Từ đó ông đã kiến tạo cho ngành tư pháp Mỹ trở thành một nhánh quyền lực thật sự có khả năng đương đầu với những nhánh quyền lực còn lại và trở thành hệ thống Tòa án mạnh nhất trên thế g
Trang 1Câu hỏi ôn tập luật học
1 Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức
SAI
-Thứ nhất, về quyền khởi kiện cơ bản là giống nhau Bởi lẽ:
+Đối với TAHP CH Liên bang Đức, Quyền khởi kiện rất rộng, gồm: các bên tranh chấp trong một vụ án, một nhóm nhất định như tổng thống, thủ tướng, ít nhất 60 thượng nghị sĩ, ít nhất 60 hạ nghị sĩ cũng ký đơn yêu cầu hoặc thậm chí từng cá nhân, công dân +CHLB Đức dù điều kiện vẫn có quyền yêu cầu Tòa án HP của Đức xem xét
Đối với HĐBH Cộng hòa Pháp, khi mới được thành lập thì quyền khởi kiện chi thuộc
về Tổng thống (toàn tỉnh của Đờ gồm) nhưng đến năm 1974 thì quyền khởi kiện được
mở rộng cho một nhóm ít nhất 60 thượng nghị sĩ, hoặc 1 nhóm ít nhất 60 hạ nghị sĩ Đến tháng 3 năm 2000 thì quyền khởi kiện được mở rộng cho toàn thể công dân cộng hòa Pháp
+Hội đồng bảo hiến CH Pháp đã dần dần được tư pháp hóa, tích hợp, du nhập cho mình những yếu tố của TAHP Đức nên quyền khởi kiện của HĐBH Pháp và Tòa án
HP Đức không khác nhau nhiều
Thứ hai, Về thủ tục giám sát hiến pháp
+Đối với HĐBH Cộng hòa Pháp, vì gọi nó là Hội đồng nên giải quyết theo thủ tục hành chính — mệnh lệnh: khi có một vụ việc liên quan đến HP thì HĐ sẽ họp kín và cuộc họp chỉ có giá trị khi có ít nhất 7/9 thành viên tham dự Các thành viên sau khi phát biểu ý kiến thì sẽ bỏ phiếu kín, các quyết định của Hội đồng bảo hiến phải được quá nửa tổng số thành viên tham dự biểu quyết tán thành Trong trường hợp biểu quyết ngang nhau thì Chủ tịch HĐBH sẽ quyết định cuối cùng
+Đối với TAHP CH Liên bang Đức, thủ tục giải quyết vụ việc có tố tụng hiến pháp riêng được quy định tại Luật Tổ chức TAHP Thủ tục giám sát phải tuân theo những nguyên tắc chung của tố tụng có bên nguyên, bên bị, bên buộc, bên gỡ, phải có chứng
cứ chứng minh, có lập luận, tranh luận, tranh tụng công khai ở Tòa, có phán quyết, có tuyển ẩn
Như vậy, về quyền khởi kiện thì Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp và Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức là giống nhau, tuy nhiên về mặt thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp và Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức thì khác nhau
Trang 22 Hiến pháp Hợp chủng quốc Hoa Kỳ 1787 đã chính thức trao cho hệ thống Toà
án thẩm quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến
Đây là nhận định SAI
Bởi Hiến pháp Hoa Kỳ 1787 không trao cho hệ thống TA thẩm quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến
Hiến pháp 1787 không có một điều khoản nào để cho Tối cao Pháp viện Mỹ được quyền tuyên bố đạo luật Nghị viện ban hành là vi hiển và từ chối áp dụng
Tối cao pháp viện chỉ có quyền này từ năm 1803 trong vụ án lệ nổi tiếng Mabury
kiện Madison Phán quyết của Chánh án tối cao pháp viện đầu tiên của Mỹ John Macshall đã đặt nền móng kiến tạo cho Tòa án Mỹ quyển tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến khi từ chối một thẩm quyền mà Luật 1789 trao cho tòa
án, nhưng đổi lại ông tạo ra cho Tòa án Mỹ một thẩm quyền quan trọng hơn rất nhiều
là tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiển Từ đó ông đã kiến tạo cho ngành tư pháp Mỹ trở thành một nhánh quyền lực thật sự có khả năng đương đầu với những nhánh quyền lực còn lại và trở thành hệ thống Tòa án mạnh nhất trên thế giới
Vì vậy Tòa án có thẩm quyền tuyên bố 1 đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến xuất phát từ Ân là Maburry kiện Madison năm 1803 chứ không phải Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ 1787 trao cho hệ thống Toà án thẩm quyền này
3 Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp
chúng quốc Hoa Kỳ giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức
Nhận định Sai
-Thứ nhất, về quyền khởi kiện:
+Đối với TAHP CH Liên bang Đức, Quyền khởi kiện rất rộng, bao gồm: các bên tranh chấp trong một vụ án, một nhóm nhất định như tổng thống, thủ tướng, ít nhất 60 thượng nghị sĩ, ít nhất 60 hạ nghị sĩ cùng ký đơn yêu cầu hoặc thậm chí từng cá nhân, công dân CHLB Đức đủ điều kiện vẫn có quyền yêu cầu Tòa án HP của Đức xem xét +Đối với Tòa án HCQ Hoa Kỳ, quyền khởi kiện chi thuộc về các bên tranh chấp trong một vụ án cụ thể thông thường Đương sự phải chứng minh được rằng việc tuyên bố luật đó vi hiến ảnh hưởng đến quyền lợi gì của mình -> Quyền khởi kiện rất hẹp
-Thứ hai, Về thủ tục giám sát hiến pháp
+Đối với Tòa án HCQ Hoa Kỳ, không có tố tụng hiến pháp riêng, chỉ có tổ tụng dân sự,hình sự, kinh tế, hành chính… Trong quá trình giải quyết một vụ án thông thường
và có yêu cầu của đương sự là xem xét tính hợp hiến của đạo luật chuẩn bị đem ra áp dụng thì Tòa án sẽ tạm ngưng vụ án thông thường lại rồi mở một phiên tòa riêng để xem xét tính hợp hiến của đạo luật đó
+Đối với TAHP CH Liên bang Đức, thủ tục giải quyết vụ việc có tố tụng hiến pháp riêng được quy định tại Luật Tổ chức TAHP Thủ tục giám sát phải tuân theo những nguyên tắc chung của tố tụng; có bên nguyên, bên bị, bên buộc, bên gỡ, phải có chứng
Trang 3cứ chứng minh, có lập luận, tranh luận, tranh tụng công khai ở Tòa, có phán quyết, có tuyên án
Như vậy, quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức là không giống nhau
4 Phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ giống với Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp
Sai
-Phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ: bao gồm 2
phương pháp là: Giám sát sau và Giám sát cụ thể
+Giám sát sau: Tòa án chỉ được tiến hành xem xét một đạo luật do Nghị viện Mỹ ban hành là vi hiến khi đạo luật đó đã được Nghị viện thông qua và đã phát huy hiệu lực trong thực tế cuộc sống Phương pháp này không có chức năng phòng ngừa vi hiến +Giám sát cụ thể: Vụ án về hiến pháp ở Mỹ không độc lập mà luôn gắn liền với một
vụ án cụ thể thông thường và gắn liền với lợi ích trực tiếp của các bên trong một vụ án
cụ thể Trong quá trình giải quyết vụ án thường đó, Tòa án mới đem một đạo luật do Nghị viện ban hành ra áp dụng và nếu các bên tranh chấp có làm đơn yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp hiến của đạo luật đó và các đương sự phải chứng minh rằng: việc tuyên bố đạo luật đó là vi hiến hoặc không vi hiến sẽ ảnh hưởng gì đến quyền lợi của mình trong vụ án đô thị Tòa án mới thụ lý và giải quyết
