TL LSĐCSVN đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh dân chủ 1936 1939

Lí do chọn đề tài Sau khi ra đời, Đảng đã lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dântộc, giành chính quyền với 3 cao trào cách mạng có ý nghĩa to lớn đưa đếnthắng lợi của cuộc Cách mạng

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Sau khi ra đời, Đảng đã lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dântộc, giành chính quyền với 3 cao trào cách mạng có ý nghĩa to lớn đưa đếnthắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 Đó là:

Cao trào cách mạng 19301931 mà đỉnh cao là phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh: Làm rung chuyển chế độ thống trị của đế quốc Pháp và tay sai.Dưới sự lãnh đạo của Đảng quần chúng cách mạng đã vùng dậy trừng trị bọncường hào, phản động, tay sai thực dân Pháp, thành lập chính quyền cáchmạng ở một số nơi theo hình thức XôViết Cao trào cách mạng 1930 - 1931

-đã khẳng định đường lối cách mạng Việt Nam do Ðảng đề ra là đúng đắn và

để lại những bài học quý báu về xây dựng liên minh công-nông, về xây dựngMặt trận Dân tộc Thống nhất, về phát động phong trào quần chúng đấu tranhgiành và bảo vệ chính quyền

Cao trào cách mạng đòi dân sinh, dân chủ (1936 - 1939): Bằng sứcmạnh đoàn kết của quần chúng, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã buộc chínhquyền thực dân phải nhượng bộ một số yêu sách về dân sinh, dân chủ; quầnchúng được giác ngộ về chính trị và trở thành lực lượng chính trị hùng hậucủa cách mạng; Đảng đã tích lũy được nhiều bài học kinh nghiệm trong việcxây dựng Mặt trận Dân tộc Thống nhất, kinh nghiệm tổ chức, lãnh đạo quầnchúng đấu tranh công khai, hợp pháp

Cao trào cách mạng giải phóng dân tộc (1939 - 1945) dưới sự lãnh đạosáng suốt, kiên quyết của Đảng, đứng đầu là Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cùngvới sự đoàn kết hăng hái, chiến đấu ngoan cường và hy sinh to lớn của biếtbao đảng viên cộng sản, chiến sĩ và đồng bào yêu nước đã kết thúc thắng lợibằng cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945

Qua các cao trào em thấy phong trào 1936 – 1939 là để lại cho emnhiều ấn tượng nhất vậy nên thông qua môn “Lịch sử đảng Cộng sản Việt

Nam” em xin chọn đề tài “Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh dân chủ 1936-1939” để làm bài tiểu luận kết thúc môn của mình.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

b Nhiệm vụ nghiên cứu

Nêu rõ hoàn cảnh lịch sử dẫn đến phong trào đấu tranh dân chủ thời kì

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh dân chủ(1936-1939)

- Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu đề tài giới hạn trong khoảngthời gian từ năm 1936 đến năm 1939 theo cách phân kỳ của lịch sử Đảng.Những tài liệu thu thập nghiên cứu chủ yếu ở Việt Nam Đề tài tập trung

nghiên cứu vào sự lãnh đạo của Đảng, những phong trào đấu tranh của quầnchúng dưới sự lãnh đạo của Đảng

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Là đề tài lịch sử Đảng, đề tài đã sử dụng và kết hợp chặt chẽ phươngpháp lịch sử và phương pháp logic; đồng thời sử dụng các phương pháp khácnhư: phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh để làm rõ sự sáng tạo của Đảng

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Đề tài đã khái quát lại một cách khá hệ thống và toàn diện về sự lãnhđạo của Đảng trong phong trào đấu tranh dân chủ 1936-1939

Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, họctập, giảng dạy Đồng thời đề tài còn đóng góp chung làm phong phú thêm khotàng khoa học lịch sử Đảng

6 Kết cấu của tiểu luận

Đề tài gồm phần mở đầu, nội dung, kết luận và danh mục tài liệu thamkhảo Trong đó nội dung đề tài gồm 3 chương:

Chương 1: Tình hình thế giới và trong nước

Chương 2: Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh dân chủ (1936-1939)Chương 3: Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm

CHƯƠNG 1 : TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC

1.1 Tình hình thế giới

Sự hình thành chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh thế giới

Tác động của cuộc đại khủng hoảng kinh tế (1929-1933) làm tình hìnhchính trị thế giới có biến động sâu sắc về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa

xã hội, trong đó sự ra đời của chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh đedọa hòa bình và an ninh thế giới là nguy hiểm nhất

Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, ở Italia, Đức, Áo, Ba Lan đã xuấthiện nhiều trào lưu cực hữu phản động có ảnh hưởng ngày càng mạnh mẽtrong một bộ phận thanh niên Ở Đức, sự kiện Anđô Hitle – thủ lĩnh đảngQuốc xã lên nắm quyền vào ngày 30-1-1933 mở đầu cho sự hình thành của đếchế phát xít, lò lửa chiến tranh lớn nhất hình thành ở trung tâm Châu Âu Xuhướng cực hữu và phong trào phát xít có thể phát triển được một phần là docác chính phủ tư sản ở Tây Âu muốn lợi dụng, dung dưỡng các lực lượng này,

sử dụng chúng làm công cụ đắc lực để tấn công Liên Xô, đàn áp phong tràocông nhân và làn song phát triển mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của Quốc tế Cộngsản Đây chính là một chiến lược chính trị nguy hiểm mà cuối cùng sẽ đẩytoàn nhân loại đến thảm họa chiến tranh thế giới lần thứ hai

Một trong những cách mà các chính phủ phương Tây đặt hy vọng thoátkhỏi khủng hoảng kinh tế là tăng cường chạy đua vũ trang, quân phiệt hóanền kinh tế và toàn bộ thể chế chính trị - xã hội Với khẩu hiệu mở rộng

“không gian sinh tồn” cho dân tộc Đức siêu việt, ngay sau khi lên nắm quyềnnăm 1933, A Hít – le và chính phủ Quốc xã đã dồn sức chuẩn bị cho mộtcuộc “chiến tranh tổng lực” và sử dụng vũ lực tối đa tiêu diệt bất cứ lực lượngđối lập nào Cũng trong thời gian đó, ở châu Á, xu thế phân phiệt đã chiếm ưuthế áp đảo trong chính giới Nhật Bản Khẳng định được vai trò của mìnhtrong thế giới các cường quốc tư bản Nhật Bản ra sức chạy đua vũ trang

chuẩn bị cho một cuộc xâm lược đại quy mô để xâm chiếm toàn cõi Á Đông.Kinh tế phát triển không đều giữa các đế quốc càng thúc đẩy các nước Đức,Italia, Nhật gây chiến tranh phân chia lại thế giới, giành giật thị trường Để cốkết cùng nhau trong một liên minh hiếu chiến phản động, tháng 10 và tháng11-1936, ba nước Đức, Italia, Nhật đã ký kết hiệp ước liên minh chống Quốc

tế Cộng sản, chống Liên Xô Song thực chất chúng muốn đánh bại cả Anh,Pháp, Mỹ để thiết lập sự thống trị toàn thế giới Trục phát xít đã hình thành vàtrở thành nguy cơ chiến tranh đe dọa hòa bình và số nhân của toàn nhân loại

Chủ trương chuyển hướng chỉ đạo cách mạng của Quốc tế Cộng sản

Vượt qua được khủng hoảng kinh tế thế giới, sau gần 20 năm xây dựngChủ nghĩa xã hội, đến những năm 1933-1937 Liên Xô đã trở thành nước cócông nghiệp hiện đại, tập thể hóa nông nghiệp quy mô lớn và quốc phònghung mạnh Trước nguy cơ chiến tranh, Liên Xô kiên trì chính sách bảo vệhòa bình và coi việc xây dựng CNXH, tăng cường tiềm lực kinh tế và quốcphòng là biện pháp căn bản để bảo vệ hòa bình, ngăn ngừa chiến tranh

Là lực lượng chính trị lãnh đạo phong trào cộng sản và công nhân quốc

tế, trong chính sách đối ngoại của mình, một mặt Liên Xô quyết tâm ủng hộnhân dân các nước đang trở thành nạn nhân của sự xâm lược và đấu tranh giảiphóng dân tộc, mặt khác kiên trì vận động các nước Anh, Pháp, Mỹ cùng kýkết hiệp ước an ninh tập thể chống xâm lược và giúp đỡ các nước bị xâm lượckhác, đặc biệt là chống chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh bảo vệ hòabình thế giới Do bản chất dung túng phát xít của chính phủ Anh, Pháp, Mỹnên các cuộc đàm phán kéo dài mà không có cam kết cụ thể nào được đưa ra.Dưới ảnh hưởng của Liên Xô, Quốc tế Cộng sản đã có chủ trương chuyểnhướng chỉ đạo chiến lược cách mạng thế giới Theo đó, Đại hội VII của quốc

tế Cộng sản đã diễn ra tại Mát – xcơ –va từ ngày 25-7 đến 28-8-1935 Đại hộinhận định:

+ Bản chất của chủ nghĩa phát xít chính là sự tấn công tàn bạo nhất của

tư bản chống lại quần chúng nhân dân lao động, là chủ nghĩa sô-vanh đến cựcđiểm và là chiến tranh xâm lược Vì vậy, kẻ thù trước mắt của nhân dân thếgiới lúc này không phải là chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa đế quốc nói chung

mà là chủ nghĩa phát xít

+ Mục tiêu trước mắt của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế làđấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hòa bình thế giới, ngăn ngừa nguy

cơ chiến tranh thế giới mới

+ Đại hội VII cũng nhận định: phần lớn ở các nước thuộc địa và nửathuộc địa, bước đi đầu tiên phải là cách mạng giải phóng dân tộc, chống ách

đế quốc chủ nghĩa Do đó cần thành lập Mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa

đế quốc, trên cơ sở liên minh giai cấp công nhân với nông dân là bộ phậnchiếm đa số trong nhân dân các nước

+ Các Đảng Cộng sản ở tất cả các nước phải thiết lập cho được một liênminh dân chủ rộng rãi, cùng với mọi giai tầng tiến bộ trong xã hội đấu tranhchống chủ nghĩa phát xít, vì tự do dân chủ cơm áo hòa bình

Như vậy, sau 17 năm ra đời, đây là lần đầu tiên Quốc tế Cộng sản nhậnthức lại học thuyết đấu tranh giai cấp, vận dụng linh hoạt mềm dẻo hơn chophù hợp với yêu cầu khách quan của tình hình Sự chuyển hướng chiến lượccủa Quốc tế Cộng sản tại Đại hội VII vừa trực tiếp tạo ra một bước phát triểnmới trong phong trào cách mạng thế giới, vừa có ảnh hưởng lớn đối với tưduy của nhiều đảng Cộng sản như: đảng Cộng sản Pháp, Tây Ban Nha, TrungQuốc, Đảng Cộng sản Đông Dương,…

Thắng lợi của Mặt trận bình dân và Chính phủ cánh tả ở Pháp

Cũng do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, những năm ba mươi củathế kỷ XX nước Pháp đã bắt đầu xuất hiện một số xu hướng phát xít mà

“Nước Pháp hành động” và “Thập tự lửa” là hai phong trào phát xít lớn nhất,

ra sức cổ vũ cho xu hướng quân phiệt, vị chủng và chạy đua vũ trang

Là một nước có truyền thống dân chủ và cách mạng, Đảng Cộng sảnPháp thành lập năm 1920 là chính đảng lớn, có ảnh hưởng sâu rộng và uy tíntrong quần chúng nhân dân lao động Từ cuối năm 1933, trước tình hình mới,Đảng Cộng sản Pháp đã kịp thời chuyển hướng đấu tranh, chấm dứt công kíchđảng Dân chủ - Xã hội Pháp và các đảng cánh tả khác Tháng 8-1935, trên cơ

sở thống nhất của bốn đảng phái chính trị: Đảng Cộng sản, Đảng Xã hội,Đảng Cấp tiến và Liên hiệp xã hội cộng hòa cùng với các tổ chức chính trịvăn hóa xã hội khác, Mặt trận bình dân Pháp được thành lập với tên gọi là

Tập hợp dân chúng Đặc biệt, trong cuộc tổng tuyển cử ngày 26-4-1936, Mặt

trận Nhân dân Pháp đã giành được thắng lợi lớn, chiếm 338 ghế trong Quốchội, giành đa số trước 222 ghế của phái đối lập Ông Leon Blum, người đứngđầu Đảng Xã hội Pháp đứng ra thành lập nội các (ngày 4-6-1936) Chính phủbình dân Pháp thành lập là một thắng lợi to lớn của phong trào dân chủ, chốngphát xít ở Pháp Chính phủ mới có trách nhiệm phải thực hiện “Chương trìnhcủa Mặt trận Nhân dân” đã được các tổ chức thông qua, bao gồm một loạt cải

cách tiến bộ, ví như: Bảo vệ quyền tự do, Bảo vệ hòa bình Đồng thời thi hành

một số chính sách tiến bộ ở thuộc địa, tạo điều kiện thuận lợi cho bước pháttriển mới của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, trong đó cóViệt Nam

