ĐỒ ÁN MÔN NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC CÔNG TRÌNH DÂN DỤNG TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC NHÀ Ở DÂN DỤNG BA MIỀN

Hiện nay, nhà 3 gian không còn nhiều thay vào đó là những ngôi nhà tầng, biệt thự với kiến trúc hiện đại vì thế mà giới trẻ nhiều người vẫn không biết hết được ý nghĩa cũng như thiết kế

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT

KHOA : KIẾN TRÚC

NGÀNH : KỸ THUẬT XÂY DỰNG

• GVHD :THS.KTS HOÀNG HUY THỊNH

• SVTH : MAI ANH TUẤN

• MSSV : 2025802010106

• LỚP : D20KTXD01

ĐỒ ÁN MÔN : NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC CÔNG

TRÌNH DÂN DỤNG

MỤC LỤC:

• PHẦN 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC NHÀ Ở DÂN DỤNG BA MIỀN -Nhà ở Bắc Bộ

-Nhà ở Trung Bộ -Nhà ở Tây Nam Bộ

• PHẦN 2: CÁC BỘ PHẬN CẤU TẠO NHÀ DÂN DỤNG

-Kết cấu chịu lực -kết cấu bao che -Kết cấu vừa chịu lực và vừa bao che

• PHẦN 3: BẢN VẼ NHÀ DÂN DỤNG

•Theo địa lý tự nhiên Việt Nam được chia thành 3 miền,

bao gồm 63 tỉnh thành phố với các tỉnh thuộc 3 miền BẮC - TRUNG - NAM được chia như sau:

Miền Bắc có 23 tỉnh và 2 thành phố trực thuộc Trung Ương Hà Nội và Hải Phòng.(gồm 3 vùng : ĐBB, TBB, ĐBSH)

Miền Trung có 18 tỉnh và 1 thành phố trực thuộc Trung Ương Đà Nẵng.(gồm 3 vùng : BTB, NTB,TN)

Miền Nam có 17 tỉnh và 2 thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Cần Thơ.( gồm 2 vùng :

ĐNB,ĐBSCL)

PHẦN 1: TÌM HIỂU ĐẶT ĐIỂM KIẾN TRÚC

NHÀ Ở DÂN DỤNG BA MIỀN

NHÀ Ở BẮC BỘ

Nhà ở nông thôn truyền thống Bắc Bộ Gắn Liền Với Làng Việt – Hồn Việt – Văn hóa Việt

Trong tổng thể cấu trúc không gian làng Bắc bộ, cũng như chùa, đền miếu thuộc

lớp cấu trúc biên Ta có thể hình dung hai tam giác đều chồng lên nhau tạo thành

một lục giác Tam giác đầu gần hơn có tâm là nhà ở với 3 đỉnh là : Đình làng,

Cổng làng, Chợ làng Các cạnh của tam giác là đường làng Các cạnh nối từ đỉnh

vào tâm (nhà ở) là ngõ làng, ngõ xóm Tam giác thứ hai cũng lấy tâm là nhà ở với

3 đỉnh là : Chùa làng, Đền làng, Miếu làng Tam giác này xa hơn, có nhiều quan

hệ gián tiếp và ngẫu nhiên hơn với nhà ở của làng Đây chỉ là sơ đồ quan hệ, cốt

để rõ hơn cấu trúc thị giác của làng Qua đấy thấy rõ hơn vị thể hàng đầu của

không gian ở – nhà ở – trong cấu trúc hình thái của làng

Căn nhà 3 gian, mái bếp thơm mùi khói rơm… đây

chính là những hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt

Nam miền Bắc Chính những mẫu nhà ba gian miền

bắc đã tạo nên nét đẹp truyền thống cổ xưa Hiện nay,

nhà 3 gian không còn nhiều thay vào đó là những ngôi

nhà tầng, biệt thự với kiến trúc hiện đại vì thế mà giới

trẻ nhiều người vẫn không biết hết được ý nghĩa cũng

như thiết kế của mẫu nhà này

Nhà ở ba gian được cách tân

Nhà nông thôn miền Bắc với nhiều nét đặc trưng thời

tiết khác biệt hoàn toàn so với miền Trung và miền

Nam Do đó, nhiều kiểu hình thái nhà đặc trưng như

hướng mở cửa sổ nhiều, phần ánh sáng tự nhiên cần

thiết so với tỉ lệ nhà, quan niệm xây nhà được giữ

nguyên vẹn trong các bản thiết kế nhà ở hiện tại kết

hợp những cách tân kiểu dáng, hình thái nhà phù hợp

với sự phát triển cảnh quan đô thị ngày nay

Các công trình tiêu biểu của kiến trúc miền Bắc

và sự cải tiến nhà ở.