-Phương pháp bảo hiến của Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp: bao gồm 2
phương pháp
+Giám sát trước: HĐBH chỉ xem xét tính hợp hiến của 1 đạo luật khi đạo luật đang còn là dự thảo và đang nằm trong vòng xem xét của hai viện cộng hòa Pháp → xem xét theo yêu cầu của Tổng thống, là cơ sở để TT xem có phủ quyết hay không Khi đạo luật có hiệu lực và đi vào thực tế cuộc sống thì không là đối tượng xem xét của HĐBH nữa
->có chức năng phòng ngừa vi phạm hiến pháp
+Giám sát trừu tượng: vì luật chưa có hiệu lực, chưa đi vào thực tế cuộc sống, chưa ảnh hưởng đến ai cho nên mọi sự giám sát trước đều là giám sát trừu tượng
5 Các phán quyết về Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức đều có giá trị chung thẩm và có cơ quan cưỡng chế thi hành
Nhận định sai
Các phán quyết về HP của Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ không phải tất đều mang giá trị chung thẩm vì tại Hoa Kỳ cả Tòa án Tối cao Liên bang và Tòa án các
bang đều có quyền thực hiện cơ chế bảo hiến tức các cơ quan này có sự độc lập tương đối với nhau, việc giải thích cho rằng một đạo luật là vi hiến phụ thuộc về năng lực,
Trang 4trình độ và cách giải thích của mỗi thẩm phản, do đó phán quyết hoàn toàn có thể bị
kháng cáo, kháng nghị lên Tòa án cấp cao hơn như một vụ án thông thường, có cơ
quan cưỡng chế thi hành như một vụ án thông thưởng (vì vụ ăn HP luôn luôn đi kèm
vụ án thông thường),
Còn các phán quyết về HP của TAHP Đức có giá trị chung thẩm tuy nhiên không
có cơ quan cưỡng chế thi hành Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức việc
theo mô hình báo hiến tập trung Chỉ có Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức mới có quyền xem xét và tuyển một đạo luật là vi hiến do đó phán quyết này mang tính chung thẩm và bắt buộc đối với các Cơ quan Hiến pháp còn lại của liên bang và các bang cũng như tất cả các Tòa án và các cơ quan công quyền
Các phán quyết của Tòa án HP Đức sẽ được đảm bảo thi hành bằng 2 yếu tố: chuyện môn, danh dự, uy tin, sự danh tiếng của những người ra phán quyết, bằng văn minh chính trị (dân trí, báo chí, ngôn luận, mạng xã hội, đạo lý, tình người, lẽ phải) của các chủ thể trong đời sống chính trị của CHLB Đức
6 Phương pháp bảo hiến của Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức giống với Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp
Sai
- Phương pháp bảo hiến của Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức:
+Phương pháp giám sát sau: TAHP Đức chỉ được xem xét tính hợp hiến của một đạo luật do Nghị viện ban hành sau khi đạo luật đó đã được Nghị viện thông qua và phát huy hiệu lực trong đời sống xã hội => Nếu đạo luật đó đang là dự thảo và đang nằm trong vòng thảo luận của Nghị viện thì không là đối tượng xem xét của TAHP Đức =>
Mô hình hiến pháp của TAHP Đức không có chức năng phòng hiến
+Phương pháp giảm sát cụ thể lẫn trừu tượng: Vụ án về Hiến pháp của Đức gắn với một lợi ích cụ thể của các bên đương sự trong một vụ tranh chấp cụ thể, vụ án thông thường Bên cạnh đó, ở Đức cho phép một nhóm chủ thể nhất định như Tổng thống, thủ tướng, một nhóm Thượng nghị sĩ, một nhóm Hạ nghị sĩ và thậm chí từng cá nhân công dân cộng hòa LB Đức đủ điều kiện có quyền nộp đơn khởi kiện ra Tòa án HP Đức, yêu cầu Tòa án HP CHLB Đức xem xét nếu như nhận thấy rằng có một văn bản hoặc hành vi vi hiến
