Chương 6 - Cơ sở hành vi của nhóm (môn hành vi tổ chức)

Phân biệt giữa nhóm chính thức và nhóm không chính thức.Trình bày các giai đoạn hình thành một nhómPhân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi nhómLiệt kê những điểm mạnh và điểm yếu ra quyết định theo nhóm.Các kỹ thuật ra quyết định nhóm....

CƠ SỞ HÀNH VI CỦA NHÓM

Sau khi học xong chương 6 chúng ta có thể

1 Phân biệt giữa nhóm chính thức và nhóm

Định nghĩa nhĩm và phân loại nhĩm

Nhóm

Là hai hay nhiều

cá nhân, có

tác động qua lại

và phụ thuộc

lẫn nhau, họ

cùng đến với

nhau để đạt đến

những mục tiêu

cụ thể

Nhóm chính thức (formal groups)

Được hình thành theo cơ cấu tổ chức quản lý của đơn vị

Nhóm không chính thức (informal groups)

là những liên minh hình thành một cách tự

nhiên từ môi trường công việc trên cơ sở

m lợi

Nhó

m bạn

Phân loại nhóm (tt)

Nhóm chỉ huy

Một nhóm bao gồm các

cá nhân báo cáo trực

tiếp cho quản lý

Nhóm nhiệm vụ

Các cá nhân làm việc chung để hoàn thành nhiệm vụ công việc

Tại sao mọi người lại tham gia vào nhóm?

Các giai đoạn hình thành và phát triển của nhóm

Giai đoạn hình thành

Giai đoạn đầu của quá

trình phát triển nhóm, có

đặc điểm rất nhiều rủi ro

Giai đoạn bão tố

Giai đoạn hai của quá trình

phát triển nhóm có đặc

điểm thường xảy ra xung

đột trong nội bộ nhóm

Giai đoạn hình thành các chuẩn mực

Giai đoạn ba trong quá trình phát triển nhóm có đặc điểm mối quan hệ thân thiết và bền chặt hơn

Các giai đoạn hình thành và phát triển của nhóm (tt)

Giai đoạn thực hiện

Giai đoạn thứ 4 của nhóm,

nhóm lúc này hoạt động

theo chức năng đầy đủ

Giai đoạn chuyển tiếp

Giai đoạn cuối cùng của quá

trình phát triển đối với những

nhóm tạm thời, có đặc điểm

cuốn chiếu các hoạt động

Các giai đoạn phát triển của nhóm

Cấu trúc nhóm

Quy trình nhóm

Kết quả thực hiện

và hài lòngNhiệm vụ

nhóm

Những yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến nhóm

• Chiến lược chung của tổ chức

• Cơ cấu quyền lực

Nguồn lực của các thành viên trong nhóm

 Kiến thức, kỹ năng và khả năng

– Kỹ năng giao tiếp

Cấu trúc nhóm – lãnh đạo

 Lãnh đạo chính thức

nhóm

đang nắm giữ trong cơ cấu tổ chức

không thể là người lãnh đạo không chính

thức của nhóm

Cấu trúc nhĩm- vai trị (tt)

Vai trò

Là một tập hợp

những hành vi mong

đợi dành cho một

người đang ở một vị

trí nào đó trong một

đơn vị xã hội

Nhận thức vai trò

Quan điểm của một

cá nhân về việc anh

ta được hỗ trợ như thế

Đồng nhất vai trò

Một số thái độ và hành vi không thay đổi đối với một vai trò thì được coi là đồng nhất

Cấu trúc nhĩm- vai trị (tt)

Kỳ vọng về vai

trò

Những người khác

tin rằng một người

nên hành động như

thế nào khi gặp tình

huống cụ thể

Hợp đồng tâm lý”