NHÀ Ở MIỀN TRUNG BỘ

Không chỉ là nơi che nắng che mưa mà còn là nơi bảo vệ

con người tránh được những sự tấn công của thú giữ

Trong rất nhiều kiến trúc sinh thái hiện nay, chúng ta vẫn

còn khéo léo đưa nhà sàn vào như một hình thức gìn giữ

bản sắc của dân tộc Nhà sàn được thiết kế chú trọng đến

việc lựa chọn hướng nhà, hướng gió, vật liệu làm nhà

Nhà sàn này giữ nguyên được nét đẹp của nhà sàn Việt

Nam với gỗ lim, mít, nghiến, hoa văn bài trí cũng được

lựa chọn kỹ càng rồi mới tiến hành xây dựng và lắp ráp

bởi nhà sàn tốt có thể có tuổi đời tới hàng trăm năm

Nhà sàn Tây Nguyên

Sự cải tiến của nhà sàn xưa và nay

Nhà chống bão, lũ

Nhà chống lũ là những ngôi nhà được xây dựng để

thích ứng với mưa lũ, bảo vệ người dân khỏi tác động

của thiên tai Ở Việt Nam, đặc biệt tại khu vực miền

Trung, việc xây dựng những ngôi nhà chống lũ có vai

trò rất quan trọng để bảo vệ tài sản và tính mạng cho

con người

Nhà đa năng tránh lũ

Nhà rường: là loại nhà lớn hơn, có cấu trúc

phức tạp, giá trị đắt đỏ, thuộc về các gia

đình khá giả Nhà rường là một loại kiến

trúc cổ, ra đời vào khoảng thể kỷ XVII, dười

triều đại phong kiến Việt nam Là loại nhà

có hệ thống kết cấu cột kèo bằng gỗ, được

liên kết hoàn toàn bằng chốt, mộng gỗ để có

thể tháo lắp dễ dàng Các hàng cột phân

định số gian trong nhà Hai cháo ở đầu nhà

là được phân cách với các gian giữa bằng

vách ngăn.Một mẫu thiết kế nhà rường ba

gian hai chai ở Huế trung bình có 56 cột

Cột đều được kê trên đá tảng để tránh ẩm

mốc Với số cột lớn như vậy nên số lượng

kèo, xà và đòn tay cần phải chạm khắc hết

sức rất nhiều Ngoài ra, còn có hệ thống cửa

lớn bao che 3 mặt tiền ngôi nhà cũng được

chạm khảm Tùy theo ý thích của gia chủ

mà trên các hàng cột người ta chạm cách

điệu hoa văn: tứ quý, bát cửu, hoa lá, chữ

ho…với mong muốn sống lâu, thịnh

vượng…

Thiết kế nhà rường rất mát mẻ về mùa hè do

cách xây dựng thoáng đãng và tính chất của

vật liệu về mùa đông ấm áp nhờ lớp trần và

tường bằng đất giúp cách nhiệt rất tốt với

môi trường bên ngoài Công trình nhà rường 100%

chất liệu gỗ tự nhiên

Ngôi nhà Rường

NHÀ Ở TÂY NAM BỘ

Nhà cổ Bình Thủy – Cần Thơ

Ngôi nhà có kiến trúc độc đáo với phần ngoài mang dáng dấp một tòa nhà châu Âu nhưng bên trong là kiến trúc cổ của người Việt.Công trình này gồm năm gian, hai mái, chia làm ba phần gồm nhà trước, giữa và sau Tổng diện tích lên tới 6.000 m2 Toàn bộ cấu trúc có bố cục cân xứng âm dương với cổng tam quan, sân gạch tàu, mái lợp ngói Phúc Lộc Thọ kiểu Tam đa, đèn đặt bốn góc Long Lân Quy Phụng dạng Tứ quý và 6 hàng

24 cây cột kèo bằng gỗ lim Vừa mang nét cổ kính, trang

nghiêm, vừa thể hiện tính phóng khoáng, trang nhã Đây là điểm đến không thể thiếu trong lịch trình khám phá Tây Đô tự túc hoặc trong Tour Cần Thơ của các công ty du lịch

