Chuyên đề 1: HƯỚNG DẪN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ EM MẦM NON I. YÊU CẦU VỀ KNXH CỦA TRẺ EM MẦM NON KNXH là các kỹ năng giúp cá nhân nhận thức, ứng xử, giao tiếp và thích ứng thành công trong xã hội trên cơ sở nắm vững phương thức thực hiện, sự vận dụng tri thức kinh nghiệm xã hội phù hợp với điều kiện hoàn cảnh để cá nhân áp dụng vào sự tương tác giữa con người với con người hoặc với xã hội, cộng đồng, tập thể hay các tổ chức. KNXH là những năng lực cơ bản, là viên gạch đặt nền móng cho việc học tập suốt đời, góp phần kiến tạo xã hội hòa bình Giáo dục KNXH góp phần giáo dục hành vi, thói quen giúp cho trẻ dễ dàng ứng phó với tình huống trong cuộc sống Giúp trẻ chủ động, tự tin và biết quản lý cảm xúc, hành vi của bản thân; nhận thức biết đúng – sai. Giúp trẻ thích ứng với môi trường sống để có một cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc và trẻ sẵnsàng vào học lớp Một. Giới thiệu về giáo dục KNXH cho trẻ mầm non của Khu vực Châu Á Thái Bình Dương + Áp dụng các KNXH: Chia sẻ, tôn trọng (lắng nghe, chào hỏi, cảm ơn), chờ đến lượt, hiểu các thông điệp xã hội Thông cảm với mọi người: Hiểu cảm xúc của người khác, nhạy cảm với mọi người, thể hiện sự quan tâm và tình yêu thương. Tôn trọng sự đa dạng: Tôn trọng sự khác biệt; hòa hợp với những người khác, tìm kiếm điểm chung. Hòa hợp với tự nhiên: Hiểu, tôn trọng và chăm sóc môi trường, giữ gìn nguồn nước, tiết kiệm điện, nhận thức các vấn đề về MT II. ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN KNXH CỦA TRẺ MẦM NON 1. Đặc điểm phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội của trẻ nhà trẻ • Trẻ tò mò về thế giới xung quanh mình • Tư duy của trẻ mang tính trực quan cảm tính do vậy trẻ nhận thức các vấn đề xã hội còn đơn giản, nhìn nhận sự việc một cách chủ quan • Ngôn ngữ phát triển mạnh mẽ • Tình cảm, xúc cảm: Trẻ giai đoạn sơ sinh với hoạt động chủ đạo là giao lưu cảm xúc. Đến cuối nhà trẻ xuất hiện khủng khoảng tuổi lên 3. 2. Đặc điểm phát triển KNXH của trẻ mẫu giáo Quan sát, nhận thức xã hội: Trẻ bắt đầu có khả năng quan sát có hệ thống những hiện tượng xã hội xung quanh. Mức độ chủ định trong hoạt động tri giác , hành động quan sát trở nên có mục đích rõ rệt, bắt đầu biết điều khiển chú ý của mình. Ngôn ngữ: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp phát triển mạnh. Vốn từ của trẻ phát triển nhanh chóng về các dạng từ loại. Ngôn ngữ phát triển giúp cho kĩ năng thể hiện tình cảm, giao tiếp ứng xử của trẻ được phát triển. – Tình cảm: (Muốn giáo dục kỹ năng phải hiểu đặc điểm PT tình cảm của trẻ) Tình cảm trí tuệ Tình cảm đạo đức Tình cảm thẩm mĩ Nhận biết được khái niệm: ngoan, hư, tốt, xấu... biết nhận xét hành vi của người khác, đã có thể hiểu biết tương đối chính xác cái hay cái đẹp cuộc sống xung quanh. Trẻ biết được các quy tắc, chuẩn mực của xã hội. Trẻ biết yêu thương, đồng cảm, chia sẻ, giúp đỡ, có trách nhiệm, có tình cảm nghĩa vụ một cách rõ ràng. Biết yêu thích, biết cảm nhận, biết rung động trước cái đẹp (cảm xúc thẩm mĩ), biết lựa chọn đánh giá cái đẹp (thị hiếu thẩm mĩ) và cao hơn, biết bảo vệ cái đẹp, sáng tạo ra cái đẹp. Trẻ ở giai đoạn này thể hiện rõ tính tò mò ham hiểu biết, thích thú khám phá môi trường, cuộc sống xung quanh, muốn đi sâu vào tìm hiểu bản chất, tìm ra mối quan hệ giữa chúng. – Ý chí: Trẻ mẫu giáo có sự xác định ý thức bản ngã được rõ ràng hơn. Trẻ bắt đầu có khả năng điều chỉnh một cách có ý thức đối với những hành vi của bản thân. Tuy vậy, tính bột phát vẫn chi phối mạnh mẽ đến hành động của trẻ. – Giao tiếp: Trẻ biết sử dụng các kỹ năng để giao tiếp đạt hiệu quả, biết kết hợp với cử chỉ, điệu bộ, ngôn ngữ cơ thể phù hợp với mục đích, hoàn cảnh giao tiếp. Bước đầu biết các quy tắc giao tiếp xã hội: biết mở đầu, đón nhận, kết thúc, biết tính chất lần lượt trong giao tiếp.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VỤ GIÁO DỤC MẦM NON
TẬP HUẤN CHUYÊN ĐỀ
NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO
VÀ CẢM THỤ NGHỆ THUẬT CHO TRẺ THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
Nhóm tác giả: ThS.CVC Nguyễn Thị Hiền
ThS.GVC Nguyễn Thị Thành
ThS Lệ Thị Diệu Thủy MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHUYÊN ĐỀ
NỘI DUNG 1
Một số vấn đề chung của việc nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
1.1 Các khái niệm và đặc điểm năng lực sáng tạo nghệ thuật của trẻ mầm non 1.2 Vai trò của việc nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển năng lực sáng tạo và cảm thụ
NỘI DUNG 2
Hướng dẫn thực hiện nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
2.1 Thực trạng nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông
qua hoạt động tạo hình ở các cơ sở giáo dục mầm non
2.2 Gợi ý các hình thức nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
Trang 22.3 Các biện pháp nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ mầm non
2.4 Thực hành
3 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
1.1 Các khái niệm và đặc điểm hoạt động sáng tạo của trẻ mầm non
1.2 Vai trò của việc nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật của trẻ MN
2.2 Gợi ý các hình thức nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
2.2.1 Đổi mới hoạt động vẽ
2.2.2 Đổi mới hoạt động nặn
2.2.3 Đổi mới hoạt động trang trí
2.2.4 Đổi mới HĐ xé, cắt dán
2.2.5 Chắp ghép từ vật liệu rời
2.2.6 Khám phá tác phẩm bằng các giác quan
2.2.7 Sáng tạo từ các vật liệu tại địa phương
2.3 Các biện pháp nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ mầm non
2.3.1 Ở nhà trường
2.3.1.1 Các biện pháp tổ chức HĐTH của giáo viên
2.3.1.2 Biện pháp xây dựng MT giáo dục
2.3.1.3 Biện pháp vận dụng một số yếu tố của mô hình GD
NỘI DUNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG CỦA NÂNG CAO NĂNG LỰC
SÁNG TẠO
VÀ CẢM THỤ NGHỆ THUẬT CHO TRẺ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
Trang 3• 1.1 Các khái niệm và đặc điểm năng lực sáng tạo nghệ thuật của trẻ mầm non
• 1.1.1 Khái niệm năng lực sáng tạo nghệ thuật
• Năng lực sáng tạo nghệ thuật: Năng lực sáng tạo nghệ thuật có thể hiểu là khả năng tạo ra những giá trị mới về nghệ thuật, tìm ra cái mới, vận dụng thành công những hiểu biết đã có vào các tác phẩm nghệ thuật bằng những ý tưởng sáng tạo, khác biệt hoặc thông qua các ngôn ngữ nghệ thuật như hình, nét, mảng khối, màu sắc, bố cục,
• 1.1.2 Cảm thụ nghệ thuật
• Cảm thụ nghệ thuật là sự cảm nhận những giá trị nổi bật, những ý tưởng, những điều sâu sắc, tế nhị và đẹp đẽ thể hiện trong tác phẩm nghệ thuật (đường nét, bố cục, màu sắc của một tác phẩm hội hoạ; giai điệu, tiết tấu, lời
ca của một tác phẩm âm nhạc,…)
