Bao cao thuc hien chinh sach phap luat tin nguong ton giao tại Ninh Bình. Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tiến hành bổ nhiệm trụ trì, phó trụ trì chùa Bái Đính để hướng dẫn các hoạt động phật sự theo quy định của Giáo hội. Về trụ trì chùa Bái Đính: Từ khi xây dựng chùa (mới) đến năm 2011, Hòa thượng Thích Thanh Tứ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam làm trụ trì; sau khi Hòa thượng Thích Thanh Tứ viên tịch, Giáo hội Phật giáo Việt Nam bổ nhiệm Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam làm trụ trì. Về Phó trụ trì chùa Bái Đính: Thượng tọa Thích Minh Quang, Ủy viên Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh làm Phó trụ trì từ năm 2015 đến nay. Thực tế, các hoạt động tôn giáo tại chùa Bái Đính do Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp với Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường tổ chức. Trong đó, Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường quản lý, bố trí cơ sở vật chất và hỗ trợ kinh phí cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức các hoạt động tôn giáo diễn ra tại chùa; Giáo hội Phật giáo Việt Nam chủ trì tổ chức các cuộc lễ. Trong những năm qua, chùa Bái Đính là địa điểm tổ chức nhiều hoạt động tôn giáo lớn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam như: Đại lễ Vesak 2014; các hội nghị, hội thảo của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các Ban trực thuộc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Hội thảo Phật giáo thời Đinh và Tiền lê; Hội thảo thân thế, sự nghiệp Thiền sư Nguyễn Minh Không; Diễn đàn Phật giáo Asean; Hội nghị sinh hoạt hành chính Giáo hội năm 2018 khu vực phía Bắc…); đón tiếp nhiều đoàn nguyên thủ các quốc gia, chức sắc Phật giáo quốc tế (Đoàn Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; Quốc vương Campuchia; Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Phật giáo Sri Lanka; Ban Thư ký diễn đàn Phật giáo Châu Á…). Ngoài ra, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động tôn giáo tại chùa Bái Đính: Lễ Khai hội, Phật đản, Vu lan hằng năm, các khóa tu mùa hè (đã tổ chức được 07 khóa cho 7.400 học sinh, sinh viên, các khóa tu này không thu phí). Các hoạt động tôn giáo diễn ra tại chùa Bái Đính, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Phật giáo tỉnh Ninh Bình đã thực hiện việc đăng ký, thông báo, thông báo bổ sung hoạt động tôn giáo với cấp có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật. Thực tế, các hoạt động tôn giáo tại chùa Bái Đính do Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp với Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường tổ chức. Trong đó, Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường quản lý, bố trí cơ sở vật chất và hỗ trợ kinh phí cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức các hoạt động tôn giáo diễn ra tại chùa; Giáo hội Phật giáo Việt Nam chủ trì tổ chức các cuộc lễ. Trong những năm qua, chùa Bái Đính là địa điểm tổ chức nhiều hoạt động tôn giáo lớn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam như: Đại lễ Vesak 2014; các hội nghị, hội thảo của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các Ban trực thuộc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Hội thảo Phật giáo thời Đinh và Tiền lê; Hội thảo thân thế, sự nghiệp Thiền sư Nguyễn Minh Không; Diễn đàn Phật giáo Asean; Hội nghị sinh hoạt hành chính Giáo hội năm 2018 khu vực phía Bắc…); đón tiếp nhiều đoàn nguyên thủ các quốc gia, chức sắc Phật giáo quốc tế (Đoàn Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; Quốc vương Campuchia; Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Phật giáo Sri Lanka; Ban Thư ký diễn đàn Phật giáo Châu Á…). Ngoài ra, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động tôn giáo tại chùa Bái Đính: Lễ Khai hội, Phật đản, Vu lan hằng năm, các khóa tu mùa hè (đã tổ chức được 07 khóa cho 7.400 học sinh, sinh viên, các khóa tu này không thu phí). Các hoạt động tôn giáo diễn ra tại chùa Bái Đính, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Phật giáo tỉnh Ninh Bình đã thực hiện việc đăng ký, thông báo, thông báo bổ sung hoạt động tôn giáo với cấp có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật. Thực tế, các hoạt động tôn giáo tại chùa Bái Đính do Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp với Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường tổ chức. Trong đó, Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường quản lý, bố trí cơ sở vật chất và hỗ trợ kinh phí cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức các hoạt động