-Phương pháp bảo hiến của Hội đồng Bảo hiển Cộng hòa Pháp:
+Phương pháp giảm sát trước: HĐBH chỉ xem xét tính hợp hiến của 1 đạo luật khi đạo luật đang còn là dự thảo và đang nằm trong vòng xem xét của hai viện cộng hòa Pháp -> xem xét theo yêu cầu của Tổng thống, là cơ sở để TT xem có phủ quyết hay không Khi đạo luật có hiệu lực và đi vào thực tế cuộc sống thì không là đối tượng xem xét của HĐBH nữa => có chức năng phòng ngừa vi phạm hiến pháp
+Chỉ giảm sát trừu tượng vì luật chưa có hiệu lực, chưa đi vào thực tế cuộc sống, chưa
có ảnh hưởng đến ai cho nên mọi sự giám sát trước đều là giám sát trừu tượng
Trang 57 Trong các cuộc bầu bử Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, người trúng cử Tổng thống luôn nhận được sự ủng hộ của số đông cử tri
Nhận định sai
Trong các cuộc bầu cử Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, ứng cử viên tổng thống nào thu được 270 phiếu Đại cử tri trở lên sẽ chính thức trở thành Tổng thống Mỹ Theo quy định hiện nay, số lượng Đại cử tri = 538 người
Bầu cử ở Mỹ tồn tại luật chơi “được ăn cả, ngã về không" Có nghĩa là, ucv TT Mỹ nào được nhiều phiếu hơn và thắng suýt sao thì toàn bộ số lượng đại cứ tri của bang
đó sẽ thuộc về ucv đó Với luật chơi này làm cho cuộc bầu cử TT Mỹ trở nên cực kỳ kịch tính và rất khó đoán, người trúng cử TT của Mỹ chắc chắn nhận được sự ủng hộ của đa số đại cử tri, nhưng chưa chắc nhận được sự ủng hộ của đa số cử tri
8 Theo quy định của Hiến pháp Hợp chủng quốc Hoa Kỳ 1787, Tổng thống là do
cử tri trực tiếp bầu ra
sai
Theo quy định của HP Hợp chủng quốc HK 1787, tổng thống là không do cử tri trực tiếp bầu ra, mà là cuộc bầu cử gián tiếp
Theo đúng nguyên bản, quy định, tinh thần của HP 1787 của Mỹ thì cuộc bầu cử của
Mỹ là cuộc bầu cử gían tiếp, cử tri Mỹ không trực tiếp bầu ra tổng thống Mỹ mà bầu
ra đại cử tri và tổng thống Mỹ được bầu gián tiếp qua đại cử tri
Sở dĩ không bầu trực tiếp bởi các nhà lập hiến Mỹ lo ngại rằng nếu để toàn dân Mỹ bầu trực tiếp Tổng thống Mỹ thì Tổng thống Mỹ khi được bầu ra sẽ được mang một niềm tự tin, tự hào quá lớn (cho rằng được toàn dân Mỹ tấn phong, mang quyền lực của toàn dân Mỹ -> có nguy cơ coi thường và lấn áp 2 nhánh quyền lực còn lại -> bất lợi cho sự cân bằng và kiểm soát chéo quyền lực Bầu gián tiếp là kênh để kiềm hãm sự sung hãn của Tổng thống lại
9 Thụy Sĩ là quốc gia điển hình cho chính thể đại nghị ở Châu âu lục địa
SAI
Thụy sĩ là quốc gia theo hình thức chính thể là cộng hòa đại nghị Tuy nhiên, điển hình cho hình thức chính thể cộng hòa đại nghị này ở Châu Âu không phải Thụy Sĩ
mà là Đức Bởi Vì Đức có bản HP thành văn, là bản HP tiêu biểu cho chính thể cộng hòa đại nghị Bản HP này đã mô tả lại những đặc điểm căn bản của chính thể đại nghị tại Anh quốc (quốc gia sáng tạo ra hình thức chính thể quân chủ đại nghị)
Thụy Sỹ không phải là quốc gia điển hình cho chính thể đại nghị ở CALĐ Chính thể đại nghị nổi bật với 3 đặc trưng sau:
+ Nguyên thủ quốc gia nhạt nhòa, có cũng như không, không nắm hành pháp