• Cảm thụ nghệ thuật có thể được hiểu là một quá trình được bắt đầu khi con người tiếp xúc với “cái đẹp” trong nghệ thuật và cuộc sống bằng các giác quan _ cảm
• nhận về âm thanh, nhịp điệu, tiết tấu, về hình khối, đường nét, hình mảng,
bố cục, màu sắc, và thông qua những tiếp xúc đó, nảy sinh cảm xúc khác nhau Những cảm xúc đó được định hình, củng cố theo thời gian và phát triển thành tình cảm thẩm mĩ
• 1.2 Vai trò của việc nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
• Xu hướng phát triển của xã hội hiện đại ngày càng cần đến những con người giàu sức sáng tạo nhằm phát triển và cải thiện mọi lĩnh vực đời sống, văn hoá, kinh tế và xã hội Theo các nhà nghiên cứu, tất cả mọi người đều có khả năng sáng tạo cao hơn đáng kể khi được nuôi dưỡng trong một môi trường giáo dục có tính khuyến khích, cung cấp cơ hội Hơn nữa, nhân cách của con người được hình thành ngay từ những lứa tuổi mầm non, do đó, khuyến khích phát triển sự sáng tạo từ lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng đối với trẻ
• Sáng tạo trong quá trình hoạt động nghệ thuật tạo hình mang lại cho trẻ em những cảm xúc thẩm mĩ tích cực, ảnh hưởng tốt đến quá trình phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần cho trẻ em
Trang 4• Những con người giàu sức sáng tạo chính đã góp phần quan trọng trong phát triển mọi lĩnh vực xã hội, văn hoá và kinh tế
• 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành - phát triển năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
• 1.3.1 Môi trường giáo dục trong nhà trường
• Môi trường sư phạm của nhà trường mầm non có vai trò chủ đạo đối với sự phát triển trí tuệ và khả năng sáng tạo của trẻ em Khả năng sáng tạo của trẻ mầm non phụ thuộc rất lớn vào thái độ và phương pháp giảng dạy của người giáo viên như: biết đặt trẻ vào những tình huống có vấn đề, tôn trọng những câu hỏi khác thường của trẻ; tôn trọng những ý tưởng sáng tạo của trẻ… Đặc biệt giáo viên cần chú ý đến phương pháp giảng dạy phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ
• Thiết kế môi trường giáo dục trong trường, lớp mầm non cần kích thích sự sáng tạo của trẻ em, giúp trẻ em có các giải pháp độc đáo và sáng tạo
• Theo các nhà nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu phát triển trẻ em của trường Đại học Harvard thì: “Không phải cứ kích thích bộ não phát triển thì trí sáng tạo của trẻ sẽ phát triển, mà điều quan trọng là luôn đặt trẻ vào môi trường cần sự sáng tạo”
1.3.2 Năng lực của đội ngũ giáo viên mầm non
Yêu cầu đối với năng lực của đội ngũ giáo viên mầm non trong phát triển năng lực sáng tạo thẩm mĩ của trẻ em, đó là:
- Hãy tin tưởng và tôn trọng trẻ Trẻ có cả “Một trăm ngôn ngữ”, nghĩa là khả năng bên trong trẻ là không có giới hạn, trẻ đầy tiềm năng, mạnh mẽ và sáng tạo , giáo viên hãy khuyến khích trẻ bộc lộ ra và tạo cơ hội cho chúng thể hiện bản thân bằng các ngôn ngữ nghệ thuật
- Coi môi trường học tập là “Người thầy thứ ba”, các hoạt động giáo dục được thiết kế và tổ chức theo các hình thức có tính kết nối, kích thích sự tương tác, tò mò, khám phá và giao tiếp; thể hiện tính linh hoạt và thẩm mĩ cao
- Coi nghệ thuật biểu đạt đóng vai trò trung tâm trong việc học tập của trẻ và
là nơi tồn tại mối quan hệ học tập tương hỗ độc đáo giữa giáo viên và trẻ em
1.3.3 Môi trường giáo dục ở gia đình trẻ
Trang 5NỘI DUNG 2: HƯỚNG DẪN NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO VÀ CẢM THỤ NGHỆ THUẬT
