Untitled ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA QUẢN TRỊ �� � �� TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN LÃNH ĐẠO Đề tài CÁCH TIẾP CẬN LÃNH ĐẠO THEO ĐẶC ĐIỂM, LÃNH ĐẠO THEO KỸ NĂNG VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN Mã lớp học phầ[.]
Trang 1ĐẠI HỌC UEH - TRƯỜNG KINH DOANH KHOA QUẢN TRỊ
�㵢�㵢 �㵢 �㵢�㵢
LÃNH ĐẠO
Đề tài CÁCH TIẾP CẬN LÃNH ĐẠO THEO ĐẶC ĐIỂM, LÃNH ĐẠO THEO KỸ NĂNG VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN
Mã lớp học phần: 22C1MAN50201806 Giảng viên: THS.Trần Hà Triêu Bình Sinh viên thực hiện: Trần Nguyễn Quốc Tuấn
Mã số sinh viên: 31201021378
2022
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bài tiểu luận kết thúc học phần môn “Lãnh đạo” là bài tiểu luận củatôi, do cá nhân tôi độc lập thực hiện từ những kiến thức trong bài giảng của THS.Trần
Hà Triêu Bình Tôi xin đảm bảo tính trung thực của bài tiểu luận về các thông tin, sốliệu thông qua cụ thể rõ ràng trong trích dẫn nguồn và tài liệu tham khảo
Nhận thấy những hạn chế chuyên môn của bản thân nên bài tiểu luận dưới đây của tôikhó tránh khỏi sự sai sót, mong nhận được sự đóng góp từ giảng viên để bài tiểu luận
có thể hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn
Sinh viên thực hiện
Trần Nguyễn Quốc Tuấn
TÓM TẮT
Tóm tắt: Khả năng lãnh đạo của một nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn đến hoạt động
của tổ chức Lãnh đạo là một quá trình ảnh hưởng nhằm tối đa hóa nỗ lực của nhóm đểhoàn thành một mục tiêu nhất định và là nghệ thuật truyền cảm hứng cho một cá nhânhay một tập thể làm việc cùng nhau, sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có và hướngtới một mục tiêu duy nhất Một phong cách lãnh đạo hợp lý đòi hỏi phải phát triển các
kỹ năng cần thiết để đáp ứng các yêu cầu Tuy nhiên để làm được việc đó là một điềukhó khăn, và nếu làm không đúng cách thì sẽ khó hiệu quả Để giúp cho việc lãnh đạohiệu quả hơn, nên dựa trên cách tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm và lãnh đạo theo kỹnăng bên cạnh đó cần phân tích cả lý thuyết và thực hành để nâng cao khả năng lãnhđạo, giúp cho nó trở nên hiệu quả
Từ khóa: Lãnh đạo (Leadership); Lãnh đạo hiệu quả; Tiếp cận theo đặc điểm; Tiếp cậntheo hành vi
Trang 3MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
TÓM TẮT
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1
1.1 Lý do thực hiện đề tài 1
1.2 Tầm quan trọng của đề tài 1
1.3 Mục tiêu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 2
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 3
1.3.3 Phương pháp nghiên cứu 3
1.4 Kết cấu của bài tiểu luận 3
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 4
2.1 Lược khảo lý thuyết tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm 4
2.1.1 Sự miêu tả (Description) 4
2.1.2 Các đặc điểm chính của lãnh đạo 4
2.1.3 Mô hình 5 yếu tố (Big Five) 7
2.2 Lược khảo lý thuyết tiếp cận lãnh đạo theo chức năng 8
2.2.1 Sự miêu tả (Description) 8
2.2.2 Tiếp cận theo 3 kĩ năng (Three-skill approach) 8
2.2.3 Mô hình kỹ năng (Skill Model) 10
2.3 Liên hệ thực tiễn doanh nghiệp 14
CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG LÝ THUYẾT 14
3.1 Đề xuất phương pháp giải quyết cho câu hỏi đề tài 14
3.2 Thực tiễn áp dụng lý thuyết lãnh đạo 15
CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN VÀ ĐÁNH GIÁ 17
4.1 Ưu điểm 17
4.2 Nhược điểm 18
CHƯƠNG 5: TỔNG KẾT 19
5.1 Kết luận 19
5.2 Hạn chế của bài tiểu luận 20
5.3 Định hướng nghiên cứu mới trong tương lai 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 4CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
1.1 Lý do thực hiện đề tài
Toàn cầu hóa là một xu hướng và nó sẽ góp phần quyết định liệu một doanhnghiệp sẽ tiếp tục tồn tại hay ngừng kinh doanh trong môi trường thương mại năngđộng, cạnh tranh cao như hiện nay Việc tạo ra một đội ngũ lãnh đạo với các giám đốcđiều hành cấp cao và cấp trung là một trong những yêu cầu khó nhất của việc pháttriển Bởi vì con người sẽ luôn là thành phần quan trọng nhất trong doanh nghiệp.Lãnh đạo là một khả năng cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ nhà lãnh đạo quản lý nào.Khả năng lãnh đạo là điều cần thiết trong cuộc sống cũng như trong công việc Mộtnhà lãnh đạo giỏi phải thiết lập tầm nhìn và kỹ năng lãnh đạo của mình để hướng dẫnnhóm hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất có thể
Năng lực quản lý một nhóm, một tổ chức hoặc một doanh nghiệp là điều kiệntiên quyết để trở thành một nhà lãnh đạo giỏi những kỹ năng và kinh nghiệm trongnhiều lĩnh vực sẽ giúp cho nhà lãnh đạo có cái nhìn tổng quát hơn về việc lãnh đạo.Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo hiện nay cần trau dồi thêm các kỹ năng như: kỹ năngtạo động lực, khả năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, kỹ năng phát triển kế thừa,quản lý sự biến động v.v Vì cần nhiều năng lực như vậy nên việc có một nhà lãnh đạogiỏi là điều khó khi hiện nay các nhà lãnh đạo vẫn chưa thể phát triển các kỹ năng cầnthiết
Do đó, tác giả thực hiện bài tiểu luận này nhằm xem xét các tình huống cụ thể vàđưa ra câu trả lời, cách giải quyết cho vấn đề chính đó là: điều gì giúp việc lãnh đạo trởnên hiệu quả hơn dựa trên lý thuyết tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm và lãnh đạo theo
kỹ năng
1.2 Tầm quan trọng của đề tài
Đối với một công ty sẽ tiếp tục mở rộng và thành công ở hiện nay và trong tươnglai, việc nhà quản lý cần có khả năng lãnh đạo là rất quan trọng Theo nghiên cứu củaNewstrom và Davis (1993) chỉ ra rằng phương pháp và cách tiếp cận của một nhà lãnhđạo để thiết lập mục tiêu, thực hiện chiến lược và truyền cảm hứng cho các thành viên
Trang 5điều hành nhưng lại không có năng lực giống như một đứa trẻ nhỏ chèo thuyền mộtmình mà không có thuyền trưởng hay người lớn bên cạnh Điều quan trọng là phải đạtđược hiệu suất nâng cao một cách nhất quán vì hiện nay nhiều công ty cạnh tranhtrong môi trường kinh doanh phát triển nhanh chóng đang không ngừng tìm kiếm mộtchiến lược mạnh mẽ để giúp họ tồn tại trong trật tự kinh tế toàn cầu mới Buộc các tổchức phải phát triển các năng lực quan trọng để thay đổi và thích ứng với các quy tắckinh doanh đang thay đổi Điều này ngụ ý rằng khả năng tập trung các năng lực của tổchức vào việc hiểu các phong cách lãnh đạo có thể cải thiện hiệu suất là điều cần thiết.Thành công của tổ chức phụ thuộc vào khả năng lãnh đạo
Hiện nay, các vấn đề về lãnh đạo đang xuất hiện ngày một nhiều như là niềm tin