+ Toàn bộ hành pháp Thủ tướng nắm, Thủ tướng là trung tâm bộ máy nhà nước +Nghị viện (hạ viện) có quyền bắt tín nhiệm CP, còn CP được đề nghị Nguyên thủ quốc gia ký sắc lệnh giải tán nghị viện trước hạn
Trang 6-> Còn ở Thụy Sỹ, Hội đồng liên bang là Chính phủ của Thụy Sĩ -> Chủ tịch hội
đồng
liên bang là nguyên thủ quốc gia, nắm quyền hành pháp
Nghị viện bầu ra hội đồng liên bang nên có quyền xét báo cáo, chất vấn hội đồng liên bang, phê bình, bỏ phiếu bất tín nhiệm hội đồng liên bang Tuy nhiên việc bỏ phiếu bất tín nhiệm không phải để lật đổ hội đồng liên bang mà chỉ có ý nghĩa cảnh tỉnh, cảnh báo, góp ý để hội đồng liên bang sửa sai, rút kinh nghiệm Ngược lại, Hội đồng liên bang không có quyền giải tán nghị viện trước hạn
Do đó, Thụy Sỹ không là quốc gia điển hình cho chính thể đại nghị ở CALD bởi những khác biệt trên so với các đặc trưng của chính thể đại nghị
10 Theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993, Tổng thống Liên bang có thể sử dụng quyền giải tán Duma quốc gia trong mọi trường hợp
SAI
Vì Theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993, Tổng thống Liên bang chỉ có thể sử dụng quyền giải tán Duma quốc gia trong 3 trường hợp
Một là, sau 3 lần nếu Duma QG Nga không chịu phê chuẩn ƯCV TTg do TT đề cử thì
TT được quyền ký sắc lệnh giải tán Duma và ra tuyên bố về một cuộc bầu cử mới Lý
do là việc lựa chọn TTg là chức danh quan trọng của Duma, chọn 3 lần không xong chứng tỏ Duma kém năng lực
Hai là, Nếu Duma QG Nga ra tuyên bố bất tín nhiệm CP thì trong TH này TT hoặc là chấp nhận sự từ chức của CP hoặc là TT yêu cầu Duma thảo luận lại trong thời hạn 3 tháng
Ba là, Nếu CP chủ động đặt vấn đề ra trước Duma và nhận được câu trả lời là không tin nhiệm thì TT Nga hoặc chấp nhận sự từ chức của CP hoặc là đề nghị yêu cầu Duma thảo luận lại trong thời hạn 7 ngày Nếu hết thời hạn này, Duma không tin thì hoặc chấp nhận sự từ chức của CP hoặc TT giải tán Duma
11 Theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993, Toà án Hiến pháp là cơ quan có thẩm quyền kết tội và phế truất Tổng thống Liên Bang
SAI
HP năm 1993 của Nga quy định Duma mới thành lập chưa được 1 năm thì TT không
có quyền giải tán Nếu TV vẫn thực hiện thì hạ viện Duma có quyền ra nghị quyết để luận tội phê truất tổng thống vì tội lạm quyền, vì hiểu Trong trường hợp này, thẩm quyền kết tội và phế truất Tổng thống Liên Bang thuộc về Hạ Viện
Hiện nay đa số các nước Trên TG đều quan niệm rằng đã là NTQG dù thực quyền hay hình thức đều được hưởng quyền miễn trừ và bất khả xâm phạm Và NTQG k báo cáo công tác và k chịu TN trước ai cả Thậm chí các cơ quan NN khác mới báo cáo
Trang 7công tác trước NTQG Bởi NTQG là hình ảnh của dân tộc Tuy nhiên, các QG trên TG tối kỵ việc NTQG phân quốc và vi hiến NTQG phản quốc hoặc vi hiển thi tiến hành phế truất NTQG
HP 1993 của Nga quy định để phế truất tổng thống thì có sự hợp sức 4 cơ quan,
khi phạm tội Phản quốc, vi hiển, lạm quyền hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng khác
+ Hạ viện của Nga (du ma) ra nghị quyết để buộc tội tổng thống = >phải đc ít nhất 2/3 thành viên của Duma QG Nga đồng ý