Những năm 1936-1939 là thời kỳ phục hồi và phát triển kinh tế ViệtNam Tuy nhiên kinh tế Việt Nam vẫn lạc hậu và lệ thuộc kinh tế Pháp.

Tư sản dân tộc: ít vốn, chịu thuế cao, bị tư bản Pháp chèn ép

Tiểu tư sản trí thức: thất nghiệp, lương thấp

Các tầng lớp lao động khác: chịu thuế khóa nặng nề, sinh hoạt đắt đỏ.Hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 đã tác động sâu sắcđến các giai cấp, tầng lớp nhân dân lao động nước ta Bọn cầm quyền phảnđộng ở Đông Dương vẫn tiếp tục thi hành chính sách vơ vét, bóc lột, khủng

bố đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân…

Đời sống đa số nhân dân khó khăn nên hăng hái tham gia đấu tranh đòi

tự do, cơm áo dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Động Dương Đảng ta vàlực lượng cách mạng đã hồi phục, cách mạng có thêm điều kiện để chuyểnsang thời kỳ đấu tranh mới

CHƯƠNG 2 : SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI PHONG

TRÀO ĐẤU TRANH DÂN CHỦ (1936-1939)

2.1 Điều kiện lịch sử và chủ trương của Đảng

Để giải quyết những hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933,giai cấp tư sản ở một số nước như Đức, Italia, Tây Ban Nha,… chủ trươngdung bạo lực đàn áp phong trào đấu tranh trong nước và chuẩn bị phát độngchiến tranh thế giới để chia lại thị trường Chủ nghĩa phát xít xuất hiện và tạmthời thắng thế ở một số nơi Nguy cơ chủ nghĩa phát xít và chiến tranh thếgiới đe dọa nghiêm trọng nền hòa bình và an ninh quốc tế

Quốc tế Cộng sản họp Đại hội VII tại Mátxcơva (Liên Xô) (7-1935),xác định kẻ thù nguy hiểm trước mắt của nhân dân thế giới là chủ nghĩa phátxít Nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân và nhân dân lao động thế giới

là chống chủ nghĩa phát xít, chống chiến tranh bảo vệ dân chủ và hòa bình

Để thực hiện nhiệm vụ đó, giai cấp công nhân các nước trên thế giới phảithống nhất hàng ngũ, lập mặt trận nhân dân rộng rãi Đoàn đại biểu ĐảngCộng sản Đông Dương dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản có Lê Hồng Phong,Nguyễn Thị Minh Khai, Hoàng Văn Nọn Tổng Bí thư Lê Hồng Phong đượcbầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản

Trong thời gian này, các Đảng Cộng sản ra sức phấn đấu lập mặt trậnnhân dân chống chủ nghĩa phát xít Đặc biệt, Mặt trận nhân dân Pháp thànhlập từ tháng 5-1935 do Đảng Cộng sản Pháp làm nòng cốt, đã giành đượcthắng lợi vang dội trong cuộc tổng tuyển cử năm 1936, dẫn đến sự ra đời củaChính phủ Mặt trận nhân dân Pháp Chính phủ này ban bố nhiều cuộc tự dodân chủ, trong đó có những quyền được áp dụng ở thuộc địa, tạo không khíchính trị thuận lợi cho cuộc đấu tranh đòi các quyền tự do, dân chủ, cải thiệnđời sống của nhân dân các nước trong hệ thống thuộc địa Pháp Nhiều tù

chính trị cộng sản được trả tự do Các đồng chí đã tham gia ngay vào côngviệc lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng góp phần rất quan trọng thúc đẩy phong tràocách mạng phát triển.

