Xây dựng Ðảng về chính trị được đặt lên hàng đầu bởi những nội dung thuộc chủ trương, đường lối, cương lĩnh của Ðảng nhằm lãnh đạo Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, thực hiện m
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Xây dựng Ðảng về chính trị thường được đặt lên hàng đầu khi bàn về bốn mục tiêu xây dựng Ðảng: Chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức Bốn mục tiêu có mối quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau, thậm chí ở những mức độ và cách thể hiện khác nhau, các mục tiêu thâm nhập vào nhau, tác động qua lại lẫn nhau Tuy nhiên, mỗi mục tiêu có nội hàm và những khía cạnh đặc trưng cần được làm
rõ và nhấn mạnh
Chính trị hiểu ngắn gọn là toàn bộ tư tưởng, lý luận, tổ chức liên quan đến nhiệm vụ, nội dung, hình thức hoạt động của Ðảng; liên quan đến cuộc đấu tranh giai cấp và sự nghiệp cách mạng nhằm khẳng định vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, giải quyết mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam và quan hệ quốc tế
Xây dựng Ðảng về chính trị được đặt lên hàng đầu bởi những nội dung thuộc chủ trương, đường lối, cương lĩnh của Ðảng nhằm lãnh đạo Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, thực hiện mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội, bước tới đài vinh quang, sánh vai với các cường quốc năm châu Chính vì vậy em đã chọn đề tài này nhằm củng cố những kiến thức cơ bản và hệ thống những nguyên lý về Đảng Cộng sản Việt Nam trên lĩnh vực chính trị Đồng thời cũng mong rằng tiểu luận có thể đưa ra những cái nhìn khách quan nhất về vận dụng nội dung xây dựng Đảng về chính trị ở Đảng bộ Thành phố Hà Nội hiện nay, qua đó là những giải pháp để nâng, phát huy hơn nữa sự vận dụng này
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Cung cấp thông tin dưới nhiều hình thức phong, chuyển tải thông tin
về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam về chính trị nói chung và sự vận dụng của Đảng bộ thành phố Hà Nội nói riêng
Trang 2- Góp phần xây dựng nội dung về xây dựng Đảng về chính trị.
- Góp phần cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng Đảng cộng sản Việt Nam về chính trị
- Đề xuất những giải pháp, phương hướng để có thể vận dụng xây dựng Đảng cộng sản Việt Nam về chính trị nói chung và sự vận dụng hiệu quả của Đảng bộ thành phố Hà Nội nói riêng
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Hệ tư tưởng chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam
- Các chính sách, chủ trương để xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam về chính trị
- Các hoạt động của Đảng bộ thành phố Hà Nội trong việc xây dựng Đảng về chính trị hiện nay
- Phạm vi nghiên cứu là sự vận dụng của Đảng bộ thành phố Hà Nội về xay dựng Đảng về chính trị hiện nay
4 Phương pháp nghiên cứu
- Tổng hợp thông tin, các chính sách của Đảng cộng sản Việt Nam về chính trị
- Tìm kiếm tài liệu về những chính sách của Đảng về chính trị hiện nay
- Tập hợp những báo cáo về chính trị của Đảng bộ thành phố Hà Nội trong những năm gần đây từ đó để thấy các hệ tư tưởng của Đảng đã được vận dụng thực tế như thế nào, nhất là sự vận dụng của Đảng bộ thành phố Hà Nội Kết quả của sự vận dụng đó
Trang 3PHẦN NỘI DUNG Chương I: Cơ sở lý luận xây dựng Đảng về chính trị
1 Một số khái niệm cơ bản
1.1 Khái niệm chính trị
Theo Từ điển Tiếng Việt, chính trị được hiểu là “làm cho hình thành một
chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng nhất định, ví dụ: xây dựng cơ đồ, xây dựng đất nước”.(1)
Chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc, các quốc gia trong
vấn đề giành, giữ, sử dụng quyền lực nhà nước; là những phương hướng, những
mục tiêu được quy định bởi lợi ích cơ bản của giai cấp, của đảng phái; là hoạt
động thực tiễn chính trị của các giai cấp, các đảng phái, các nhà nước để thực
hiện đường lối đã lựa chọn nhằm đi tới mục tiêu đã đặt ra (2)
Xét về cấu trúc của nó, khi đề cập tới chính trị từ phương diện quan hệ xã
hội đặc thù có liên quan tới vấn đề nhà nước, nhân tố quan trọng nhất trong
chính trị là quan hệ giai cấp Điều đó giải thích vì sao V.I.Lênin xem “chính trị
là mối quan hệ giữa các giai cấp”(3).Ngoài ra, chính trị còn là mối quan hệ giữa
các dân tộc trong quốc gia, mối quan hệ giữa các quốc gia khác nhau…