Nhà Công tử Bạc Liêu: Ngôi biệt thự do kĩ sư

người Pháp thiết kế

Ngôi biệt thự do kĩ sư người Pháp thiết kế, hầu hết vật liệu xây dựng được mang từ Paris về Nhiều chi tiết, vật liệu, đồ nội thất trong nhà được nhập khẩu từ Pháp, từ các bù long, ốc vít cho đến các chi tiết xây dựng đều có đóng dấu chìm mẫu tự P thể hiện xuất xứ như minh chứng cho nguồn gốc xuất xứ tại thủ đô Paris hoa lệ.Dinh thự này còn quy tụ rất nhiều đồ cổ bằng sứ, đồng, thể hiện sự giàu có của gia chủ Những vật dụng đắt giá

cổ xưa cùng lối kiến trúc phản ánh văn hóa một thời

Nhà bè ở Châu Đốc kéo dài cả cây số trên một khúc

sống rộng lớn tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp, đặc

biệt là khi kết hợp với miệt vườn cây trái xum xuê 2

bên bờ sông, trở thành địa điểm du lịch nổi tiếng ấn

tượng bởi độ bền vững của mỗi nhà bè từ bốn, năm

chục năm Và cũng có những chiếc bè gác tạm trên

mặt nước, người ta chỉ cần kết vài ba thùng phuy lại

cho chặt, rồi gác cây lên, che mái tôn, dựng vách ván

hoặc lá Ở vài ba năm “bè giạt” lại kết cái mới ở tiếp

Nhà sàn chống lũ – Kiến trúc nhà ở miền Tây Nam

Kiểu nhà sàn này khá đơn giản, nhưng lại mang

một nét đặc sắc riêng khác biệt so với nhà sàn vùng

núi, thường được dựng nổi ngay bên những dòng

kênh ngầu đỏ phù sa, hay trên bờ ruộng ngập, thậm

chí có những xóm nhà sàn quanh nă, nổi lên giữa

mênh mông sóng nước.Nhà sàn miền Tây rộng rãi,

thoáng mát, cân đối, được dựng bằng những cọc

gỗ, cọc bê tông, cao hơn mặt đường, đa phần có

ngõ lên xuống cũng đổ bê tông chắc chắn nối ra tận

đường Từ ngoài nhìn vào, gian chính đặt bàn thờ

gia tiên, hai bên là gian thông hành Những bức

tường xung quanh có thể làm bằng gỗ hoặc xây

bằng gạch, sơn màu xanh nước biển là chủ yếu

Nhà trăm cột – Long An

Ngôi nhà này có chính xác

120 cột gồm 66 cột tròn và 54

cột vuông Nằm trong một

khuôn viên rộng tới hơn

4.000 mét, riêng căn nhà đã

có diện tích mặt sàn 882 m2

Phần chạm khắc tinh xảo,

cầu kỳ trên kiến trúc này

được giao cho nhóm thợ từ

làng Mỹ Xuyên - một làng

chạm khắc mộc nổi tiếng của

Thừa Thiên Huế đảm nhận

Nhà cổ của giới điền chủ xưa – Kiến trúc nhà ở miền Tây Nam Bộ theo địa vị xã hội trong lịch sử

