Tuy nhiên, hiện nay, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang xảy ra tình trạng sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, dẫn đến những vấn đề như tham nhũng, quan
Trang 1Mục lục
A Mở đầu 1
B Nội dung 3
1 Một số vấn đề lý luận về sự suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên 3
1.1.Đạo đức, lối sống của đảng viên 3
1.2.Sự suy thoái về đạo đức, lối sống của đảng viên 6
2 Thực trạng và nguyên nhân gây suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên hiện nay 7
2.1.Thực trạng suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên 7
2.2.Nguyên nhân gây suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên 10
3 Hậu quả và biện pháp đấu tranh ngăn chặn sự suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên 11
3.1.Hậu quả của tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên 11 3.2.Biện pháp đấu tranh chống lại tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên hiện nay 12
C Kết luận 15
D Tài liệu tham khảo 16
Trang 2A Mở đầu
Quan tâm tuyên truyền, giáo dục, nâng cao đạo đức cách mạng cho đảng viên là một trong những ưu tiên hàng đầu của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Nhờ đó mà hầu hết đảng viên có tư tưởng chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sạch, gương mẫu và trách nhiệm khi thực hiện chức trách, nhiệm vụ, sẵn sàng hi sinh vì dân, động viên, khích lệ nhân dân vượt qua khó khăn, đưa công cuộc phát triển ở nước ta đạt những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử
Tuy nhiên, hiện nay, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang xảy ra tình trạng sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, dẫn đến những vấn đề như tham nhũng, quan liêu, lãng phí, nhũng nhiễu người dân, làm cho nhân dân bất bình, lo lắng Sự suy thoái này đã được Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) chỉ ra 27 nội dung cụ thể Thực trạng này trái với chuẩn mực đạo đức của người cộng sản “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, sẽ khiến lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước bị suy giảm, ảnh hưởng không nhỏ đến sự lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ
Theo “Tài liệu nghiên cứu các văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII” – NXB Chính trị quốc gia – Sự thật năm
2016: “Suy thoái là sự yếu kém, hư hỏng, làm mất dần đi cái tốt, cái tiến bộ, làm tăng dần cái xấu, cái lạc hậu, làm chậm lại quá trình phát triển, dẫn đến sự thoái hóa và biến chất của sự vật, hiện tượng, quá trình hay chính bản thân con người
và tổ chức xã hội của con người”
Từ khi nước ta tiến lên đổi mới, dưới sự tác động của nhiều lý do mà trong đó có sự ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường, sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận đảng viên diễn biến phức tạp Ngay từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (tháng 12/1986), Đảng đã chỉ rõ “Vấn đề đạo đức xã hội đang được đặt ra một cách cấp bách”
Trang 3Ở các kỳ đại hội tiếp theo, vấn đề suy thoái về đạo đức, lối sống trong đội ngũ đảng viên tiếp tục được Đảng ta đề cập như một vấn đề cấp thiết Đại hội XII nhấn mạnh: “Không ít cán bộ, đảng viên có những biểu hiện dao động, mất phương hướng, hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, về mục tiêu, lý tưởng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Đã xuất hiện những việc làm và phát ngôn vô nguyên tắc, trái với cương lĩnh, đường lối, Điều lệ Đảng ở một số cán bộ, đảng viên”
Tiếp tục, tại Hội nghị Trung ương lần thứ tư (khóa XII), Đảng ta nhận định sự suy thoái đạo đức, lối sống của đội ngũ đảng viên không những không được ngăn chặn mà còn biểu hiện mạnh mẽ hơn
Có thể thấy, Đảng đã sớm nhận thấy vấn đề và xác định phải kiên quyết đấu tranh ngăn chặn trạng suy thoái về đạo đức, lối sống, trong đội ngũ đảng viên Đây là công việc cấp bách và phải được tiến hành thường xuyên trong từng
tổ chức đảng, ở mỗi cán bộ, đảng viên
Vì vậy, việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên là yêu cầu cấp bách trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay
Trang 4B Nội dung
1 Một số vấn đề lý luận về sự suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên
1.1 Đạo đức, lối sống của đảng viên
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Mọi công việc Đảng đều do đảng viên làm Mọi nghịe quyết Đảng đều do đảng viên chấp hành Mọi khẩu hiệu, mọi
kế hoạch của Đảng đều do đảng viên cố gắng thực hiện”
Như vậy, người đảng viên có vai trò vô cùng quan trọng trong việc góp phần xây dựng, hoàn thiện đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng Nếu đảng viên tốt, đội ngũ đảng viên vững mạnh mới đảm bảo được đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng được thực hiện tốt Còn ngược lại, nếu Đảng không
có những đảng viên tốt, đội ngũ đảng viên còn yếu kém, chưa ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ thì dù đường lối có tốt, chủ trương có đúng đắn cũng không thể thực hiện được
Như vậy, muốn có được đội ngũ đảng viên tốt thì mỗi đảng viên phải tốt Mỗi đảng viên tốt phải là những cá nhân xuất sắc, ưu tú và đặc biệt phải có đạo đức trong sạch, tư tưởng chính trị vững vàng, lối sống lành mạnh không ích kỉ,
cơ hội
Người đảng viên phải gắn liền với quần chúng.
