PhƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU ĐIỀU TRA

 Mẫu sample là một nhóm đối tượng được chọn lựa từ tổng thể để điều tra lấy thông tin.. Mẫu đại diện? Trong nghiên cứu định lượng, ta cần thực hiện điều tra chọn mẫu vì rất khó và tốn

PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU

ĐIỀU TRA

BÀI 3

Tổng thể và mẫu?

 Tổng thể nghiên cứu (population) là tất cả các đối tượng

mà người nghiên cứu nhắm tới cho vấn đề nghiên cứu

 Mẫu (sample) là một nhóm đối tượng được chọn lựa từ tổng thể để điều tra lấy thông tin

What you would like

to know about

What you actually observe in the data

Mẫu đại diện?

 Trong nghiên cứu định lượng, ta cần thực hiện điều tra chọn mẫu vì rất khó và tốn nhiều chi phí để lấy toàn bộ thông tin từ tổng thể

 Mẫu lấy cần có tính đại diện cho tổng thể Điều này có thể giúp ta suy rộng ra cho tổng thể

 Tính đại diện của mẫu quan trọng hơn việc xác định cỡ mẫu điều tra (sample size)

 Để chọn mẫu đại diện tốt, ta thường dùng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên (probability sampling)

Phương pháp chọn mẫu ngẫu

nhiên

 Trong chọn mẫu ngẫu nhiên, các đối tượng từ tổng thể

có cùng khả năng được chọn vào mẫu

 Một số phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên:

 Chọn mẫu đơn giản (simple sampling)

 Chọn mẫu phân lớp (stratified sampling)

 Chọn mẫu theo chùm (cluster sampling)

 Chọn mẫu nhiều tầng (multistage sampling)

Chọn mẫu đơn giản

Là chọn ngẫu nhiên các đối tượng từ tổng thể vào mẫu

Phương pháp chọn thường là rút thăm hay bảng số ngẫu nhiên

Ví dụ: Chọn ngẫu nhiên 5 sinh viên từ 30 sinh viên thực hiện như sau:

 Đánh số từ 1 -> 30 cho mỗi sinh viên.

 Rút thăm ngẫu nhiên từ 30 số trên, chẳng hạn được 2,5,14,21,18

 Chọn 5 sinh viên tương ứng với bộ số chọn ra.

Chọn mẫu phân lớp (phân tổ)

Trước hết ta phân nhóm (phân tổ) cho các đối tượng của tổng thể theo một biến số nào đó Sau đó xác định cỡ mẫu và thực hiện lấy mẫu đơn giản trên mỗi nhóm

Ví dụ: Chọn ngẫu nhiên 500 sinh viên từ 4 trường đại học:

A 2.500 25% 125

B 3.000 30% 150

C 1.800 18% 90

D 2.700 27% 135 Tổng 10.000 100% 500

Chọn mẫu theo chùm

Trước hết ta phân các đối tượng của tổng thể theo các khối dựa vào biến số nào đó Sau đó chọn ngẫu nhiên ra một số khối và điều tra tất cả các đối tượng trên các khối chọn ra

Ví dụ:

- Từ 30 lớp học trong 1 trường, chọn ngẫu nhiên ra 5 lớp và điều tra toàn bộ sinh viên của 5 lớp chọn ra.

- Từ 20 tổ dân phố, chọn ngẫu nhiên 5 tổ dân phố và điều tra toàn

bộ các hộ gia đình của 5 tổ chọn ra

Chọn mẫu phân tầng

Là chọn mẫu theo khối nhưng được thực hiện ở nhiều tầng khác nhau

Ví dụ: Một vùng có nhiều trường đại học, mỗi trường có nhiều ngành học, mỗi ngành học có nhiều năm học Ta thực hiện chọn mẫu phân tầng như sau:

- Từ các trường trong vùng, chọn ngẫu nhiên 1 số trường.

- Trên mỗi trường được chọn, chọn ngẫu nhiên 1 số ngành.

- Trên mỗi ngành được chọn, chọn ngẫu nhiên 1 số năm học.

- Sau đó điều tra toàn bộ sinh viên ở trường, ngành, năm học được chọn

Phối hợp các phương pháp chọn mẫu

Thông thường, tùy theo đối tượng nghiên cứu mà ta có thể phối hợp các phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên trên

để có thể điều tra một cách đơn giản, hiệu quả

Ví dụ: Trong vấn đề: Tình hình đi làm thêm của sinh viên”, ta xác định các bước chọn mẫu như sau:

1) Mẫu đại diện yêu cầu: có sv ở các trường, sv ở các năm học.

2) Xác định thông tin ở các trường ĐH: số lớp các năm học (chẳng

hạn, ĐHNN có 15 lớp năm 1, 16 lớp năm 2, ….)

3) Kết hợp chọn mẫu đơn giản, mẫu phân lớp, mẫu phân tầng

Ví dụ

 Trường A: chọn 2 lớp năm 1, 3 lớp năm 2, 3 lớp năm 3

 Trường B: chọn 4 lớp ở mỗi năm 1, 2, 3

 Điều tra toàn bộ sinh viên ở các lớp được chọn

Một số lưu ý khi chọn mẫu

1. Cần phải có sự khoanh vùng tốt các đối tượng của tổng

thể như:

a) Các đối tượng có thể điều tra ở đâu?

b) Các đối tượng có thể chia thành từng lớp, từng tầng hay không?

c) Các đối tượng nào đại diện cho tổng thể?

2. Dựa vào một số nguồn như các trang thống kê, các cấp

quản lý để nắm rõ số lượng các đối tượng, các phân lớp, phân từng để có thể đưa ra cách thức chọn mẫu phù hợp

3. Kế hoạch điều tra chọn mẫu phải có tính khả thi cao, dễ

thực hiện

Bài tập nhóm

• Mỗi nhóm hãy lập kế hoạch điều tra chọn mẫu cho vấn đề nghiên cứu đã chọn trong các bài tập nhóm trước Nếu có các thông tin chi tiết để điều tra thì càng tốt

• Yêu cầu: các nhóm nộp bài (trình bày trên powerpoint) qua mail cho giáo viên chậm nhất vào thứ 2 tuần sau