Trãiqua một thời gian, kiến trúc nhà Bắc lại phát triển hơn từ mái đến vách tường phải là những chấtliệu có thể chống chịu với những mùa khắc nghiệt trong năm.... Những ngôi nhà gỗ sang
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT KHOA : KIẾN TRÚC NGÀNH: KỸ THUẬT
Trang 4I Nhà ở Miền Trung.
1 Kiến trúc nhà ở nhà Miền Trung.
➢ Ở miền Trung thường được tổ chức không gian theo mô hình quen thuộc Đầu tiên là cổngnhà, ngõ vào, tiếp đến là sân gạch, nếp nhà, vườn trước và vườn sau theo mặc định trước cau sauchuối hoặc trồng cây ăn trái
Trang 52 Chi tiết ngôi nhà truyền thống Miền Trung.
➢ Trước sân, bước vào là một bức bình phong, bể nước được thiết kế thu nhỏ theo phong thủyminh đường thủy tụ Nhìn vào cách bố trí không gian nhà ở dễ dàng nhận ra cái tính hướng nội củangôi nhà Việt Bức bình phong như một vật cách ngăn với thế giới bên ngoài
➢ Ngôi nhà Việt ở miền Trung thường theo kiểu ba gian hai chái, hay một gian hai chái Chínhdiện ngôi nhà là nơi thể hiện sự tôn nghiêm và giá trị tinh thần của gia chủ được bố trí theo hàngdọc: Tủ thờ, bàn tiếp khách
Trang 6➢ Kiến trúc nhà Bắc gắn liền với khí hậu của vùng miền từ cách bố trí đến sự sắp xếp trongngôi nhà Địa điểm xây nhà phải là nơi thuận lợi và có hệ sinh thái đa dạng, gần nguồn nước Trãiqua một thời gian, kiến trúc nhà Bắc lại phát triển hơn từ mái đến vách tường phải là những chấtliệu có thể chống chịu với những mùa khắc nghiệt trong năm.
Trang 72 Sự phát triển trong kiến trúc nhà ở miền Bắc ➢ Bên
cạnh đó màu sắc và kiểu dáng của ngôi nhà
cũng có những nét riêng không còn quá giống
nhau như trước Những ngôi nhà gỗ sang trọng
khang trang, những ngôi nhà đất mềm mại ấm
áp, nhà tranh lớn dân dã mát mẽ vào mùa hè,…
tất cả đã làm nên những nét đặc sắc trong kiến
trúc nhà Bắc
➢ Những ngôi nhà 3 gian miền Bắc được thiết
kế theo kiểu nhà cấp 4 và chia cấu trúc nhà thành 3
gian cũng có những ngôi nhà 5 gian, bên trên là mái
ngói cùng kèo cột truyền thống Mặc dù không được
đánh giá quá cao về mặt khoa học
hay thẩm mỹ vì nó không cầu kỳ nhưng lại được
đánh giá cao hơn về cấu trúc truyền thống đơn
Vẽ đẹp ngôi
giản và khiến cho ngôi nhà luôn được mát mẻ
hơn vào mùa hè hay ấm cúng hơn vào mùa đông nhà cổ Bắc Bộ
Đặc biệt là nó không hề tạo nên vách ngăn nào trăm tuổi
trong không gian nhà từ đó gắn kết các thành
viên lại với nhau tốt hơn
➢Vẫn còn khá nhiều vùng miền có kiến trúc làng xã bao quanh với lối thiết kế nhà cổ nông thông đúng chuẩn nhà 3 gian miền Bắc na ná nhau đã tạo nên một thổng thể kiến trúc vô cùng đẹp mắt, gây được sự ấn tượng và thổi hồn vào truyền thống văn hóa xưa.
Trang 8III Nhà ở Miền Tây Nam Bộ.
1 Kiến trúc nhà ở Miền Tây Nam Bộ
➢ Vùng đất Tây Nam bộ là vùng đất trũng có hơn phân nửa diện tích ven biển là vùng
đất lợ, điều kiện môi trường rất thích hợp
cho các loại cây sú, vẹt, đước, bần, tràm,
dừa nước…sinh sống Người dân ở đây đã
tận dụng các sản vật tự nhiên này làm vật
liệu xây dựng cho ngôi nhà của mình
➢Mùa đông có cường độ rất lớn, thời gian xảy ra khá ngắn, phạm vi ảnh hưởng khá nhỏ đều rất thường xuyên trong suốt mùa mưa; mưa xuống có thời gian xảy ra khá dài.