Khi đề cập chính trị như là một loại hoạt động xã hội có liên quan tới vấn
đề nhà nước, chính trị bao hàm các nhân tố cơ bản sau đây: Mục tiêu hoạt động
chính trị (cương lĩnh, đường lối chính trị); phương pháp, phương tiện hoạt động chính trị; những hình thức tổ chức hoạt động chính trị; xây dựng và vận dụng các thiết chế chính trị; tổ chức những lực lượng xã hội và vận dụng các hình thức tổ chức đó nhằm đạt mục tiêu; phát hiện, đào tạo, sử dụng những nhà chính trị, những chính khách; tổ chức hoạt động chính trị thực tiễn
1.2 Khái niệm xây dựng Đảng về chính trị
Xây dựng Đảng về chính trị là quá trình tập xác lập, củng cố hệ tư tưởng chính trị trong Đảng và xuất phát từ thực tiễn để xây dựng đường lối chính trị
Trang 4đúng đắn, lãnh đạo thực hiện thắng lợi đường lối đó nhằm đảm bảo, nâng cao vai trò lãnh đạo, uy tín chính trị của Đảng đối với toàn xã hội.(4)
Chủ thể xây dựng Đảng về chính trị là toàn Đảng, tất cả các tổ chức đảng
và đảng viên, trong đó chủ yếu và trực tiếp là Bộ chính trị, Ban Bí thư; cấp ủy đảng các cấp; đảng đoàn, ban cán sự đảng và các chi bộ
Đối tượng xây dựng Đảng về chính trị là các tổ chức đảng và đội ngũ
đảng viên
Nội dung xây dựng Đảng về chính trị bao gồm: kiên định nền tảng tư
tưởng chính trị, xác định chủ trương, đường lối của Đảng trên các lĩnh vực kinh
tế, văn hóa - xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại và tổ chức thực hiện thành công chủ trương, đường lối đó đồng thời không ngừng củng cố và nâng cao uy tín chính trị của Đảng
Ở Trung ương, xây dựng Đảng về chính trị là hoạt động của Đảng về xây dựng đường lối, chính sách và lãnh đạo tổ chức thực hiện đường lối và chính sách đó
Các địa phương, cơ sở, xây dựng Đảng về chính trị là sự vận dụng sáng tạo đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước để xác định đúng đắn nhiệm vụ chính trị và tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị đó
2. Vai trò của xây dựng Đảng về chính trị
2.1 Xây dựng Đảng về chính trị góp phần nâng cao trình độ và năng lực lãnh đạo của Đảng
Bất cứ đảng phái nào cũng chỉ có thể lãnh đạo xã hội khi củng cố quyền lực của mình về mặt chính trị Trong thực tế, các đảng phái sau khi nắm được thực quyền về chính trị mới có thể lãnh đạo xã hội theo định hướng của mình
Trong điều kiện đã trở thành đảng cộng sản cầm quyền, xây dựng Đảng
về chính trị nhằm phát huy hiệu lực của Nhà nước; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, làm cho Nhà nước thực sự của dân, bảo vệ và phục vụ lợi ích của nhân dân; phát huy được vai trò của các thành viên trong hệ thống chính trị
Trang 5Mức độ thực hiện quyền dân chủ của nhân dân là thước đo đánh giá trình độ trưởng thành về chính trị của Đảng Đảng lãnh đạo để nhân dân làm chủ ngày càng tốt hơn, dân chủ của nhân dân ngày càng được mở rộng và sâu sắc hơn - đó
là sứ mệnh chính trị của đảng cộng sản cầm quyền
2.2 Xây dựng Đảng về chính trị là nội dung quan trọng để xây dựng lực lượng, tập hợp quần chúng nhân dân và mọi tầng lớp giai cấp, mọi thành phần kinh tế
Xây dựng Đảng về chính trị, trước hết thể hiện ở việc xác định đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng Đường lối chính trị là ngọn cờ để tập hợp lực lượng cách mạng Có thống nhất về chính trị thì mới có khả năng tập hợp lực lượng toàn xã hội Xuất phát từ mục đích khác nhau của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân khác nhau, việc xây dựng được nền tảng chính trị thống nhất sẽ tránh được sự chia rẽ, phân tán các nguồn lực xã hội (5)
Thực hiện chủ trương hội nhập quốc tế nhưng phải giữ vững và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, kiên định một cách tuyệt đối về vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Đó là nguyên tắc trong quá trình đổi mới Vì vậy, tăng cường công tác xây dựng Đảng về chính trị là vấn đề luôn được đặt lên hàng đầu, nhằm khẳng định vai trò to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam trong mọi thời kì phát triển đất nước nhất là trong tình hình hiện nay, khi các thế lực thù địch bên ngoài, những phần tử cơ hội luôn chống phá Đảng và Nhà nước ta
2.3 Xây dựng Đảng về chính trị là cơ sở để thống nhất tư tưởng và hành động