tôn giáo diễn ra tại chùa; Giáo hội Phật giáo Việt Nam chủ trì tổ chức các cuộc lễ. Trong những năm qua, chùa Bái Đính là địa điểm tổ chức nhiều hoạt động tôn giáo lớn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam như: Đại lễ Vesak 2014; các hội nghị, hội thảo của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các Ban trực thuộc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Hội thảo Phật giáo thời Đinh và Tiền lê; Hội thảo thân thế, sự nghiệp Thiền sư Nguyễn Minh Không; Diễn đàn Phật giáo Asean; Hội nghị sinh hoạt hành chính Giáo hội năm 2018 khu vực phía Bắc…); đón tiếp nhiều đoàn nguyên thủ các quốc gia, chức sắc Phật giáo quốc tế (Đoàn Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; Quốc vương Campuchia; Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Phật giáo Sri Lanka; Ban Thư ký diễn đàn Phật giáo Châu Á…). Ngoài ra, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động tôn giáo tại chùa Bái Đính: Lễ Khai hội, Phật đản, Vu lan hằng năm, các khóa tu mùa hè (đã tổ chức được 07 khóa cho 7.400 học sinh, sinh viên, các khóa tu này không thu phí). Các hoạt động tôn giáo diễn ra tại chùa Bái Đính, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Phật giáo tỉnh Ninh Bình đã thực hiện việc đăng ký, thông báo, thông báo bổ sung hoạt động tôn giáo với cấp có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật.. Trong những năm qua, Chùa Bái Đính thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn khách tham quan, tín đồ phật tử sinh hoạt tâm linh tại Chùa theo đúng quy định của Giáo hội Phật giáo Việt Nam và pháp luật của Nhà nước. Tại các cuộc lễ lớn, chùa Bái Đính thường xuyên tổ chức tặng quà cho các cháu học sinh nghèo vượt khó, tặng quà cho mẹ Việt Nam anh hùng trên địa bàn tỉnh; phát khẩu trang miễn phí trong dịp phòng, chống dịch COVID19
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN
TỈNH NINH BÌNH CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: /BC-UBND Ninh Bình, ngày tháng năm 2020
BÁO CÁO
Về việc thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo
(Phục vụ Đoàn Giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh
niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội)
Thực hiện Kế hoạch số 2561/KH-UBVHGDTTN14 ngày 21/01/2020, Công văn số 2624/UBVHGDTTN14 ngày 04/3/2020 của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội về việc giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo tại tỉnh Ninh Bình; Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình báo cáo cụ thể về tình hình, kết quả triển khai thực hiện tại địa phương từ khi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo có hiệu lực ngày 01/01/2018 đến tháng
3/2020 như sau:
I KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO
1 Tình hình tín ngưỡng
Trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 1.125 cơ sở tín ngưỡng, gồm: 251 đình,
424 đền, 173 miếu, 88 phủ, 89 điện thờ tư gia và 100 cơ sở tín ngưỡng khác Trong đó có 51 cơ sở tín ngưỡng xếp hạng cấp quốc gia, 253 cơ sở tín ngưỡng xếp hạng cấp tỉnh
2 Tình hình tôn giáo
Trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 02 tổ chức tôn giáo là Công giáo và Phật giáo:
- Đạo Công giáo: Có 162.015 tín đồ, chiếm 16% dân số toàn tỉnh, phân bố
ở 110/143 xã, phường, thị trấn; có Tòa Giám mục Phát Diệm với 77 giáo xứ, 348 giáo họ, 315 nhà thờ, nhà nguyện; có 01 Tổng Giám mục Giám quản giáo phận,
119 linh mục; có 02 dòng tu là Dòng Mến Thánh giá Phát Diệm với 391 nữ tu, dự
tu và Dòng Xi tô Châu Sơn có 01 Tổng Giám mục nghỉ hưu, 19 linh mục, 106 tu
sĩ, tập tu Có 25 loại hội đoàn với 1.199 hội đoàn
- Đạo Phật: Có 72.189 tín đồ, chiếm 7,65% dân số toàn tỉnh; 351 chùa (26 ngôi chùa được xếp hạng di tích cấp quốc gia và 40 ngôi chùa được xếp hạng di tích cấp tỉnh) Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh có 372 tăng, ni (01 hoà thượng, 02 ni trưởng, 07 thượng tọa, 20 ni sư, 284 tỳ khiêu, 58 sa di) Về
tổ chức, có Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh và 08 Ban Trị
sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp huyện
- Ngoài ra, trong những năm gần đây trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã xuất hiện một số hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo mới, bao gồm:
Trang 2+ Nhóm “Tín ngưỡng, tâm linh Hồ Chí Minh” với 169 người tham gia; “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” với hoạt động đáng chú ý là đầu năm 2018
lôi kéo 22 người tham gia (hiện các đối tượng tuyên truyền đã chấm dứt các hoạt
động vi phạm, số người tham gia đã hiểu và cam kết không tiếp tục tham gia).