về lãnh đạo đang rơi xuống mức thấp, bên cạnh đó khả năng tạo ra chiến lược yếu kémcũng như tầm nhìn của các cấp lãnh đạo khiến cho tổ chức không thể tiếp tục pháttriển Do đó việc chọn chủ đề này để nghiên cứu là điều cần thiết để giúp tìm ra điều gìgiúp cho việc lãnh đạo có hiệu quả Có nhiều cách tiếp cận, có thể kể đến chính là: tiếpcận lãnh đạo theo kỹ năng, tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm và tiếp cận lãnh đạo theotình huống Một nhà lãnh đạo hiệu quả phải có phong cách lãnh đạo phù hợp để địnhhướng, truyền cảm hứng cho các cá nhân và thúc đẩy sự phát triển của công ty Tạo ramột bầu không khí làm việc cho phép mọi người phát triển toàn diện và nâng cao mức
độ hiệu suất của họ thúc đẩy kết nối giữa mọi người và hỗ trợ họ chia sẻ và hỗ trợ lẫnnhau khi họ làm việc hướng tới các mục tiêu chung Tuy nhiên, tổ chức sẽ bị thiệt hạinếu các nhà lãnh đạo chọn chiến lược không chính xác
Một người lãnh đạo hiệu quả cần có cho mình cách tiếp cận lãnh đạo phù hợp đểxác định phương hướng, cung cấp động lực cho nhân viên, từ đó thúc đẩy sự phát triểncủa tổ chức Tạo một môi trường làm việc mà các cá nhân có thể phát triển toàn diện,nâng cao trình độ làm việc Gia tăng mối quan hệ giữa các cá nhân, giúp các cá nhângắn kết, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau để đi đến mục tiêu chung Nhưng nếu các nhà lãnhđạo sử dụng phong cách tiếp cận sai lệch thì sẽ gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến với tổchức
1.3 Mục tiêu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Trang 6Tìm hiểu những vấn đề sẽ gây ảnh hưởng về khả năng lãnh đạo của một cá nhân
và việc nâng cao khả năng lãnh đạo của cá nhân đó, giúp cho việc lãnh đạo trở nênhiệu quả hơn Liên hệ thực tiễn với những doanh nghiệp về cách nâng cao khả nănglãnh đạo hiệu quả hơn Cách thức áp dụng lý thuyết của họ
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
Đối tượng phân tích: phân tích lý thuyết về việc tạo nên sự lãnh đạo hiệu quảthông qua cách tiếp cận theo đặc điểm hay cách tiếp cận theo hành vi và thực tiễn củadoanh nghiệp về việc nâng cao khả năng lãnh đạo
Nội dung: Bài tiểu luận chủ yếu thực hiện những khía cạnh liên quan và ảnhhưởng đến việc nâng cao khả năng lãnh đạo thông qua cách tiếp cận theo đặc điểm hay
là hành vi và những giải pháp nâng cao khả năng lãnh đạo
1.3.3 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu định tính dựa trên những nguồn dữ liệu có sẵn, các báo cáo nghiêncứu trong và ngoài nước
1.4 Kết cấu của bài tiểu luận
Nội dung chính mà bài tiểu luân tập trung giải quyết bao gồm các phần:
Chương 1 Tổng quan về đề tài: Giới thiệu tóm tắt chủ đề đã chọn, giải thích cơ
sở lý luận của việc lựa chọn chủ đề và thảo luận giá trị của vấn đề đối với hoạt độnglãnh đạo trong doanh nghiệp
Chương 2 Cơ sở lý thuyết: Trong quá trình nghiên cứu và trả lời các câu hỏi vấn
đề, các khái niệm và lý thuyết chung được sử dụng
Chương 3 Giải đáp và vận dụng: Đề xuất các giải pháp dựa trên lý thuyết; đánhgiá kịch bản thực tế của việc áp dụng nội dung lý thuyết vào thực tiễn - với bằngchứng hỗ trợ, minh họa
Chương 4 Thảo luận và Đánh giá: Tóm tắt các mối quan tâm chính của doanhnghiệp; cân nhắc lợi ích và khuyết điểm
Trang 7Chương 5 Tổng kết: Rút ra những nhận định về nội dung bài tiểu luận, xác địnhnhững thiếu sót và đề xuất chủ đề nghiên cứu, định hướng cho các bài tiếp theo.
