Thực trạng hoạt động Marketing của Văn Miếu Quốc Tử Giám

6. Cấu trúc của đề tài Ngoài mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, tiểu luận gồm 3 chương: Chương 1: Khái quát về Văn Miếu Quốc Tử Giám; Chương 2: Thực trạng hoạt động Marketing của Văn Miếu Quốc Tử Giám; Chương 3: Một số ý kiến đóng góp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động marketing của Văn Miếu Quốc Tử Giám;

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Có một nơi tại Việt Nam, một di tích lịch sử đặc biệt quan trọng, có một không hai trong cả nước Với dáng vẻ khiêm nhường và hài hòa, với khung cảnh tự nhiên lại có sự cuốn hút kỳ lạ, là điểm đến của những đoàn khách quốc tế mỗi khi đến Hà Nội không thể không nhắc đến Văn Miếu- Quốc Tử Giám, di tích lịch sử gắn liền với sự thành lập kinh đô Thăng Long xuyên suốt gần 1000 năm lịch sử Văn Miếu - Quốc Tử Giám, một di tích lịch sử mang ý nghĩa biểu trưng cho tiến trình văn hóa Việt Nam, là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, là một bằng chứng của sự đóng góp vào nền văn minh Nho giáo của khu vực và nền văn hóa mang ý nghĩa nhân văn của toàn thế giới Cùng với đó là Khuê Văn Các, nằm trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã được Ủy Ban Nhân Dân Thành phố Hà Nội chọn làm biểu tượng của thành phố

Nơi đây đã trở thành điểm đến hấp dẫn mà những du khách trong và ngoài nước không thể bỏ qua mỗi khi đặt chân đến Hà Nội Để có được những thành công như ngày hôm nay, một trong những hoạt động góp phần không nhỏ đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến gần hơn với du khách, được bạn bè thế giới biết đến một cách rộng rãi hơn đó là hoạt động Marketing Tuy khoảng thời gian em được thực tập tại đây có ngắn ngủi, nhưng em cũng đã có được những sự hiểu biết nhất định về Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho riêng mình Nắm bắt được hoạt động marketing cũng là một thế mạnh của khu di tích, em đã quyết định chọn đây là đề tài báo cáo kết quả thực tập mà bản thân em đã được trải nghiệm gần một tháng qua tại đây, nơi từ lâu đã in đậm trong tâm khảm của người dân Việt Nam ở trong

và ngoài nước

2 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng hoạt động Marketing của Văn Miếu -Quốc Tử Giám

- Phạm vi nghiên cứu: Tại quần thể di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Thành phố Hà Nội

3 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm mục tiêu tìm hiểu rõ hơn về hoạt động Marketing của Văn Miếu - Quốc Tử Giám Đánh giá được thực trạng và

đề xuất những giải pháp của cá nhân nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Marketing của khu di tích

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp khảo sát thực tế

- Phương pháp thống kê - phân tích

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

5 Đóng góp của đề tài

Em hy vọng với những ý kiến đóng góp của mình sẽ góp phần giúp Ban quản

lý khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám phát huy những thế mạnh vốn có trong công tác Marketing đồng thời khắc phục những hạn chế còn tồn tại, ngày càng thu hút nhiều hơn du khách tới tham quan

6 Cấu trúc của đề tài

Ngoài mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, tiểu luận gồm 3 chương:

Chương 1: Khái quát về Văn Miếu - Quốc Tử Giám;

Chương 2: Thực trạng hoạt động Marketing của Văn Miếu - Quốc Tử Giám;

Chương 3: Một số ý kiến đóng góp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động marketing của Văn Miếu - Quốc Tử Giám;

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM

1.1 Lịch sử hình thành của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một di tích gắn liền với sự thành lập kinh đô Thăng Long dưới triều Lý, đã có lịch sử gần 1000 năm với quy mô khang trang, bề thế nhất, tiêu biểu nhất cho Hà Nội và cũng là nơi được coi là biểu tượng cho văn hóa, lịch sử Việt Nam

Theo Đại Việt sử ký, Văn Miếu được xây dựng từ tháng 8 năm Canh Tuất (1070) tức là năm Thần Vũ thứ hai đời Lý Thánh Tông, đắp tượng Chu Công, Khổng Tử và Tứ Phối, vẽ tượng Thất Thập Nhị Hiền, bốn mùa cúng tế, Hoàng Thái tử đến đây học

Năm 1076, Lý Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử Giám, có thể coi đây là trường Đại học đầu tiên ở Việt Nam Ban đầu trường chỉ dành riêng cho con vua và các bậc đại quyền quý (nên gọi là Quốc Tử)