+ Đạo Tin lành: Hiện trên địa bàn tỉnh có một số ít người theo đạo Tin
lành, tự sinh hoạt tại gia đình (Hội thánh Tin lành Việt Nam Miền Bắc 05 người;
Hôi thanh Tin lành Phúc âm Ngũ tuần 02 người; Hội thánh Phúc âm Toàn vẹn 13 người…) Đến nay, chưa có điểm nhóm Tin lành được cấp đăng ký sinh hoạt tôn
giáo
+ Pháp luân công: Đến tháng 3/2020, trên địa bàn tỉnh có 114 người tham gia tập luyện Pháp luân công tại 07/08 huyện, thành phố
Nhìn chung, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh cơ bản diễn ra bình thường, tuân thủ pháp luật; an ninh trật tự tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo được đảm bảo; các cơ sở tín ngưỡng và tổ chức tôn giáo tiếp tục quan tâm đến việc củng cố niềm tin, thu hút tín đồ, xây dựng cơ sở vật chất
II CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO
1 Việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành Luật, những tồn tại,
hạn chế trong các văn bản quy phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo
1.1 Việc quán triệt, triển khai, ban hành văn bản hướng dẫn thi hành Luật
Triển khai thực hiện Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, Ban Chỉ đạo Công tác tôn giáo tỉnh, UBND tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các cấp, các ngành nghiêm túc triển khai thực hiện; đồng thời giao Sở Nội vụ ban hành văn bản hướng dẫn UBND các huyện, thành phố, hướng dẫn các tổ chức tôn giáo trên địa bàn tỉnh thực hiện một
số nội dung có liên quan đến Luật Tín ngưỡng, tôn giáo và tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý Nhà nước của Sở Nội vụ, trong đó có lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo theo đúng quy định tại Nghị định số 162/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo và Quyết định số 199/QĐ-BNV ngày 31/01/2018 của Bộ Nội vụ về việc công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Nội vụ
Tháng 3/2020, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cấp, các ngành triển khai thực hiện và giao Sở Nội vụ, Sở Văn hóa và Thể thao ban hành Quy chế phối hợp trong công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng theo đúng nội dung Quy chế số 02/QCPH-BNV-BVHTTDL ngày 06/12/2019 về việc phối hợp giữa Bộ Nội vụ và
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng
Nhìn chung, công tác quán triệt, triển khai Luật Tín ngưỡng, tôn giáo và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật được thực hiện nghiên túc, sâu rộng; các quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đảm bảo sự đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành tạo được sự thống nhất về tư tưởng, nhận thức của đội ngũ cán bộ các cấp về vị trí, vai trò của công tác tôn giáo; xác định rõ
Trang 3trách nhiệm, thẩm quyền, thời hiệu giải quyết các vấn đề liên quan đến tôn giáo của các cấp chính quyền; nhiều nội dung công việc trước đây thuộc cơ quan có thẩm quyền chung được chuyển sang cơ quan chuyên môn về tín ngưỡng, tôn giáo đã tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tôn giáo; giảm khâu trung gian trong quá trình xem xét, giải quyết của cơ quan nhà nước Qua đó, các tổ chức, chức sắc, chức việc, tín đồ tôn giáo trên địa bàn tỉnh đã cơ bản chấp hành tốt các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo; yên tâm, phấn khởi trong việc sống đạo và giữ đạo; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, từ thiện nhân đạo, góp phần xây dựng củng cố mối quan hệ đoàn kết giữa các tôn giáo, động viên tín đồ chấp hành các quy định của pháp luật
1.2 Một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo
Việc triển khai thực hiện Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đã đi vào nền nếp; tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn khó khăn, vướng mắc, cụ thể:
- Đối với việc hình thành một ngôi chùa mới: Hiến chương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam quy định đơn vị cơ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là chùa, tổ đình, tịnh xá… Luật Tín ngưỡng, tôn giáo quy định tổ chức tôn giáo trực thuộc là tổ chức thuộc tổ chức tôn giáo; cơ sở tôn giáo gồm chùa, nhà thờ Như vậy, Luật quy định chùa là cơ sở tôn giáo mà chưa quy định chùa là tổ chức tôn giáo trực thuộc; do đó, khó khăn trong việc xem xét, giải quyết đề nghị giao đất để hình thành ngôi chùa mới với tư cách là một tổ chức tôn giáo trực thuộc
