MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 1 I,Một số vấn đề lý luận về cấp dưỡng 1 1, Khái niệm cấp dưỡng 1 2, Đặc điểm cấp dưỡng 2 3, Điều kiện phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng 3 II, Quy định của pháp luật về cấp dưỡng.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Gia đình được hình thành trên cơ sở hôn nhân, nuôi dưỡng và huyết thống
Từ mối liên kết này mà các thành viên trong gia đình có sự gắn bó chặt chẽ và sâu sắc về tình cảm Chăm sóc, nuôi dưỡng vừa là quyền vừa là trách nhiệm của các thành viên trong gia đình Tuy nhiên trong những hoàn cảnh khác nhau , không phải lúc nào việc chăm sóc cũng có thể thực hiện được Chính vì vậy nghĩa vụ cấp dưỡng được đặt ra, trong đó có nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng Việc quy định nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng phù hợp với đạo đức và truyền thống của người Việt Nam Tuy nhiên, trong thực tế việc áp dụng quy định của pháp luật
về việc giải quyết vấn đề cấp dưỡng giữa vợ và chồng vẫn còn một số hạn chế nhất định Chính vì vậy, để nắm rõ hơn các quy định của pháp luật về nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng cũng như thực tiễn áp dụng, nhóm chúng em xin triển
khai đề tài : “Nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng- vấn đề lý luận và thực tiễn”
Do còn hạn chế về mặt nhận thức nên bài làm của chúng em còn những hạn chế nhất định, kính mong thầy/cô có thể góp ý để bài làm được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn !
NỘI DUNG I,Một số vấn đề lý luận về cấp dưỡng.
1, Khái niệm cấp dưỡng
Trong cuộc sống, nhiều người do những nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau, lâm vào hoàn cảnh khó khăn túng thiếu, cần sự giúp đỡ của người khác Trong trường hợp như vậy, việc xác định ai là người có trách nhiệm trợ giúp luôn là vấn đề có ý nghĩa Chính vì vậy vấn đề cấp dưỡng được đặt ra đối với các thành viên trong gia đình Khoản 24 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
nêu khái niệm cấp dưỡng như sau :
Trang 2“Cấp dưỡng là việc một người phải đóng góp tiền hoặc tài sản khác để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung với mình mà có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng trong trường hợp người đó là người chưa thành niên, là người đã thành niên mà không có khả năng lao động và không có tài sản
để tự nuôi mình, là người gặp khó khăn, túng thiếu theo quy định của Luật này”
Như vậy, quan hệ cấp dưỡng luôn là quan hệ giữa các cá nhân với nhau, không bao giờ có quan hệ cấp dưỡng giữa tổ chức hoặc giữa tổ chức với cá nhân, trong đó các bên có quan hệ gần gũi, thân thiết với nhau Quan hệ cấp dưỡng chỉ phát sinh giữa các chủ thể gắn bó với nhau bởi tình cảm gia đình Do đó, quan hệ cấp dưỡng là quan hệ đặc trưng của pháp luật hôn nhân và gia đình
2, Đặc điểm cấp dưỡng
Khái niệm cấp dưỡng đã nêu được những nội dung chủ yếu của quan hệ cấp dưỡng như đối tượng, điều kiện cấp dưỡng, mục đích cấp dưỡng,…Từ khái niệm này có thể thấy cấp dưỡng là một quan hệ pháp lý có những đặc điểm :