CHO TRẺ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
2.1 Thực trạng nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình ở các cơ sở giáo dục mầm non
2.1.1 Những thuận lợi và khó khăn khi tổ chức hoạt động tạo hình nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ mầm non tại địa phương 2.1.1.1 Thuận lợi, ưu điểm
- Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, nhiều địa phương đã bước đầu hướng dẫn triển khai một số chuyên đề đổi mới hình thức, môi trường tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non
- Nhiều cơ sở giáo dục mầm non đã sáng tạo trong thiết kế các phòng chức năng, xưởng nghệ thuật, xây dựng khu vực sân vườn thành không gian nghệ thuật giàu tính thẩm mĩ với nguyên vật liệu, học liệu phong phú…
- Phần lớn các cán bộ quản lí, giáo viên hiểu và triển khai đúng phương pháp
tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thẩm mĩ, sưu tầm nguyên vật liệu sẵn
có tại địa phương để dạy trẻ các hoạt động sáng tạo
- Chương trình giáo dục của nhiều cơ sở giáo dục mầm non đã được phát triển, bổ sung các nội dung giáo dục nghệ thuật chuyên sâu, chuẩn bị học liệu đa dạng, phù hợp, tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm về tạo hình
- Nhiều cơ sở giáo dục mầm non đã tổ chức tốt công tác bồi dưỡng giáo viên
và phối hợp phụ huynh
2.1.1.2 Khó khăn, hạn chế
- Một số cán bộ quản lí, giáo viên chưa thực sự nghiên cứu kĩ chương trình giáo dục mầm non để hiểu đầy đủ nội dung, tính chất của hoạt động tạo hình, nên chưa chú trọng phát triển năng lực sáng tạo cho trẻ thông qua tổ chức các hoạt động tạo hình
- Kiến thức kĩ năng của một số cán bộ quản lí và giáo viên về hoạt động tạo hình, khả năng cảm thụ nghệ thuật để truyền cảm hứng, cảm thụ nghệ thuật cho trẻ còn hạn chế dẫn đến việc hướng dẫn trẻ cảm thụ và sáng tạo nghệ thuật của trẻ chưa thực sự hiệu quả
Trang 6- Một số nơi, cán bộ quản lí, giáo viên chưa quan tâm đến việc thiết kế không gian, môi trường nghệ thuật trong và ngoài lớp học, tạo cảm hứng và niềm vui cho trẻ trong hoạt động tạo hình, chưa quan tâm đến cảm xúc, hứng thú của trẻ khiến trẻ thụ động làm theo, nhìn và nói theo cô Chưa phát hiện được năng khiếu, năng lực cá nhân của trẻ để trao đổi với cha mẹ trẻ cùng quan tâm, tạo điều kiện phát triển năng khiếu của trẻ
- Phương pháp, hình thức, địa điểm tổ chức, tiến trình hoạt động, nhận xét sản phẩm còn dập khuôn cố định, thực hiện theo thói quen hoặc chỉ chọn nội dung sẵn có trong chương trình Giáo viên chưa mạnh dạn ứng dụng đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động tạo hình, thể loại, chất liệu, kĩ năng
2.1.2 Việc khai thác văn hoá dân gian và các mô hình tiên tiến để lựa chọn, ứng dụng phù hợp nhằm nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ mầm non thông qua hoạt động tạo hình
Hiện nay, việc khai thác văn hoá dân gian để vận dụng vào nâng cao
năng lực sáng tạo và cảm xúc thẩm mĩ trong các hoạt động nghệ thuật chưa thực sự rõ nét, chưa được coi là giải pháp quan trọng trong các cơ sở giáo dục mầm non
