Những đặc trưng nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa ở Việt Nam...4 CHƯƠNG 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI C
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN
SINH VIÊN THỰC HIỆN
ST
3 2113954 Đinh Thiên Phước Lộc
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM HỌC 2021 -2022
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ LÀM VIỆC NHÓM
STT Mã số SV Họ và tên Nhiệm vụ được phân công Điểm %
BTL
Điểm
1 2113590 Phạm Minh Hùng
2 2110225 Nguyễn Quốc Hưng
3 2113954 Đinh Thiên PhướcLộc
4 2114195 Nguyễn Quốc Ngọ
5 2114259 Đoàn Minh Nhân
Họ và tên nhóm trưởng: Nguyễn Quốc Hưng
Số ĐT: 0819090503 Email: hung.nguyenkoakfs@hcmut.edu.vn
Nhận xét của GV:
GIẢNG VIÊN
(Ký và ghi rõ họ, tên)
Nguyễn Trung Hiếu
NHÓM TRƯỞNG
(Ký và ghi rõ họ, tên)
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 4
1 Tính cấp thiết của đề tài 4
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
3 Mục tiêu nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Kết cấu của đề tài 4
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM 4
1.1 Các khái niệm cơ bản 4
1.2 Tính tất yếu khách quan của phát triển nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa ở Việt Nam 4
1.3 Những đặc trưng nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa ở Việt Nam 4
CHƯƠNG 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA 4
2.1 Khái quát về thành phần kinh tế nhà nước 4
2.2 Thực trạng phát triển của thành phần kinh tế nhà nước ở nước ta 4
2.3 Phương hướng và giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển của thành phần kinh tế nhà nước ở nước ta trong thời gian tới 5
KẾT LUẬN 5
TÀI LIỆU THAM KHẢO 5
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Các nền kinh tế thị trường trên những quốc gia khác nhau đều tuân theo các quyluật của thị trường dù hoàn hảo đến đâu nhưng cũng đều còn những thiếu sót, khuyếttật Chính vì vậy, trong thực tế không tồn tại một nền kinh tế thị trường thuần túy, màthường có sự can thiệp của Nhà nước để sửa chữa những thất bại của cơ chế thịtrường Mỗi quốc gia có những mô hình kinh tế thị trường khác nhau phù hợp với điềukiện của quốc gia đó, phản ánh điều kiện lịch sử, chính trị, kinh tế - xã hội của mỗiquốc gia đó Việt Nam ta là một đất nước đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xãhội và để đạt được điều đó thì “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là môhình tổng quát, là đường lối chiến lược nhất quán của Việt Nam” 1để hướng tới từngbước xác lập một xã hội mà ở đó dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Một nền kinh tế tuân theo quy luật thị trường muốn ổn định, bền vững, không đổ
vỡ thì phải chịu sự chi phối của một nhà nước thực sự của nhân dân, do nhân dân và vìnhân dân Chỉ có nhà nước đó mới bảo đảm lợi ích của đại đa số nhân dân lao động
Do đó, kinh tế nhà nước – chủ yếu dựa trên chế độ sở hữu toàn dân mà Nhà nước làđại diện là một trong những công cụ mạnh mẽ của nhà nước phải đóng vai trò chủ đạo
để quản lí vĩ mô giúp khắc phục những khuyết tật tất yếu của nền kinh tế thị trường.Theo “đại hội X của Đảng khẳng định về vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trongnền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: “Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủđạo, là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng và điều tiết nền kinh tế,tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy các thành phần kinh tế cùng phát triển Kinh tếnhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nềnkinh tế quốc dân””2
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1 PGS, TS Đặng Quang Định, (18/07/2021), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Truy cập từ
nen-kinh-te-thi-truong-dinh-huong-xa-hoi-chu-nghia-o-viet-nam.aspx