+ TA Tối cao LB Nga sẽ đưa ra kết luận cuối cùng là có tội hay k
+ TA HP Nga theo dõi trình tự thủ tục xét xử tổng thống có đúng thủ tục k (TA HP Ngu phụ trách luật tố tụng)
+ HĐ LB Nga (NV Nga) bỏ phiếu phế truất tổng thống ít nhất ¾ phiếu thuận
Mỗi cơ quan có nhiệm vụ riêng nên Tòa án Hiến pháp không phải là cơ quan cô thẩm quyền kết tội và phế truất tổng thống Liên bang theo HP 1993,
12 Chủ tịch Thượng viện Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là Chủ tọa phiên đàn hạch Tổng thống tại Thượng viện
SAI
Thượng viện Mỹ là cơ quan xét xử Tổng thống, kết luận hành vi của Tổng thống có phạm tội k−> TV bỏ phiếu ít nhất 2/3 thượng nghị sĩ có mặt đồng ý Tuy nhiên, người ngồi chủ tọa phiên đàn hạch tổng thống tại thượng viện Mỹ không phải là chủ tịch
thượng viện Mỹ mà là chính án tối cao pháp viện Mỹ Vì có 3 lý do:
Một là đảm bảo sự khách quan, công bằng trong quá trình luận tội tổng thống Phó tổng
thống‹ Mỹ là CT TV của Mỹ mà nếu để PTT đàn hạch tổng thống dẫn đến tình trạng k khách quan đứng từ hai góc độ sau đây:
+ PTT' sẽ bao che cho tổng thống
+ PTT Mỹ có khả năng tranh giành quyền lực bằng cách xử nặng tổng thống
Hai là, người Mỹ có tư tưởng phân quyền tất rạch ròi Vì vậy, để có thể phế truất được tổng thống đòi hỏi phải có sự hợp sức của hai nhánh quyền lực còn lại
Ba là, đàn hạch tổng thống là một loại trách nhiệm pháp lý, muốn đàn hạch tổng thống
Mỹ thành công thể tổng thống phải có hành vi sai trái, phải có chứng cứ chứng minh,
và hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, phải được tiến hành theo một quy trình tụng
và phải có tranh luận, tranh tụng công khai và phải có ra phán quyết → vì thế đây chính là sở trường, chức năng của thẩm phán, quan tòa, cơ quan tư pháp Đây không phải chức năng, sở trường của nghị viện (chức năng nghị viện là làm luật, sở trường của nghị viện là bỏ phiếu đo lường niềm tin)
Để kết tội được tổng thống là chức năng của Tòa => chỉ có chính ăn tối cao pháp viện
Mỹ mới có quyền xử
Trang 813 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Cộng hòa Pháp thi Hạ viện yếu thế hơn so với Thượng viện
Sai
Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức Nghị viện của CH
Pháp thì Hạ viện Pháp chiếm ưu thế hơn so với Thượng viện Bởi lẽ, NV Pháp gồm
TV và HV:
Thượng viện gồm 348 thành viên dân gián tiếp bầu (dân bầu đại cử tri, đại cử tri bầu thượng nghị sĩ) Công dân Pháp 30t trở lên mới để ứng cử vào chức Thượng nghị sĩ, nhiệm kỳ 6 năm, 3 năm bầu lại ½ tạo ra 2 lớp thượng nghị sĩ
Còn Hạ viện có 577 thành viên, công dân Pháp 25t trở lên và phải đặt cọc mới cho ra ứng cử, Hạ viện do dân trực tiếp bầu, nhiệm kỳ 5 năm, bầu 2 vòng:
+Vòng 1: Ucv thu được 12,5% phiếu trở lên
+Vòng 2: Bầu 8 ứng cử viên
Đối với dự luật: phải được cả thương viện và hạ viện thông qua Nhưng nếu có sự bất đồng giữa thượng viện và hạ viện thì 1 Ủy ban hỗn hợp được thành lập để hòa giải (gồm nữa thượng nghị sĩ và 1 nửa hạ nghị sĩ) Trong trường hợp hòa giải không thành thì nếu Thủ tướng Cộng Hòa Pháp mong muốn Luật sớm có hiệu lực thì Tổng Thống đưa Luật ra Hạ viện đề nghị chung quyết và nếu 2/3 có mặt đồng ý thì Luật được thông qua, không cầu Thượng viện Và tất cả vấn đề liên quan những vấn đề liên quan đến thành lập chính phủ, dung túng chính phủ hoạt động, giám sát, chất vấn, phê bình, bất tín nhiệm lật đổ chính phủ đều do hạ viện quyết, thượng viện không can thiệp