Từng đảng viên thường ngày sống, sinh hoạt phải gắn liền với quần chúng Mỗi đảng viên phải ghi nhớ họ được đào luyện và trưởng thành từ phong trào cách mạng quần chúng Họ là những lãnh đạo của phong trào cách mạng quần chúng Vì vậy, họ cần phải hiểu được tâm tư tình cảm và những nguyện vọng của người dân
Lênin từng nói: “Quần chúng ủng hộ chúng ta, sức mạnh của chúng ta là
ở đó, nguồn sức mạnh vô địch của chúng ta chính là ở đó” Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được Dân chúng không ủng hộ, việc gì cũng không nên”
Trang 5Vì vậy, người đảng viên cần khắc ghi bản thân phải làm sao để xứng đáng
là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân, phải giữ vững mối quan hệ máu thịt của Đảng với dân để được dân tin yêu, kính trọng
Rõ ràng, để có thể gần dân, người đảng viên không được phép có suy nghĩ mình cao hơn dân, không được để mình xa rời dân mà hạch sách, nhũng nhiễu dân Đạo đức của người đảng viên phải trong sạch, lối sống phải lành mạnh thì dân mới quý, mới tin yêu
Người đảng viên là tế bào xây dựng tổ chức Đảng
Đảng mạnh hay Đảng yếu thể hiện ở chất lượng đội ngũ đảng viên tốt hay kém Đảng viên chất lượng cao là cơ sở để xây dựng tổ chức Đảng vững mạnh Ngược lại, tổ chức Đảng có trong sạch, vững mạnh thì đội ngũ đảng viên mới có thể có chất lượng cao
Mỗi đảng viên phải có đủ những tiêu chuẩn đảng viên Tiêu chuẩn đảng viên là những yêu cầu cơ bản nhất về phẩm chất và năng lực mỗi đảng viên cần
có
Theo điểm 1, Điều 1, Chương 1, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam: “ Suốt đời phấn đầu cho mục đích, lý tưởng của Đảng đặt lợi ích của Tổ quốc, giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước; có lao động,hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; có đạo đức và lối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng ”
Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang tiến hành phát triển công nghiệp hóa – hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tiêu chuẩn đảng viên cần nhấn mạnh ở hai điểm:
Một là, người đảng viên phải kiên định “Độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng của Đảng ta, dân tộc ta Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo cách mạng Việt
Trang 6Nam, không chấp nhận đa nguyên đa đảng Nhà nước Việt Nam là nhà nước do dân và vì dân, thể hiện khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trên nền tảng liên minh của giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt
và hoạt động của Đảng Kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính là chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân”
Hai là, “Mọi đảng viên phải nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu, vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sáng, có lối sống lành mạnh, gắn bó với dân, thật sự tiêu biểu cho lực lượng tiến bộ nhất ở cơ sở, phấn đấu trở thành người lao động giỏi, người công dân mẫu mực”
Mỗi đảng viên cũng cần nhận thức được những nhiệm vụ của bản thân Điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam chỉ rõ bốn nhiệm vụ tại Điều 2, Chương I như sau:
Tuyệt đối trung thành với mục đích, lý tưởng cách mạng của Đảng, chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước; hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; phục tùng tuyệt đối sự phân công và điều động của Đảng
Không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ kiến thức, năng lực công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng có lối sống lành mạnh; đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ quan liêu, tham nhũng, lãng phí
và các biểu hiện tiêu cực khác
Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân; tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở; tuyên truyền vận động gia đình và nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chính sách và tổ chức của Đảng; phục tùng kỷ luật, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên tự phê
Trang 7bình và phê bình, trung thực với Đảng; làm công tác phát triển đảng viên; sinh hoạt đảng và đóng đảng phí đúng quy định
1.2 Sự suy thoái về đạo đức, lối sống của đảng viên
Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng vẫn còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, trong đó nổi bật là tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống… chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà còn diễn biến phức tạp hơn, làm tổn hại thanh danh, uy tín, vai trò lãnh đạo của Đảng, giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng
Bác đã từng thẳng thắn chỉ rõ những khuyết điểm, sai lầm của cán bộ, đảng viên như non kém về lý luận, tư tưởng không vững vàng, thiếu kiên định mục tiêu chính trị, quan liêu trong phong cách lãnh đạo và khuyết điểm về đạo đức Biểu hiện kém đạo đức rất nặng nề và tập trung ở sự tham lam, lười biếng,
xa hoa, hủ hóa, kiêu ngạo, hiếu danh, hẹp hòi, thiếu kỷ luật,v.v Những thứ bệnh nguy hiểm đó đều bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân
Chủ nghĩa cá nhân là lối sống thực dụng, tuyệt đối hóa lợi ích cá nhân Theo lời Bác, chủ nghĩa cá nhân là: “ việc gì cũng chỉ lo cho lợi ích riêng của mình, không quan tâm đến lợi ích chung của tập thể Miễn là mình béo, mặc thiên hạ gầy”; là “thứ vi trùng độc hại” sinh ra hàng trăm thói hư, tật xấu, những căn bệnh trong Đảng, nhất là khi Đảng cầm quyền Mọi căn bệnh nguy hiểm trong Đảng đều bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân: tham lam, lười biếng, kiêu ngạo, hiếu danh, thiếu kỷ luật, óc hẹp hòi, óc địa phương, óc lãnh tụ, “hữu danh,
vô thực”, “kéo bè, kéo cánh”, cận thị, cá nhân, lười biếng, tị nạnh, “xu nịnh, a dua” Đây là nguyên nhân làm suy thoái, biến chất, giảm năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, do cá nhân chủ nghĩa mà mất đoàn kết, thiếu tính tổ chức, tính kỷ luật, kém tinh thần trách nhiệm, không chấp hành đúng đường lối, chính sách của Đảng và của Nhà nước, làm hại đến lợi ích của cách mạng, của nhân dân
Phải thẳng thắn thừa nhận rằng: Hiện nay điều mà Bác Hồ cảnh báo: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn,
Trang 8không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến, ca ngợi nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân” đã và đang diễn ra, sự suy thoái về đạo đức, lối sống dẫn đến tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, nhũng nhiễu dân của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên vẫn diễn ra rất nghiêm trọng
2 Thực trạng và nguyên nhân gây suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên hiện nay
2.1 Thực trạng suy thoái đạo đức, lối sống của đảng viên
Biểu hiện sự suy thoái về đạo đức, lối sống là chủ nghĩa cá nhân, gây mất đoàn kết nội bộ, bè phái, kèn cựa địa vị, tranh chức, tranh quyề, tham nhũng, hối
lộ, bòn rút của công, độc đoán, gia trưởng, thiếu dân chủ trong chỉ đạo, điều hành, quan liêu, xa rời quần chúng, không sâu sát cơ sở, thiếu kiểm tra, đôn đốc, không nắm chắc tình hình cơ quan, đơn vị mình, vi phạm thuần phong, mỹ tục, đạo đức nghề nghiệp sa sút, đặc biệt, trong những lĩnh vực được xã hội tôn vinh
Nhiều cán bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu chưa thể hiện tính tiên phong, gương mẫu, còn biểu hiện quan liêu, cửa quyền làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức Đảng và cá nhân, gây bức xúc trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đến mức phải thi hành kỷ luật
Thể hiện:
Thứ nhất, suy thoái về đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên có xu
hướng tăng cả về số lượng và phạm vi Khi bước vào thời kỳ đổi mới, Đại hội
VI mới chỉ cảnh báo: Trong xã hội ta đang diễn ra cuộc đấu tranh giữa hai lối sống: lối sống có lý tưởng lành
mạnh, trung thực, sống bằng lao động của mình, có ý thức tôn trọng và bảo vệ của công, chăm lo lợi ích của tập thể, của Nhà nước, với lối sống thực dụng, dối trá, ích kỷ, ăn bám, chạy theo đồng tiền” Đến nay, tình trạng đó đã, đang diễn ra ngay trong Đảng Từ chỗ chỉ có “một bộ phận” thì nay đã diễn ra ở
“một bộ phận không nhỏ”, trong đó có cả cán bộ, đảng viên có chức, có quyền