Ở Việt Nam, mọi tầng lớp xã hội đều mong muốn có những cải cáchdân chủ nhằm thoát khỏi tình trạng ngột ngạt do khủng hoảng kinh tế và chínhsách khủng bố trắng do thực dân Pháp gây ra Đảng cộng sản Đông Dương đãphục hồi hệ thống tổ chức sau một thời gian đấu tranh cực kì gian khổ vàtranh thủ cơ hội thuận lợi để xây dựng, phát triển tổ chức Đảng và các tổ chứcquần chúng rộng rãi

Ngày 26-7-1936, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị tạiThượng Hải (Trung Quốc) do Lê Hồng Phong chủ trì, có Hà Huy Tập, PhùngChí Kiên dự, nhằm “sửa chữa những sai lầm” trước đó và “định lại chính sáchmới” dựa theo những nghị quyết của đại hội lần thứ VII Quốc tế Cộng sảnHội nghị xác định nhiệm vụ trước mắt là chống phát xít, chống chiến tranh đếquốc, chống phản động thuộc địa và tay sai, đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hòabình, “lập Mặt trận nhân dân phản đế rộng rãi chính để bao gồm các giai cấp,các đảng phái, các đoàn thể chính trị và tín ngưỡng tôn giáo khác nhau, cácdân tộc ở xứ Đông Dương để cùng nhau tranh đấu để đòi những điều dân chủđơn sơ” Hội nghị chủ trương chuyển hình thức tổ chức bí mật, không hợppháp sang các hình thức tổ chức và đấu tranh công khai, nửa công khai, hợppháp, nửa hợp pháp, kết hợp với bí mật, bất hợp pháp Đồng chí Hà Huy Tập

là Tổng Bí thư của Đảng từ tháng 8-1936 đến tháng 3-1938

Các Hội nghị lần thứ ba (3-1937) và lần thứ tư (9-1937) Ban Chấp hànhTrung ương Đảng bàn sâu hơn về công tác tổ chức của Đảng, quyết địnhchuyển mạnh hơn nữa về phương pháp tổ chức và hoạt động để tập hợp đôngđảo quần chúng trong mặt trận chống phản động thuộc địa, đòi tự do, dân chủ,cơm áo, hòa bình Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 3-1938

nhấn mạnh “lập Mặt trận dân chủ thống nhất là một nhiệm vụ trung tâm củaĐảng trong giai đoạn hiện tại”.

Cùng với việc đề ra chủ trương cụ thể, trước mắt để lãnh đạo phongtrào dân chủ 1936-1939, Ban chấp hành Trung ương Đảng đặt vấn đề nhậnthức lại mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ phản đế và điền địa Chỉ thị của Ban

Trung ương Gửi các tổ chức của Đảng (26-7-1936) chỉ rõ, “ở một xứ thuộc

địa như Đông Dương, trong hoàn cảnh hiện tại, nếu chỉ quan tâm đến sự pháttriển của cuộc đấu tranh giai cấp, có thể sẽ nảy sinh những khó khăn để mởrộng phong trào dân tộc”

Trong văn kiện Chung quanh vấn đề chiến sách mới (tháng 10-1936),

Đảng nêu quan điểm: “Cuộc dân tộc giải phóng không nhất thiết phải kết chặtvới cuộc cách mạng điền địa Nghĩa là không thể nói rằng: muốn đánh đổ đếquốc cần phải phát triển cách mạng điền địa, muốn giải quyết vấn đề điền địathì cần phải đánh đổ đế quốc Lý thuyết ấy có chỗ không xác đáng” “Nói tómlại, nếu phát triển cuộc đấu tranh chia đất mà ngăn trở cuộc đấu tranh phản đếthì phải lựa chọn vấn đề nào quan trọng hơn mà giải quyết trước Nghĩa làchọn địch nhân chính, nguy hiểm nhất, để tập trung lực lượng của một dân tộc

mà đánh cho được toàn thắng” Với văn kiện này, Trung ương Đảng đã nêucao tinh thần đấu tranh, thẳng thắn phê phán quan điểm chưa đúng và bước

đầu khắc phục hạn chế trong Luận cương chính trị của Đảng Cộng sản Đông

Dương tháng 10-1930 Đó cũng là nhận thức mới, phù hợp với tinh thần trong

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng tại Hội nghị thành lập Đảng (2-1930)

và lý luận cách mạng giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc

2.2 Phong trào đấu tranh đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, cuộc vận động dân chủ diễn ra trên quy môrộng lớn, lôi cuốn đông đảo quần chúng tham gia với những hình thức đấutranh phong phú