Thống nhất chính trị là điều kiện để thống nhất tư tưởng và hành động Chỉ khi có định hướng chính trị được toàn xã hội chấp nhận, ủng hộ thì mới có thể thống nhất tư tưởng và hành động Đối với Đảng ta, dân tộc ta hiện nay, mục tiêu chính trị chung nhất là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Trang 6Thống nhất về tư tưởng là tiền đề của sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng
- yếu tố quyết định sức mạnh và vị thế của Đảng Song, thống nhất tư tưởng không có nghĩa hoàn toàn loại trừ mọi khác biệt, trong Đảng hoàn toàn không có
ý kiến khác nhau Xây dựng chủ nghĩa xã hội trên hệ quan niệm đang không ngừng được đổi mới là sự nghiệp chưa có tiền lệ trong lịch sử thế giới và dân tộc
ta Chúng ta phải vừa làm vừa tổng kết rút kinh nghiệm để từng bước hoàn thiện
hệ quan niệm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội cho phù hợp với xu thế thời đại và đất nước Trong bối cảnh đó, việc có ý kiến khác nhau
là bình thường và tự nhiên Qua trao đổi, tranh luận trên cơ sở thực tiễn, chân lý được phát hiện và nhận thức đúng sẽ trở thành tư tưởng chủ đạo trong Đảng, tạo thành sự đồng thuận trong nhân dân
2.4 Xây dựng Đảng về chính trị là cơ sở xác định hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước của Đảng
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, đường lối, nhiệm vụ chính trị của Đảng
là cơ sở xác định hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng và Nhà nước, xác định chức năng, nguyên tắc, hoạt động của các tổ chức và là cơ sở để lựa chọn bố trí cán bộ
Xây dựng Đảng về chính trị còn cần thiết bởi trong điều kiện Đảng cầm quyền, những quyết sách của Đảng không chỉ ảnh hưởng đến nội bộ Đảng mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến toàn xã hội
3 Nội dung xây dựng Đảng về chính trị
3.1 Không ngừng bồi dưỡng, nâng cao nhận thức, kiên định nền tảng
tư tưởng của Đảng
V.I.Lênin đã khẳng định: chỉ Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai chiến sĩ tiên phong
Đối với Đảng ta, “lý luận tiên phong”, nền tảng tư tưởng đó là chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 7Đổi mới xây dựng Đảng về chính trị không phải là xa rời chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà làm cho chủ nghĩa Mác- Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh được trở thành nền tảng tư tưởng vững chắc trong Đảng, Đảng có khả nang nhận thức đúng, vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết, tư tưởng đó, lấy đó làm nền tảng và kim chỉ nam cho hành động của mình
3.2 Xây dựng đường lối chính trị đúng
Về cơ sở lý luận, cần chú trọng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lê nin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, những kinh nghiệm xây dựng đường lối của đảng cổng sản trên thế giới, đặc biệt là kinh nghiệm xây dựng đường lối, chính sách của Đảng ta
Về yêu cầu của việc xây dựng đường lối :
Một là, phải nắm vững và vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy đó là cơ sở ý luận, phương pháp luận nền tảng để phân tích tình hình thế giới, phát hiện ra tình huống có vấn đề cần giải quyết, đưa ra các quyết định chính trị đúng để giải quyết các vấn
đề đó nhằm đưa đất nước vững bước trên con đường xã hội chủ nghĩa
Hai là phải xuất phát từ thực trạng tình hình và xu hướng phát triển của đất nước với tất cả các vấn đề có thể nảy sinh cần giải quyết Xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh này là một sự nghiệp vô cùng khó khăn, phức tạp và lâu dài, nhưng đó là con đường đi hợp quy luật để xây dựng một đất nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Ba là kế thừa một cách sáng tạo kinh nghiệm kịch sử dân tộc và thời đại
đã được tích lũy Đường lối chính trị đúng đắn là đường lối được xây dựng trên
cơ sở khoa học Mà khoa học, như Lênin đã nói : “buộc chúng ta phải chú ý đến kinh nghiệm các nước khác…” Cùng với những kinh nghiệm đã có của dân tộc
và của Đảng ta, còn có kinh nghiệm xây dựng đường lối chính trị của các các Đảng chính trị, các thiết chế chính trị đa dạng, phong phú trên thế giới (kể cả thành công hay thất bại của họ) Kế thừa nhữn gkinh nghiệm đó, phát huy mặt tích cực, hạn chế, tránh những vấp váp, sai lầm của quá khứ cũng là một nhân tố
Trang 8không thể thiếu để có thể hoạch định được một chiến lược phát triển đất nước đúng đắn cho dân tộc ta ngày nay