https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/kinh-te/-/2018/823673/mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-ve-2 TS Phạm Việt Dũng, (29/12/2019), Về vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, Truy cập từ
nen-kinh-te-thi-truong-dinh-huong-xa-hoi-chu-nghia-o-viet-nam.aspx
Trang 5https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/kinh-te/-/2018/823673/mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-ve-Là những khái niệm, nội dung trong lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và những thực trạng của nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta như những thành tựu, mặt hạn chế và phương hướngphát triển
3 Mục tiêu nghiên cứu
Tìm hiểu rõ, bản chất những khái niệm cơ bản của nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa như thế nào là nền kinh tế thị trường, thế nào là định hướng xãhội chủ nghĩa, thế nào là kinh tế nhà nước để phục vụ cho việc phân tích những mặt ưuđiểm, khiếm khuyết của nền kinh tế thị trường hiện tại để đưa ra phương hướng mớicho nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với bối cảnh xã hộihiện nay
4 Phương pháp nghiên cứu
Vận dụng phương pháp luận bao gồm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đểnghiên cứu tổng quan các mặt, các mối liên hệ có tác động qua lại giữa nền kinh tế và
sự định hướng chủ nghĩa xã hội Bên cạnh đó, thông qua nguồn tài liệu dồi dào từInternet, sách, báo, tạp chí, giáo trình, … ta có thể nghiên cứu, tìm tòi và phân tích đểchọn lọc ra những kiến thức để tổng hợp đưa vào chủ đề nghiên cứu
5 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, đề tài gồm 2 chương:
Chương 1: Lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam
Chương 2: Sự phát triển của thành phần kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Trang 6CHƯƠNG 1:
LÝ LUẬN VỀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA Ở VIỆT NAM 1.1 Các khái niệm cơ bản
Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế được vận hành theo cơ chế thị trường Đó lànền kinh tế hàng hóa phát triển cao, ở đó mọi quan hệ sản xuất và trao đổi đều đượcthông qua thị trường, chịu sự tác động, điều tiết của các quy luật thị trường
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế vận hành theo cácquy luật của thị trường, đồng thời góp phần hướng tới từng bước xác lập một xã hội
mà ở đó dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; có sự điều tiết của Nhànước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
Một hệ giá trị toàn diện gồm cả dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh là hệ giá trị của xã hội tương lai mà loài người cần phải phấn đấu mới có thể đạtđược một cách đầy đủ trên hiện thực xã hội Nền kinh tế thị trường mà trong các hoạtđộng kinh tế của các chủ thể, hướng tới góp phần xác lập được các giá trị xã hội thực
tế với hệ giá trị toàn diện như vậy là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa
1.2 Tính tất yếu khách quan của phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là tất yếu ở Việt Namxuất phát từ những lý do cơ bản sau:
Một là, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là phù hợp với
xu hướng phát triển khách quan của Việt Nam trong bối cảnh thế giới hiện nay
Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ cao Khi có
đủ các điều kiện cho sự tồn tại và phát triển, nền kinh tế hàng hóa tự hình thành Sựphát triển của nền kinh tế hàng hóa theo các quy luật tất yếu đạt tới trình độ nền kinh
tế thị trường Đó là tính quy luật Ở Việt Nam, các điều kiện cho sự hình thành và pháttriển kinh tế thị trường đang tồn tại khách quan Do đó, sự hình thành kinh tế thịtrường ở Việt Nam là tất yếu khách quan
Trang 7Mong muốn dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh là mong muốnchung của các quốc gia trên thế giới Do đó, việc định hướng hướng tới xác lập nhữnggiá trị đó trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam là phù hợp và tất yếu trong pháttriển.