Chương 6 Tài liệu tham khảo
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1 Lược khảo lý thuyết tiếp cận lãnh đạo theo đặc điểm
2.1.1 Sự miêu tả (Description)
Một trong những cách tiếp cận có hệ thống đầu tiên để nghiên cứu khả năng lãnhđạo là phương pháp tiếp cận theo đặc điểm Người ta nói rằng chỉ những người "vĩđại" mới có những phẩm chất này vì họ sinh ra với những đặc điểm đó
Theo nghiên cứu của Stogdill (1948), trong một loạt các hoàn cảnh, không phảilúc nào các nhà lãnh đạo cũng thể hiện những đặc điểm giống nhau khiến họ trở nênkhác biệt với những người không phải là nhà lãnh đạo Một người có phẩm chất lãnhđạo sẽ trở thành một nhà lãnh đạo tốt trong một tình huống này nhưng có thể không làmột nhà lãnh đạo tốt trong một tình huống khác Khả năng lãnh đạo được xem như làmột sự tương tác xã hội giữa mọi người hơn là một đặc điểm sở hữu
Theo kết quả của nghiên cứu đầu tiên của Stogdill, cá nhân sẽ không tự động trởthành nhà lãnh đạo vì họ sở hữu một số đặc điểm nhất định Thay vào đó, những đặcđiểm của một nhà lãnh đạo sở hữu có thể áp dụng cho những trường hợp liên quan đếntình huống mà họ đang lãnh đạo 1974, cuộc khảo sát thứ hai đã chỉ ra sự cân bằnggiữa đặc điểm và khả năng lãnh đạo, và đặc điểm lãnh đạo và tình huống sẽ đượcquyết định bởi lãnh đạo và đặc điểm tính cách của nhà lãnh đạo là một phần của lãnhđạo
2.1.2 Các đặc điểm chính của lãnh đạo
Trang 8Bảng 2.1 Nghiên cứu về những đặc điểm đặc trưng của lãnh đạo
Nhận thức xã hội, kiến thức xã hội, tự nhận thức và năng lực lựa chọn và ứngphó với các tình huống và bối cảnh xã hội tiềm năng đều là những ví dụ về trí tuệ xãhội Theo một số nghiên cứu khoa học, những kỹ năng này là phẩm chất cần thiết chocác nhà lãnh đạo hiệu quả (Zaccaro, 2002) Theo Zaccaro, Kemp và Bader (2004) chỉ
ra rằng thuộc tính quan trọng của lãnh đạo bao gồm các khả năng xa hôi như vậy.Bảng 2.1 Nó thể hiện những phẩm chất liên quan đến khả năng lãnh đạo Tuynhiên, Bảng 2.1 chỉ ra sự hội tụ chung của các nghiên cứu về các đặc điểm cấu thànhcác thuộc tính lãnh đạo, bất chấp những sai sót của nó Một số đặc điểm là trọng tâmcủa danh sách này bao gồm trí thông minh, sự tự tin, quyết tâm, tính chính trực và tính
xã hội
a Trí thông minh (Intellignece)
Khả năng lãnh đạo và năng lực trí tuệ có mối tương quan thuận lợi Những ngườilãnh đạo đa phần sẽ có trí thông minh hơn những người khác (Zaccaro và công sự,2004) Một nhà lãnh đạo hiểu biết cao có trí thông minh thì tốt, nhưng chỉ số IQ củamột nhà lãnh đạo không nên chênh lệch nhiều so với của cấp dưới Sẽ bị tác độngngược đối với nhà lãnh đạo Bởi vì những ý tưởng của họ quá cao để nhân viên của họ
có thể nắm bắt và các nhà lãnh đạo có năng lực sẽ có thể gặp khó khăn trong việc giaotiếp với cấp dưới Khả năng lãnh đạo của một cá nhân sẽ tốt hơn nếu có trí thông minhcao
Trang 9Một ví dụ về nhà lãnh đạo thông minh là Steve Jobs, sau khi ông rời bỏ Applevào năm 1985, công ty gặp khó khăn do thiếu những ý tưởng và thua lỗ, đứng trướcnguy cơ phá sản Tuy nhiên, ông quay lại Apple sau khi công ty này mua lại công tyNeXT của Steve Jobs và ông đã đưa ra chính sách thông minh giúp cho công ty thu lãichỉ sau một năm (Lê Minh Hữu, 2022).