Năm 1156, Lý Anh Tông cho sửa lại Văn Miếu và chỉ thờ Khổng Tử

Từ năm 1253, vua Trần Thái Tông cho mở rộng Quốc Tử Giám và thu nhận các con cái các nhà thường dân có sức học xuất sắc

Sang thời Hậu Lê, Nho giáo thịnh hành vào năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ từ khoa thi năm 1442 trở đi

Năm 1762, Lê Hiển Tông cho sửa lại Quốc Tử Giám - cơ sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều đình

Năm 1785 đổi thành nhà Thái Học

Đời nhà Nguyễn, Quốc Tử Giám lập tại Huế Năm 1982, vua Gia Long ấn định đây là Văn Miếu - Hà Nội và cho xây thêm Khuê Văn Các Trường Giám cũ ở phía sau Văn Miếu lấy làm nhà Khải Thánh để thờ cha mẹ Khổng Tử Đầu năm

1947, giặc Pháp nã đạn đại bác làm đổ sập căn nhà, chỉ còn cái nền với 2 cột đá và

4 nghiên đá Ngày nay, ngôi nhà này đã được phục dựng theo kiến trúc cùng với quần thể các công trình còn lại

1.2 Vị trí địa lý, kiến trúc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

1.2.1 Vị trí địa lý

Văn Miếu Quốc Tử Giám nằm ở đường Quốc Tử Giám Quận Đống Đa

-Hà Nội Một vị trí khá trung tâm của thủ đô -Hà Nội, nơi rất tiện đường giao thông

đi lại cho cả những người có phương tiện riêng và những người sử dụng phương tiện vận chuyển công cộng như xe bus, taxi

1.2.2 Kiến trúc

Trải qua gần 1000 năm lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám vẫn giữ được vẻ

cổ kính với đặc điểm kiến trúc của nhiều thời đại và là một trong những di tích lịch

sử văn hóa tiêu biểu và quan trọng bậc nhất của Thủ đô và cả nước Văn Miếu -Quốc Tử Giám với lối kiến trúc phương Đông truyền thống

Quần thể di tích lịch sử này được xây dựng dựa trên việc kết hợp hài hòa giữa kiến trúc Phật giáo, Nho giáo và văn hóa dân gian Việt Nam

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là quần thể di tích nằm ở phía Nam kinh thành Thăng Long thời nhà Lý, xưa thuộc thôn Minh Giám, tổng Hữu Nghiêm, huyện Thọ Xương ; thời Pháp thuộc làng Thịnh Hào, tổng Yên Hạ, huyện Hoàng Long, tỉnh Hà Đông (nay thuộc thành phố Hà Nội).Bốn mặt đều là phố, cổng chính là phố Quốc Tử Giám (phía Nam), phía Bắc là phố Nguyễn Thái Học, phía Tây là phố Tôn Đức Thắng, phía Đông là phố Văn Miếu Quần thể kiến trúc này nằm trên diện tích 54331m2 bao gồm: Hồ văn, khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám và vườn Giám,

mà kiến trúc chủ thể là Văn Miếu, nơi thờ Khổng Tử và Quốc Tử Giám, trường học cao cấp đầu tiên của Việt Nam

Văn Miếu ngày nay là khu đất hình chữ nhật chia ra 5 khu Khu thứ nhất bắt đầu với cổng chính Văn Miếu Môn Chân cửa có đôi rồng đá mang phong cách Lê

Sơ thế kỷ XV Khu thứ hai bắt đầu với cửa Đại Trung Môn, hai bên có hai cổng

nhỏ mang tên Thành Đức và Đạt Tài.Ở hai khu này có đường thần đạo đi giữa vườn cây và bốn thửa ao vuông Tiếp đến khu thứ ba với Khuê Văn Các( gác sao Khuê, sao chủ đề văn học) được xây dựng đầu thế kỷ XIX Hai bên gác cũng có hai cổng nhỏ mang tên Bỉ Văn ( văn đẹp đẽ) và Súc Văn (văn hàm súc) Ở giữa khu này có một hồ vuông gọi là Thiên Quang Tỉnh (giếng trời trong sáng) có tường bao

Hai bên hồ là hai khu vườn bia dựng các tấm bia ghi tên những người đỗ tiến

sĩ Hiện nay có 82 tấm bia của 82 khoa thi, xưa nhất là bia ghi về khoa thi năm

1442 và gần nhất là khoa thi 1779 Qua của Đại Thành tới khu thứ tư, một cái sân gạch trải rộng hai bên có hai dãy nhà tả vu và hữu vu Cuối sân là nhà Đại Bái và Hậu Cung, có kiến trúc đẹp, hoành tráng, nơi thờ ông tổ đạo Nho: Khổng Tử và các học trò của ông Tại đây còn có một số hiện vật quý như quả chuông đúc năm