➢Một kiểu nhà đặc trưng, mang tính truyền thống của một vùng đất bao giờ củng được xây trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản Trước hết, ngôi nhà đó phải phù hợp với điều kiện môi sinh trong vùng Điều này
sẽ giúp con người sáng tạo ra những mẫu biệt thự đẹp phù hợp để bảo vệ cuộc sống yên ổn của mình Thứ đến, điều kiện kinh tế - xã hội cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề xây dựng kiến trúc ở miền Tây Nam Bộ và kiến trúc vùng miền khác nói chung như khả năng tài chính, nhà cất trên đất giồng, nhà cất cặp
mé sông, bối cảnh xã hội…đều có những cấu trúc và nguyên vật liệu khác nhau sao cho phù hợp.
Trang 92 Các kiểu nhà ở Miền Tây Nam Bộ.
➢ Nhà lá: những ngôi nhà bằng lá dừa nước nhìn có vẻ mong manh yếu ớt nhưng với bàn taykhéo léo của người thợ nó vô cùng dẻo dai, kiên cường Cái nắng nóng thiêu đốt ở miền Tây trởnên dịu dàng hơn với mái nhà tranh lợp lá dừa Cái nhà lá chữ Đinh có vẻ tạm bợ là cái nhà củangười ở miệt vườn đồng bằng Vùng này rừng ngập nước, cây đước, cây tràm cộng với lá dừa nước lànhững vật liệu làm nhà không bền chắc vì họ thường di chuyển nơi ở và không chú trọng quá nhiềuvào không gian sống Nếu không quá gần sông nước họ thường kết hợp làm nhà bằng gỗ với lợp mái
lá để tạo thêm sự chắc chắn Vì thế những ngôi nhà mái lá dừa đước còn tồn tại phổ biến ở đây
Trang 10➢ Nhà không có cửa: khi mà giữa các ngôi nhà hiện đại kính cổng cao tường thì ở miền tây nam
bộ còn có các ngôi nhà không cửa Nhà không cửa gần gũi, thân thiện, vừa minh chứng cho sự yênbình, gắn bó tình làng nghĩa xóm của một làng quê, vừa tạo cảm giác an tâm, tin tưởng cho những aiđặt chân
đến nơi cuối cùng trên mảnh đất hình chữ S “Cái đáng quý nhất ở những
ngôi nhà không cửa chính là sự gắn bó, đậm đà tình làng nghĩa xóm”, đem lại
cho ta cảm giác gần gũi , mến khách như người dân nơi đây
➢ Kiến trúc nhà ở miền Tây Nam Bộ kiểu nhà không có cửa có thiết kế đơn giản rộng rải vàthoáng mát Do địa hình gần biển, khoảng từ tháng 9-11 mỗi năm nước biển dâng cao nên đa sốnhững ngôi nhà ở đây đều làm sàn, cao cách mặt đất 1-1,5m Nền nhà dược lót bằng ván mỏng hoặccso hộ khá lớn thì làm nền kiên cố bằng bê tông Nhà không làm cửa nên đứng ở trước nhà có thể nhìnthấu ra phía sau Những tài sản vật dụng trong nhà phơi bày ra hết củng giống như sự cởi mở, phóngkhoáng của con người nơi đây
Trang 11➢ Nhà sàn chống lũ: kiểu nhà sàn này khá đơn giản, nhưng lại mang một nét đặc sắc riêng khácbiệt so với nhà sàn vùng núi, thường được dựng nổi ngay bên những dòng kênh ngầu đỏ phù sa,hay trên bờ ruộng ngập, thậm chí có những xóm nhà sàn quanh năm, nổi lên giữa mênh mông sóngnước.