b Sự tự tin (Self-Confidence)
Một phẩm chất khác giúp tạo nên sự khác biệt của một nhà lãnh đạo là sự tự tin
Tự tin vào khả năng và năng lực của bản thân cũng như khả năng ảnh hưởng đến sựthay đổi của người khác là một dấu hiệu của sự tự tin Vì khả năng lãnh đạo gây ra ảnhhưởng đến những người khác, sự tự tin cho phép các nhà lãnh đạo cảm thấy tự tin vàokhả năng của họ để làm điều đó một cách hiệu quả
Một lần nữa Steve Jobs là ví dụ sự tự tin của một nhà lãnh đạo Nhiều ngườikhẳng định rằng ông không thể khi giải thích về những công nghệ như iMac hayIPods Nhưng bất chấp sự phản đối, ông ấy vẫn kiên trì hành động theo cách mà ôngtin là tốt nhất vì ông tự tin rằng sản phẩm của mình sẽ thay đổi thế giới
c Quyết tâm (Determination)
Sáng kiến, bền bỉ, thống trị và cương quyết là đặc điểm của sự quyết tâm, và nóthôi thúc hoàn thành công việc Những người quyết tâm sẵn sàng chịu trách nhiệm, lêntiếng cho chính mình và chịu đựng khi đối mặt với thử thách Nhân viên cần thể hiện
sự quyết tâm khi họ gặp khó khăn
Ông trùm ngành hoạt hình, "Cha đẻ" của chuột Mickey, Walt Disney, thành lậphãng phim hoạt hình nổi tiếng quốc tế và xây dựng nên công viên giải trí Disneyland.Trước khi có được những thành tựu xuất sắc đó, anh ấy cũng đã có quá trình khó khăn
và gặp phải nhiều thất bại Một biên tập viên đã sa thải Walt Disney vì ông này “thiếutrí tưởng tượng và không có ý tưởng xuất sắc” (Ý Hoa và Hồng Trâm, 2016)
d Tính chính trực (Integrity)
Đáng tin cậy và trung thực là một đặc điểm của tính chính trực Chính trực đượcthể hiện bởi những người tuân thủ một hệ thống các quy tắc kỷ luật và chấp nhận trách
Trang 10nhiệm giải trình cho những việc làm của họ Vì họ có thể được tin tưởng để giữ lời,các nhà lãnh đạo có tính chính trực truyền cảm hứng và truyền cảm hứng cho nhữngngười khác tin tưởng vào họ Họ đáng tin cậy, đáng tin cậy và trung thực Về cơ bản,
sự chính trực của một nhà lãnh đạo quyết định liệu chúng ta có thể tin tưởng họ haykhông
Những năm gần đây, xã hội đã chú ý rất nhiều về sự chính trực của một cá nhânbất kỳ Trong phiên xử lại vụ án hối lộ liên quan đến cựu chủ tịch Park Geun-hye, thái
tử Lee Jae Yong của Samsung đã bị kết án 30 tháng tù giam vì tội hối lộ để đảm bảo hỗtrợ cho việc kế vị và duy trì quyền kiểm soát tập đoàn Samsung (Baotuoitre, 2021).Kết thúc phiên giao dịch ngày 18/1/2021, cổ phiếu của Samsung Electronics giảm3,41% sau một thời gian ngắn mất tới 4% giá trị Giá trị cổ phiếu công ty con của tậpđoàn cũng giảm, điều này có thể khiến thị trường chứng khoán Hàn Quốc sụp đổ(VTV, 2021) Vì vậy, ảnh hưởng của sự chính trực của nhà lãnh đạo đến mọi mặt của
xã hội là rất lớn
e Khả năng ngoại giao tốt (Sociability)
Các nhà lãnh đạo có xu hướng tìm kiếm các mối quan hệ xã hội thích hợp thì cókhả năng ngoại giao Các nhà lãnh đạo có kỹ năng giao tiếp hiệu quả thì tốt bụng, tôntrọng, lịch sự và khéo léo Họ có thể xác định nhu cầu của người khác một cách dễdàng và bày tỏ sự quan tâm thực sự đến vấn đề của người đó Các nhà lãnh đạo xã hộixây dựng mối quan hệ thân thiện, đôi bên cùng có lợi với những người đi theo họ
Ví dụ về một nhà lãnh đạo ngoại giao tốt không thể không nhắc đến Chủ tịch HồChí Minh, Người đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Là nhà lãnh đạokiệt xuất, với phương pháp “ngoại giao công tâm” dùng lý trí, đạo đức, lòng nhân ái đểcảm hóa lòng người; phương pháp "dĩ bất biến, ứng vạn biến", sử dụng cái không thayđổi để đối phó với sự thay đổi không ngừng; kỹ năng “biết mình, biết người, biết thời,biết dừng, biết thay đổi” để đạt được mục tiêu cao nhất trong giải quyết các mối quan
hệ ngoại giao; và từ đó, nuôi dưỡng lòng ngưỡng mộ và ngưỡng mộ đối với những ai
đã từng tiếp xúc với Người Người luôn xác định tiếp xúc ngoại giao để làm gì thì đềuluôn đặt lợi ích đó gắn liền với lợi ích của nhân dân, của dân tộc (Hocvienlucquan,
Trang 11Dù năm đặc điểm chính của khả năng lãnh đạo đã được thảo luận (thông minh, tựtin, cương quyết, chính trực, khả năng ngoại giao tốt), danh sách này không bao gồmtất cả Năm đặc điểm được xác định là rất quan trọng đối với năng lực lãnh đạo.