Một số tỉnh thành lớn trong cả nước đã sớm tiếp cận các phương pháp giáo dục của các nước tiên tiến để phát triển sáng tạo nghệ thuật cho trẻ, tiêu biểu là các thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng,… Các phương pháp được ứng dụng hiệu quả để phát triển lĩnh vực thẩm mĩ có thể kể đến như hướng tiếp cận Reggio Emilia, STEAM, Montessori… Một số cơ sở giáo dục mầm non đã đạt được những kết quả tiêu biểu trong phát triển năng lực sáng tạo cho trẻ thông qua tiếp cận các phương pháp giáo dục quốc tế Các hoạt động theo cách tiếp cận này với nhiều hình thức hoạt động rất đa dạng, môi trường có tính thẩm mĩ, nguyên vật liệu hết sức đa dạng Các hoạt động tạo hình được tổ chức với nhiều hình thức đa dạng như thực hành tại xưởng nghệ thuật của trường, cho trẻ đi thăm làng nghề và trải nghiệm thực hành sản phẩm tại chỗ, trẻ vẽ ngoài trời, trẻ vẽ cùng các nghệ nhân, cùng các hoạ sĩ
2.2 Gợi ý các hình thức nâng cao năng lực sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình
2.2.1 Đổi mới hoạt động vẽ
2.2.1.1 Vẽ theo nhạc:
Trang 7a) Vẽ theo nhạc:
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu:
c) Tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm
- Giáo viên cho trẻ lắng nghe bản nhạc hoặc đoạn nhạc 1 hoặc vài lần Trẻ nêu cảm nhận của mình
- Trẻ tiếp tục nghe nhạc, cảm nhận nhạc và đưa tay vẽ
nét/hình/màu/chấm/phẩy/vẩy màu theo tiết tấu/giai điệu của nhạc
- Chỉnh sửa, thêm chi tiết sáng tạo và hoàn thiện sản phẩm Ở khâu này giáo viên có thể cho trẻ vẽ thêm các chi tiết hoặc cắt rời các mảng, miếng để chắp ghép lại thành những sản phẩm mới của nhóm
- Trưng bày và chia sẻ về sản phẩm Nói lên cảm xúc trong quá trình vẽ Nói lên cảm nhận về sản phẩm của các nhóm hoặc sản phẩm cá nhân vẽ sáng tạo theo nhạc
2.2.1.2 Vẽ sáng tạo theo chuyên đề/bộ sản phẩm
) Vẽ theo chuyên đề/bộ sản phẩm: Là hình thức mà giáo viên tổ chức các hoạt động vẽ theo chuyên đề/chủ đề lớn với hình thức vẽ nhóm, có thể chia mỗi nhóm với các phân đoạn nội dung hoặc một mảng nhỏ chuyên đề
- Chủ đề: Môi trường; Công viên,
- Sáng tạo/thiết kế các bộ sản phẩm/truyện tranh/nhân vật
+ Thiết kế bộ sản phẩm các loại túi xách
+ Vẽ tranh truyện sáng tạo
+ Vẽ các nhân vật theo câu chuyện có sẵn
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu:
- Màu nước, màu dạ, vật liệu khác
- Giấy khổ lớn, tường, gốm, giấy bìa, vải, giấy các loại, vật liệu tái chế, …
- Bút vẽ các loại
c) Tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm
- Thảo luận nhóm chọn chủ đề/chuyên đề/bộ sưu tập/truyện
Trang 8- Tìm ý tưởng nội dung/chia phân đoạn/phân cảnh,
- Nêu ý tưởng thể hiện/chọn chất liệu, vật liệu
- Thể hiện
- Trưng bày/chia sẻ về sản phẩm
2.2.2 Đổi mới hoạt động nặn
2.2.2.1 Nặn các sản phẩm lưu niệm
a) Nặn các sản phẩm lưu niệm: Là loại hình nặn các sản phẩm theo hướng ứng dụng, tạo ra các sản phẩm có thể sử dụng trong cuộc sống, làm trang trí hoặc là quà tặng nho nhỏ cho người thân, phù hợp với năng lực theo độ tuổi
và sự hứng thú của trẻ
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu:
- Đất sét trắng hoặc màu, đất thủ công
- Dao, khuôn, dây, …
c) Tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm
- Giáo viên cùng trẻ tìm hiểu, trao đổi về các sản phẩm tạo hình từ đất nặn
có tính chất trang trí, lưu niệm như vòng cổ, vòng tay, các mặt đeo dây, cái đĩa,…
2.2.3 Đổi mới hoạt động trang trí
a) Trang trí chuyên đề/bộ sản phẩm là hình thức tạo hình sử dụng các hoạ tiết, hình mảng, màu sắc để trang trí, cách điệu cho các sản phẩm đẹp hơn Đối với các sản phẩm làm theo bộ như trang trí hình các que kem, bóng bay, quả trứng, túi xách, khăn trải bàn, bộ quạt, bộ lọ, bộ quần áo thời trang mùa hè, thì trẻ có thể sử dụng hoạ tiết có tính tương đồng như hoa lá, hình kỉ hà, Tuỳ theo ý tưởng và sự sáng tạo của các nhóm trẻ