Là những ngôi nhà xây dựng từ cuối thế kỷ 19 Tất cả

đều được xây dựng bằng gỗ quý hiếm và diện tích rất

rộng rãi cây cối hoa văn rất tỉ mỉ và công phu, tinh

xảo Kiến trúc nhà ở miền Tây Nam Bộ thuộc giới địa

chủ có cấu trúc cũng thường là kiểu nhà truyền thống

ba gian 2 chái chữ Đinh, mặt tiền dài thường trên

20m Mái ngói vẫn còn nguyên vẹn , chỉ có phần

tường ngày xưa làm bằng ô dước nên bị bong rộp

Nhà được xây dựng từ nhiều vật liệu: gỗ, đá, mái ngói âm dương… Nền nhà

xây bằng đá tảng cao 0,9 mét, mặt nền lát gạch tàu lục giác

Mặt chính ngôi nhà quay về hướng Tây Bắc

Ngôi nhà cổ trăm cột nổi tiếng tại Long An

PHẦN 2: CÁC BỘ PHẬN CẤU TẠO NHÀ DÂN DỤNG

KẾT CẤU CHỊU LỰC

Kết cấu chịu lực là nhóm gồm các bộ phận có kết cấu thẳng đứng chịu trách nhiệm

toàn bộ tải trọng tác động lên chúng đẻ truyền xuống đất như: móng,cột,sàn,cầu

thang,đà giằng,lanh tô…

Móng nhà: Là phần liên kết với nền đất chống

đỡ các yếu tố của công trình và không gian bên

trên Bao gồm: Móng cóc, móng băng, móng

cọc, móng bè, móng gạch

Móng đơn: Móng đơn là loại móng chịu một

cột lớn hoặc là 1 chùm các cột đứng gần nhau

với tác dụng chịu lực Sản phẩm được sử dụng

để gia cố hay xây dựng các công trình có tải

trọng tương đối nhẹ như: nhà kho, nhà từ 1 đến

4 lầu, nhà dân sinh

Móng bè: Móng bè hay còn gọi là móng nềnđược hiểu đó chính là kết cấu kỹ thuật xây dựng nằm dưới cùng của một công trình xây dựng Đảm nhiệm chức năng tải trọng của công trình vào nền đất, giúp công trình chịu được sức ép của các khối vật chất nằm ở bên trên cũng như đảm bảo sự chắc chắn an toàn cho toàn bộ công trình

Móng cọc: Là loại móng gồm có cọc và đài cọc, dùng

để truyền tải trọng của công trình xuống lớp đất tốt đến tận sỏi đá nằm ở dưới sâu à loại móng hình trụ dài và sử dụng các vật liệu như bê tông, cọc cừ tràm được đẩy xuống đất để hoạt động như một sự hỗ trợ

ổn định cho các cấu trúc được xây dựng trên nó.Móng cọc gồm hai thành phần:đài cọc và một hoặc một nhóm cọc Các nền móng được sử dụng chủ yếu để chuyển tải trọng từ cấu trúc siêu, thông qua các tầng lớp chịu nén yếu hoặc nước trên nền đất hoặc đá cứng hơn, nhỏ gọn hơn, ít nén và cứng hơn Loại móng này được sử dụng cho các kết cấu lớn và những nền đất yếu, có độ lún nhiều và thường xuyên bị sạt lở

Móng băng: Móng băng là loại móng nhà có hình dạng như một dải dài, hoặc có thể đặt độc lập (hoặc giao nhau theo hình chữ thập với các móc nối).Có công dụng dùng để chịu tải và đỡ các hàng cột, bờ tường trong quá trình xây dựng công trình

Cột: Là một cấu trúc vững chắc theo chiều dọc và

thường có hình trụ tròn hoặc hình vuông Cột trụ

được thiết kế để chống lại các lực phía bên trên ép

xuống và đảm nhận vai trò nâng đỡ chính cho ngôi

nhà Trụ được đặt trên móng nền và liên kết chặt

chẽ với móng để tạo nên toàn bộ nền tảng cơ bản

của ngôi nhà (phần cốt) Cột cũng thường được sử

dụng để hỗ trợ các chùm hoặc mái vòm mà trên đó

các bộ phận phía trên của bức tường hoặc trần nhà

Cầu thang: Là một bộ phận trong các công trình kiến trúc có tác dụng chia một khoảng cách lớn nằm xiên thành nhiều khoảng cách nhỏ nằm xiên (bậc thang)

Cầu thang có công dụng chủ yếu là đưa người và các vật thể lên các độ cao khác nhau

Đà giằng: Nó được hiểu là một lớp bê tông hay bê tông cốt thép dùng để liên kết với các

đỉnh tường của tầng nhà trước khi đổ bê tông tấm sàn Giằng tường liên kết với các tường tạo

thành một hệ thống kết cấu đảm bảo độ ổn định của tường và độ cứng cho không gian nhà Nó

cũng tạo cho tường ngang và tường dọc thành một khối thống nhất Từ đó, tránh cho góc

tường không bị xé nứt.

ỡ tường và sàn tầng trên.Giúp liên kết các đỉnh tường của trần nhà trước khi thực hiện đổ

móng và xây dựng tầng trên.Làm giảm độ biến dạng của sàn nhà.Chống xô lệch ở các nút chân

cột trong những điều kiện không tốt Tăng cường độ cứng và bền vững của kết cấu công

trình.Tăng sức chịu đựng của các loại tải trọng ngang khi xây nhà có nhiều tầng.Góp phần tạo

thành giằng móng trong những thiết kế đặc biệt.