2.1.3 Mô hình 5 yếu tố (Big Five)
Bao gồm 5 yếu tố:
- Tâm lý bất ổn: cảm thấy thấp thỏm, lo lắng, bất an, dễ tấn công và bực bội
- Hướng ngoại: hòa đồng, mạnh mẽ và hành động tích cực
- Cởi mở: có nhiều kiến thức, sáng tạo, hiểu biết sâu sắc và tò mò có xu hướng
- Dễ chịu: có xu hướng dễ tiếp thu, linh hoạt, đáng tin cậy và tốt bụng
- Tận tâm: chu đáo, có tổ chức, có trách nhiệm, đáng tin cậy và năng nổ
Theo nghiên cứu của Judge, Bono, Ilies và Gerhards (2002), đã phát hiện ra mốitương quan chặt chẽ giữa khả năng lãnh đạo và năm phẩm chất của Big Five Nó ngụ ýrằng trở thành một nhà lãnh đạo giỏi có thể liên quan đến việc có những đặc điểm ấy.Đặc điểm liên kết chặt chẽ nhất với khả năng lãnh đạo là tính hướng ngoại Đó làphẩm chất quan trọng nhất của một nhà lãnh đạo Sự tận tâm, cởi mở và loạn thần kinhtrung bình được liệt kê theo thứ tự ưu tiên sau hướng ngoại Yếu tố cuối cùng là sự dễchịu, được coi là có mối liên hệ lâu dài với khả năng lãnh đạo
2.2 Lược khảo lý thuyết tiếp cận lãnh đạo theo chức năng
2.2.1 Sự miêu tả (Description)
Giống như phương pháp tiếp cận theo đặc điểm, tiếp cận theo kỹ năng cũng kiểmtra thành phần lãnh đạo Chúng tôi sẽ không tập trung vào các đặc điểm lãnh đạo cánhân, những đặc điểm bẩm sinh và khó sửa đổi, mà tập trung vào các kỹ năng có thểhọc hỏi và phát triển được, một phương pháp tập trung vào các tài năng thể hiện kiếnthức và khả năng quan trọng đối với các nhà lãnh đạo
Một số nghiên cứu từ đầu những năm 1990 cho thấy hiệu quả của một nhà lãnhđạo bị ảnh hưởng bởi năng lực của họ trong việc quản lý các vấn đề thách thức trongdoanh nghiệp Mumford và các đồng nghiệp của ông sau đó đã tạo ra một mô hìnhhoàn toàn mới dựa trên nghiên cứu này mà đơn giản và dễ hiểu hơn
Trang 122.2.2 Tiếp cận theo 3 kĩ năng (Three-skill approach)
Trong mô hình này, khả năng lãnh đạo là năng lực sử dụng kiến thức và khả năng
để hoàn thành các mục tiêu của tổ chức Điều này chứng tỏ rằng những khả năng này
có thể được học hỏi và cải thiện
a Kỹ năng chuyên môn (Technical skill)
Kỹ năng chuyên môn là sự thành thục trong một lĩnh vực cụ thể và hiểu biết về
nó Khả năng chuyên môn, khả năng phân tích và khả năng vận dụng công cụ và kĩthuật là một số ít trong số này Ví dụ kĩ năng chuyên môn bao gồm khả năng hiểu ngônngữ lập trình, sản phẩm phần mềm và cách vận hành chúng cho người tiêu dùng trongmột công ty phần mềm máy tính Kỹ năng chuyên môn trong trường hợp trên đòi hỏikhả năng tương tác trực tiếp với một sản phẩm hoặc quy trình tổ chức nhất định Kỹnăng chuyên môn là yếu tố quyết định đối với sản xuất sản phẩm
Là kỹ năng quan trọng với nhà quản trị cấp thấp, trung bình Với những nhà quảntrị cấp cao hơn như CEO, chủ tịch thì không cần thiết lắm Những nhà quản trị cấp cao
sẽ giao những vấn đề chuyên môn cho cấp dưới để giải quyết vấn đề
b Kỹ năng nhân sự (Human Skills)