14 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Vương quốc Anh thì Hạ viện yếu thế hơn so với Thượng viện
SAI
- Tương quan lực lượng giữa quý tộc viện (Thượng viện) và thứ dân viện (Hạ viện), Cho đến ngay nay có thể khẳng định thứ dân viện, bình dân viện hoàn toàn áp đảo trước quý tộc viện Vì
+ Đối với một đạo luật liên quan đến tiền bạc, tài chính ngân sách một khi đã được thử dân viện bỏ phiếu thông qua thì được chuyển lên cho quý tộc viện và quý tộc viện sẽ cho ý kiến trong thời hạn 30 ngày Hết thời hạn 30 ngày thì luật đó sẽ trở thành luật bất chấp quý tộc viện có đồng ý hay không
+Đối với dự án luật khác: một khi thứ dân viện thông qua chuyển lên quý tộc viện (thượng viện) xem xét trong thời gian 12 tháng Hết thời hạn 1 năm luật đó trở thành luật bắt chấp quý tộc viên có đồng ý hay không
+ Tất cả các vấn đề có liên quan đến thành lập chính phủ, dùng tùng CP hoạt động, phê
bình CP, bất tín nhiệm và lật đổ CP đều do Hạ viện quyết Thượng viện k có vai trò gì Tuy nhiên, nói như thế không có nghĩa Thượng viện Anh hoàn toàn vô nghĩa mà có những vai trò nhất định như: Nếu hạ viện Anh có thể bị TTg giải tán trước hạn thì
Trang 9Thượng viện kbh giải tán Trước năm 2009 thì thượng viện Anh còn đóng vai trò như tòa án tối cao, quản lý địa phương về mặt tổ chức
15 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Hợp chúng quốc Hoa Kỳ thì Thượng viện yếu thế hơn so với Hạ viện
SAI
Thượng viện Mỹ: 100 tv, dân trực tiếp bầu, nhiệm kỳ 6 năm, 2 năm bầu 1/3 Điều kiện công dân Mỹ 30t trở lên, có quốc tịch Mỹ ít nhất 9 năm
Hạ viện Mỹ là dân bầu, nhiệm kỳ 2 năm, số lượng 435 hạ nghị sĩ, công dân Mỹ 25 tuổi trở lên, có quốc tịch ít nhất 7 năm, đặt một khoảng tiền cọc
Tương quan lực lượng:
+ Mỗi dự luật ở Mỹ phải được cả TV và HV thông qua (có thể ở viện kia trước rồi đến viện kia sau)
+ Hạ viện Mỹ được HP trao cho độc quyền về tài chính, ngân sách, thuế khóa, tiền bạc
+ Thượng viện mạnh và độc quyền về nhân sự, độc quyền về đối ngoại Tuy nhiên nếu nghiên cứu thật kỹ, trên thực tế khó có sự cân bằng 50/ 50 mà cán cân quyền lực có vẻ nghiêng về thượng viện hơn hạ viện
Nhìn kỹ lại Thượng viện ưu thế hơn vì:
• Phó TTg mỹ là Chủ tịch TV và là ng thay thế TT trong trường hợp khuyết TT
• Thượng viện Mỹ nhìn chung có ít thành viên => Quy chế làm việc thoải mái
=>Thượng viện Mỹ lợi dụng điểm này để ngâm dự luật đã được hạ viện thông qua theo ý của thượng viện Trong khi đó hạ viện 435 ng quy chế làm việc rất khắt khe cho nên mỗi hạ nghị sĩ chỉ được phát biểu tối đa 5ph
16 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Nhật bản trên thực tế hiện nay thi Hạ viện hoàn toàn thắng thế so với Thượng viện
SAI
Theo đúng tinh thần của Hiến pháp Nhật Bản 1946, bản HP này đã chính thức trao cho hạ viện quyền ưu thế hơn thượng viện Nhật Bản Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình hình chính trị NB đã có nhiều thay đổi, nhiều Đảng chính trị được thành lập nên hạ viện của NB ngày cũng trở nên đa đảng, phức tạp và rối ren, Đảng Dân chủ