- Quan hệ cấp dưỡng chỉ phát sinh giữa các thành viên trong gia đình trên cơ
sở hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng (Phạm vi chủ thể của quan hệ cấp dưỡng được quy định tại Khoản 1 Điều 107 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014)
- Quan hệ cấp dưỡng là một loại tài sản gắn liền với nhân thân vì nó liên quan tới những lợi ích về tài sản Bởi lẽ người có nghĩa vụ cấp dưỡng phải chu cấp một khoản tiền hoặc tài sản nhất định nhằm đáp ứng nhu cầu cần thiết của người được cấp dưỡng Người được cấp dưỡng cũng có mong muốn có những khoản tài sản, vật chất để đáp ứng nhu cầu của mình Chính vì lẽ đó
mà quyền yêu cầu cấp dưỡng là quyền không thể chuyển giao
- Quan hệ cấp dưỡng là quan hệ song vụ và không có tính đề bù ngang giá: Quan hệ song vụ là quan hệ mà các bên chủ thể đều có quyền và nghĩa vụ tương ứng với nhau, mang tính chất có đi có lại Mặt khác do yếu tố tình cảm nên khi thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng người cấp dưỡng thường không tính toán đến việc người được chu cấp sẽ phải cấp lại một tài sản tương ứng nên quan hệ cấp dưỡng không mang tính đền bù tương đương, không có tính chất tuyệt đối và không diễn ra đồng thời
Trang 3- Quan hệ cấp dưỡng là một quan hệ phái sinh , chỉ phát sinh khi có những điều kiện nhất định, tức là khi quan hệ chăm sóc, nuôi duwowgx không thực hiện đúng, đủ thì quan hệ cấp dưỡng
3, Điều kiện phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng
Nghĩa vụ cấp dưỡng phát sinh khi có đầy đủ các điều kiện sau
- Giữa người cấp dưỡng và người được cấp dưỡng có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng
- Người cấp dưỡng và người được cấp dưỡng không sống chung với nhau
- Người được cấp dưỡng là người chưa thành niên, người đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình, là người túng thiếu, khó khăn
- Người cấp dưỡng phải có khả năng cấp dưỡng
II, Quy định của pháp luật về cấp dưỡng giữa vợ và chồng
1, Điều kiện phát sinh quan hệ cấp dưỡng
Nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau ly hôn được quy định tại Điều 30 Luật HN&GĐ năm 1959- đạo luật đầu tiên về hôn nhân và gia đình Tiếp đó là Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 (Điều 43), Luật Hôn nhân và gia đình năm
2000 (Điều 60) và hiện nay là Điều 115 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 Trong đó cơ bản đều quy định khi ly hôn nếu một có khó khăn , túng thiếu và có yêu cầu cấp dưỡng mà có lý do chính đáng thì bên kia có nghĩa vụ cấp dưỡng theo khả năng của mình Việc ly hôn, chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng tất yếu kéo theo những hậu quả pháp lý cần được thỏa thuận hoặc Tòa án giải quyết Những hậu quả pháp lý đó là những nội dung cần được giải quyết khi chấm dứt hôn nhân liên quan đến quan hệ nhân thân, quan hệ tài sản trong đó có cả quan
hệ cấp dưỡng giữa vợ và chồng
Theo Điều 115, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về nghĩa vụ cấp
dưỡng của vợ chồng như sau: “khi ly hôn nếu bên khó khăn, túng thiếu có yêu cầu
cấp dưỡng mà có lí do chính đáng thì bên kia có nghĩa vụ cấp dưỡng theo khả năng của mình”.