Lanh tô: Lanh tô là bộ phận kết cấu bên trên các lỗ tường (lỗ cửa sổ, cửa đi, tủ tường, lỗ cửa hành lang trống,…) Lanh tô có nhiều loại, tùy theo khẩu độ khác nhau, tải trọng khác nhau và hình dáng của lỗ tường mà chủ thầu lựa chọn loại lanh tô phù hợp.

6 loại lanh tô thường sử dụng phổ biến hiện nay :

Lanh tô gạch

Lanh tô gạch cốt thép

Lanh tố cuốn

Lanh tô gỗ

Lanh tô bê tông cốt thép

Lanh tô thép

KẾT CẤU BAO CHE

Kết cấu bao che :Gồm nhóm các bộ phận có chức năng phân chia nhà gồm các không gian nhỏ ở cả bên trong lẫn bên ngoài như: Vách ngăn,mái,cửa sổ,cửa đi…

Vách ngăn: Là những tấm vách ngăn được sử

dụng để ngăn phòng khách với không gian

xung quanh như bếp, cầu thang, hay phòng

ngủ Vách ngăn trong văn phòng : Sử

dụng vách ngăn để phân chia các bộ phận làm

việc với nhau tạo không gian riêng nhưng

không làm mất diện tích văn phòng.

Mái: là bộ phận bao

phủ phần trên cùng của

một tòa nhà Mái nhà

được xây dựng, thiết kể

để bảo vệ công trình

nhà khỏi ảnh hưởng

của thời tiết Các cấu

trúc có mái che được

ghi nhận từ một hộp

thư (thùng thư) cho đến

một nhà thờ hoặc sân

vận động trong đó nhà

ở là phổ biến nhất

Cửa sổ: là bộ phận trên tường, cánh cửa, hoặc má của một tòa nhà, hoặc trên vách của phương tiện giao thông, chủ yếu để thông khí hoặc thông quang đưa ánh sáng và không khí ngoài trời vào không gian bên trong Cửa sổ còn được dùng để trang trí, tạo sự cân đối và họa tiết cho công trình kiến trúc Đối với cửa sổ chưa đóng hoặc không thể đóng lại, âm thanh cũng có thể lan vào không gian bên trong Khác với cửa ra vào, cửa sổ không có chủ đích để con người có thể ra vào dễ dàng Khung cửa

sổ thường có thêm song cửa hoặc những thiết kế trang trí

cố định khác nhằm hạn chế kích thước của những vật có thể luồn qua cửa sổ

Cửa đi: là một cấu trúc chuyển động được sử dụng để mở hay đóng 1 lối vào Cửa thường đi lại xoay quanh một trục (trụ hay cột) và sở hữu một bản lề để chỉnh sửa vị trí của các cửa nhà hoặc sở hữu thể trượt hoặc xoay nằm trong của một dung tích nhất định Lúc mở cửa, công trình (tòa nhà, khu nhà ở…) mang thể đón gió và độ sáng Cửa đóng lại tạo nên việc chia riêng khá mang kích thước bên ko kể, chống ánh sáng, giảm đi tiếng

ồn, làm cho chăm sóc, chống trộm cắp…

Tường: tường nhà là một trong những bộ phận cấu tạo của một công trình kiến trúc

Tường thẳng đứng, nằm từ nền móng cho đến mái của công trình nhà ở Tường có

nhiều chức năng, quan trọng nhất là kết cấu bao che, ngăn cách giữa các không gian

xây dựng với nhau Tường cũng đóng vai trò chịu lực trong những dự án chịu lực lớn

Khái quát hơn, tường là “rào chắn” ngăn cách không gian sống của bạn cách biệt với

môi trường bên ngoài Tường là bộ phận cực kỳ quan trọng trong tổng thể của nhà ở.

KẾT CẤU VỪA CHỊU LỰC VÀ VỪA BAO CHE

Sàn: Sàn nhà là một bề mặt dưới cùng của một căn

phòng Sàn có thể được làm từ đá, gỗ, tre, kim loại

hoặc bắt kỳ loại vặt liệu nào chịu được tải trọng của

khu vực đó Ngoài việc sàn chịu tải trọng của bản

thân cùng tường vách đặt trực tiếp lên sàn, theo yêu

cầu phân chia phòng ốc kết cầu chịu lực của sàn còn

phải đủ sức chịu tải trọng của con người, vật dụng

gia đình hoặc các thiết bị máy móc phục vụ con

người