Trang 9Sự suy thoái về đạo đức, lối sống làm nảy sinh lãng phí, tham nhũng, nhũng nhiễu dân, trước kia diễn ra chủ yếu ở cán bộ, đảng viên hoạt động trong lĩnh vực kinh tế, thì nay xảy ra ở trong tất cả các ngành, các lĩnh vực: Y tế, giáo dục, văn hoá, thực hiện chính sách xã hội, tổ chức cán bộ, công tác tham mưu, hoạch định chính sách cụ thể… với mức độ ngày càng tăng Nếu trước kia chủ yếu là “ăn cắp vặt”, “bới xén” mang tính chất cá nhân, đơn lẻ, thì nay diễn ra với nhiều thủ đoạn, có tính “tổ chức” chặt chẽ, “móc nối” chằng chịt trên dưới, trong ngoài để trục lợi như: Thông đồng, chia chác giữa các bên trong đầu tư xây dựng
cơ bản, giải phóng mặt bằng, mua sắm vật tư, thiết bị, hàng hoá, đấu thầu và chỉ định thầu, phân phối dự án, hoàn thuế giá trị gia tăng, trong cấp phát vốn, nhận hối lộ trong điều tra, truy tố, xét xử; “ra giá” trong việc cung cấp thông tin bí mật và trong bổ nhiệm, đề bạt cán bộ
Thứ hai, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân có chiều hướng gia tăng và
không chỉ có ở đảng viên trẻ, mà còn biểu hiện ở cả trong một bộ phận cán bộ, đảng viên nói chung, nhất là những cán bộ nắm quyền, nắm tiền và tài sản công, nắm cán bộ, nắm thông tin Lối sống này trái với những chuẩn mực đạo đức của người cộng sản “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” như sinh thời Bác Hồ
đã dạy
Báo cáo của Bộ Chính trị trình Hội nghị Trung ương 6 (lần 2) khoá VIII
đã đề cập đến năm kiểu “chạy” Đó là: “Chạy chức” trước khi bầu cử; “chạy quyền” trước khi bổ nhiệm, thuyên chuyển cán bộ; “chạy chỗ”, tìm “chỗ thơm”,
“chỗ ngon, chỗ kiếm được nhiều lợi” (chẳng những chạy cho bản thân mà còn cho cả người thân, người nhà); “chạy lợi” khi phân chia ngân sách, xét duyệt dự
án đầu tư, giao thầu, tính thuế, xét duyệt đề tài nghiên cứu…; “chạy tội” cho bản thân, cho “người thân”, có trường hợp cho cả những tên tội phạm Trong Báo cáo công tác xây dựng đảng tại Đại hội lần này, Trung ương cũng nhận định, nơi này, nơi khác vẫn còn tình trạng “chạy chức”, “chạy quyền”, “chạy tội”, “chạy bằng cấp” Trong xã hội còn có dư luận “chạy tuổi” để được đề bạt, được vào cấp uỷ, kéo dài thời gian công tác để hưởng “bổng lộc”
Trang 10Thứ ba, nói nhiều làm ít, nói nhưng không làm còn xảy ra ở không ít cán
bộ, đảng viên, trái với lời dạy của Bác Hồ là “nói phải đi đôi với làm”, “dù khó khăn đến mấy cũng kiên quyết làm đúng chính sách và nghị quyết của Đảng” đúng như Báo cáo chính trị trình Đại hội đã nêu: “Tình trạng nói nhiều, làm ít, làm không đến nơi, đến chốn hoặc không làm còn diễn ra ở nhiều nơi”
Thứ tư, quan liêu, xa dân, thích nghe thành tích, ngại nghe sự thật.
Trong Đảng ta hiện nay, không ít cấp uỷ, người lãnh đạo… còn xa dân, không sát cơ sở, không hiểu thực tiễn, ít lắng nghe ý kiến cấp dưới, không nắm được hoạt động, lối sống của cán bộ dưới quyền, nên có trường hợp đề ra chủ trương, chính sách không phù hợp với thực tế, người dân không đồng tình Việc nhận xét cán bộ chung chung, thậm chí sai lệch tới mức “vô trách nhiệm”
Thứ năm, tham nhũng, nhũng nhiễu dân gây hậu quả nặng nề trên nhiều mặt, làm thất thoát tài sản, tiền vốn của Nhà nước, của nhân dân và hư hỏng một
bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên (sự hư hỏng cán bộ đã dẫn đến gần bốn vạn đảng viên bị kỷ luật trong một nhiệm kỳ đại hội, trong đó số cán bộ do Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã kỷ luật là 114 cán bộ, có 12
uỷ viên Trung ương Đảng; chỉ riêng vụ án Trương Văn Cam đã có 17 đảng viên
bị phạt tù, trong đó có người đã từng giữ những cương vị quan trọng trong bộ máy công quyền)
Tình trạng “nhũng nhiễu”, “vòi vĩnh” dân ở nhiều cán bộ, đảng viên, công chức khi thực thi công vụ, nhưng chưa tới mức phải truy tố trước pháp luật diễn
ra ngày càng nghiêm trọng trong nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư, làm nhiều cán bộ, đảng viên và nhân dân băn khoăn, chưa thật sự tin tưởng đối với cuộc đấu tranh phòng, chống tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, nhũng nhiễu dân
Tóm lại, có thể nói tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, về phẩm chất đạo đức, lối sống dẫn đến tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, sách nhiễu của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, đảng viên diễn ra nghiêm trọng làm cho nhân dân bất bình, lo lắng và giảm lòng tin đối với Đảng, Nhà nước, là