tự do (LDP) ngày càng mất dần vị thế của mình Vì vậy để tìm kiếm được sự quá bán đồng ý tại hạ viện đã là một điều rất khó Nếu đòi 2/3 là một điều không tưởng Vì vậy nếu 1 dự luật được hạ viện thông qua mà thượng viện bác thì luật đó không trở thành luật bởi vì nếu đề nghị chung quyết 2/3 là một điều không tưởng đối với NB ngày nay
- Chính trưởng NB trong những năm gần đây cho thấy Thượng viện khó tính, khó thuyết phục, khó xin phiếu Còn hạ viện dễ thuyết phục, dễ tìm kiếm liên minh hơn
Trang 10Điều này dẫn đến trên thực tế hiện nay, thượng viện Nhật Bản ngày càng mạnh lên, lấy lại vị thế cân bằng với hạ viện Chính yếu tố đang chính trị đã làm sai lệch mục đích của nhà lập hiến NB làm Thượng viện ngày càng mạnh lên lấy lại vị thế cân
bằng với hạ viện và ở chừng mực nào đó Thượng viện còn lấn áp hạ viện
17 Các quốc gia tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện thì cả Thượng Nghị viện và Hạ Nghị viện đều do cử tri trực tiếp bầu ra
SAI
Không phải tất cả các quốc gia tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện thì cả Thượng Nghị sĩ và Hạ Nghị viện đều do cử tri trực tiếp bầu ra Trong đó có thể kể đến
Quý tộc viện của Anh có thành viên gồm 4 tầng lớp quý tộc: quý tộc truyền kế,
quý tộc suốt đời, quý tộc tinh thần, quý tộc pháp quan đều không do dân cử
Ngoài ra tại mô hình Thượng viện của Pháp, dân bầu ra đại cử tri, đại cử tri bầu ra thượng nghị sĩ tức thành viên Thượng viện do cử tri gián tiếp bầu ra chứ không phải dân cử trực tiếp Thương viện ở Anh không do cử tri bầu là vì xuất thân của những thành viên của Thượng nghị viện là hoàng thân quốc thích, máu mủ họ hàng của nhà vua, kế thừa vị trí theo cách cha truyền con nối
Vì vậy, đối với nước Anh tổ chức nghị viện theo mô hình lưỡng viện nhưng Thượng
nghị viện không do cử tri bầu ra mà do cha truyền con nối, thân thế là máu mà
họ hàng với nhà vua
18 Hiến pháp 1946 của Nhật Bản đã chính thức xác lập ưu thế của Thượng Nghị viện so với Hạ Nghị Viện
SAI
Theo đúng HP 1946 của NB thì Bản HP này chính thức trao cho hạ viện được ưu thế
hơn thương viện, cụ thể:
• Đối với dự luật liên quan đến tài chính, ngân sách thì phải được sự nhất trí của TV
và HV Nếu có sự bất đồng giữa hai viện thì một ủy ban hỗn hợp được thành lập để hòa giải mà ủy ban bao gồm 1 nửa là thượng nghị sĩ và 1 nửa là hạ nghị sĩ => Nếu hòa giải k thành thì quyết định của Hạ viện là quyết định cuối cùng
• Đối với những dự án luật khác do cả hai viện thông qua nếu có sự bất đồng thì 1 ủy ban hỗn hợp được thành lập để hòa giải mà ủy ban gồm 1 nửa TNS và 1 nữa là HNS
=> Nếu hòa giải k thành thì TTg đề nghị HV NB chung quyết với quyết định với tỷ lệ
ít nhất 2/3 có mặt đồng ý
• Đv việc thành lập CP NB: TTg NB là TTg hiếm hoi phải đc cả NV và HV bầu ra Tỷ
lệ
quá bán mỗi viện đồng ý Nếu k có ứng cử viên nào đạt được số phiếu như trên thì thượng viện và hạ viện của NB sẽ bầu một cách độc lập (lấy 2 ng có số phiếu cao nhất
để bầu) -> Trong TH thượng viện NB bầu 1ng, hạ viện bầu 1 người thì ủy ban hỗn hợp đc thành lập để hòa giải (1 nửa là TNS, 1 nửa là HNS) => Nếu hòa giải trả vẫn k thành thi ứng cử viên nào do hạ viện bầu làm TTg thì ng đó trở thành TTg NB