Hệ thống thanh toán thương mại điện tử NỀN TẢNG THANH TOÁN ZALOPAY VÀ TƯỞNG PHÁT TRIỂN TIỆN ÍCH TÍCH HỢP ZALOPAY VÀ ZALOSHOP

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT KẾ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN KINH DOANH TIỂU LUẬN MÔN HỆ THỐNG THANH TOÁN ĐIỆN TỬ NỀN TẢNG THANH TOÁN ZALOPAY VÀ TƯỞNG PHÁT TRIỂN TIỆN ÍCH TÍCH HỢP ZALOPAY VÀ ZALO. Ra đời năm 2008 trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử đang cần những công cụ thanh toán phù hợp, ví điện tử được kỳ vọng giúp người mua và người bán kết nối nhanh chóng với nhau. Đây là một loại tài khoản điện tử dùng để thanh toán các giao dịch trực tuyến, giúp người dùng thanh toán các loại phí trên Internet như hóa đơn tiền điện, tiền nước, cước Internet, cước truyền hình cáp, mua vé máy bay, thanh toán vay tiêu dùng, chuyển tiền, mua sắm online,…

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT KẾ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN KINH DOANH

TIỂU LUẬN MÔN: HỆ THỐNG THANH TOÁN ĐIỆN TỬ

NỀN TẢNG THANH TOÁN ZALOPAY VÀ TƯỞNG PHÁT TRIỂN TIỆN ÍCH TÍCH HỢP

I Tổng quan thị trường 1

1 Tổng quan về ví điện tử 1

2 Tổng quan về thị trường ví điện tử tại Việt Nam 1

II Nền tảng thanh toán ZaloPay 2

1 Sơ lược về ZaloPay 2

2 Tính năng của ZaloPay 2

2.1 Giao diện ZaloPay 2

2.2 Các tiện ích của ZaloPay 3

3 Giải pháp Tích hợp của ZaloPay 4

3.1 Website-Cổng 4

3.2 Website-Web to App 5

3.3 Mobile-App to app 7

3.4 Mobile-Mobile web to app 9

3.5 POS-QR động 10

3.6 POS-Quickpay 11

3.7 Web in app 12

3.8 QR tĩnh tại quầy 13

4 Đánh giá ưu nhược điểm của ZaloPay 13

4.1 Ưu điểm 13

4.2 Nhược điểm 14

III Ý tưởng phát triển tiện ích tích hợp Zalo Pay và Zalo Shop 15

1 ZaloPay và ZaloShop chưa tích hợp với nhau 15

2 Yếu tố tạo nên thành công khi tích hợp ZaloPay và ZaloShop 18

2.1 Giai đoạn Đại dịch Covid 19 18

2.2 Tỉ lệ người sử dụng ứng dụng Zalo rất cao 18

2.3 Xu hướng mua hàng trên ZaloShop ngày càng cao 18

3 Những nhược điểm còn tồn tại 19

4 Phát triển tiện ích tích hợp ZaloPay và ZaloShop 20

5 Đề xuất giúp zaloshop thu hút nhà bán đăng kí bán hàng 20

6 Câu chuyện dữ liệu tiềm năng của ZaloShop 21

I Tổng quan thị trường

1 Tổng quan về ví điện tử

Ra đời năm 2008 trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử đang cần những công cụthanh toán phù hợp, ví điện tử được kỳ vọng giúp người mua và người bán kết nối nhanhchóng với nhau Đây là một loại tài khoản điện tử dùng để thanh toán các giao dịch trựctuyến, giúp người dùng thanh toán các loại phí trên Internet như hóa đơn tiền điện, tiềnnước, cước Internet, cước truyền hình cáp, mua vé máy bay, thanh toán vay tiêu dùng,chuyển tiền, mua sắm online,…

2 Tổng quan về thị trường ví điện tử tại Việt Nam

Ở thị trường Việt Nam, hiện nay, có trên 20 ứng dụng ví điện tử đang hoạt động, hơn10,000 đơn vị chấp nhận thanh toán bằng ví điện tử, 4,2 triệu số ví điện tử liên kết với tàikhoản ngân hàng, hơn 60 triệu giao dịch…

Theo Asian Banker Research, dự kiến năm 2020 tại Việt Nam tổng số người dùng ví điện

tử dự kiến sẽ vượt mốc 10 triệu người Với thị trường đầy tiềm năng này, các ví điện tửđang thi nhau nở rộ để chiếm lĩnh thị trường thương mại điện tử Cụ thể, tính đến tháng12/2019 có 32 tổ chức không phải là ngân hàng đã được ngân hàng nhà nước cấp phéphoạt động cung ứng các dịch vụ trung gian thanh toán

Hiện nay, sự quan tâm của người dùng đang đổ dồn về 4 ông lớn là Ví Momo,Viettelpay, Zalopay và Airpay, chiếm hơn 90% lượng thảo luận Hơn nữa, mỗi thươnghiệu trong bộ tứ này lại đang được người dùng nhắc nhớ đến với những thế mạnh khácbiệt:

 Ví Momo được nhắc nhiều về hoạt động khuyến mãi hấp dẫn, mua hàng trên cáctrang thương mại điện tử và thanh toán trực tuyến

 Viettelpay nổi bật với hoạt động chuyển khoản, mua thẻ cào trực tuyến

 Zalopay và Airpay được người dùng nhắc đến nhiều với hoạt động mua thẻ càoGame Online Đặt biệt đối với Airpay còn nổi bật lên với hoạt động mua đồ ăntrực tuyến

Hình 1 Mức độ thảo luận về các thương hiệu ví điện tử 2018

Khảo sát tiêu dùng toàn cầu năm 2019 của PwC (một trong bốn công ty kiểm toán, tàichính ngân hàng hàng đầu thế giới) đối với 27 nước/vùng lãnh thổ cho thấy, dự kiến ViệtNam sẽ là thị trường tăng trưởng nhanh nhất về thanh toán trực tuyến trong năm 2019 Tỷ

lệ người tiêu dùng thanh toán trực tuyến ở Việt Nam tăng từ mức 37% vào năm 2018 lênmức 61% năm 2019 và đây cũng là mức tăng cao nhất trong số 6 quốc gia Đông Nam Átham gia khảo sát

Việt Nam là một trong những thị trường sử dụng ví điện tử tiềm năng, phát triển nhanhtrên thế giới và có sức tác động mạnh mẽ Việt Nam cũng đang hướng tới một nền kinh tế90% không dùng tiền mặt vào năm 2020 bằng cách giảm các giao dịch tiền mặt và tăngthanh toán điện tử Theo đó, ít nhất 50% tổng số hộ gia đình ở thành phố sử dụng dịch vụthanh toán điện tử cho giao dịch hàng ngày vào năm 2020

II Nền tảng thanh toán ZaloPay

1 Sơ lược về ZaloPay

ZaloPay là một ứng dụng thanh toán di động thuộc Công ty Cổ phần Zion thuộc Tậpđoàn VNG được Ngân hàng Nhà nước cấp phép ngày 18/01/2016 Đây là một trongnhững loại ví điện tử được ưa chuộng nhất hiện nay với nhiều tính năng độc đáo đểnạp/rút tiền, thanh toán trực tuyến một cách nhanh chóng, tiện lợi

2 Tính năng của ZaloPay

2.1 Giao diện ZaloPay

Theo đánh giá đến từ người sử dụng thì giao diện ZaloPay thân thiện và dễ dàng thao tác

 Ví điện tử ZaloPay có giao diện Tiếng Việt dễ sử dụng đối với người Việt Nam

 Giao diện có sự kế thừa từ Zalo vốn đã được rất nhiều người sử dụng nên tạo

sự thân thuộc, dễ dùng

 Giao diện ZaloPay có màu sắc, vị trí, hình thức và các biểu tượng chuẩn

 Các danh mục, tính năng được sắp xếp và phân chia rõ ràng

2.2 Các tiện ích của ZaloPay

Chuyển tiền - nhận tiền gồm các tính năng: chuyển tiền vào ví ZaloPay, chuyển tiền đếnthẻ/tài khoản ngân hàng, gửi lì xì, chia tiền nhóm, nhắc nợ được thực hiện nhanh gọntrong 2 giây, không tốn phí và có thể chuyển trong Zalo chat

Thanh toán thẻ: Hỗ trợ chuyển tiền để thanh toán dư nợ thẻ tín dụng Visa/MasterCard củacác ngân hàng phát hành tại Việt Nam

Thanh toán hóa đơn điện, nước, Internet, truyền hình, vay tiêu dùng, phí chung cư, họcphí, một cách dễ dàng với nhiều ưu điểm thanh toán trực tiếp ngay trong Zalo, nhanhchóng mọi lúc mọi nơi, nhắc nhở hóa đơn đến kỳ và thống kê chi phí, ưu đãi liên tục.Thực hiện thanh toán bằng cách quét mã QR tại quầy Nếu sử dụng hệ điều hành Android

có thể thanh toán qua Bluetooth và NFC

Tiện ích giải trí như đặt vé xem phim nhanh chóng, trải nghiệm game, truyền hình trựctuyến, và thanh toán trực tiếp từ ZaloPay

Tiện ích nạp tiền điện thoại như nạp điện thoại, mua thẻ điện thoại, nạp 3G/4G, thuê baotrả sau Với ưu điểm là tự động nạp tiền vào số điện thoại người dùng Hỗ trợ nhiều mệnhgiá và nhiều nhà mạng khác nhau có ưu đãi hoàn tiền và nhiều chiết khấu hấp dẫn

Tích lũy linh hoạt - Sinh lời 5%/năm bắt đầu dễ dàng chỉ với 10.000đ với độ an toàn và

uy tín cao Tài Khoản Tích Lũy là sản phẩm hợp tác kinh doanh của Real Stake Fintech(Infina) và khách hàng, do Công ty Quản lý quỹ ACB quản lý đầu tư và ngân hàng BIDVlưu ký Real Stake Fintech được kiểm toán bởi Deloitte nên bạn có thể hoàn toàn tintưởng

Mua sắm Online gồm Thương mại điện tử, đi chợ online, đặt đồ ăn và tặng quà online vớithao tác dễ dàng và đa dạng mặt hàng sản phẩm

Ngoài ra ZaloPay còn cung cấp nhiều tiện ích về Nhà hàng, Ăn uống, Vận Chuyển - Dulịch và nhiều tiện ích hấp dẫn khác nữa Cũng theo thống kê của Cimigo thì Tiện ích Nạptiền và mua mã thẻ điện thoại là dịch vụ được người dùng sử dụng nhiều nhất khi sử dụngZaloPay chiếm đến 27% trên tổng số các giao dịch phổ biến

Hình 2 Thống kê các loại giao dịch phổ bến ở ví điện tử

3 Giải pháp Tích hợp của ZaloPay

Hiện tại ZaloPay đưa ra các gói giải pháp Tích hợp để các doanh nghiệp có thể dễ dànglựa chọn Đối với doanh nghiệp kinh doanh Offline là những doanh nghiệp có cửa hàngbán hàng/dịch vụ offline với địa chỉ kinh doanh cụ thể: siêu thị, cửa hàng tiện lợi, quán

ăn, cà phê, cửa hàng thời trang, trang sức, v.v… Sau khi đăng ký tài khoản kinh doanhvới ZaloPay, Doanh nghiệp sẽ có thể nhanh chóng sử dụng/ tích hợp các giải pháp thanhtoán bằng QR tĩnh/ QR động/ QuickPay để tiến hành thanh toán giao dịch tại quầy Đốivới doanh nghiệp kinh doanh Online là những doanh nghiệp có Website/ Mobile Web/Ứng dụng di động (Mobile App) để bán hàng/ dịch vụ trực tuyến Sau khi đăng ký tàikhoản kinh doanh với ZaloPay, Doanh nghiệp sẽ có thể nhanh chóng sử dụng/ tích hợpcác giải pháp thanh toán web-to-app, mobile web-to-app, app-to-app, cổng ZaloPay đểtiến hành thanh toán tại website/ mobile web/ app của Doanh nghiệp

3.1 Website-Cổng

End-user có thể chọn các hình thức thanh toán như Ví/ATM/Visa/JCB/Master Card đểthanh toán thông qua cổng ZaloPay

Hình 3 Mô hình tích hợp Website-Cổng

Bước 1: Khi End-user thực hiện thao tác thanh toán đơn hàng, giao diện Merchant Site

cần hiển thị các hình thức thanh toán của qua Cổng ZaloPay như: Ví ZaloPay, Thẻ Visa/Master/JCB, Thẻ ATM

Bước 2: Sau khi End-user bấm Thanh Toán, Merchant Site gửi yêu cầu tạo đơn hàng

thanh toán sang cho Merchant Server để gọi API tạo đơn hàng của ZaloPay Server

Bước 3: Redirect đến trang ZaloPay Gateway

Bước 4: Nếu thanh toán thành công ZaloPay sẽ gọi Callback đến Merchant Server (Truy

vấn trạng thái đơn hàng)

Bước 5: Xử lý CallBack từ ZaloPay Server

Bước 6: ZaloPay Gateway chuyển hướng (redirect) về Merchant Site

Hình 4 Sơ đồ luồng thông tin Website-Cổng

3.2 Website-Web to App

End-user mở app ZaloPay, quét mã QR trên Website của Merchant để thanh toán Môhình này phù hợp cho môi trường thanh toán trên máy POS Để tích hợp cho môi trườngWeb

Hình 5 Mô hình tích hợp Website-Web to App

Bước 1: End-user chọn hình thức thanh toán ZaloPay trên Website của Merchant.

Bước 2: Merchant gửi yêu cầu tạo đơn hàng thanh toán (createOder) sang cho ZaloPay.

ZaloPay trả thông tin đơn hàng về cho Merchant

Bước 3: Merchant tạo mã QR dựa trên những thông tin ZaloPay trả về ở bước 2.

Bước 4: End-user dùng app ZaloPay quét mã QR để thanh toán Sau khi thanh toán thành

công, ZaloPay hiển thị kết quả cho End-user đồng thời cập nhật thông tin cho đơn hàngMerchant

Hình 6 Sơ đồ Luồng thông tin Website-Web to App

3.3 Mobile-App to app

End-user chọn thanh toán bằng ZaloPay trên App của Merchant, sau đó app ZaloPayđược mở lên để thanh toán

Hình 7 Mô hình tích hợp Mobile-App to app

Bước 1: Merchant gửi yêu cầu tạo đơn thanh toán (API Tạo đơn hàng) sang cho ZaloPay.

ZaloPay trả thông tin đơn hàng về cho Merchant

Bước 2: App của Merchant gọi thanh toán sau đó app ZaloPay được mở để End-user thực

hiện bước thanh toán

Bước 3: End-user thanh toán hoàn tất, app ZaloPay sẽ mở lại App của Merchant để hiển

thị kết quả giao dịch

Bước 4: Merchant Server truy vấn trạng thái đơn hàng khi chưa nhận được Callback Bước 5: Merchant Server xử lý Callback từ ZaloPay khi End-user thanh toán thành công

Hình 8 Sơ đồ Luồng thông tin Mobile-App to app

Trường hợp không cài ZaloPay

Hình 9 Hình 8 Sơ đồ Luồng thông tin Mobile-App to app trường hợp không cài ZaloPay

3.4 Mobile-Mobile web to app

End-user chọn thanh toán bằng ZaloPay trên Mobile Web của Merchant, sau đó appZaloPay được mở lên để thanh toán

Hình 10 Mô hình tích hợp Mobile-Mobile web to app

Bước 1: End-user chọn hình thức thanh toán bằng ZaloPay trên App của Merchant.

Bước 2: Merchant gửi yêu cầu tạo đơn thanh toán (API Tạo đơn hàng) sang cho ZaloPay.

ZaloPay trả thông tin đơn hàng về cho Merchant

Bước 3: App của Merchant gọi thanh toán bằng thông tin zp_trans_token trả về, SDK sẽ

mở app ZaloPay/Zalo để End-user thực hiện bước thanh toán.Trường hợp device user không có app ZaloPay và Zalo, merchant sử dụng SDK đểredirect đến App Store/Google Play của ZaloPay hoặc Zalo tương ứng

Bước 4: End-user thanh toán hoàn tất, app ZaloPay/Zalo sẽ mở lại App của Merchant để

hiển thị kết quả giao dịch

Hình 11 Sơ đồ Luồng thông tin Mobile-Mobile web to app

3.5 POS-QR động

End-user mở app ZaloPay, quét mã QR trên Website/máy POS của Merchant để thanhtoán Mô hình này phù hợp cho môi trường thanh toán trên máy POS

Hình 12 Mô hình tích hợp POS-QR động

Bước 1: Chọn hình thức thanh toán

Bước 2: Gửi yêu cầu tạo đơn hàng

Bước 3: Tạo QR Code cho đơn hàng

Bước 4: Truy vấn trạng thái đơn hàng

Bước 5: CallBack từ ZaloPay Server

Bước 6: Merchant Client hiển thị thông tin kết quả giao dịch

Hình 13 Sơ đồ Luồng thông tin POS-QR động

3.6 POS-Quickpay

End-user cho phép Thu ngân của Merchant quét mã QR thanh toán trong app ZaloPay đểtrừ đi số tiền cần thanh toán ngay tại điểm bán hàng

Hình 14 Mô hình tích hợp POS-Quickpay

Bước 1: End-user mở app ZaloPay, chọn “Mã thanh toán”.

Bước 2: Merchant quét mã thanh toán trên màn hình của End-user bằng phần mềm bán

hàng đã tích hợp ZaloPay để thu đúng số tiền của đơn hàng

Bước 3: Merchant gọi đến ZaloPay Server để tiến hành thanh toán đơn hàng

Bước 4: Merchant Server truy vấn trạng thái đơn hàng khi chưa nhận được Callback Bước 5: Merchant Server xử lý Callback từ ZaloPay khi End-user thanh toán thành công

Hình 15 Sơ đồ Luồng thông tin POS-Quickpay

3.7 Web in app

End-user vào app ZaloPay, mở app của Merchant (chạy bên trong app ZaloPay) để muahàng Khi thanh toán đơn hàng, số tiền thanh toán được trừ trực tiếp vào số dư ZaloPay

Hình 16 Mô hình tích hợp Web in app

Bước 1: End-user mở app ZaloPay và chọn app bán hàng của Merchant

Bước 2: WebApp của Merchant được gọi ngay bên trong app ZaloPay và hiển thị danh

sách sản phẩm

Bước 3: End-user chọn sản phẩm cần mua và bấm thanh toán.

Bước 4: Merchant Server truy vấn trạng thái đơn hàng khi chưa nhận được Callback Bước 5: Merchant Server xử lý Callback từ ZaloPay khi End-user thanh toán thành công Bước 6: Số tiền thanh toán được trừ trực tiếp vào ví ZaloPay của end-user và hiển thị kết

quả giao dịch

3.8 QR tĩnh tại quầy

End-user mở App ZaloPay và quét mã QR của Merchant (được in ra hoặc hiển thị trênmàn hình), sau đó nhập số tiền của món hàng cần mua và thực hiện thanh toán Merchantnhận được số tiền và xác nhận giao dịch thành công

Hình 17 Mô hình tích hợp QR tĩnh tại quầy

Bước 1: End-user mở app ZaloPay, quét mã QR của Merchant.

Bước 2: End-user nhập số tiền và thực hiện thanh toán.

Bước 3: ZaloPay thông báo kết quả giao dịch thành công cho Merchant (thông qua phần

mềm được cung cấp sẵn)

Bước 4: ZaloPay thông báo kết quả giao dịch thành công cho End-user trên app ZaloPay.

Hiện nay việc ZaloPay phát triển Ứng dụng Merchant và Cashier với Merchant App dùng

để xem các thống kê, báo cáo giao dịch, doanh thu,… còn Cashier App dành cho Thungân sử dụng khi triển khai thanh toán ZaloPay theo mô hình “QR tĩnh tại quầy” Bạn chỉcần đăng ký tài khoản doanh nghiệp với ZaloPay là sẵn sàng sử dụng ngay các tiện ích hỗtrợ việc kinh doanh của mình mà không phải tốn thêm bất kỳ chi phí nào Điều này đãthúc đẩy cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ nhanh chóng sử dụng tiện ích này

và đưa giải pháp tích hợp QR tĩnh tại quầy trở thành giải pháp đang được sử dụng rấtnhiều hiện nay

4 Đánh giá ưu nhược điểm của ZaloPay

4.1 Ưu điểm

- Đa dạng tiện ích trong giao dịch và thanh toán

 Chuyển tiền nhanh chóng 24/7 chỉ trong 2 giây sau vài cú chạm

 Thanh toán online các hóa đơn điện, nước, Internet, truyền hình,… nhanh chóng,đúng hạn

 Hỗ trợ chuyển tiền để thanh toán dư nợ thẻ tín dụng Visa/MasterCard của cácngân hàng phát hành tại Việt Nam

- An toàn và bảo mật

 ZaloPay thực hiện tiêu chuẩn bảo mật PCI DSS – Hệ thống tiêu chuẩn bảo mậttoàn cầu Hệ thống bảo mật của ZaloPay vượt qua 18 tiêu chuẩn khắt khe về bảomật và được đánh giá về độ an toàn trước khi vận hành để nhận được chứng nhậnISO 27001 Do đó, thông tin thẻ và số tiền trong tài khoản của bạn được bảo đảm

an toàn tuyệt đối

 Việc thanh toán qua ZaloPay rất an toàn nhờ cơ chế bảo mật bằng mật khẩu và dấuvân tay/Face ID

- Giao dịch hoàn toàn miễn phí: Tất cả các giao dịch trong ZaloPay hoàn toàn miễn phí

Do đó, bạn hoàn toàn yên tâm khi sử dụng ví ZaloPay để thanh toán, giao dịch online

- Nhiều ưu đãi hấp dẫn: ZaloPay hiện đang hợp tác với nhiều đối tác trên nhiều lĩnh vựcmua sắm, giải trí, ăn uống,… để mang đến cho khách hàng nhiều ưu đãi, lợi ích khi cùng

sử dụng dịch vụ của cả hai bên Khuyến khích mọi người hình thành thói quen sử dụng víđiện tử thay cho tiền mặt như ưu đãi thanh toán, thẻ điện thoại, giảm giá mua hàng,…

- Không cần đăng ký tài khoản vẫn sử dụng được ZaloPay: Không cần đăng ký tài khoản

mà chỉ cần đăng nhập bằng tài khoản Zalo Khi đó, hệ thống sẽ tự động cập nhật danh bạ

và bạn bè đang sử dụng ZaloPay

4.2 Nhược điểm

- Hiện tại là tiện ích chưa nhiều, cũng chưa thanh toán đa tiện ích

- Còn chuyển tiền cũng khá hạn chế, mỗi lần chỉ chuyển được khoảng 10 triệu và khoảng

200 triệu/ngày, chuyển tiền từ ZaloPay ra ngân hàng thì chỉ được 3 lần trong vòng 24 giờ

Sẽ rất khó khăn nếu bạn muốn chuyển một số tiền lớn trong vòng 24 giờ