Một bản thỏa thuận

không bằng văn bản

đề ra những điều mà

Xung đột vai trò

Tình huống khi một cá nhân phải đối đầu với nhưng kỳ vọng vai trò khác

nhau

Key Roles

of Teams

Cấu trúc nhóm- Các chuẩn mực (tt)

Tuân thủ

Điều chỉnh hành vi của cá

nhân cho phù hợp với các

tiêu chuẩn của nhóm

Ví dụ nghiên cứu của Asch

chuẩn mực và dẫn đến hậu quả

tiêu cực cho tổ chức, cho

những người khác

Loại hình hành vi lệch lạc nơi làm việc

Loại hình Ví dụ

Sản xuất Sớm rời bỏ

Làm việc chậm chạp có chủ ý Lãng phí nguồn tài nguyên Tài sản Phá hoại

Đánh cắp Không cho vận hành trong giờ làm việc Chính sách Biểu hiện thiên vị

Tán gẫu và phao tin đồn Khiển trách đồng nghiệp Xâm phạm cá nhân Quấy rối tình dục

Địa vị

Theo định nghĩa của xã hội là vị trí hay thứ hạng

do những người khác đặt

ra cho nhóm hay các thành viên trong nhóm

Cấu trúc nhĩm- Quy mơ

Quy mô nhóm

Kết quả công

việc

Ky ø

vo ïn g

• Số thành viên trong

nhóm là số lẻ làm việc tốt hơn số chẵn

• Nhóm có từ 7 đến

với làm việc cá nhân

Cấu trúc nhóm- thành phần

Nhân khẩu nhóm

Các thành viên trong nhóm chia sẻ

những thuộc tính chung về nhân khẩu

ở mức độ nào đó như tuổi, giới tính,

chủng tộc, trình độ học vấn, mức độ

phục vụ trong tổ chức và tác động của

thuộc tính này đến thuyên chuyển

Cấu trúc nhĩm- tính liên kết

Tăng tính liên kết của nhóm:

1 Thành lập nhóm với quy mô nhỏ

4 Tăng địa vị của nhóm.

5 Khuyến khích cạnh tranh với các

nhóm khác.

Tính liên kết

Thể hiện mức độ gắn kết của các thành viên trong nhóm hay mức độ động viên để các thành viên ở lại làm việc

chung một nhóm

Mối liên quan giữa tính liên kết của

nhóm, chuẩn mực thực hiện công việc

và năng suất

Năng suất cao suất trung Năng

bình

Năng suất TBình đến thấp

Năng suất thấp

Chu ẩn m

ực än ie h thực

côn

g v iệc Cao

Thấ p

Tính liên

kết

Quy trình nhĩm

Quy trình nhóm

Cho biết nhóm hoạt động

như thế nào Quy trình

nhóm sẽ giúp tạo ra sản

phẩm lớn hơn tổng

những yếu tố đầu vào

Aûnh hưởng điều

kiện thuận lợi-xã

hội

Đề cập đến xu

hướng kết quả

công việc tăng

Aûnh hưởng của quy trình nhóm

Tổn thất từ quy trình

Nhiệm vụ của nhóm

 Ra quyết định

– Nhóm lớn có nhiều thông tin hơn khi giải

quyết các nhiệm vụ phức tạp.

– Nhóm nhỏ phù hợp để hợp tác và thực

hiện những nhiệm vụ phức tạp

– Các nhiệm vụ đơn giản, theo thông lệ và

được chuẩn hóa, thì hiệu quả làm việc của nhóm vẫn cao cho dù nhóm gặp

phải những vấn đề về xung đột, lãnh

đạo yếu kém, truyền thông không tốt.