Trang 4Như vậy điều kiện để phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ chồng theo quy định pháp luật là:
Thứ nhất, hai vợ chồng phải ly hôn: Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng
theo bản án, quyết định của Toà án (khoản 14 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014) Quy định cấp dưỡng giữa vợ và chồng khi li hôn xuất phát từ đạo lí, tình nghĩa vợ chồng, và là biểu hiện tốt đẹp truyền thống đạo đức của dân tộc Việc cấp dưỡng khi li hôn nhằm tạo điều kiện đảm bảo cuộc sống cho một bên bị túng thiếu khó khăn trong thời gian sau li hôn
Nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng chỉ phát sinh khi có sự kiện ly hôn, khi
đó hôn nhân giữa vợ và chồng chấm dứt trên cơ sở một bản án, quyết định có hiệu lực của Toà án
Thứ hai, bên được cấp dưỡng có khó khăn, túng thiếu và yêu cầu cấp dưỡng
với lý do chính đáng: Có thể hiểu sự túng thiếu, khó khăn như ốm đau, bị tai nạn , nếu có khó khăn, túng thiếu thật sự nhưng vì lí do không chính đáng như nghiện hút, cờ bạc , thì cũng không được cấp dưỡng Mặt khác bên có khó khăn, túng thiếu phải có yêu cầu cấp dướng, nếu không có yêu cầu tức là không bày tỏ nguyện vọng thì nghĩa vụ cấp dưỡng không phát sinh
Thứ ba, bên cấp dưỡng phải có khả năng cấp dưỡng: Bên cấp dưỡng phải có
khả năng cấp dưỡng là khi họ có khả năng về kinh tế và sức khoẻ, có việc làm, có thu nhập ổn định vừa đảm bảo cho cuộc sống vừa thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng
2, Phương thức cấp dưỡng
Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về phương thức cấp dưỡng như sau: “ Việc cấp dưỡng có thể thực hiện hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần”
Như vậy việc cấp dưỡng được thực hiện theo hai phương thức
Cấp dưỡng theo định kỳ : Là phương thức ưu tiên và thường được
sử dụng trên thực tế Phương thức thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng giữa các thành viên trong gia đình được quy định rất mềm dẻo, linh hoạt, tạo điều kiện cho các bên lựa chọn phương thức dễ dàng, thuận lợi, phù hợp nhất trong việc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng Các bên được thỏa thuận về nghĩa vụ cấp dưỡng bằng tiền
Trang 5hoặc tài sản theo phương thức định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm Việc lựa chọn phương thức nào trước hết dựa trên sự thỏa thuận giữa các bên, nếu các bên không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết căn cứ vào mức thu nhập của người có nghĩa vụ cấp dưỡng
Cấp dưỡng một lần : Đây là trường hợp người cấp dưỡng
thực hiện cấp dưỡng một khoản tiền trọn gói cho bên được cấp dưỡng Khi chuyển giao số tiền cấp dưỡng, người cấp dưỡng coi như đã hoàn thành nghĩa vụ cấp dưỡng của mình, người có quyền yêu cầu cấp dưỡng về sau không được đòi hỏi thêm
3, Mức cấp dưỡng.
Khoản 1 Điều 116 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định về mức cấp dưỡng:
"Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc
người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết" Như vậy có thể hiểu, mức
cấp dưỡng là một khoản tiền, lương thực hoặc tài sản khác mà bên phải cấp dưỡng chu cấp cho bên được cấp để đảm bảo nhu cầu thiết yếu của bên được cấp dưỡng
Việc xác định mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người dám hộ của người được cấp dưỡng thỏa thuận, trong trường hợp không thỏa thuận được thì một trong các bên hoặc cả hai bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết
Khi xác định mức cấp dưỡng, cần căn cứ vào hai yếu tố sau:
+ Thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng (tức là căn cứ vào mức thu nhập thường xuyên hoặc tài sản chung họ còn sau khi đã trừ đi chi phí thông thường cần thiết cho cuộc sống của họ)
+ Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng (tức là mức sinh hoạt trung bình của người được cấp dưỡng theo mức sống trung bình của người dân địa phương nơi người được cấp dưỡng cư trú, bao gồm các chi phí cần thiết về ăn ở, mặc, học hành, khám chữa bệnh và các chi phí cần thiết khác nhằm bảo đảm cuộc sống của người được cấp dưỡng)
Trang 64, Thay đổi việc thực hiện cấp dưỡng
Trong thực tế, việc cấp dưỡng sau ly hôn giữa vợ chồng đã được quyết định nhưng tùy vào hoàn cảnh cụ thể của từng bên mà việc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng có thể thay đổi Có thể dựa vào sự thỏa thuận của vợ chồng, nếu không thể thảo thuận thống nhất thì có thể yêu cầu tòa án xử lý Thay đổi việc thực hiện cấp dưỡng ở đây chính là việc thay đổi các nội dung như mức cấp dưỡng, phương thức thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, tạm ngừng cấp dưỡng,… giữa vợ và chồng sau ly hôn
Về việc thay đổi mức cấp dưỡng, Khoản 2 Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 đã quy định rõ:
“ Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.”