- Đối với đề nghị thành lập giáo họ của đạo Công giáo: Khi thực hiện Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo, tỉnh Ninh Bình đã xem xét, giải quyết việc thành lập giáo họ như đối với việc thành lập giáo xứ Kể từ khi Luật tín ngưỡng, tôn giáo có hiệu lực thi hành đến nay, tỉnh Ninh Bình chưa xem xét, giải quyết việc thành lập giáo họ Thực tế, giáo họ là đơn vị trực thuộc giáo xứ, có bộ máy hoạt động độc lập (Ban chấp hành), có nhà thờ và hoạt động trong vai trò là một
bộ phận cấu thành của giáo xứ, nên nếu tổ chức tôn giáo có đề nghị với các cấp chính quyền thành lập giáo họ thì sẽ không có cơ sở để xem xét, giải quyết; trong khi giáo hội vẫn hình thành giáo họ
- Đối với việc đăng ký chức việc: Chức việc là khái niệm có phạm vi rộng
về đối tượng nên có khó khăn trong việc triển khai thực hiện, cụ thể: Đối với đạo Công giáo việc bầu cử, suy cử một số chức việc tôn giáo phải được tiến hành nhiều vòng và phạm vi lựa chọn người để bầu rất rộng (Bề trên dòng tu, linh mục Tổng Đại diện…) nên việc phải gửi hồ sơ đăng ký trước khi bầu chức việc với cơ quan có thẩm quyền là chưa phù hợp; đối với việc đăng ký nhóm chức việc là Ban Chấp hành giáo xứ và chức việc tương tự khác mà tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc phải gửi hồ sơ đến cơ quan chuyên môn về tín ngưỡng, tôn giáo cấp tỉnh là khó thực hiện, không thuận lợi cho tổ chức tôn giáo
và công tác quản lý
Trang 42 Tổ chức bộ máy làm công tác tôn giáo
Tỉnh Ninh Bình đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện công tác tôn giáo các
cấp (Ban Chỉ đạo do đồng chí Bí thư cấp ủy làm Trưởng ban; Phó Bí thư cấp ủy
làm Phó Trưởng ban Thường trực; lãnh đạo UBND cùng cấp làm Phó Trưởng ban, các ngành: Dân vận, Mặt trận Tổ quốc, Công an, Nội vụ, Tài nguyên và Môi trường, Văn hóa, Xây dựng… làm thành viên) Ban Chỉ đạo thường xuyên được
kiện toàn và hoạt động nền nếp, hiệu quả Công tác phối hợp giữa cơ quan chính quyền với cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể về công tác tôn giáo được thực hiện nhịp nhàng, chặt chẽ, đúng quy định, phù hợp với thực tế của địa phương
Tổ chức bộ máy làm công tác quản lý nhà nước về tôn giáo từ tỉnh đến cơ
sở từng bước được kiện toàn, củng cố, tăng cường; chú trọng, ưu tiên lựa chọn các đồng chí có năng lực, kinh nghiệm, am hiểu về tôn giáo Cụ thể:
- Cấp tỉnh: Ban Tôn giáo trực thuộc Sở Nội vụ là cơ quan chuyên môn về tín ngưỡng, tôn giáo có 10 người, có nhiệm vụ giúp Giám đốc Sở Nội vụ tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực tôn giáo trên địa bàn tỉnh và hỗ trợ, hướng dẫn các công chức làm công tác tôn giáo của các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh
- Cấp huyện: Phòng Nội vụ cấp huyện giao 01 lãnh đạo Phòng, 01 công chức phụ trách công tác tôn giáo và hỗ trợ, hướng dẫn các công chức làm công tác tôn giáo ở các cơ quan, ban ngành, đoàn thể cấp huyện
- Cấp xã: Có 01 công chức phụ trách công tác Văn hóa, Thể thao, Thông tin, Tôn giáo Đối với các xã có có từ 30% dân số trở lên là đồng bào theo đạo Công giáo thì có 01 cán bộ không chuyên trách phụ trách công tác tôn
giáo (toàn tỉnh có 32 xã, thị trấn), được hưởng phụ cấp bằng 0,7 mức lương tối
thiểu chung
Thực tế, công việc phát sinh liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo nhiều, nhưng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo mỏng, nhất
là ở cấp huyện, cấp xã nên có ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả giải quyết công việc
3 Công tác chỉ đạo, điều hành trong thực hiện Luật
Thực hiện Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, tỉnh Ninh Bình đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành trong tỉnh tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo đến đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị, đến chức sắc, chức việc, tu sĩ, tín đồ các tôn giáo Từ năm 2018 đến tháng 3/2020, tỉnh Ninh Bình đã tổ chức hội nghị quán triệt Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 10/01/2018 của Bộ Chính trị “Về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa
IX về công tác tôn giáo trong tình hình mới” cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh, cấp huyện; 13 hội nghị, lớp tập huấn, bồi dưỡng về Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, Nghị định số