Ra quyết định theo nhóm

hồ

Ra quyết định theo nhóm (tt)

Suy nghĩ theo

nhóm

Hiện tượng trong

đó các chuẩn

mực thống nhất

quan trọng hơn cả

đánh giá thật sự

về các giải pháp

hành động

Thay đổi theo nhóm

Liên quan đến thay

đổi về rủi ro ra quyết định giữa quyết định của nhóm và quyết định

của các cá nhân trong nhóm; thay đổi này có thể rất bảo thủ hoặc rất rủi ro

Kỹ thuật ra quyết định nhóm

Các nhóm

tương tác

Các nhóm điển

hình qua nhóm,

các thành viên

có thể trao đổi

trực tiếp với nhau

Động não

Quá trình đưa ra ý tưởng mới, quá trình này khuyến khích bất kỳ giải pháp nào cho vấn đề và không cho

chỉ trích

Kỹ thuật nhóm

danh nghĩa

Phương pháp ra quyết

định nhóm trong đó

các thành viên họp

Họp điện tử

Một cuộc họp mà các thành viên trao đổi với nhau thông qua máy tính, qua đó

© 2003 Prentice Hall Inc All rights reserved 8–33

Đánh giá hiệu quả của nhóm

Tiêu chuẩn hiệu quả

Dạng nhóm Tương

tác Động não Dan h

nghĩ a

Điện tử

Chất lượng ý tưởng Thấp TB Cao Cao

Hướng đến nhiệm vụ Thấp Cao Cao Cao Tiềm năng xung đột giữa các

Cảm giác hoàn thành Từ cao

đền thấp

CÂU HỎI THẢO LUẬN

Sự liên kết cao trong nhóm dẫn đến hiệu quả của nhóm càng cao? Bạn có đồng ý

hay không? Giải thích

Mối liên quan giữa tính liên kết của

nhóm, chuẩn mực thực hiện công việc

và năng suất

Năng suất cao suất trung Năng

bình

Năng suất TBình đến thấp

Năng suất thấp

Chu ẩn m

ực än ie h thực

côn

g v iệc Cao

Thấ p

Tính liên

kết

Mô hình nhóm hiệu quả

Hiệu quả của

nhóm

- Đạt được mục tiêu của tổ chức-Thoả mãn nhu cầu cá nhân

- Duy trì sự sống còn của nhóm

Tình huống thảo luận

Hoàng vào làm việc trong một nhà máy sản xuất đồ gỗ, anh ta không có kinh nghiệm về ảnh hưởng của hành vi nhóm đến công việc của mình Khi anh bắt đầu làm việc, anh đến gặp gỡ những thành viên khác trong nhóm sản xuất của mình và họ hướng dẫn anh về công việc Hoàng làm việc rất chăm chỉ trong ngày đầu tiên

và trên đường đi về anh gặp ông Minh, thành viên lớn tuổi nhất của nhóm nói với Hoàng rằng anh không cần phải làm việc nhanh như vậy, nhóm đã thống nhất tiến

độ làm việc phù hợp để được khen thưởng Ngày hôm sau, Hoàng vẫn làm việc chăm chỉ, ông Minh liền nói nếu Hoàng vẫn tiếp tục làm như vậy, cả nhóm sẽ nổi giận Quả thật sau vài tuần làm việc, nhóm bắt đầu nổi

Tình huống thảo luận

Vào một chiều thứ năm, ông Minh đến gặp Hoàng và tỏ

vẻ thân thiện Minh hỏi Hoàng tại sao anh lại làm như vậy và không quan tâm đến yêu cầu của nhóm Hoàng trả lời rằng anh nghĩ khối lượng công việc anh làm trong một ngày là xứng đáng với tiền lương được trả và anh muốn được thăng tiến lên vị trí quản lý Ông Minh nói bất cứ ai không làm việc nhóm tốt thì chỉ có đi xuống chứ không thể đi lên được và sau đó ông Minh

bỏ đi Ngày hôm sau, Hoàng ngã từ trên thang xuống đất và gãy tay Hoàng tin là cái thang đã bị ai đẩy nhưng không có bằng chứng Hoàng buộc phải nghỉ việc ở nhà và cố gắng hoàn thành dự án của mình trong khi đang điều trị