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu: Các vật liệu giấy, tái chế, vật thật, …
c) Tổ chức hoạt động
- Tổ chức hoạt động nhóm
+ Thảo luận, lựa chọn loại bộ sản phẩm: Túi xách, mũ, áo phông, que kem…
Trang 9+ Tạo hình theo ý tưởng đã đưa ra, mỗi bé làm một sản phẩm nhỏ trong bộ sản phẩm chung
đã thống nhất hoặc làm chung một sản phẩm phù hợp theo độ tuổi
+ Sử dụng hoạ tiết có sẵn hoặc vẽ các hoạ tiết theo ý tưởng của trẻ lên sản phẩm
- Trưng bày/chia sẻ sản phẩm
2.2.4 Đổi mới hoạt động xé, cắt dán
2.2.4.1 Xé, cắt dán theo chuyên đề
a) Xé, cắt dán là hình thức tạo hình mà giáo viên có thể định hướng, cùng trẻ lựa chọn các câu chuyện, bài thơ hặc một bộ sản phẩm theo chủ đề mà trẻ yêu thích, phù hợp theo độ tuổi
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu
- Giấy vẽ, giấy màu, giấy báo, giấy bìa, đĩa giấy, lõi giấy vệ sinh, kéo, hồ dán
c) Tổ chức hoạt động: Tổ chức cá nhân hoặc nhóm
- Giáo viên cùng trẻ thảo luận
- Các nhóm chia sẻ ý tưởng: cắt bộ áo phông, bộ váy, cái túi, các nhân vật theo truyện có sẵn (sau này dán que làm rối que kể chuyện với bóng)
- Thực hiện
- Trưng bày và chia sẻ về sản phẩm
2.2.4.2 Gấp, cắt giấy Origami Nhật Bản và biểu diễn
a) Gấp giấy Origami: là nghệ thuật gấp giấy (hay nghệ thuật xếp giấy) có xuất xứ từ Nhật Bản Origami là sự kết hợp những cách gấp đơn giản để biến miếng giấy hình chữ nhật (2 chiều), mà thường là hình vuông thành những hình phức tạp (3 chiều)
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu
Giấy các loại, đinh ghim, que kem, que tre,…
c) Tổ chức hoạt động
Trang 10- Giáo viên tự gấp mô hình Origami trước để làm mẫu cho trẻ học theo Có thể chọn những cách gấp, cắt từ dễ đến khó hơn
Ví dụ: Gấp và cùng chơi với chong chóng.
2.2.5 Chắp ghép từ các nguyên vật liệu rời
2.2.6.1 Chắp ghép từ gỗ/ống giấy
a) Chắp ghép sáng tạo từ vật liệu gỗ mang tính chất dạng hoạt động chắp ghép, xây dựng, sáng tạo Trẻ có thể sử dụng các loại gỗ rời, ống lõi giấy có hình dáng đa dạng, trẻ tưởng tưởng ra các bối cảnh, câu chuyện để lắp ghép, tạo hình nên các bối cảnh, câu chuyện đó Cách sử dụng các mảnh rời khiến trẻ có vô vàn cơ hội làm mới, tháo rời và chỉnh sửa, vì vậy trẻ ở các độ tuổi luôn bị thu hút và say mê với các dạng sáng tạo này
b) Chuẩn bị nguyên vật liệu:
Các miếng gỗ, cành cây khô, đĩa CD, các ống lõi giấy có hình dáng, kích thước khác nhau: hình vuông, tròn, trụ, tam giác,…
c) Tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm
- Giáo viên cùng thảo luận về các ý tưởng: Cây cầu, ngôi nhà, ô tô, ngôi làng
- Thực hiện ý tưởng
- Chia sẻ quá trình sáng tạo sản phẩm
2.2.6 Khám phá tác phẩm bằng các giác quan
a) Khám phá tác phẩm nghệ thuật
Quan sát, cảm nhận các tác phẩm nghệ thuật của các nghệ sĩ là hoạt động rất cần thiết đối với trẻ và giáo viên
dần dần hình thành một nhãn quan thẩm mĩ thực sự về nghệ thuật, cho dù ở mức độ đơn giản và trong sáng
b) Tổ chức hoạt động
- Giáo viên cùng trẻ lựa chọn 1 tác phẩm tranh của hoạ sĩ, những bức tranh phong cảnh, hình ảnh giàu tính liên tưởng như phong cảnh của những vùng quê biển, nông thôn, cánh đồng lúa, đàn chim, mặt trời đang lên,…