Hai là, do tính ưu việt của kinh tế thị trường trong thúc đẩy phát triển Việt Nam
theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Thực tiễn trên thế giới và Việt Nam cho thấy kinh tế thị trường là phương thứcphân bổ nguồn lực hiệu quả mà loài người đã đạt được so với các mô hình kinh tế phithị trường Kinh tế thị trường luôn là động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triểnnhanh và có hiệu quả Dưới tác động của các quy luật thị trường, nền kinh tế luôn pháttriển theo hướng năng động, kích thích tiến bộ kỹ thuật – công nghệ, nâng cao năngsuất lao động, chất lượng sản phẩm và hạ giá thành Xét trên góc độ đó, sự phát triểncủa kinh tế thị trường không hề mâu thuẫn với mục tiêu của chủ nghĩa xã hội
Ba là, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với nguyện vọng
mong muốn dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh của người dân ViệtNam
Trên thế giới có nhiều mô hình kinh tế thị trường, nhưng nếu việc phát triển màdẫn tới tình trạng dân không giàu, nước không mạnh, thiếu dân chủ, kém văn minh thìkhông quốc gia nào mong muốn Vì vậy, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh,dân chủ, công bằng, văn minh là khát vọng của nhân dân Việt Nam Để hiện thực hóakhát vọng đó, thực hiện kinh tế thị trường, trong đó hướng tới những giá trị mới, do
đó, là tất yếu khách quan
Mặt khác, kinh tế thị trường sẽ còn tồn tại lâu dài ở nước ta là một tất yếu kháchquan, là sự cần thiết cho quá trình xây dựng và phát triển đất nước, bởi lẽ sự tồn tạihay không tồn tại của kinh tế thị trường là do những điều kiện kinh tế - xã hội kháchquan sinh ra nó quy định Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam,những điều kiện cho sự ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa như: phân công laođộng xã hội, các hình thức khác nhau của quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất không hềmất đi, do đó, việc sản xuất và phân phối sản phẩm vẫn phải được thực hiện thông quathị trường
Trang 8Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa sẽ phá vỡ tính chất tựcấp, tự túc, lạc hậu của nền kinh tế; đẩy mạnh phân công lao động xã hội, phát triểnngành, nghề; tạo việc làm cho người lao động; thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triểnmạnh mẽ, khuyến khích ứng dụng kỹ thuật công nghệ mới bảo đảm tăng năng suất laođộng, tăng số lượng, chất lượng và chủng loại hành hóa, dịch vụ góp phần từng bướccải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân; thúc đẩy tích tụ và tập trung sản xuất, mởrộng giao lưu kinh tế giữa các vùng, miền trong nước và với nước ngoài; khuyến khíchtính năng động, sáng tạo trong các hoạt động kinh tế; tạo cơ chế phân bổ và sử dụngcác nguồn lực xã hội một cách hợp lý, tiết kiệm… Điều này phù hợp với khát vọng củangười dân Việt Nam.
1.3 Những đặc trưng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Về mục tiêu: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là hướng tới phát
triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội; nângcao đời sống nhân dân, thực hiện “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh” Mục tiêu này bắt nguồn từ cơ sở kinh tế - xã hội của thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội và là sự phản ánh mục tiêu chính trị - xã hội mà nhân dân ta đang phấnđấu dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Về quan hệ sở hữu và thành phần kinh tế: Kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam là nền kinh tế có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh
tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là một động lực quantrọng Các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác, cạnh tranh cùngphát triển theo pháp luật
“Trước đổi mới, nền kinh tế nước ta chỉ có một chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất
là chế độ công hữu (gồm sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể) Từ khi tiến hành đổi mớiđất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam thừa nhận trên thực tế có nhiều hình thức sở hữu
về tư liệu sản xuất, bao gồm cả công hữu và tư hữu.”3
3 PGS, TS Đặng Quang Định, (18/07/2021), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Truy cập từ
nen-kinh-te-thi-truong-dinh-huong-xa-hoi-chu-nghia-o-viet-nam.aspx
Trang 9https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/kinh-te/-/2018/823673/mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-ve-Về quan hệ quản lí nền kinh tế: Nhà nước quản lý và thực hành cơ chế quản lý là
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chịu sự làm chủ và giám sát của nhân dân
Đảng lãnh đạo nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thông quacương lĩnh, đường lối phát triển kinh tế - xã hội và các chủ trương, quyết sách lớntrong từng thời kỳ phát triển của đất nước
Nhà nước quản lý nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thông quapháp luật, các chiến lực, kế hoạch, quy hoạch và cơ chế, chính sách cùng các công cụkinh tế trên cơ sở tôn trọng những nguyên tắc của thị trường, phù hợp với yêu cầu xâydựng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Nhà nước chăm lo xây dựng và hoàn thiện thể chếkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường để phát triển đồng bộcác loại thị trường, khuyến khích các thành phần kinh tế phát huy mọi nguồn lực để
mở mang kinh doanh, cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh, có trật tự, kỷ cương Cùng với
đó thông qua cơ chế, chính sách và các công cụ quản lý kinh tế, Nhà nước tác độngvào thị trường nhằm bảo đảm tính bền vững của các cân đối kinh tế vĩ mô; khắc phụcnhững khuyết tật của kinh tế thị trường, khủng hoảng chu kỳ, khủng hoảng cơ cấu,khủng hoảng tài chính – tiền tệ, thảm họa thiên tai, nhân tai …
Về quan hệ phân phối: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam thực hiện phân phối công bằng các yếu tố sản xuất, tiếp cận và sử dụng các cơhội và điều kiện phát triển của mọi chủ thể kinh tế (phân phối đầu vào) để tiến tới xâydựng xã hội mọi người đều giàu có, đồng thời phân phối kết quả làm ra (đầu ra) chủyếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, theo mức đóng góp vốn cùng các nguồnlực khác và thông qua hệ thống an sinh xã hội, phúc lợi xã hội
Về quan hệ giữa gắn tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội: Nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam thực hiện gắn tăng trưởng kinh tế vớicông bằng xã hội; phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa – xã hội; thực hiệntiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng chính sách, chiến lược, quy hoạch, kếhoạch và từng giai đoạn phát triển của kinh tế thị trường
Ở bất cứ giai đoạn nào, mỗi chính sách kinh tế đều hướng đến mục tiêu phát triển
xã hội và mỗi chính sách xa hội cũng nhằm tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế;
Trang 10phải coi đầu tư cho các vấn đề xã hội (giáo dục, văn hóa, y tế, thể dục, thể thao…) làđầu tư cho sự phát triển bền vững Không đợi tới khi có nền kinh tế phát triển cao mớithực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, và càng không “hy sinh” tiến bộ và công bằng
xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần
Ngày nay, thực hiện công bằng xã hội ở nước ta không chỉ dựa vào chính sáchđiều tiết thu nhập, an sinh xã hội và phúc lợi xã hội mà còn phải tạo ra những điềukiện, tiền đề cần thiết để bảo đảm cho mọi người dân đều có cơ hội như nhau trongviệc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như: giáo dục, y tế, việc làm … để họ có thể tự
lo liệu và cải thiện đời sống của bản thân Gia đình, đồng thời góp phần xây dựng đấtnước
CHƯƠNG 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Ở NƯỚC TA
Trang 112.1 Khái quát về thành phần kinh tế nhà nước
Thành phần kinh tế nhà nước theo các hiểu hiện nay là thành phần kinh tế do Nhànước đại diện cho toàn dân làm chủ sở hữu và quản lý Hay nói cách khác thành phầnkinh tế nhà nước là thành phần kinh tế dựa trên số tư liệu sản xuất mà nhà nước sởhữu Do đó trong nền cơ cấu kinh tế vận hành theo cơ chế định hướng xã hội chủ nghĩa
ở Việt Nam thì nền kinh tế nhà nước đóng vai trò quan trọng, then chốt trong nền kinh
tế quốc dân, là lực lượng vật chất chủ chốt để nhà nước vận hành phát triển và điều tiếtnền kinh tế Theo đó, vai trò chủ đạo thể hiện qua các phương diện như sự phát triểncông nghệ, trình độ quản lý giúp gia tăng hiệu quả kinh tế làm tăng GDP cả nước Bêncạnh đó còn phải đi đầu, tiên phong trong việc khắc phục những sai sót, hạn chế nhữngkhuyết tật của thị trường Ngoài ra kinh tế nhà nước còn định hướng, hướng dẫn hoạtđộng của các nền kinh tế khác để mọi thành phần kinh tế đi theo định hướng conđường mà kinh tế nhà nước đặt mục tiêu sẵn, từ đó có thể định hướng ra các chiếnlược kinh doanh phù hợp Qua đó, ta thấy được tầm ảnh hưởng của vai trò thành phầnkinh tế nhà nước, nên ta cần tăng cường vai trò này bằng cách như nâng cao quyền tưchủ và tính tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước, đổi mới căn bản cơ chếđại diện chủ sở hữu và cơ chế giám sát của các doanh nghiệp nhà nước Bên cạnh đó,nâng cao vai trò và hiệu lực quản lý của Nhà nước phù hợp với yêu cầu phát triển kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
“Ngoài ra, thành phần kinh tế nhà nước còn bao gồm các doanh nghiệp nhà nước,các tài nguyên quốc gia và các tài sản khác thuộc sở hữu của nhà nước như đất đai,hầm mỏ, rừng biển, các quỹ dự trữ ngân hàng nhà nước, hệ thống bảo hiểm, kết cấu hạtầng kinh tế xã hội, phần vốn nhà nước góp vào các doanh nghiệp thuộc những thànhphần kinh tế khác Nghĩa là thành phần nhà nước bao gồm 2 bộ phận cấu thành, đó làdoanh nghiệp nhà nước và thành phần kinh tế phi doanh nghiệp (đất đai, quỹ dự trữngân hàng, ngân sách quốc gia,…)”4
Theo đó, “doanh nghiệp nhà nước là tổ chức kinh tế hoạt động do nhà nước cấpvốn được thành lập để quản lý các hoạt động công ích, thực hiện các mục tiêu kinh tế -
xã hội do nhà nước giao Vậy doanh nghiệp nhà nước cũng có hai loại: một loại hoạt
4 Lưu Văn Tiên, (17/02/2023), Nhận thức về vai trò chủ đạo của nền kinh tế Nhà nước, Truy cập từ
https://bom.so/N8rTzl
Trang 12động công ích, tức là hoạt động không vì phát sinh lợi nhuận mà vì để phục vụ choviệc cung ứng hoặc sản xuất sản phẩm cho dịch vụ cộng động, hoặc vì sự mục đíchquốc phòng, an ninh cho quốc gia Ngoài ra còn có loại doanh nghiệp nhà nước Mộtloại hoạt động vì phát sinh lợi nhuận, hoạt động không công ích, ngoài ra còn có loạigiữa hai loại trên như những tổ chức kinh tế đang bảo dưỡng cơ sở hạ tầng (cầu,đường, sân bay,…), loại này có xu hướng chuyển về hai loại trên” Vì thành phần kinh