162/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo cho gần 3.000 lượt cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo và chức sắc, chức việc các tôn giáo
Trang 5Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh, UBND tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các cấp, các ngành triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo một cách đồng bộ, theo đúng quy chế phối hợp của các cơ quan thành viên trong Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh và đảm bảo phát huy được vai trò của các cấp chính quyền
Từ tháng 01/2018 đến nay, Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản để chỉ đạo giải quyết và xem xét, giải quyết các nội dung công việc liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo, cụ thể:
- Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo Công tác tôn giáo tỉnh đã ban hành 31 văn
bản (tháng, quý, năm, chuyên đề) chỉ đạo tổ chức thực hiện các chủ
trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác tín ngưỡng, tôn giáo; xem xét, quyết định về phương hướng, chủ trương, quan điểm chỉ đạo giải quyết những vụ việc liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo có tính chất phức tạp
- UBND tỉnh đã ban hành 58 văn bản để chỉ đạo các cấp, các ngành chức năng của tỉnh tăng cường công tác quản lý nhà nước và chỉ đạo xem xét, giải quyết các vụ việc cụ thể về tín ngưỡng, tôn giáo
(Phụ lục 1: Danh mục Văn bản của Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo công tác tôn
giáo tỉnh, UBND tỉnh Ninh Bình về công tác tôn giáo, tín ngưỡng)
4 Sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong triển khai thực hiện Luật
Công tác phối hợp giữa các cấp, các ngành của tỉnh Ninh Bình trong việc triển khai thực hiện pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo nói chung và việc tham mưu, giải quyết các vấn đề cụ thể liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh được duy trì chặt chẽ; các cơ quan thường xuyên trao đổi thông tin, giải quyết các vụ việc phát sinh có liên quan đến công tác tôn giáo ngay từ cơ sở; tuyên truyền, vận động chức sắc, nhà tu hành, tín đồ tổ chức các hoạt động tôn giáo theo Giáo luật của các tôn giáo và quy định của pháp luật; thường xuyên gặp
gỡ, trao đổi, tạo sự đồng thuận cao giữa chính quyền với người đứng đầu các tổ chức tôn giáo trong việc xem xét, giải quyết các đề nghị của tổ chức tôn giáo
Công tác phối hợp đảm bảo xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ đối với công tác tôn giáo của từng cơ quan, đơn vị theo đúng quy chế phối hợp của các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh, không trùng lặp, chồng chéo trong việc tác động của các cơ quan trong hệ thống chính trị với các tổ chức, chức sắc tôn giáo
5 Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo được quan tâm, chú trọng UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nội vụ, Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan thường xuyên theo dõi, kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật trong lĩnh
Trang 6vực tín ngưỡng, tôn giáo; tăng cường kiểm tra các hoạt động lễ hội tín ngưỡng, tôn giáo dịp đầu năm mới Đồng thời, UBND tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành chấn chỉnh các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo lệch chuẩn tại
cơ sở Phật giáo
Từ năm 2018 đến nay, có 01 đơn đề nghị, phản ánh nội dung liên quan đến tôn giáo: Tố cáo linh mục chính xứ đã có lời lẽ không phù hợp với gia đình có người qua đời khi tổ chức lễ tại nhà thờ giáo xứ Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nội vụ làm việc, xác minh nội dung đơn
đề nghị Sở Nội vụ đã gặp gỡ, làm việc với các bên liên quan; kết quả linh mục
xứ và gia đình đã hiểu sự việc, tự rút đơn đề nghị
III THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO
1 Thực trạng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
1.1 Việc đăng ký hoạt động tín ngưỡng; đăng ký sinh hoạt, hoạt động tôn giáo
Các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo và tổ chức tôn giáo trực thuộc đã thực hiện việc thông báo, đăng ký hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo với các cấp chính quyền theo quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định