Việc thay đổi mức cấp dưỡng có thể theo hướng tăng hoặc giảm mức cấp dưỡng, tùy theo hoàn cảnh cụ thể của người cấp dưỡng và người được cấp dưỡng Việc thay đổi mức cấp dưỡng phải trên cơ sở có lý do chính đáng Lý do chính đáng để thay đổi yêu cầu mức cấp dưỡng có thể là người cấp dưỡng (hoặc người được cấp dưỡng) lâm vào tình trạng khó khăn hơn do bị bệnh tật, tai nạn, không còn việc làm nên không có lương hoặc các thu nhập hợp pháp khác…
Về việc thay đổi phương thức cấp dưỡng, tạm ngừng cấp dưỡng, Điều 117
Luật hôn nhân và gia đình cũng quy định rõ: “Các bên có thể thỏa thuận thay đổi
phương thức cấp dưỡng, tạm ngừng cấp dưỡng trong trường hợp người có nghĩa
vụ cấp dưỡng lâm vào tình trạng khó khăn về kinh tế mà không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.”
Việc thay đổi phương thức cấp dưỡng, đặc biệt là việc tạm ngừng cấp dưỡng
có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người được cấp dưỡng nên cần được tòa
án xem xét thận trọng, chỉ nên cho phép tạm ngừng cấp dưỡng khi sự khó khăn về mặt kinh tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng là có thật và vì những lý do chính đáng (như bị mất mùa, bị thiên tai, hỏa hoạn, bị ốm đau, tai nạn…) Mặt khác, cũng cần có sự hướng dẫn cụ thể hơn về mặt thời gian tạm ngừng cấp dưỡng Việc
Trang 7tạm ngừng cấp dưỡng không thể kéo dài mà chỉ có thể cho phép tạm ngừng trong một khoảng thời gian nhất định Vì vậy, pháp luật nên quy định thời gian tối đa được phép tạm ngừng cấp dưỡng sao cho không ảnh đến cuộc sống của người được cấp dưỡng
5, Người có quyền yêu cầu cấp dưỡng
Điều 119 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về người có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng
1, Người được cấp dưỡng, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không
tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.
2, Cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân
sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó:
a. Người thân thích;
b. Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
c. Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
d. Hội liên hiệp phụ nữ.
Như vậy người có quyền yêu cầu cấp dưỡng rất rộng Điều đó nhằm bảo đảm cho lợi ích của người được cấp dưỡng, đặc biệt là người già, trẻ em Đồng thời hạn chế các trường hợp trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng
6, Chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng
Điều 118 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về các trường hợp chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng như sau:
“Nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt trong các trường hợp sau:
1, Người được cấp dưỡng đã thành nên và có khả năng lao động hoặc có tài sản
để tự nuôi mình;
2, Người được cấp dưỡng được nhận làm con nuôi
Trang 83, Người cấp dưỡng đã trực tiếp nuôi dưỡng người được cấp dưỡng;
4, Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết;
5, Bên được cấp dưỡng sau khi ly hôn đã kết hôn;
6, Trường hợp khác theo quy định pháp luật.”