tế có vai trò chủ chốt và quan trọng nền kinh tế quốc gia, do đó cần phải tăng cườngđổi mới doanh nghiệp nhà nước, phát triển và phát triển ổn định hiệu quả, giữ vững vịtrí trong nền kinh tế để làm công cụ vật chất cho nhà nước vận dụng để điều tiết vĩ mônền kinh tế nước nhà và giúp củng cố vai trò chủ đạo cho nhà nước trong việc xâydựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.5
2.2 Thực trạng phát triển của thành phần kinh tế nhà nước ở nước ta
2.2.1 Những thành tựu trong thành phần kinh tế nhà nước và nguyên nhân
2.2.1.1 Những thành tựu
Một là sự phát triển của công nghê kỹ thuật, của các ngành nghề đã đưa kinh tếnước ta phát triển vượt bậc, gặt hái được nhiều thành tựu đáng kể, ổn định vị trí đứngcủa ta trong thị trường quốc tế “Cụ thể tốc độ tăng trưởng kinh tế của năm trước tăngđáng kể so với năm trước, được thể hiện như sau: vào năm 2006 tốc độ tăng trưởng làkinh tế là 8,17%, tốc độ tăng trưởng của quý I, II, III trong năm đó lần lượt là 7,53%,8,1%, 8,96% Trong khi đó, vào năm 2007, tốc độ tăng trưởng là 8,48% với tốc độtăng trưởng theo 3 quý như trên lần lượt là 7,79%, 8,61%, 9.24%” Qua số liệu trên, ta
có thấy được rằng sự tăng trưởng vượt bậc của nền kinh tế của nước ta, từ đó thấyđược nỗ lực của các thành phần xã hội để đưa nước ta thoát khỏi một nước nghèo nànlạc hậu, cải thiện GDP đầu người “Theo đó, GDP vào năm 2007 thu được là 4251 tỷđồng tăng 8,16% so với năm 2006 và 17,4% so với năm 2005 Tuy vậy nhưng vàonăm 2008, tốc độ tăng trưởng của ta chỉ đạt được chỉ tiêu 7% so với chỉ tiêu tăngtrưởng ban đầu đặt ra theo dự định của nhà nước là 8,5%” 6Nguyên nhân là bởi biếnđộng của toàn cầu về thị trường kinh tế, giá dầu mỏ thay đổi liên tục một cách bất ổn
5 Tiểu luận Vai trò của thành phần kinh tế nhà nước, thực trang và giải pháp, Truy cập từ
https://doc.edu.vn/tai-lieu/tieu-luan-vai-tro-cua-thanh-phan-kinh-te-nha-nuoc-thuc-trang-va-giai-phap-55382/
6 Thực trạng của thành phần kinh tế nhà nước, Truy cập từ
https://tai-lieu.com/tai-lieu/thuc-trang-cua-thanh-phan-kinh-te-nha-nuoc-48759/
Trang 13định, tình hình dịch bệnh, tình hình lương thực là vấn đề lớn nhất, đặc biệt nổi trongvấn đề vào thời điểm lúc bấy giờ, đe dọa vấn đề nạn đói một số quốc gia trên thế giới.
Do đó mà chính phủ nước ta đã thay đổi chỉ tiêu đạt được thấp xuống, qua đó ta thấy
sự biến đổi linh động của nhà nước để cân bằng việc đang diễn ra, chấp nhận giảm chỉtiêu đã được đề ra, đó là một việc hết sức cần thiết trong tình hình lúc bấy giờ khi ta đãbước chân vào sân chơi quốc tế Nhờ sự lãnh đạo hết sức cần thiết của Đảng và nhànước đã tạo được sự phát triển ổn định và cân bằng cho đến hiện tại
Tốc độ tăng trưởng kinh tế
Hai là kinh tế nhà nước là thành phần kinh tế thu hút vốn đầu tư nhiều nhất trongcác thành phần kinh tế khác Việc này nhằm đảm bảo việc kinh tế nhà nước sẽ là đầutàu, là mũi nhọn lãnh đạo các thành phần kinh tế khác trong việc đảm bảo phát triểnđúng theo định hướng Do có vốn đầu tư cao nên là đây là ngành kinh tế cung cấplượng lớn lao động trong nước, “cụ thể chiếm 32,7% lao động cả nước” Đặc biệt làkhi làm việc trong ngành kinh tế nhà nước, những người lao động sẽ được hưởng chế
độ đãi ngộ đặc biệt cùng với mức lương và thưởng tương xứng phù hợp với trình độ vàmức giờ làm việc quy định Khác so với các ngành kinh tế khác, những người lao độngphải làm việc thêm giờ, lương thưởng bị cắt xén, đặc biệt thể hiện qua các doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Trong doanh nghiệp nhà nước, thường được đóngbảo hiểm xã hội, bảo hiểm ý tế để thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe, đến lợi ích củangười lao động của nhà nước Bên cạnh đó là môi trường làm việc ngày càng được