số 162/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều
và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo
Đối với các hoạt động tôn giáo phát sinh hoặc có thay đổi về nội dung, thời gian, quy mô tổ chức, các tổ chức tôn giáo đã thực hiện việc thông báo bổ sung theo quy định, cụ thể: Hằng năm, Tòa Giám mục Phát Diệm đều có văn bản đề nghị in lịch những ngày lễ công giáo, tổ chức lễ phong chức; Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh có văn bản thông báo, đăng ký các khóa tu mùa hè tại chùa Bái Đính, tổ chức lễ thắp nến tri ân các anh hùng liệt sỹ, An cư kiết hạ cho tăng ni trên địa bàn tỉnh…
1.2 Việc phong phẩm, bầu cử, suy cử, bổ nhiệm, thuyên chuyển, cách chức, bãi nhiệm chức sắc, chức việc, nhà tu hành
Từ tháng 01/2018 đến nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh đề nghị tổ chức An cư kiết hạ cho 423 tăng ni, truyền giới 30 sa di và tỳ khiêu, bổ nhiệm và công nhận trụ trì cho 55 tăng ni, tổ chức các khóa tu mùa hè ; Giáo hội Công giáo đề nghị phong chức 25 linh mục, bổ nhiệm và thuyên chuyển địa bàn hoạt động tôn giáo 66 linh mục, đăng ký chức việc là bề trên Hội dòng Mến Thánh giá Phát Diệm…
1.3 Việc tổ chức hoạt động lễ hội
Về hoạt động lễ hội: Các hoạt động lễ hội tín ngưỡng ở tỉnh Ninh Bình chủ yếu gắn với các cơ sở tín ngưỡng dân gian, cơ sở Phật giáo và các di tích lịch sử, văn hóa; thời gian diễn ra lễ hội tập trung vào mùa xuân với mục đích cầu quốc thái, dân an, mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt và tưởng nhớ công lao của các vị tiền nhân có công với dân, với nước và thường được tổ chức ở quy mô làng
xã Đối với lễ hội tôn giáo, trên địa bàn tỉnh có lễ hội chùa Bái Đính được Giáo hội
Trang 7Phật giáo Việt Nam tỉnh phối hợp với Doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường tổ chức với quy mô lớn, thu hút đông đảo du khách và nhân dân đến tham quan, chiêm bái, lễ Phật; thời gian diễn ra lễ hội từ ngày mùng 6 Tết âm lịch và kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch hằng năm
Việc quản lý nguồn thu từ lễ hội: Việc quản lý, sử dụng các nguồn thu từ lễ
hội do nhiều chủ thể tham gia quản lý, cụ thể: Ban quản lý di tích (có thành viên
là lãnh đạo UBND cấp xã) đối với các lễ hội tín ngưỡng, tôn giáo tại cơ sở đã
được xếp hạng; sư trụ trì, ban quản lý các cơ sở chưa được xếp hạng; doanh nghiệp đầu tư xây dựng công trình có hoạt động lễ hội
Việc phối hợp trong quản lý lễ hội: UBND tỉnh giao Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan hướng dẫn, quản lý lễ hội theo đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan Đến đầu năm
2020, việc phân định, giao trách nhiệm quản lý về lễ hội tín ngưỡng giữa Sở Văn hóa và Thể thao với Sở Nội vụ được quy định rõ hơn, theo đúng Quy chế số 02/QCPH- BNV-BVHTTDL ngày 06/12/2019 của Bộ Nội vụ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
2 Hoạt động xã hội của các cơ sở tôn giáo
Về giáo dục, đào tạo, y tế: Trên địa bàn tỉnh chưa có trường đào tạo, bồi dưỡng những người chuyên hoạt động về tôn giáo Hằng năm, các tổ chức tôn giáo đều cử các tu sỹ dự thi và học tập tại các trường đào tạo trong và ngoài nước Trong đó, trước khi đi học, các tu sỹ đạo Công giáo được Tòa Giám mục Phát Diệm bố trí học tiền Chủng viện tại Trung tâm mục vụ Phát Diệm Trong những năm gần đây, các tổ chức tôn giáo, nhất là dòng tu của đạo Công giáo tích cực tham gia trông giữ trẻ và khám, chữa bệnh cho nhân dân Đến nay, ngành giáo dục đã hướng dẫn, đăng ký 04 điểm trông giữ trẻ, với khoảng 300
cháu tuổi mẫu giáo; Sở Y tế tỉnh Ninh Bình đã cấp giấy phép (số
117/SYT-GPHĐ ngày
23/12/2013) cho dòng Mến Thánh giá Phát Diệm được khám, chữa bệnh theo loại
hình Phòng Chẩn trị Y học cổ truyền
Về các hoạt động từ thiện nhân đạo: Các tổ chức tôn giáo trên địa bàn tỉnh
đã tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, tổ chức quyên góp cứu trợ đồng bào gặp khó khăn do thiên tai, người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, xây nhà tình nghĩa ; chức sắc các tôn giáo tích
cực tuyên truyền vận động tín đồ tham gia phong trào hiến giác mạc (đã có 341
người hiến, 10.925 người đăng ký hiến, dẫn đầu cả nước), tổ chức các hoạt động
khuyến học đã góp phần cùng chính quyền và nhân dân địa phương từng bước giải quyết những vấn đề xã hội đang đặt ra