Không phải tất cả các trường hợp trên đều có thể trở thành căn cứ để chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng Căn cứ vào đặc điểm của quan hệ cấp dưỡng giữa vợ và chồng, nghĩa vụ cấp dưỡng sẽ chấm dứt trong hai trường hợp:
Thứ nhất, người cấp dưỡng hoắc người được cấp dưỡng chết: Về nguyên tắc,
quyền và nghĩa vụ cấp dưỡng không thể chuyển giao cho người khác, nên khi một trong hai người là người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết thì quan hệ cấp dưỡng cũng chấm dứt
Thứ hai, bên được cấp dưỡng sau khi ly hôn đã kết hôn với người khác: Do
quan hệ cấp dưỡng đặt ra khi một bên có khó khăn, túng thiếu, không thể tự nuôi dưỡng bản thân nên có thể yêu cầu bên kia cấp dưỡng Chính vì vậy, khi bên được cấp dưỡng đã kết hôn, trách nhiệm thuộc về người vợ hoặc chồng mới, họ có trách nhiệm cùng chăm lo cho đời sống chung nên người cấp dưỡng không phải thực hiện nghĩa vụ nữa Tuy nhiên với quy định tại khoản 5 Điều 118 ở trên, trường hợp bên cấp dưỡng kết hôn, có vợ/chồng mới thì nghĩa vụ cấp dưỡng không đương nhiên chấm dứt
III, Thực tiễn thực hiện nghĩa vụ cấp cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau ly hôn
1, Thực tiễn thực hiện vấn đề cấp dưỡng giữa vợ và chồng.
Luật Hôn nhân và gia đình quy định nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau ly hôn là phù hợp với truyền thống đạo đức của người Việt Nam, thể hiện tính nhân văn của pháp luật Tuy nhiên, quá trình áp dụng các quy định pháp luật về cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau ly hôn vẫn còn còn số vướng mắc Cụ thể:
Về điều kiện phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng: Hiện nay Luật Hôn nhân và gia
đình năm 2014 vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể việc thi hành các vấn đề liên quan tới cấp dưỡng giữa vợ và chồng Điều 115 quy định “ sự khó khăn, túng thiếu của một bên mà có lý do chính đáng” là cơ sở để Toà án quyết định việc cấp dưỡng của vợ chồng sau ly hôn Đồng thời cũng không đưa ra tiêu chí để xác định khả
Trang 9năng cấp dưỡng của bên cấp dưỡng như thế nào Vấn đề khó cả về lý luận và thực tiễn là “sự khó khăn, túng thiếu” được xác định bởi các tiêu chí nào? Lý do chính đáng phải căn cứ vào đâu? Việc pháp luật chưa quy định cụ thể và không có hướng dẫn thi hành có thể gây khó cho Toà án trong việc xác định điều kiện cấp dưỡng
Sự túng thiếu của một bên, có nguồn gốc từ tình trạng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình Tuy nhiên thế nào là không có khả năng lao động tùy thuộc vào sự đánh giá của thẩm phán Người thất nghiệp chưa chắc là không có khả năng lao động; người khuyết tạt cũng có thể có khả năng lao động Đồng thời quy định về khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng của người cấp dưỡng cũng chưa được quy định rõ ràng Việc xác định tình trạng, khả năng của người cấp dưỡng có ý nghĩa quan trọng để quyết định người được cấp dưỡng có được cấp dưỡng hay khong, mức cấp dưỡng như thế nào
Về mức cấp dưỡng và phương thức cấp dưỡng: Mức cấp dưỡng và phương
thức cấp dưỡng giữa vợ và chồng là hai vấn đề mà pháp luật vẫn chưa quy định cụ thể Việc Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 không có quy định cụ thể về mức cấp dưỡng và thời hạn cấp dưỡng tưởng chừng như là sự mềm dẻo, linh hoạt nhưng thực tế lại rất khó để xác định
Luật Hôn nhâ và gia đình năm 2014 quy định : Các bên có thể thỏa thuận thay đổi phương thức cấp dưỡng, tạm ngừng cấp dưỡng trong trường hợp người có nghĩa
vụ cấp dưỡng lâm vào tình trạng khó khăn về kinh tế mà không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.
