nghiên cứu định tính thực hiện thông qua các các nghiên cứu trước đó và các lý thuyết nên giúp hiểu rõ hơn về các nhân tố ảnh hượng đến việc vận dụng hệ thống ABC ở các DN Dệt may Việt Nam hiện nay
6 Tóm tắt nội dung tiểu luận
Qua quá trình nghiên cứu, tác giả đã đưa ra những nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng hệ thống ABC trong các DN Dệt may tại VN, so sách sự khác nhau giữa phương pháp kế toán chi phí truyền thống và phương pháp ABC, dựa trên các lý thuyết nền, cùng với đó là các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước Từ đó đút kết ra những nguyên nhân dẫn đến việc phương pháp ABC còn được rất ít các DN vận dụng
7 Kết cấu của tiểu luận:
Ngoài phần mở đầu, các danh mục viết tắt, danh mục các sơ đồ, bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, báo cáo được kết cấu gồm các chương sau:
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương 5: Hàm ý chính sách
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
Chương này tác giả đưa ra các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước để có cái nhìn khái quát và toàn diện hơn về phương pháp ABC:
Trang 71.1Các công trình nghiên cứu nước ngoài về hệ thống ABC:
1.1.1 Nghiên cứu của Turney (2010):
Theo Turney (1996)”ABC là một quá trình phân bổ các chi phí nguồn lực đến sản phẩm, khách hàng dựa trên các cơ sở hoạt động”
1.1.2 Nghiên cứu của Kaplan & Roobin:
“Theo Kaplan (1998) mô hình ABC là một bản đồ kinh tế mô tả các chi phí và lợi nhuận trong công ty dựa trên khái niệm về các hoạt động của công ty
“Kaplan & Roobin (1998) cho rằng: hệ thống ABC xây dựng phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp chính xác, mục tiêu của ABC là đo lường, tính giá tất cả nguồn lực sử dụng cho toàn bộ các hoạt động có thể hỗ trợ trong quá trình sản xuất và phân phối sản phẩm dịch vụ đến khách hàng
1.1.3 Nghiên cứu của James 2013:
“Nghiên cứu James (2013) về các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng phương pháp ABC trong các công ty tài chính, tại Jamaica Sau quá trình nghiên cứu kết quả chỉ ra
ba nhân tố là nhận thức về khả năng của hệ thống ABC đến kiểm soát chi phí , hoạt động của đối thủ cạnh tranh trong quá trình áp dụng hệ thống ABC, và tỷ lệ chi phí chung trong tổng chi phí
1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước về hệ thống ABC:
1.2.1 Nghiên cứu của Nguyễn Việt Hưng:
Nguyễn Việt Hưng (2016) thực hiện nghiên cứu “Những nhân tố cản trở việc vận dụng phương pháp phân bố chi phí ước tính theo mức độ hoạt động vào các DN Việt Nam” Tác giả đã đưa ra chín nhân tố ảnh hưởng gây cản trở việc áp dụng hệ thống ABC: hạn chế về nhận thức, thiếu nguốn lực, tâm lý ngại thay đổi, chiến lược kinh doanh chưa phù hợp, thiếu sự ủng hộ của các nhà quản lý, hạn chế về mặt kỹ thuật Quá trình đào tạo, cấu trúc tổ chức, mục tiêu của các giai đoạn triển khai chưa gắn kết với khen thưởng phù hợp
1.2.2 Nghiên cứu của Nguyễn Trọng Huy:
Nguyễn Trọng Huy nghiên cứu vận dụng hệ thống ABC tại Công ty Kem Kido Tác
giả đã đưa hệ thống ABC vào áp dụng cho Công Ty Kem Kido bằng cách dùng số
lượng kem thành phẩm làm tiêu thức để phân bổ chi phí năng lượng, sử dụng giờ máy
hoạt động làm cơ sở phân bổ các chi phí khấu hao tài sản cố định, các chi phí gián tiếp
được phân bổ theo tiêu thức doanh thu Nhưng những chi phí các hoat động của tác giả
lựa chọn để áp dụng phương pháp ABC chiếm tỷ trọng nhỏ 15% trên tổng chi phí nên
không đáng kể Do đó, không thể minh chứng cho lợi ích mang lại từ việc áp dụng hệ
thống ABC tại Công ty Kem Kido và đây cũng là khía cạnh còn hạn chế của tác giả
trong nghiên cứu này
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Trang 82.1 Khái quát chung về phương pháp ABC
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của phương pháp ABC
Anna (2012) cho rằng ABC được phát triển qua 4 giai đoạn
Giai đoạn 1 - Theo nghiên cứu của Noreen (1991)
“Là giai đoạn tiền đề của phương pháp ABC nên có nhiều hạn chế, ở giai đoạn này ABC tiếp cận, cải tiến nâng cao tính chính xác của”chi phí:
Trong giai đoạn này, việc phân bổ thiếu chính xác của các chi phí gián tiếp trong quá trình sản xuất được ABC giải quyết cùng với những vấn đề chuyên môn chưa được xây dựng hoàn chỉnh
“Sau đó, các nghiên cứu về lý thuyết được ABC đưa ra để áp dụng vào thực tế nhưng chưa định hình được cấu trúc mô hình
Cuối cùng, ABC đã phần nào nâng cao được sự chính xác khi tính lợi nhuận sản phẩm, dịch vụ
Giai đoạn 2 - Theo nghiên cứu của Turney (2010)
“Thay vì ABC chỉ tập trung vào thông”tin chi phí sản xuất sản phẩm nay ABC chuyển
sang tính chi phí của cả quy trình sản xuất