➢ Kiểu nhà hướng ra sông, bởi đi lại của bà con phần lớn dựa vào kênh, sông, luồng, rạch Nhànhư chiếc ghe, mũi ghe phải quay thẳng ra sông nên cửa chính được trổ ngay nơi vách đầu hồi Củachính ra vào thường thấp hơn đầu người nhằm mục đích người lạ vào phải cúi thấp để chào ngôinhà và chào chủ nhà Kiến trúc ngôi nhà từ lang cang đến hết các khung cửa được chạm khắc côngphu, có chim muông, hoa lá với đường nét, góc cạnh khá cầu kì, tinh xảo lồng vào nhau rất đẹp, chỉcần nhìn vào cột chống nhà sàn và nét trạm trổ là phân biệt được mức độ giàu nghèo của gia chủ
➢ Bên trong ngôi nhà, mọi sinh hoạt gia đình của người dân vùng rốn lũ đều tập trung ở hàng ba(hành lang trước cửa nhà) Nơi đây được dùng để tiếp khách, ăn uống quay quần các thành viêntrong gia đình
Trang 13CÁC BỘ PHẬN CẤU TẠO NHÀ Ở
Nhóm kết cấu chịu lực: Nhóm kết cấu bao che:
➢ Là nhóm gồm các bộ phận có➢ Là nhóm gồm các bộ phận có
kết cấu thẳng đứng chịu trách chức năng phân chia nhà ở
nhiệm gánh toàn bộ các loại tải
trọng tác động lên chúng để
truyền xuống đất như : móng,
tường, sàn, cột, dầm, cầu thang,
…
thành các không gian nhỏ cả ởbên trong lẫn bên ngoài như:
vách ngăn, sàn, mái, cửa sổ, cửađi,…
➢ Tuy nhiên các bộ phận cấu tạo nhà ở kể trên, có một số bộ phận đảm nhiệm cả 2 chức
năng vừa cấu chịu lực, vừa cấu bao che như: tường, sàn, mái,…
Trang 14NHÓM KẾT CẤU CHỊU LỰC:
1 Móng:
Phần liên kết với nền đất chống đỡ các yếu tố
của công trình và không gian bên trên Bao
gồm: Móng cóc, móng băng, móng cọc, móng
bè, móng gạch
➢ Móng cóc: Là các loại móng đỡ một cột hoặc một cụm cột đứng sát nhau có tác dụng chịu lực.Sửdụng dưới chân cột nhà, cột điện, mố trụ cầu Móng cóc có thể là móng cứng, móng mềm hoặc móngkết hợp Cũng thường dùng khi sửa chữa cải tạo nhà nhỏ lẻ Móng đơn là tiết kiệm nhất trong các loạimóng
➢ Móng băng: Thường có dạng một dải dài, có thể độc lập hoặc giao nhau (cắt nhau hình chữ
thập), để đỡ tường hoặc hàng cột Trong xây dựng nhà, móng băng hay dùng nhất, vì nó lún đềuhơn và dễ thi công hơn móng đơn
➢ Móng cọc: Là loại móng gồm có cọc và đài cọc, dùng để truyền tải trọng của công trình xuốnglớp đất tốt đến tận sỏi đá nằm ở dưới sâu
Trang 15➢ Móng bè: Đây là loại móng trải rộng dưới toàn bộ công trình để giảm áp lực của công trình
lên nền đất Thường dùng cho công trình có tầng hầm hoặc nơi có nền đất yếu
➢ Móng gạch: Loại móng truyền thống được sử dụng để xây nhà từ thời xưa Tuy nhiên, không
được dùng móng này xây trên nền đất yếu Chỉ thích hợp xây nhà cấp 4 hoặc nhà tạm
Trang 162 Cột:
Là kết cấu chịu lực trực tiếp trên móng, dầm, hay tường Các loại cột phổ
biến hiện nay là: Cột gạch, cột bê tông cốt thép; cột thép
➢ Cột gạch: là một trong những cấu tạo cột nhà thông dụng Thường thì cột gạch thường
được sử dụng trong quá trình xây tường, có nghĩa là khi hoàn thiện sẽ không lộ kết cấu cột rangoài
➢ Cột bê tông cốp thép: Đây là loại cột chịu được lực uốn tốt Được sử dụng phổ biến trong
các công trình có tải trọng lớn, có khả năng chống rung cao
➢ Cột thép: Là loại cột kết cấu theo phương đứng của khung, nhận tải trọng của mái, dầm
cầu cậy và thiết bị vận chuyển nâng, tường treo… truyền vào móng
Trang 173 Giằng tường(dầm).