Trên thực tế, khi không thoả thuận được về phương thức cấp dưỡng, Toà án sẽ phải xem xét căn cứ vào nhiều yếu tố khác nhau mới có thể quyết định Điều này khiến cho tòa án khi phán xét chỉ còn biết căn cứ và điều kiện thực tế cụ thể của từng trường hợp Nhưng cũng chính vì lý do đó mà mức cấp dưỡng mỗi nơi mỗi khác nhau
2, Một số kiến nghị về phương hướng hoàn thiện quy định của pháp luật về cấp dưỡng giữa vợ và chồng.
Về điều kiện phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng: Điều kiện cấp dưỡng ccần quy định
cụ thể về các tiêu chí xác định hoàn cảnh của các bên trong quan hệ cấp dưỡng
Trang 10- Đối với bên được cấp dưỡng: Việc xác định “ sự khó khăn, túng thiếu” có thể dựa vào yếu tố:
+ Khả năng lao động của người được cấp dưỡng: Cần xem xét độ tuổi, tình trạng sức khoẻ của người được cấp dưỡng Đặc biệt phải xem xét rằng sau khi ly hôn họ có tiếp tục thực hiện vai trò làm cha,làm mẹ hay không Những người trực tiếp nuôi con chưa thành niên, con bị mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động, hoàn toàn có thể xem xét cho ho được cấp dưỡng Bởi lẽ trên thực
tế cho thấy những đối tượng này sẽ gặp nhiều khó khăn trong công việc, đảm bảo thu nhập duy trì cuộc sống lại vừa đảm bảo thời gian để chăm sóc, nuôi dưỡng con cái
+ Thu nhập thực tế và nhu cầu thiết yếu của người yêu cầu được cấp dưỡng: Chỉ khi nào người yêu cầu cấp dưỡng không có thu nhập hoặc có nhưng không đủ đáp ứng nhu cầu thiết yêu của cuộc sống khi họ không có tài sản nào khác thì mới có thể được cấp dưỡng Việc xem xét này phải dựa vào thu nhập bình quân hàng tháng, khối tài sản thuộc sở hữu và mức sinh hoạt trung bình như ăn, ở, mặc, đi lại, học hành, khám chữa, tại địa phương người đó sinh sống
+ Khả năng người được cấp dưỡng có thể tìm được viêc làm, tạo ra thu nhập: Trên thực tế sẽ có trường hợp nhiều người có đủ tuổi và tình tang sức khoẻ nhưng lại hạn chế về trình độ nên khó tìm việc làm Thậm chi nhiều trường hợp sau khi kết hôn bên có thu nhập cao yêu cầu bên có thu nhập thấp nghỉ ở nhà để chăm sóc gia đình, con cái Rồi đến khi ly hôn, gười nghỉ việc không có cơ hội tìm lại việc làm, nếu tài sản sau khi ly hôn được chia không đủ thì rõ ràng việc xem xét khả năng tìm kiếm việc làm, tạo ra thu nhập cũng là một yếu tố cần được xem xét để xác định nghĩa vụ cấp dưỡng
- Đối với bên cấp dưỡng: Cần phải đánh giá cụ thể “ khả năng cấp dưỡng” của bên thực hiện cấp dưỡng
+ Người có khả năng cấp dưỡng phải là người có thu nhập thường xuyên mà thu nhập đó phải cao hơn mức sống trung bình của người đó và người khác mà người
đó có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc cấp dưỡng : Nghĩa vụ cấp dưỡng giữa
vợ và chồng được xác lập trên cơ sở hôn nhân nhưng lại phát sinh khi hai vợ chồng
đã ly hôn Khi hôn nhân chấm dứt, về nguyên tắc quyền và nghĩa vụ giữa vợ chòng cũng chấm dứt Chính vì vậy, người cấp dưỡng muốn cấp dưỡng cho người vợ