Thứ nhất, để giải quyết các vấn đề về phân bổ chi phí sản xuất, chi phí chung một cách chính xác hơn ABC nhận diện các hoạt động và các mối quan hệ của toàn bộ”quy trình sản xuất kinh doanh
“Thứ hai, trong giai đoạn này ABC đã đưa ra biện pháp nâng cao năng suất sản xuất, hiệu quả của việc phân phối sản phẩm và thành quả bán hàng bằng việc nhận diện các chi phí của quy trình sản xuất kinh doanh của DN từ đó đưa ra các chiến thuật hợp lý
Giai đoạn 3 - Theo nghiên cứu của Kaplan (2004)
“Giai đoạn này phương pháp ABC cải tiến nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp, xây dựng các chiến lược bằng việc nghiên cứu mở rộng các mối quan hệ giữa chi phí và các hoạt động sản xuất kinh doanh ở bên trong và cả bên ngoài DN
“Thứ nhất, cập nhật liên tục các thông tin liên quan đến hệ thống hoạt động khi thị trường có
sự thay đổi, xây dựng hệ thống ABC cho toàn bộ hệ thống hoạt động và xác định lại các tiêu thức phân bổ chi phí, tập hợp chi phí
“Thứ hai, các vấn đề bất cập về kỹ thuất, về tiêu thức kinh tế và thời gian, tính khả thi, tiết kiệm được ABC xây dựng để giải quyết
Giai đoạn 4
“ABC đã là một hệ thống thông tin cơ sở mang tính chiến lược về tài chính, cụ thể hóa toàn bộ
hệ thống sản xuất kinh doanh của DN bằng việc phân tích, cải thiện hiệu quả, đo lường, đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, để hoạch định, thực hiện các định hướng cạnh tranh cụ thể
Trang 9“Thứ nhất, ABC đưa ra các thông tin, kết nối với thẻ cân bằng điểm, xây dựng các mục tiêu và
là thước đo chiến lược theo tầm nhìn của doanh nghiệp
“Thứ hai, ABC đưa ra các thông tin, xây dựng các chỉ tiêu trong kế hoạch ở tất cả các phương diện tài chính, khách hàng, nguồn nhân lực, quy trình hoạt động,…
“Nghiên cứu của Henrik (2011), có rất nhiều nghiên cứu và triển khai ứng dụng hệ thống ABC
và ABC rất thành công về mặt học thuật nhưng việc áp dụng hệ thống ABC vẫn còn rất nhiều hạn chế và bất cập, tỷ lệ áp dụng cũng rất thấp ngay cả ở các nước nghiên cứu ABC đầu tiên
2.1.2 Khái niệm:
Theo Douglas“Phương pháp ABC là một khái niệm về kế toán chi phí, khái niệm dựa
trên tiền đề sản phẩm sử dụng các hoạt động để hoàn thành, và các hoạt động đòi hỏi
các chi phí để thực hiện Như vậy, hệ thống này được thiết kế các chi phí không được
tập hợp trực tiếp đến các sản phẩm, mà các chi phí được tập hợp đến các hoạt động,
tiếp theo các hoạt động được tập hợp đến các sản phẩm tiêu dùng trực tiếp hoạt động
đó”
Theo nhận định của tác giả: Phương pháp ABC hay phương pháp kế toán chi phí dựa
trên hoạt động, là phương pháp sử dụng để tính toán chi phí sản xuất của một doanh
nghiệp Phương pháp này hoạt động theo nguyên lý phân bổ chi phí sản xuất chung của
doanh nghiệp dựa trên mức độ tiêu thụ hoặc tính chi phí dựa trên các yếu tố làm phát
sinh chi phí
2.2 Nội dung nghiên cứu
2.2.1 Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài đi sâu vào phân tích và tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng hệ thống ABC trong các DN tại Việt Nam bằng phương pháp giả thuyết, nhận diện các nhân tố tác động dựa trên các nghiên cứu trước đó của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước thông qua mô hình
2.2.2 Ưu và nhược điểm của phương pháp ABC:
2.2.2.1 Ưu điểm:
Chi phí và giá thành được phân bổ và tính toán một cách chính xác hơn cách làm truyền thống
do việc phân bổ chi phí gián tiếp dựa trên các tiêu thức gây ra chi phí
Giúp nhà quản trị kiểm soát được chi phí một cách hiệu quả, loại bỏ các hoạt động không mang lại lợi ích
Từ việc hoạch định rõ cấu trúc chi phí trong giá thành sản phẩm, phương pháp ABC giúp các nhà quản trị có cái nhìn cụ thể hơn để xác định khả năng sinh lợi, cũng như giá trị của một sản phẩm mang lại
Doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát nguồn tài chính để phân bổ cho từng hoạt động
Trang 10Giúp cho các nhà quản lý bộ phận quản lý hiệu quả hơn và tối ưu hóa chi phí sử dụng cho bộ phận của mình
2.2.2.2 Nhược điểm:
Một trong những vấn đề khó giải quyết khi áp dụng hệ thống ABC vào doanh nghiệp là
phương pháp này đòi hỏi cần phải có một nguồn nhân lực có hiểu biết về phương pháp, cần một nguồn kinh phí và quỹ thời gian khá lớn để triển khai
Doanh nghiệp rất khó có thể xác định được có bao nhiêu tiêu thức phân bổ chi phí là phù hợp với doanh nghiệp
Việc tập hợp chi phí dựa trên hoạt động mà chưa phân ra biến phí, định phí trong quá trình tập hợp chi phí và tính giá thành cho sản phẩm, dịch vụ nên vấn đề ra quyết định của nhà quản trị trong thời gian ngắn bị hạn chế
Hệ thống ABC không phù hợp khi áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ, kinh doanh ít mặt hàng, chi phí gián tiếp chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng chi phí