Kiến thức và khả năng cần thiết để làm việc với mọi người được gọi là kỹ năngnhân sự Kỹ năng nhân sự là kỹ năng của con người Khả năng giao tiếp hiệu quả vớinhân viên ở tất cả các cấp cho phép các nhà lãnh đạo hỗ trợ nỗ lực của họ để đạt đượccác mục tiêu của tổ chức Robert Katz (1955) tin rằng việc giải quyết các vấn đề đòihỏi phải tính đến cả quan điểm của cá nhân và người khác Có khả năng mang tầmnhìn đến với mọi thành viên trong tổ chức Có khả năng hỗ trọ mọi người trong khiđang làm việc của bản thân Là kỹ năng quan trọng với cả ba cấp của nhà quản trị
c Kỹ năng tư duy (Conceptual Skill)
Làm việc với các ý tưởng và khái niệm đòi hỏi từ kỹ năng tư duy Một nhà lãnhđạo có khả năng tư duy có thể thảo luận cởi mở về các vấn đề mà doanh nghiệp phảiđối mặt cũng như các khái niệm hình thành nền tảng của nó Người đó có kỹ năng biến
Trang 13mục tiêu của tổ chức thành một thứ dễ nắm bắt hơn thông qua việc sử dụng từ ngữ, ýtưởng trừu tượng và giả định.
Các nhà quản lý cấp cao phải có khả năng tư duy mạnh mẽ vì những người tưduy kém sẽ có khả năng hủy hoại cả một tổ chức Ngoài ra, mức độ quan trọng nàycàng ít đáng kể khi cấp quản trị càng thấp
Tóm tắt (Summary of the Three-Skill Approach)
Về bản chất, phương pháp ba kỹ năng bao gồm kỹ năng chuyên môn, kỹ năngnhân sự và kỹ năng tư duy, và điều cốt yếu là một nhà lãnh đạo phải sở hữu cả ba khảnăng này Một kỹ năng có thể quan trọng hơn kỹ năng khác đối với một người tùythuộc vào vị trí của họ trong công ty
Ý tưởng về lãnh đạo về mặt kỹ năng được phát triển nhờ nghiên cứu của RobertKatz vào những năm 1950 Phương pháp tiếp cận kỹ năng đã không trở nên phổ biếncho đến những năm 1990
2.2.3 Mô hình kỹ năng (Skill Model)
Đầu những năm 1990, Quân đội và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ tài trợ nhóm các nhànghiên cứu để thử nghiệm và hoàn thiện một học thuyết lãnh đạo dựa trên năng lựcgiải quyết các vấn đề của tổ chức Mục tiêu chính của các nhà nghiên cứu này là xácđịnh các thành phần cơ bản của việc thực hiện nhiệm vụ tốt Họ hỏi là "Điều gì giảithích tại sao một người giải quyết vấn đề xuất sắc trong khi người khác thì không?"
"Những người hoàn thành tốt nhiệm vụ có những kỹ năng cụ thể nào?" và "Tính cách,trải nghiệm của họ và môi trường xung quanh ảnh hưởng đến họ như thế nào?" Nhìnchung, các nhà nghiên cứu quan tâm đến việc tìm hiểu những khía cạnh nào của khảnăng lãnh đạo khiến một người làm tốt hơn người khác
Mumford và các đồng nghiệp đã xác định một mô hình kỹ năng lãnh đạo dựa trênkết quả nghiên cứu Mô hình đánh giá kiến thức và khả năng của một nhà lãnh đạo liênquan như thế nào đến năng lực thực hiện nhiệm vụ của họ Thông qua học tập và kinhnghiệm, một người có thể trở thành một nhà lãnh đạo hiệu quả hơn theo thời gian.Phương pháp tiếp cận kỹ năng cho rằng nhiều người có khả năng trở thành nhà lãnh