3 Việc quản lý, sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo
Tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo được hình thành theo tập quán, do các thành viên cộng đồng, tín đồ các tôn giáo tự nguyện đóng góp và các nguồn khác theo quy định của pháp luật, thuộc sở hữu chung của cộng đồng,
Trang 8của tổ chức tôn giáo Việc quản lý, sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo đã cơ bản đảm bảo đúng mục đích, phù hợp với quy định của pháp luật
Tuy nhiên, thực tế hiện nay một số tín đồ có điều kiện thường tự nguyện đóng góp trực tiếp tài sản có giá trị bằng tiền và hiện vật cho chức sắc, chức việc
Do đó, tổ chức và tín đồ các tôn giáo cũng khó giám sát, quản lý việc sử dụng nguồn tài sản này
4 Việc quy hoạch, cấp, quản lý, sử dụng đất cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo
Việc quy hoạch, cấp, quản lý, sử dụng đất cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo là một trong những nội dung được Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh, UBND tỉnh quan tâm, chỉ đạo Về quy hoạch, theo Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất đến năm
2020 và Kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016-2020) tỉnh Ninh Bình được Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết số 12/NQ-CP ngày 05/02/2018 và Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh đã được phê duyệt, có 204,0 ha đất cơ sở tôn giáo và 143,32 ha đất cơ sở tín ngưỡng
Đến nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 641/671 cơ sở tôn giáo đang sử dụng đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, với diện tích 252,7/268,3
ha, đạt tỷ lệ 95,5% về số cơ sở tôn giáo và 94,2% về diện tích đất đang sử dụng
Thời gian qua, các cấp, các ngành của tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo xem xét, giải quyết các đề nghị về đất đai tôn giáo, đảm bảo đáp ứng nhu cầu chính đáng của chức sắc, tín đồ các tôn giáo Từ tháng 01/2018 đến tháng 3/2020, tỉnh Ninh Bình đã xem xét, giải quyết xong 17 đề nghị về đất đai tôn giáo (06 Phật giáo, 11 Công giáo) với
61.490,5m2; đang xem xét, giải quyết 25 việc (Phụ lục 2: Thống kê về việc xem
xét, giải quyết các đề nghị về đất đai tôn giáo).
Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh, UBND tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các ngành chức năng của tỉnh rà roát những việc đất đai tôn giáo còn tồn đọng, những việc đất đai tôn giáo có vi phạm trên địa bàn tỉnh theo Thông báo số 17-TB/BCĐ ngày 08/8/2016 của Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo tỉnh Hiện nay, UBND tỉnh đang giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị có liên quan rà soát, tổng hợp các cơ sở tôn giáo đã cấp, chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nêu rõ nguyên nhân chưa cấp giấy chứng nhận để sớm hoàn thiện thủ tục theo quy định, báo cáo kết quả về UBND tỉnh trước ngày 30/10/2020
5 Việc xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, di dời công trình tín ngưỡng, công trình tôn giáo
Các công trình tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh phần lớn đều có trước những năm 1945, nên nhiều công trình đã xuống cấp Để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh, các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo đều rất quan tâm đến việc xây dựng, cải tạo công trình thờ tự Thời gian qua, các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo đã
đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết nhiều nội dung về xây dựng, cải tạo công trình thờ tự theo quy định của pháp luật, tình hình cụ thể từ tháng 01/2018 đến nay như sau:
Trang 9- Về công trình tín ngưỡng: Các cơ sở tín ngưỡng đã đề nghị và được UBND các huyện, thành phố xem xét, giải quyết cấp phép xây dựng 44 hạng mục công trình; trong đó xây dựng mới 16 hạng mục công trình; xây dựng lại và cải tạo, sửa chữa 28 công trình
- Về công trình tôn giáo: Các tổ chức, cơ sở tôn giáo đã đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết 47 việc về xây dựng các hạng mục công trình tôn giáo; trong đó xây dựng mới 15 hạng mục công trình; xây dựng lại và cải tạo, sửa
chữa 32 công trình (Phụ lục 3: Thống kê về việc xem xét, giải quyết các đề nghị
về xây dựng công trình tôn giáo).