➢ Là lớp bê tông cốt thép (hay còn gọi là đai tường)
➢ Giằng tường liên kết các tường tạo thành hệ kết cấu đảm bảo độ ổn định của bản thân tường
và độ cứng cho không gian nhà
Giằng tường có độ dày bằng một hoặc 2 lần
chiều dày viên gạch
➢ Có nhiệm vụ tiếp thu các lực ứng kéo, mô men và lực cắt khi có lún lệch
4 Lanh tô.
➢ Là bộ phận dầm tường bằng gạch, bê tông cốt thép, gạch cốt thép hay gỗ thép định hình dùng
để đỡ khối tường nằm trên cửa sổ - cửa đi tạo ra các lỗ cửa trên tường
➢ Tuy nhiên tùy thuộc vào điều kiện làm việc mà lanh tô có thể chịu được tác dụng lực hoặckhông chịu được
Trang 181.4 Dầm, sàn:
Dầm là kết cấu xây dựng nằm ngang hoặc nằm nghiêng chịu tải trọng và đỡ các
bộ phận phía trên nó như bản dầm (sàn), tường, mái Trong đó:
➢ Dầm: Dầm bê tông cốp thép, dầm thép, dầm bê tông đổ giả, tấm cemboard, ván ghép…
➢ Sàn: Sàn bê tông cốp thép, tấm vật liệu có sẵn
5 Đà kiềng.
➢ Là giằng các chân cột móng lại với nhau (đôi lúc gọi là giằng cột), nhằm ổn định các cột, giữkhoảng cách các chân cột và cột không bị nghiêng trong quá trình xây dựng, nâng đỡ cột để xâytường
➢ Đà kiềng và cột kết hợp với nhau tạo thành bộ khung vững chắc chịu lực cho ngôi nhà
Trang 196 Cầu thang.
➢ Đóng vai trò quan trọng trong giao thông theo chiều đứng ngôi nhà
➢ Cầu thang có kết cấu chịu chịu lực bằng bản hoặc bản dầm
➢ Yêu cầu cấu tạo phải bền vững và khả năng dễ dàng đi lại, thoải mái và an toàn khi di chuyển
Trang 20NHÓM KẾT CẤU BAO CHE:
➢ Là bộ phận lấy ánh sáng và thông gió cho các căn phòng
➢ Cửa sổ gồm có khuôn cửa và cánh cửa Cũng có trường hợp làm cửa sổ không cần khuôn
➢ Cửa sổ đặt trên tường hoặc vách Nó cách mặt sàn nhà khoảng 80-90cm và cách trần nhàkhoảng 30-40cm
➢ Cửa sổ ở Việt Nam thường có 2 lớp: Cửa chớp bên ngoài để che nắng, thông gió và cửa kínhbên trong để ngăn mưa, gió lạnh và lấy ánh sáng
➢ Cửa sổ ở các xứ lạnh có 2 lớp cửa kính nhưng không có cửa chớp.
Trang 213 Cửa đi.
➢ Giống cửa sổ, cửa ra vào cũng có khuôn cửa và cánh cửa Có trường hợp làm cửa ra vàokhông cần khuôn
➢ Cửa đi thường ít khi có chiều cao thấp hơn 1.8m Chiều rộng cửa đi phụ thuộc vào diện tích
và nhu cầu đi lại
➢ Một trong các bộ phận nhà ở có chức năng liên hệ các phòng, các không gian bên trong vớibên ngoài và ngược lại
Trang 28PHỐI CẢNH CHUNG MẶT ĐỨNG NGÔI NHÀ
Trang 29PHỐI CẢNH PHÒNG KHÁCH
Trang 30PHỐI CẢNH PHÒNG NGỦ
Trang 31PHỐI CẢNH PHÒNG BẾP
Trang 32PHỐI CẢNH PHÒNG WC