Xây dựng đường lối chính trị đúng đắn nhằm đảm bảo thống nhất giữa tính đảng và tính khoa học thể hiện được ý chí và nguyện vọng của nhân dân, phục vụ nhân dân và vì lợi ích của nhân dân, phát huy truyền thống của dân tộc, tinh thần cách mạng của toàn Đảng, toàn dân
3.3 Lãnh đạo thực hiện thắng lợi đường lối chính trị
Xây dựng được đường lối chính trị đúng là vấn đề hết sức quan trọng Song, dù đúng đắn đến đâu, tự bản thân đường lối chính trị đó cũng không thể thay đổi được hiện thực Để góp phần cải biến hiện thực, đường lối chính trị phải được đưa vào nhân dân, làm cho chúng có được sức mạnh của nhân tố hoạt động thực tiễn của chính nhân dân Nói cách khác, lãnh đạo thực hiện có hiệu quả đường lối chính trị có vai trò quyết định đối với sự thay đổi hiện thực nhằm hiện thực hóa mục tiêu mà đường lối chính trị đặt ra
Đó là năng lực cụ thể hóa đường lối chính trị, năng lực đưa ra các quyết định chính trị của Đảng vào thực tiễn cuộc sống; năng lực quy tụ sức mạnh của nhân dân, phát huy được năng lực sáng tạo của nhân dân để hiện thực hóa đường lối chính trị qua hoạt động tích cực, chủ động, tự giác của nhân dân… Đây vừa
là yêu cầu, vừa là thước đo đánh giá trình độ trưởng thành về chính trị của Đảng
Do đó, cách thực hiện là thể chế hóa đường lối, nghị quyết của Đảng thành chương trình, kế hoạch của Nhà nước, thành chương trình hành động của các tổ chức chính trị - xã hội; triển khai thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục và phát động phong trào quần chúng
3.4 Củng cố và nâng cao uy tín chính trị của Đảng
Đưa ra được đường lối chính trị đúng, có khả năng tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối đó, tạo ra những bước tiến trong thực tế với những kết quả thiết thực là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng cho việc xác lập, củng cố uy tín của Đảng trong nhân dân Ph.Ăngghen đã nhấn mạnh: Mỗi bước tiến trong thực tiễn còn quan trọng hơn cả một tá cương lĩnh
Trang 9Uy tín của Đảng còn được củng cố, tăng cường qua việc phát huy vai trò tiên phong gương mẫu của đảng viên và các tổ chức đảng Cho nên, xây dựng Đảng về chính trị cũng đòi hỏi phải xây dựng ý chí chính trị vì nước, vì dân cho từng đảng viên và tổ chức đảng (6)
Trang 10Chương II: Thực tiễn sự vận dụng nội dung xây dựng Đảng về chính trị của
Đảng bộ Thành phố Hà Nội hiện nay
1 Mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ xây dựng Đảng về chính trị hiện nay
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng sẽ diễn ra vào quý I năm
2021, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường Đất nước đứng trước nhiều thời cơ, thuận lợi, đan xen nhiều khó khăn, thách thức Nhiều vấn đề mới đặt ra phải giải quyết; cán bộ, đảng viên, nhân dân đặt kỳ vọng vào những quyết sách đúng đắn, mạnh mẽ của Đảng
để phát triển đất nước ta nhanh và bền vững hơn Đại hội được tổ chức vào thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện thắng lợi nhiều chủ trương, mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong Nghị quyết Đại hội XII; đất nước trải qua 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, 10 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)
và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 Đại hội có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XII, gắn với đánh giá tổng quát tiến trình đổi mới; quyết định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ 5, 10 năm tới và tầm nhìn đến năm 2045; đánh giá việc thi hành Điều lệ Đảng khóa XII; kiểm điểm sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII; bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII Trên cơ sở đó, Dự thảo văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng đã được chuẩn bị công phu, có nhiều điểm mới, điểm nhấn, nhất
là trong công tác xây dựng Đảng về chính trị
Thứ nhất, về tầm nhìn, Dự thảo Báo cáo chính trị đã cập nhật những diễn biến mới nhất tình hình trong nước và thế giới; phân tích, dự báo một cách khoa học về xu hướng phát triển của thế giới trong thời gian tới; tạo cơ sở cho việc xác định các mục tiêu mới phát triển đất nước trong 5 năm, 10 năm tới và tầm nhìn đến năm 2045 Từ đó, đề ra mục tiêu tổng quát: Nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; củng cố niềm tin của nhân dân