Các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo trên địa bàn tỉnh đã cơ bản chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về xây dựng; đồng thời, hướng dẫn chức sắc, chức việc tôn giáo, nhất là chức sắc Phật giáo khi xây dựng mới công trình thờ tự thì ưu tiên sử dụng tiếng Việt, kiến trúc công trình thờ tự truyền thống Việc xây dựng, cải tạo công trình tín ngưỡng, tôn giáo chủ yếu được thực hiện bằng nguồn vốn xã hội hóa do tín đồ, phật tử và cộng đồng dân cư tự nguyện đóng góp
6 Thực trạng sử dụng cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo trong phát triển du lịch
Trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, số lượng cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo nhiều, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo phong phú; đồng thời tỉnh Ninh Bình cũng là địa phương có nhiều địa điểm, công trình tôn giáo lớn gắn liền với quá trình du nhập, phát triển của chính bản thân các tổ chức tôn giáo và cùng với dấu tích lịch sử của
cố đô Hoa Lư - nơi phát tích của 3 triều đại Đinh, Tiền Lê và Lý Do đó, Ninh Bình không chỉ là nơi có nhiều danh thắng nổi tiếng mà còn có nhiều di tích là cơ
sở tín ngưỡng, tôn giáo
Đến nay, hầu hết các tour du lịch ở tỉnh Ninh Bình đều có sự tham gia, đóng góp của các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, nhất là những cơ sở đã được xếp hạng di tích, những cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo lớn như: Khu Di tích lịch sử, văn hóa Cố đô Hoa Lư, chùa Bích Động, nhà thờ đá Phát Diệm, chùa Non Nước, đền thờ Đức Thánh Nguyễn, đền Thái Vi, đền thờ Trương Hán Siêu, đền thờ Nguyễn Công Trứ đặc biệt phải kể đến Quần thể Danh thắng Tràng An, trong đó tiêu biểu là chùa Bái Đính đang là điểm thu hút đông du khách đến tham quan, chiêm bái (Khu vực Quần thể Danh thắng Tràng An hiện
có 40 di tích tín ngưỡng, tôn giáo được xếp hạng)
IV QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ CHÙA BÁI ĐÍNH
1 Công tác quy hoạch
Năm 2003, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử, văn hóa Cố đô Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình tại Quyết định số 82/2003/QĐ-TTg ngày 29/4/2003
Năm 2004, Thủ tướng Phan Văn Khải kết luận buổi làm việc với Lãnh đạo tỉnh Ninh Bình, trong đó có nội dung “về dự án Tràng An, Chính phủ hỗ trợ toàn
Trang 10bộ nguồn vốn đầu tư hạ tầng” (Thông báo số 41/TB-VPCP ngày 26/02/2004 của
Văn phòng Chính phủ).
Ngày 22/3/2004, Chính phủ ban hành Văn bản số 365/CP-KHTH về việc đầu tư xây dựng Khu du lịch Tràng An, tỉnh Ninh Bình
Năm 2004, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng Khu du lịch Tràng An tại Quyết định số 1875/QĐ-UBND ngày 10/8/2004, trong
đó phạm vi quy hoạch với tổng diện tích 1.566ha (Xã Trường Yên 750,5ha, xã
Ninh Hải 138ha, xã Ninh Xuân 250ha, xã Gia Sinh 390ha, xã Ninh Nhất 13ha và phường Tân Thành 24,5ha).
Năm 2005, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt tổng thể Khu du lịch Tràng
An tại Quyết định số 2570/QĐ-UBND ngày 18/11/2005 với tổng diện tích
1.961ha (Xã Gia Sinh 451ha, xã Trường Yên 702ha, xã Ninh Xuân 438 ha, xã
Ninh Hải
190ha, xã Ninh Hòa 74ha, xã Ninh Nhất 79ha, phường Tân Thành 27ha Quyết định
này thay thế Quyết định số 1875/QĐ-UBND ngày 10/8/2004).
Năm 2006, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt quy hoạch chi tiết Khu núi chùa Bái Đính tại Quyết định số 1879/QĐ-UBND ngày 11/9/2006 với tổng diện
tích là 390ha (Khu núi chùa Bái Đính có ranh giới vị trí nằm trong các quy hoạch
nêu trên).
Năm 2007, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chi tết Khu núi chùa Bái Đính tại Quyết định số 2105/QĐ-UBND ngày 07/9/2007; tổng diện tích sau khi điều chỉnh là 481,74ha
Năm 2008, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt quy hoạch Khu núi chùa Bái Đính tại Quyết định số 62/QĐ-UBND ngày 10/01/2008 với tổng diện tích
539,2 ha, gồm: Khu núi chùa Bái Đính 152,28ha (chùa Bái Đính mới 80ha, chùa
Bái Đính cổ 27ha, khu công viên văn hóa và Học viện Phật giáo 30,28ha, khu đón tiếp và công viên cảnh quan 15ha); khu dân cư hiện trạng 86,6ha, khu cây
xanh
253,06ha, đất giao thông 47,26ha
Về quy hoạch sử dụng đất: Dự án Khu tâm linh núi chùa Bái Đính được xây dựng trên diện tích đất phù hợp với quy hoạch được Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết số 57/NQ-CP ngày 17/9/2012, Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016-2020) tỉnh Ninh Bình tại Nghị quyết số 12/NQ-CP ngày 05/02/2018 của Chính phủ
2 Công tác lập, thẩm định dự án
2.1 Về chủ trương đầu tư
Đối với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng: Dự án được UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt tại Quyết định số
1081/QĐ-UBND ngày 02/6/2008 với tổng mức đầu tư ban đầu là 815.214 triệu đồng, nguồn vốn ngân sách Trung ương Đến năm 2011, Dự án được UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt điều chỉnh, bổ sung tại Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày