Định nghĩa về Nhà nước: Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền ỉực chính trị, một bộ máy chuyên làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện các chức năng quản lý đặc biệt nhằm duy trì trật t
Trang 11 Phần Nhà nước
Câu lỉ Nêu định nghĩa về
Nhà nước Phần tích bản
chất của Nhà nước Nhà
nước khác với các tô chức
khác trong xã hội cỏ giai cấp
ở những điểm cơ bản nào Ý
kiến cho rằng mọi tể chức
trong xã hội cỏ giai cấp đều
là nhà nước y kiên này đúng
hay sai? Vĩ sao?
Bài làm
1.1 Định nghĩa về Nhà
nước: Nhà nước là một tổ
chức đặc biệt của quyền ỉực
chính trị, một bộ máy chuyên
làm nhiệm vụ cưỡng chế và
thực hiện các chức năng quản
lý đặc biệt nhằm duy trì trật
tự xã hội thực hỉện mục đích
bảo vệ địa vị của giai cấp
thống trị
ì 2, Phân tích bản chất của
Nhà nước:Bản chất của Nhà
nước thể hiện tập trung ở tính
giai cấp của Nhà nước và tính
xã hội (vai trò xã hội) của
Nhà nước
+ về tính giai cấp của Nhà
nước:
Theo quan điểm của
Chủ nghĩa Mác Lê nin thì
Nhà nước chỉ xuất hiện và
tồn tại trong xã hội có giai
cấp và luôn mang tính giai
cấp sâu sắc; “Nhà nước là sản
phẩm và biểu hiện của những
mâu thuẫn giai cấp không thể
điều hoà được ”,
Nhà nước luôn do
giai cấp nắm quyền thống trị
về kinh tế tổ chức ra và lãnh đạo, Nhà nước tồn tại và hoạt động trước hết phục vụ lợi ích của giai cấp thông trị trong xã hội Nhà nước trước hết là một “bộ máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này với giai cấp khác" Nhà nước là một bộ máy để duy trì sự thống trị giai cấp
Trong các xã hội bóc lột, Nhà nước có thuộc tính chung là bộ máy trẩn áp đặc biệt duy trì sự thống trị về kinh tế, chính tộ, tư tưởng của thiểu số đối với đa số, thực hiện nền chuyên chính của giai cấp bóc lột Nhà nước xã hội chủ nghĩa là Nhà nước kiểu mới, là công cụ thực hiện nền chuyên chính
và bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động
+ về vai trò xã hội Nhà nước: được thể hiện Nhà nước ngoài tính cách là công
cụ duy trì sự thống trị và bảo
vệ lợi ích của giai cấp thông trị, còn phải là một tổ chức quyền lực công, là phương thức tổ chức và bảo đảm lợi ích chung cùa cả xã hội
Nhà nước không chỉ phục vụ lợi ích của giai cấp thôhg trị mà còn đứng ra giải quyết nhũng vấn đề nảy sinh
từ trong đời sống xã hội, bảo đảm trật tự chung, sự ổn định, bảo đảm các giá tộ chung của xã hội
1.3 Nhà 1ĨU'Ó’C khác các
tổ chức khác .ỏ' những điêm cơ bản sau ( đây chính
là đặc trưng cơ bản của nhả nước):
+ Nhà nước thiết lập một quyền lực công cộng đặc biệt, quyền lực giai cấp không còn hoà nhập với dân cư nữa; chủ thể của quyền lực này ỉà giai cấp thống trị về kinh tế và chính trị Đe thực hiện quyền lực này và đế quản lý xã hội nhà nước có một lớp người đặc biệt chuyên làm nhiệm
vụ quản lý; họ tham gia vào các cơ quan nhà nước và hình thành nên một bộ máy cưỡng chế để duy trì địa vị cuả gịaị cấp thống trị bắt các giai cấp khác phải phục tùng
+ Nhà nước phân chia dân cư theo lãnh thổ các đơn vị hành chính và thực hiện sự quản lý mọi mặt trên phạm vi toàn lãnh thổ, để thực hiện sự quản lý của nhà nước, dẫn đến việc hình thành các cơ quan trung ương và địa phương của bộ máy nhà nước
+ Nhà nước có chủ quyền quốc gia Chủ quyền quốc gia mang nộ ỉ dung chính trị pháp lý, thể hiện quyền độc lập tự quyết của nhà nước về những chính sách đối nội, đối ngoạị không phụ thuộc vào bên ngoài Chủ quyền quốc gia là thuộc tính không thể chia cắt của nhà nước
+ Nhà nước ban hành pháp
luật và thực hiện sự quản lý
bắt buộc đối mọi công dân
(chỉ có nhà nước mới có
quyền ban hành pháp luật, sử
dụng pháp luật làm phương tiện trong quản lý mọi mặt của đời sống xã hội)
+ Nhà nước quy định và thực hiện việc thu các loại thuế
dưới các hình thức bắt buộc, với số lượng và thời hạn ấn định trước (Bộ máy nhà nước được nuôi dưỡng bằng nguồn tài chính lấy từ các
Trang 2khoản thuế mà nhà nước quy
định, chỉ có Nhà nước mới có
quyền đặt ra các loại thuế và
thu thuế)
1.4 Ý kiến trên là sai; Lý do
+ Trong xã hộỉ có giai cấp có
nhiều tổ chức khác nhau, Nhà
nước chỉ là một loại trong đó
+ Tổ chức phải có đầy đủ các
đặc trưng của Nhà nước thì
mới là Nhà nước
Câu{|: Phân tích bản chất
của Nhà nước Cộng hỏa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam Lỉên
hệ với trách nhiệm của lực
lượng Cồng an nhân dân
trong xây dựng và bảo vệ
Nhà nước ta hiện nay.
Bài làm
2.1 Phân tích bản chất của
Nhà nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam
- Khái niệm: Nhà nước Cộng
hoà XHCN Việt Nam vừa là
một bộ máy chính trị hành
chính, một cơ quan cưỡng
chế, vừa là một tổ chức kinh
tế xã hội cùa nhân dân; là nhà
nước của dân, do dân và vì
dân, lấy liên minh giai cấp
công nhân, nông dân và tầng
lớp trí thức làm nền tảng, do
Đảng Cộng sản Việt Nam
lãnh đạo, thực hiện đầy đủ
quyền dân chủ của nhân dân
Nhà nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xây dụng trên cơ sở nền tảng của chủ nghĩa Mác “ Lênin và tư tường Hồ Chí Minh dưới sự lãnh đạo cùa Đàng Cộng sàn Việt Nam, xây dựng nhà nước XHCN đầu tiên ở Đông nam Châu Á phù họp với điều kiện và hoàn cảnh cách mạng Việt Nam
Bản chất của Nhà nước ta được ghi nhận tại Điều 2
Hiến pháp năm 2013: "trích nội dung điều 2
Bản chất của nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam được thể hiện thông qua những đặc trưng cơ bản sau:
a/ Nhà nước CHXHCN Việt Nam là một nhà nirớc dân chủ thực sự và rộng rãi
Nước ta quá độ đi lên XDCNXH tù; một điểm xuất phát thấp, là nước nghèo kém phát triển nhưng chế độ dân chủ XHCN đã được thiết lập
2 và đang được hoàn thiện, đặc biệt trong điều kiện hiện nay dân chú còn là mục tiêu phấn đấu của toàn đảng, toàn dân ta Trong báo cáo chính trị tại đại hội Đàng toàn quốc
lằn thứ IX đã khang định mục tiêu chung của chúng ta là: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và vãn minh
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, đảng ta luôn xác định dân chủ là một trong những mục tiêu cơ bản của cách mạng việt Nam, Đảng ta và Chủ Tịch Hồ Chí Mình đã xác định chế độ ta là chế độ dân chủ, nhân dân là người làm chủ Nhà nước ta
từ Trung ương đến địa phương đều do nhân dân bầu
ra và phục vụ nhân dân Trong thờỉ kỳ đổ ỉ mới hiện nay, Đảng ta đã xác định cùng với đổi mới kinh tế là đổi mới chính trị mà mục tiêu của đồi mới chính trị lả xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ XHCN, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, dân chủ không chỉ là mục tiêu mà còn là tiền đề của toàn bộ công cuộc đôi mới
b/ Nha nước XHCN Việt Nam
là nhà nước ĩhổng nhất của các dân tộc cùng sình sống trên lãnh tho Việt Nam
Vói bản chất bao trùm
là “ Nhà nước của nhân dân,
do nhân dân vồ
vì nhân dân” trong đó đã
chứa đựng ý nghĩa về tính
bình đẳng giữa các dân tộc,
Qua thời kỳ phát triển từ
trước đến nay, nhà nước ta
luôn chú trọng đến vấn đề
dân tộc và coi đại đoàn kết
dân tộc là một nguyên tắc hết
sức cơ bản để xây dụng và
thiết lập chế độ dân chủ Hiến
pháp Việt Nam qua các thời
kỳ đều nhấn mạnh đến vấn đề này
Điều 5 Hiến pháp 2013 ghi
nhận: “trích nội dung đỉều 5 c/ Nhà nước Việt Nam thể hiện tỉnh xã hôi rộng rãi
Cũng giống như các nhà nước XHCN khác, nhà nước Việt Nam một mặt thể
hiện rõ tính giai cấp, mặt khác lại thể hiện tính chất xã hội rộng rãi, với mục tiêu đặt
ra là xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh, nhà nước đã thể hiện
sự quan tâm toàn diện và đặc biệt đến việc giải quyết những vấn đề mang tính xã hội góp phần nâng cao đời
Trang 3sống vật chất cũng như tinh
thần cho nhân dân Đe thực
hiện thắng lợi các mục tiêu,
nhiệm vụ đó, nhà nước không
chỉ đặt ra cơ sở pháp lý mà
còn đề ra những biện pháp
mang tính chất khả thi để
đảm báo thực hiện, coi việc
giải quyết các vấn đề mang
tính chất xã hội luôn luôn là
nhiệm vụ trọng tâm của nhà
nước
d/ Nhà nước Việt Nam thực
hiện đường lối đối ngoại hoà
bĩnh, hợp tác và hữu nghị
(Điều 12 Hiến pháp 2013)
Bản chất của nhà nước ta
không những được thể hiện
trong đường lối, chính sách
đối nội mà còn được thể hiện
thông qua các chính sách và
hoạt động đối ngoại
Mục tiêu của chính
sách đối ngoại là tạo điều
kiện quốc tế thuận lợi cho
công cuộc xây dựng và bảo
vệ tổ quốc đi lên CNXH, góp
phần vào sự nghiệp đấu tranh
chung của nhân dân thế giới
vì hoà bình, độc lập dân tộc,
dân chủ và tiến bộ xã hội
Chính sách đối ngoại được thể hiện trên cơ sở hợp tác, bình đẳng và cùng có lợi với tất cả các nước không phân biệt chế độ chính trị xã hội khác nhau trên cơ sở những nguyên tắc chung cùng tồn tại hoà bình
Đảng ta trước sau như một ủng hộ các ĐCS và công nhân các phong trào cách mạng trong cuộc đấu tranh vì những mục tiêu chung của thời đại, tham gia tích cực vào các tổ chức quốc tế và phong trào không liên kết vì mục tiêu hoà bình, độc lập dân tộc vả phát triển
Trong giai đoạn hiện nay chúng ta tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc Ịập, tự chủ, đa phương hoá, đa dạng hoá các quan hệ quốc tế với phương châm: Việt Nam sẵn sàng là bạn, là đôi tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc
tế, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và phát triển, e/ Nhà nước
cộng hòa XHCN Việt Nam là nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và
vì nhân dân, đặt dưới sự ỉãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trước hết phải hiểu rằng nhà nước pháp quyền
mà chúng ta quan niệm ở đây không phải là một kiểu nhà nước, trong lịch sử chỉ có 4 kiểu nhà nước
Nhà nước pháp quyền nói cách khái quát là một hệ thống các tư tưởng, quan điểm đề cao pháp luật cà pháp chế trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước và trong đới sống xã hội Nhà nước pháp quyền là nhà nước quản ỉý xà hội theo pháp luật
Trên cơ sở nhùng đặc điểm cơ bản của nhà nước pháp quyền nói chung, trong hoàn cảnh điều kiện cụ thế ở Việt Nam, nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam đã được xác định bời một số đặc trưng sau:
- Nhà nước pháp quyền là
nhà nước phải có hệ thống
pháp luật hoàn chỉnh, đồng
bộ, chất lượng cao, thể hiện ý
chí, lợi ích của nhân dân lao
động trong đó Hiến pháp và
các đạo luật phải giữ địa vị
tối cao Các cơ quan nhà
nước, các bộ, viên chức nhà
nước và mọi thành viên trong
xã hội phải tôn trọng và
nghiêm chỉnh chấp hành pháp
luật
" Nhà nước pháp quyên là
nhà nước đảm bảo quyền lực
nhà nước thuộc về nhân dân, nhân dân thực hiện quyền lực của mình thông qua hình thức dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp
- Nhà nước pháp quyền là nhà nước thực hiện việc quản
lý xã hội bằng pháp luật tăng cường pháp chế trong xã hội,
xử lý nghiêm minh mọi vi phạm pháp luật, đảm bào thực hiện và bảo vệ được các quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của công dân, chịu trách nhiệm trước công dân
về mọi hoạt động của mình
“ Nhà nước pháp quyền là nhà nước tổ chức theo nguyên tắc quyền lực là thống nhất, có sự phân công, phối họp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện
3 quyền nhằm hạn chế sự lạm quyền xâm hại đến lợi ích họp pháp của công dân từ phía nhà nước
2.2 Liên hệ với trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân trong xây dựng và bảo vệ Nhà nước ta hỉện nay
Trang 4Lực lượng CAND cần làm tốt
nhũng vấn đề sau để tham gia
xây dựng và bảo vệ Nhà nước
ta hiện nay:
- Làm tốt chức năng tham
mưu cho Đảng, Nhà nước về
ANTT qua đó bảo vệ Nhà
nước
- Thực hiện tốt chức năng
quản lý nhà nước về an ninh
trật tự để bảo vệ Nhà nước
“ Thực hiện tốt chức năng
phòng chống âm mưu, hoạt
động của các thế lực thù địch,
các loại tội phạm xâm hại sự
tồn tại, vững mạng của Nhà
nước
Câu/£â Trình bày khái niệm
chức năng nhà nước và các
loại chức năng nhà nước?
Phân tích chức năng bào vệ
Tẻ quốc và chức năng giữ
vững an ninh quốc gia và trật
tự an toàn xã hội của Nhà
nước ta, từ đó Hên hệ với
trách nhiệm cùa Công an nhãn dân trong tham gia thực hiện chức năng bảo vệ
Tô quốc?
3.1 Khái niệm chức năng nhà nước: chức năng của Nhà nước là những phương diện (mặt) hoạt động cơ bản của Nhà nước, thể hiện bản chất giai cấp, ý nghĩa xã hội, mục đích và nhiệm vụ của Nhà nước
Chức năng của Nhà nưác là một khái niệm quản
lý, trong dó nội dung, mục đích của quản lý nhà nước được biểu hiện một cách cụ thể thông qua hai nhóm chức năng cơ bản: chức nãng đối nội, chức nâng đối ngoại của Nhà nước Chức năng của Nhà nước do bản chất nhà nước quyết định Chức năng của Nhà nước còn phụ thuộc vào điều kiện hoàn cảnh lịch
sử của mỗi quốc gia trong
một giai đoạn lịch sử cụ thể
3.2 Các loại chức năng nhà nước gom: chửc năng đối nội và chức năng đối ngoại.
" Chức năng đối nội là những mặt hoạt đông chủ yếu của Nhà nước trong nội bộ của đất nước
Bao gồm; Chức năng tồ chức
và quân ỉý kinh tẻ; Chức năng giữ vững an ninh quốc gia và trật tự an toàn xó hội, tran áp sự phàn khảng cùa giai cấp bóc ỉột đã bị ỉật do
và những âm mưu, hành động của ỉực lượng thù địch chong CNXH, Chức năng tô chức và quản ỉỷ văn hoá, giáo dục, khoa học và công nghệ, Chức năng bảo vệ trật
tự pháp luật xã hội chủ nghĩa, bảo vệ các quyền và ỉợi ích hợp pháp của công dân.
- Chức năng đối ngoại ỉà
những mặt hoạt động chủ yếu
thể hiện mối quan hệ của nhà
nước đó với nước ngoài
Bao ệồm:Chức năng bảo vệ
to quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa; Chức năng mở rông
quan hệ hợp tác với các
nước, các tổ chức quốc tế và
khu vực, trên cơ sở tôn trọng
độc lập, chủ quyền, thống
nhất và toàn vẹn lãnh tho,
không can thiệp vào công
việc nội bộ của nhau, bĩnh
đằng và cùng có lợi; ủng hộ
và góp phần tích cực vào
phong trào đấu tranh của
nhân dân thế giới vĩ hoà
bình, độc ỉập, dân chủ và
tiến bộ xã hội
3.3 Phân tích chức năng bảo
vệ Tổ quốc của Nhà nước ta.
* Chức năng bảo vệ Tổ quổc
của Nhà nước ta là một chức năng thuộc chức năng đối ngoại
* Bảo vệ tổ quốc ỉà chức năng
có tmh chất sống còn của mỗi nhà nước XHCN nói chung và của nhà nước XHCN Việt Nam nói riêng, đều xác định đây là nhiệm vụ mang tính chiến lược của mình
* Cơ sở pháp lý: Văn kiện Đại
hội 11 và Điều 64 đến Điều 68 Hiến pháp năm 2013
* Nội dung Bảo vệ Tổ
quốc’Việt Nam XHCN đã được xác định cụ thể và rõ trong văn kiện của Đảng và hệ thống pháp luật là:
- Xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững mạnh;
- Bảo vệ vững chắc tổ quốc, độc lập, chủ quyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ;
“ Bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN;
- Bảo vệ an ninh chính trị,
an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng và văn hoá;
“ Duy trì trật tự, kỷ cương,
an toàn xã hội;
- Giữ vững ổn định chính ưị đất nước, ngăn ngừa, đẩy lùi
và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bất ngờ '
* Thực hiện chức năng này Nhà nước Cộng hoà XHCN
Trang 5Việt Nam phải:
- Kết hợp chặt chẽ hai
nhiệm vụ chiến lược của cách
mạng Việt Nam là xây dựng
chủ nghĩa xã hội và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam XHCN
- Kết hợp quốc phòng với an
ninh, an ninh với kinh tế,
phối hợp chặt chẽ hoạt động
quốc phòng, an ninh với hoạt
động đối ngoại
- Phát huy sức mạnh tổng
hợp của hệ thống chính trị để
tăng cường tiềm lực quốc
phòng và an ninh
" Xây dựng lực lượng quân
đội và công an nhân dân cách
mạng, chính quy, tinh nhuệ
vũng bước hiện đại; chủ động
sẵn sàng đánh bại mọi âm
mưu và hành động chống phá ta
' Sức mạnh bảo vệ tổ quốc là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng
“ Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ Tổ quốc
- Đảm bảo các điều kiện về mặt nhà nước cho việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện chức năng
3.4 Phân tích chửc năng giữ vũng an ninh quốc gia và ưật
tự an toàn xã hội, trấn áp sự phản kháng củâ giai cấp bóc lột đã bị lật đổ và những âm mưu, hành động của lực lượng thu địch chống CNXH
* Chức nãng giữ vũng an ninh
quốc gia và trật tự an toàn xã hội của Nhà nước ta là một chức năng thuộc chức năng đối nội
* Đây ià chức nãng rất quan
trọng, nhất là trong giaỉ đoạn đầu sau klii cách mạng XHCN thành công Vì sau khi bị lật đổ, giai cấp bóc lột luôn tìm mọi cách chống lại chính quyền cách mạng và thực tê các đối tượng này còn có tiềm lực kinh tế, có kinh nghiệm quản lý diều hành trong những lĩnh vực nhất định,
có học vấn, với sự hỗ trợ, kích động của các thê lực thù địch nên sự chống đối cửa chúng càng quyết liệt Mặt khác sau khi cách mạng XHCN thành công lực lượng
thù địch bên ngoài với bản chất
hiếu chiến xâm lược luôn tìm
mọi cách chống lại, phá hoại
những thành quả của cách
mạng XHCN
* Nội dung cơ bản của chức
năng này: để bảo vệ thành quả
cách mạng, giữ vững chính
quyển cách mạng, phát huy vai
trò của chính quyền cách mạng
trong sự nghiệp xây dựng xã
hội mới, Nhà nước Cộng hòa
XHCN Việt Nam phải:
+ Thực hiện chức năng trấn áp
đối với những âm mưu và hành
động của các lực lượng thù
địch, giữ vững an ninh quốc
gỉa, trật tự an toàn xã hội, tạo
điều kiện hoà bình, ổn định cho
công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội Nhà nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam đặc
biệt quan tâm gỉữ vững độc lập
chủ quyền, thống nhất và toàn
vẹn lãnh thổ, chống mọi âm
mưu, hành động chống phá Tổ
quốc + Việc trân áp đôi với các phần từ thủ địch phải được thực
hi ện một cách ki ên quyết không khoan nhượng Phải không ngừng tăng cường sức mạnh về mọi mặt, phải sử dụng sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa
4- Nhà nước áp dụng mọi biện pháp cần thiết để trấn áp những phần tử phản động, kịp thời đập tan mọi hành động chống phá chế độ, xâm phạm lãnh thổ quốc gia Nhà nước kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm khắc các hành vi lợi dụng tư do dân chủ, lợi dụng chiêu bài nhân quyền, lợi dụng sự thiếu sót, khuyết điểm của một số cán bộ đảng viên trong bộ máy nhà nước để lôi kéo, tụ tập, tuyên truyền những người nhẹ dạ chống phá nhà nước, chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa
+ Nhà nước chủ động áp dụng
mọi biện pháp để ngăn ngừa và
xử lý nghiêm minh với người
có hành vi vi phạm pháp luật, không để lọt vi phạm pháp luật
và không xử lý oan sai Nhà nước sử dụng sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa trong phòng ngừa
và đấu tranh chống vi phạm pháp luật Nhà nước kiên quyết đấu tranh phòng chống tội phạm, kịp thời phát hiện và xử
lý nghiêm minh, triệt để với mọi loại tội phạm, đặc biệt là các tội phạm về ma tuý, tội phạm về kinh tế, chức vụ Mọi
vi phạm pháp luật đều bị xử lý nghiêm minh theo đúng pháp luật
4- Bảo đảm và bảo vệ sự thống trị về chính trị, kinh tế, văn hoá,
tư tưởng của giai cấp thống trị đối với các giai cấp khác trong phạm vi lãnh thổ quốc gia 4- Để thực hiện tốt nhiệm vụ này nhà nước đặc biệt quan tâm xây dựng, bảo đảm khả năng cảnh giác cao và sẵn sàng chiến
Trang 6đấu của quân đội nhân dân Việt
Nam, xây dựng quân đội chính
quy, tinh nhuệ, hiện đại Nhà
nước coi trọng xây dựng lực
lượng Công an nhân dân, coi
đây là nòng cốt của sự nghiệp
đấu tranh chống tội phạm và
bảo vệ trật tự an toàn xã hội
3.5 Liên hệ vói trách nhiệm
của CAND trong tham gia
thực hiện chức năng này.
Xuất phát từ vị trí của lực
lượng CAND, lực lượng
CAND cần phải làm tốt chức
năng, nhiệm vụ được pháp
luật quy định, cụ thể là:
4" Chức năng tham mưu cho Đảng, Nhà nước về bảo vệ ANTT
4- Chức năng quản lý nhà nước về ANTT
4- Chức năng trực tiếp phũng ngừa, đâu tranh với
âm mưu, hoạt động của các thế lực thự địch, các loại tội pham,
4- Phải xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại
4" Đề xuất với Đảng và Nhà nước các chính sách về bảo
vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội
4- Củng cố, tăng cường, khai thác sử dụng hiệu quá
cơ sở vật chất trang thiết bị cho lực lượng CAND
Câu4£ Phân tích nội dung,
ỷ nghĩa pháp lý của Điều 4 theo Hiến pháp 2013 Liên hệ lực lượng CANĐ ?
* Điều 4 khẳng định công lao to lớn và uy tín của Đảng đối vói Nhà nước, xã hội, nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế, tạo CO’
sở pháp lý vững chắc cho vị
trí, vai trò lãnh đạo của Đảng
Điều 4 Hiến pháp năm 2013
quy định: “Đảng Cộng sản
Việt Nam, đội tiên phong của
giai cấp công nhân, đồng thời
là đội tiên phong của nhân
dân lao động và của dân tộc
Việt Nam, đại biểu trung
thành lợi ích của giai cấp
công nhân, nhân dân lao động
và của cả dân tộc, lấy chủ
nghĩa Mác - Lê Nin và tư
tưởng Hồ Chí Minh làm nền
tảng tư tưởng, là lực lượng
lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Đang CSVN gắn bó mật thiết
với nhân dân, phục vụ nhân
dân, chị sự giám sát của nhân
dân, chịu trách nhiệm trước
nhân dân về nhũng quyết định
của mình Các tổ chức của
Đảng và đảng viên Cộng sản
Việt Nam hoạt động trong
khuôn khổ Hiến pháp và pháp
luật”
* Từ quy định của Điều 4 trên
cho thấy nội dung chính trị,
pháp lý được thể hiện như
sau:
“ Khắng định bản chất cách
mạng tốt đẹp của Đảng ta;
Đảng ta là đội tiến phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh
" Khẳng định sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước là vấn
đề mang tính giai cấp, phù hợp quy luật khách quan, phản ánh bản chất giai cấp của Nhà nước và đặc ưưng của chế độ chính trị của Nhà nước ta Sự lãnh đạo của Đảng đảm bảo cho Nhà nước hoạt động đúng hướng, thể hiện đúng bản chất và phát huy được hiệu lực của mái Nêu buồng iộng sự lãnh đạo của Đảng thì hoạt động của bộ máy nhà nước không thể đúng định hướng và đạt hiệu quả cao
- Đảng lãnh đạo Nhà nước và
xã hội trên các nội dung, bằng phương thức, phương pháp cơ bản sau: + Đảng ban hành các chiến lược, nghị quyết, kế hoạch, chính sách lớn đê lãnh
đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; trên cơ sờ đó
để Nhà nước thể chế hóa thành pháp luật có giá trị bắt buộc thực hiện đối với toàn xã hội Đảng định hướng bằng các chủ trương, chính sách lớn cho tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị trong từng giai đoạn phát triển (ví dụ: các quan điểm sửa đổi Hiến pháp năm 2013);
+ Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ: đào tạo, bố trí sử dụng, quản lý, đánh giá
4- Đảng thực hiện sự lãnh đạo thông qua hệ thống tổ chức đảng, thông qua đảng viên hoạt động trong bộ mỏy nhà nước và hệ thống chính trị + Đảng lãnh đạo bằng công tác kiểm tra và giám sát việc chãp hành và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách, nghị quyết của Đảng
4- Thực hiện cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ và tự quản
Trang 7ở cơ sở Đảng lãnh đạo phát
huy mạnh mẽ vai trò và hiệu
lực của Nhà nước Đảng thực
hiện vai trò lãnh đạo của mình
đối với Nhà nước và xã hội
bằng phương pháp dân chủ,
bằng giáo dục, thuyết phục,
bằng sự nêu gương và dựa
vào uy tín, năng lực của đảng
viên và các tổ chức đảng; tạo điều kiện cho các đoàn thể quần chúng hoạt động hiệu quả, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, dân chủ
- Khẳng định mọi tổ chức của đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật
Mặc dự lực lượng lãnh đạo
Nhà nước và xã hội, Đảng không đứng trên pháp luật, đứng ngoài pháp luật, các tổ chức đảng càng phải gương mẫu tuân thủ Hiến pháp và pháp luật Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội nhưng khi đường lối, chính sách của đảng được Nhà nước
pháp luật hóa thì các tổ chức
Đảng và mọi đảng viên đều
phải tuân theo, không có
ngoại lộ Mọi tổ chức của
đảng và các đảng viên đều
hoạt động trong khuôn khổ
Hiêh pháp, pháp luật và chịu
trách nhiệm về hoạt động của
mình
" Ỷ nghĩa đối với lực lượng
Công an nhân dân hiện nay
" Ổ góc độ khái quát: Điều 4
lả nguyên tắc Hiến định và
nội dung pháp lý của Điều
này là cơ sở pháp lý vững
chắc để CAND nâng cao
nhận thức đúng đắn về Đảng,
về vị trí vai trò lãnh đạo của
Đảng đối với Nhà nước, xã
hội và CAND; trên cơ sở đó
quán triệt đầy đủ trong tổ
chức, hoạt động của mình
nhằm thực hiện tốt các chức
năng, nhiệm vụ của CAND,
góp phần xây dụng và bảo vệ
Đảng, bảo vệ Điều 4 Hiến
pháp trong tình hình hiện nay
- Cụ thể, nắm vững Điều 4 có
ý nghĩa giúp ỉực lượng
CAND: '
+ Lảm tốt chức năng tham
mưu cho Đảng, Nhà nước để
ban hành, sửa đổi, bổ sung,
hoàn thiện các chủ trương,
đường lối, chính sách đúng
đắn, phù hợp về bảo vệ
ANTT, góp phan thực hiện tốt 2 nhiệm vụ chiến lược đó là: xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN
+ Làm tốt công tác quản lý nhà nước về ANTT, góp phân quán triệt, tổ chức thực hiện hiệu quả và bảo vệ việc thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng về bảo vệ ANTT, về thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược,
+ Chủ động phòng ngù’a, đấu tranh làm thất bại các âm mưu, hoạt động của các thế lực thu địch và tội phạm xâm hại đến uy tín và nhằm xóa
bỏ vị trí, vai trò lãnh đạo của
Đảng ta, Câưế: Hệ thông
chỉnh trị XHCN Vỉệt Nam ỉà gì? Phân tích vị trí, vai trò của Nhà nước trong hệ thống chính trị XHCN Việt Nam
Bai lam:
1 Khái niệm hệ thống chính trị XHCN Việt Nam
Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa Việt Nam là toàn bộ thiết chế chính trị, chính trị
-xã hội được thành lập, hoạt động trong vaỉ trò lãnh đạo thuộc vê Đảng Cộng sản Việt Nam nhằm thực hiện triệt để quyền lực nhân dân, xây dựng thành công chủ nghĩa
xã hội, Với cách tiếp cận trên của khái niệm hệ thống chính trị của nước ta bao gồm các thiết chế: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các tổ chức chính trị, chính trị
- xã hội, Trong đó Đảng Cộng sản Việt Nam ỉà lực lượng lãnh đạo hệ thống chính trị, Nhà nước là trung tâm của hệ thống chính trị, các tổ chức chính trị “ xã hộỉ
là cơ sở của hệ thống chính trị,
2 Vị trí, vai trò của Nhà nước trong hệ thống chính trị XHCN Việt Nam
Nhà nước Cộng hòa XHCN Vỉệt Nam * là một bộ phận quan trọng, một mắt xích đặc biệt của hệ thống chính " trị XHCN, Nhà nước
là tổ chức quyền lực rộng lớn, đại diện chính thức và chân chính cho ý chí và lợi ích của Nhân dân Vì vậy, Nhà nước
ta được xem là trung tâm, trụ cột của hệ thống chính trị,
“ Ớ vị trí trung tâm của hệ
thống' chính trị XHCN, Nhà nước ta giữ vai trò quyết định bản chất, đặc trung quá trình tồn tại và phát triển của cả hệ thống chính trị nóỉ chung và
Trang 8của từng bộ phận của hệ
thống chính trị Việt Nam nói
riêng
- Nhà nước Cộng hoà XHCN
Việt Nam 'trực tiếp tổ chức
và quản lý hầu hết mọi mặt đòi sống xã hội (chính trị, kỉnh tế, vãn hoá, xã hội, quốc
phòng, an ninh, đối ngoại ,)
“Vai trò vị trí đặc biệt quan trọng kể trên của
Nhà nước ta trong hệ thống
chính trị được quyết định bởi
nhiều nguyên nhân nhưng
chủ yêu tập trung nhất bởi 2
nguyên nhân cơ bản sau:
a) Nhà nước Cộng hoà
XHCN Việt Nam là biểu hiện
tập trung nhât của quyền lực
nhân dân
Ở nước ta quyền lực chính trị
mang bản chất nhân dân
Quyền lực nhân dân là một
phạm trù chính trị chỉ ưu thế
tuyệt đối và vai trò quyết
định của nhân trong quản lý
xã hội
- Nội dung của quyền lực
nhân dân thể hiện: trong quá
trình tạo lập ra các thiết chế;
bàn bạc, quyết định những
vấn đề quan trọng của các tổ
chức; giám sát tổ chức hoạt
động;
- Nhà nước Cộng hoà
XHCN Việt Nam là tổ chức
chính trị thể hiện tập trung
nhất quyền lực nhân dân
b) Nhà nước ta ỉà công cụ
hữu hiệu nhắt đế thực hiện
quyền lực nhân dân
Vai trò to lớn của Nhà
nước ta trong việc thực hiên
quyền lực nhân dân được
quyết định bởi các lý do sau:
- Nhà nước ta là đại diện
tập trung nhất cho các giai
tầng chủ yếu trong xã hội (có
cơ sở xã hội lộng lớn nhất);
- Nhà nước là chủ thể duy
nhất trong việc thực hiện
quyền lực nhân dân, sư dụng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước Sức mạnh cưỡng chế này được bảo đảm bởi:
+ Lực lượng vũ trang, nhà tù, toà án, thông qua đó để duy trì trật tự và ổn định xã hội
+ Hệ thống pháp luật do Nhà nước ban hành là phương tiện
để Nhà nước quản lý xã hội
“ Nhà nước có đủ phương tiện vật chất cần thiết để thực hiện có hiệu quả quyền lực
nhân dân Câu^: Khái niệm
bộ máy nhả nước và các đặc trưng của bộ mảy Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nêu các loại cơ quan trong bộ mảy nhà nước
ta theo Hiến pháp năm 2013.
Sự khác nhau và môỉ quan hệ giữa bộ mảy nhà nước vả cơ quan trong bộ máy nhà nước Lực lượng Công an nhân dân cần tốt những làm nào để tham gỉa bảo vệ Nhà nước ta
hiện nay Đáp án
1 Khái niệm bộ máy nhà nước CHXHCN Việt Nam: là
hệ thống cơ quan Nhà nước
từ trung ương đến địa phương được tổ chức và hoạt đông theo những nguyên tắc chung thống nhất tạo thành một cơ chế đồng bộ nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ
cơ bản của Nhà nước Việt Nam
2 Các đặc trưng của bộ
máy Nhà nưóc Cộng hòa xã hội chỗ nghĩa Việt Nam.
a/ Bộ máy Nhà nước Công hoả XHCN Việt Nam được tổ chức theo nguyên tắc tập quyền
“ Mọi quyền lực Nhà nước tập trung thống nhất với nhân dân, bắt nguồn từ nhân dân, không phân chia nhưng có sự phân công, phôi hợp và kiêm soát chặt chẽ giữa các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện ba quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
- Tính thống nhất xuất phát
từ bản chất của của Nhà nước, Nhà nước của dân, do dân, vì dân Tất cả quyền lực thuộc về nhân dân Nhân dân thực hiện quyền lực của mình thông qua các cơ quan đại diện, mà trước hết là thông qua cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất đó là Quốc hội Tất cả các cơ quan khác đều bắt nguồn từ Quốc hội
- Mỗỉ cơ quan nhà nước được trao thực hiện nhũng nhiệm vụ, quyền hạn, nhất định được pháp luật qui định b/ Bộ máy Nhà nước xã hội chủ nghĩa là bộ máy giữ cả 3 thứ quyền lực: vừa nắm giữ quyền lực chính trị, kỉnh tế
và tư tưởng
c/ Bộ máy Nhà nước XHCN
có đội ngũ cán bộ
là những công chức mới, có tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tận tuy phục vụ
Trang 9nhân dân, có ý thức tổ chức
kỷ luật cao Có trình độ lý
luận và thực tiễn, kỉên định
lập trường của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động có
năng lực và trình độ chuyên
môn để hoàn thành nhiệm vụ,
luôn luôn chịu sự giám sát
của nhân dân
3 Các loại cơ quan nhà nước
trong bộ mảy nhà nước ta
theo Hiến pháp năm 2013.
- Các cơ quan quyền lực nhà
nước (bao gồm Quốc hội và
Hội đồng nhân dân các cấp)
do nhân dân trực tiếp bầu ra,
nhân danh nhân dân để thực
hiện và thực thi một cách
thống nhất quyền lực, phải
chịu trách nhiệm và báo cáo
trước nhân dân về mọi hoạt
động của mình
- Chủ tịch nước (nguyên thủ
quốc gia) là người đứng đầu
nhà nước, thay mặt nước
cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt nam về đối nội và đối
ngoại, chủ tịch nước được
trao nhiều quyền hạn rộng
lớn trong cả ba lĩnh vực lập
pháp, hành pháp, tư pháp
- Các cơ quan quản lý hành
chính nhà nước: Cơ quan
chấp hành điều hành (cơ quan
hành chính nhà nước) gồm
Chỉnh phủ, các Bộ, các cơ
quan ngang Bộ, các cơ quan
thuộc Chính phù và UBND
các cấp
- Cơ quan xét xử gồm Toà
án nhân dân Tối cao và Tòa
án khác do luật định thực hiện chức năng xét xừ theo quy định của pháp luật
Theo Điều 3 Luật to chức Toà án nhân dân năm 2014 thì hệ thong to chức Toà án bao gồm: Toà án nhân dân tối
cao;Tòa án nhân dân cấp cao;Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương; Toà án quân sự
- Các cơ quan kiểm sát bao gồm: Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Viện kiểm sát khác
do luật định; thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động
tư pháp
Theo Đỉều 40 Luật tỗ chức Vỉện kiểm sát nhân dân năm
2014 thì: Hệ thong Viện kiểm sát nhân dân gồm cỏ: Viện
kiểm sát nhân dân tối cao;
Viện kiểm sát nhân dân cấp cao;Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương; Viện kiểm sát quân sự các cấp
* Liên hệ với hệ thống tổ
chức của c AND: Hệ thống
tổ chức của Công ỈO
an nhân dân (Điều 16 Luật
cAND 2014)
L Hệ thống tổ chức của Công
an nhân dân gồm có:
a) Bộ Công an;
b) Công an tỉnh, thảnh phố trực thuộc trung ương;
c) Công an huyện, quận, thị
xã, thành phố thuộc tỉnh; d) Công an xã, phường, thị trấn
2 Căn cứ yêu cầu công tác phòng cháy, chữa cháy và cún nạn, cứu hộ, Chính phủ quy định việc thành lập Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
3 Công an xã là lực lượng nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo đảm an ninh, trật
tự, an toàn xã hội ở cơ sở Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức, hoạt động và chế độ, chính sách đối với Công an xã do luật quy định
4 Căn cứ yêu cầu bảo đảm
an ninh, trật tự, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Bộ trường Bộ Công an quyết định thành lập các đồn, trạm Công an và các đơn vị độc lập bố trí tạỉ những địa bàn cần thiết; quy định việc điều động sĩ quan, hạ sĩ quan Công an nhân dân đảm nhiệm các chức danh Công an xã
* Nguyên tắc chỉ huy hoạt
động của Cơ quan Công an
là:
1 Bộ trưởng Bộ Công an ỉà
người chỉ huy cao nhất trong
Công an nhân dân
2 Chỉ huy công an cấp dưới
chịu trách nhiệm trước chỉ huy công an cấp trên về tổ chức và hoạt động của đơn vị công an được giao phụ trách
Chỉ huy công an địa phương
chịu trách nhiệm trước chỉ huy công an cấp trên và trước cấp ủy Đảng, chính quyền cùng cấp
3 Sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến
sĩ Công an nhân dân có chức
Trang 10vụ hoặc cấp bậc hàm cao hơn
là cấp trên của sĩ quan, hạ sĩ
quan, chiến sĩ có chức vụ
hoặc cấp bậc hàm thấp hơn
Sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ
có chức vụ cao hơn nhung
cấp bậc hàm ngang hoặc thấp
hơn là cấp trên của sĩ quan,
hạ sĩ quan, chiến sĩ có cấp
bậc hàm ngang hoặc cao hơn
nhưng chức vụ thấp hon
4 Mối quan hệ và sự khác
nhau giữa bộ máy nhà nước
và CO’ quan trong bộ máy
nhà nưó’c
* Mối quan hệ: Vói ý
nghĩa là bộ phận cấu thành
của bộ máy nhà nước giữa cơ
quan nhà nước và bộ máy
nhà nước có quan hệ chặt chẽ
với nhau thể hiện: Các cơ
quan nhà nước ỉà những thiết
chế chủ yếu hợp thành bộ
máy nhà nước nhưng bộ máy
nhà nước không phải là tập
hợp giản đơn các cơ quan
nhà nước mà là một hệ thống
thống nhất các cơ quan nhà
nước có quan hệ chặt chẽ với
nhau, hỗ trợ nhau cùng thực
hiện mục tỉêu chung Cơ
quan nhà nước có nhiệm vụ,
chức năng, mục tiêu riêng
nhằm tham gia thực hiện mục
tiêu, nhiệm vụ, chức năng chung của bộ máy nhà nước
* Sự khác nhau:
- Bộ máy nhà nước là hệ thống thống nhất các cơ quan nhà nước có quan hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ nhau cùng thực hiện mục tiêu chung
“ Cơ quan nhà nước ỉà một
bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước Các cơ quan nhà nước hợp thành bộ máy nhà nước
“ Cơ quan nhà nước có nhiệm vụ, chức năng, mục tiêu riêng nhằm tham gia thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, chức năng chung của bộ máy nhà nước
5 Lực lượng CANĐ cần tốt những làm sau để tham gia bảo vệ Nhà nước ta hiện nay:
- Làm tốt chức năng tham mưu cho Đảng, Nhà nước về ANTT qua đó bảo
vệ Nhà nước
- Thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nưó'c về an ninh trật tự đê bảo vệ Nhà nước
- Thực hỉện tốt chức năng phòng chống âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm xâm hại sự
tồn tại, vững mạng của Nhà nước
Câu/ỊỸ: Phân tích các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nưóc CHXHCN Việt Nam:
1 Khái niệm:
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của bộ máy nhà nước CHXHCN Việt Nam là những nguyên lý, nhũng tư tưởng chỉ đạo đúng đắn, khách quan và khoa học phù hợp với bản chất nhà nước
mà trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước phải triệt để tuân thủ
Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của bộ máy nhà nước ta được quy định trong Hiên pháp
2 Phân tích các nguyên
tắc:
" Nguyên tắc bảo đảm quyền lực nhân dân trong
tổ chức và hoạt động của Nhà nưó’c:
- Đây là nguyên tắc trực tiếp thể hiện bản chất nhà nước, qua các Hiến pháp Việt Nam đều khẳng định và ghi nhận tất cả
quyền lực nhà nước thuộc về
nhân dân (Điều 2, HP2013)
1 Nhà nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam là
nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của Nhân dân, do
Nhân dân, vì Nhân dân
2 Nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam do Nhân
dân làm chủ; tất cả quyền lực
nhà nước thuộc về Nhân dân
mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức
3 Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các
cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
" Nội dung nguyên tắc:
+ Tất cả các cơ quan trong bộ máy nhà nước đều do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp bầu ra,
+ Nhà nước phải tạo ra các điều kiện bảo đảm cho nhân dân tham gia đông đảo vào quản lý các công việc của nhà nước và quyết định các