1768, bốn nghiên đá có chữ Thái học nghiễn đường, một tấm khánh niên đại thế kỷ XIX và rất nhiều hoành phi, câu đối giàu giá trị văn học và triết lý Khu thứ năm là đất trường Quốc Tử Giám thời Lê Sang đời Nguyễn sau khi trường Giám dời vào Huế, khu này trở thành điện Khải Thánh, thờ song thân Khổng Tử

Quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ mang đặc trưng của lối kiến trúc phương Đông mà còn mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam

1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

UBND thành phố Hà Nội quyết định thành lập Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày 09/05/1988, trong đó có chức năng nghiệp vụ quản lý, bảo tồn và tôn tạo di tích, tổ chức hướng dẫn khách tham quan

du lịch Tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển Hà Nội

Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tồn tại được 938 năm và là một di tích tiêu biểu của Hà Nội Trong suốt thời gian 20 năm từ khi thành lập Trung tâm

đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đón tiếp các đoàn khách cao cấp của Đảng và

Nhà nước đến tham quan, quản lý tốt khu di tích, tổ chức nhiều cuộc hội thảo khoa học kỷ niệm danh nhân văn hóa lớn Trung tâm cũng đã hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học phục vụ tốt công tác quản lý, tu bổ di tích và phục vụ khách tham quan

Ngoài ra trung tâm còn là nơi sưu tầm, bổ sung nhiều hiện vật quý cho

di tích: Sắc phong, sách Hán Nôm cổ, sách học, hòm sách, câu đối, hoành phi bổ sung hiện vật trưng bày về “Văn Miếu - Quốc Tử Giám và nền giáo dục Nho học Việt Nam”

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MARKETING CỦA VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM

2.1 Tìm hiểu nhu cầu của khách tham quan

Du khách đến với Văn Miếu - Quốc Tử Giám được chia thành 4 nhóm, gồm: Khách nước ngoài; khách trong nước; Đoàn khách cao cấp; học sinh - sinh viên Theo ước tính, có khoảng 0,7 triệu lượt khách đến thăm Văn Miếu - Quốc Tử Giám mỗi năm, trong đó khách quốc tế chiếm 60%, khách trong nước là 40% Như vậy trung bình mỗi ngày, nơi đây đón tiếp gần 2000 lượt khách Đặc biệt, trong những dịp lễ hội nhất là Tết Nguyên Đán số lượng khách tăng vọt, có lúc lên tới 1,5 vạn lượt người/ngày đến Văn Miếu vãn cảnh, tham dự các hoạt động văn hóa, truyền thống và thắp hương cầu chúc cho một năm mới an lành, học hành anh thông

Trong số các du khách quốc tế tới đây, ngoài khách Châu Âu ra, khách Châu

Á chiếm một số lượng không nhỏ Họ chủ yếu đến từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc Bởi lẽ họ tìm thấy những nét tương đồng trong văn hóa của Việt Nam và văn hóa của nước họ

Đối với du khách đến từ Châu Âu, với một nền văn hóa hoàn toàn xa lạ thì việc khám phá Văn Miếu - Quốc Tử Giám quả là kỳ thú

Nếu như du khách nước ngoài đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám với mục đích tham quan tìm hiểu là chính thì đối với du khách trong nước, họ đến đây với nhiều nhu cầu và mục đích khác nhau Đối với những người cao tuổi ở Hà Nội, họ đến đây hưởng thụ sự thanh bình và không khí trong lành, tránh xa sự vội vã của cuộc sống hằng ngày Ngoài ra còn có một bộ phận các nhà nghiên cứu, họ muốn tìm hiểu về lịch sử, kiến trúc hay giải mã các biểu tượng trong Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Đặc biệt các đoàn khách học sinh chiếm một số lượng khá lớn Các bạn đến đây ngoài mục đích tham quan du lịch, còn như sự khẳng định các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay đang tiếp nối truyền thống học tập của cha ông từ ngàn xưa

Nắm bắt được nhu cầu của nhóm học sinh - sinh viên, vào những dịp đầu năm mới, tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám diễn ra nhiều hoạt động có ý nghĩa, tôn vinh văn hóa truyền thống của dân tộc thu hút khá đông lượng khách đến tham quan đặc biệt là học sinh - sinh viên như: trưng bày, biểu diễn thư pháp của 28 nhà thư pháp trẻ; thi đấu cờ người; nói chuyện về thơ xuân, chữ Nôm qua các thời kỳ

và đặc biệt là ngày thơ Việt Nam được tổ chức vào dịp Rằm Tháng Giêng

Còn có nhiều bạn là sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng có chuyên ngành

du lịch lại chọn Văn Miếu - Quốc Tử Giám như một địa điểm lý tưởng để thực hành nghề nghiệp của mình Vì ở đây, các bạn không những được rèn luyện khả năng giao tiếp cũng như kỹ năng nghề nghiệp mà các bạn còn học được thêm rất nhiều về kiến thức văn hóa

Để nắm rõ nhu cầu, tâm lý của du khách, trong công tác marketing của mình, Văn Miếu - Quốc Tử Giám có những cuộc điều tra về tâm lý của khách du lịch bằng cách đưa ra những bảng hỏi (hình thức trắc nghiệm) cho đoàn khách thăm quan và các công ty du lịch Với những dạng câu hỏi như: Khách thích những hoạt động trưng bày, triển làm nào Họ muốn xem những loại hình nghệ thuật nào? Tại sao họ lại thích? Thời lượng của những chương trình đó ngắn hay dài? Cần đưa thêm những loại hình nghệ thuật nào phục vụ du khách? Từ những ý kiến của khách du lịch, họ tổng hợp lại rồi phân tích, kết luận và đưa ra những hoạt động phù hợp đáp ứng được nhu cầu của từng nhóm khách du lịch

2.2 Công tác giáo dục nghệ thuật

Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn coi trọng công tác giáo dục nghệ thuật cho thế hệ trẻ Đây là một hình thức phát triển khách du lịch tiềm năng

Trong những năm vừa qua, Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức hoạt động dạy chữ thư pháp cho các em nhỏ, học sinh, sinh viên Thư pháp là một nghệ thuật đặc thù mang đậm tính cách phương Đông Như là một mạch ngầm, một dòng chảy lặng lẽ tồn tại với thời gian nhưng thư pháp có vị trí đáng kể và hàm chứa nhiều giá trị nhân bản, đạo đức xã hội trong thế giới nghệ thuật đặc thù của nền văn hóa Phương Đông

Các bạn trẻ khi được học về nghệ thuật thư pháp sẽ hiểu hơn về văn hóa dân tộc, có niềm yêu thích, đam mê với môn nghệ thuật này.Góp phần thu hút

họ khi trưởng thành sẽ là những khách du lịch thường xuyên của Văn Miếu - Quốc

Tử Giám

2.3 Sự đổi mới trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật

Tổ chức hoạt động nghệ thuât phục vụ du khách tham quan, du lịch là một trong nhiều hoạt động hấp dẫn tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám Trung bình cứ

10 khách du lịch thì có 3 người xem các chương trình biểu diễn nghệ thuật

Loại hình biểu diễn nghệ thuật tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám gồm có

3 loại chính là nghệ thuật chèo, hát quan họ và biểu diễn nhạc cụ dân tộc Trong 3 loại hình nghệ thuật này, loại hình biểu diễn nhạc cụ dân tộc và hát quan họ chiếm khoảng 90% suất diễn, còn hát chèo chiếm khoảng 10%

Nắm bắt được khách du lịch thường thích xem chương trình nhạc cụ dân tộc và hát quan họ hơn, Văn Miếu - Quốc Tử Giám có xây dựng thêm những hoạt động kèm với việc thưởng thức nghệ thuật cho du khách như: Khách du lịch được làm “anh Hai, chị Hai” quan họ, được chơi thử các nhạc khí độc đáo, được mặc áo mớ ba mớ bảy, được đội nón quai thao, vui đùa quay phim, chụp ảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám có sự đổi mới hình thức biểu diễn bằng cách kết hợp trình diễn các nhạc cụ dân tộc với những bài hát quan họ Bắc Ninh như “Bèo dạt mây trôi”, “Se chỉ luồn kim”, “Người ơi người ở đừng về” Kết thúc đợt hát quan họ có các nhạc cụ dân tộc trình tấu thường là bài “Giã bạn” như một

lời chào tạm biệt với du kháchNhạc cụ dân tộc biểu trưng cho văn hóa dân tộc Việt Nam, quan họ Bắc Ninh tượng trưng cho hồn quê Việt Nam Hai thứ này kết hợp với nhau thành những khúc nhạc điệu trữ tình thấm đượm nét văn hóa bao đời của đất nước Việt xưa, là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại Nhạc cụ dân tộc không chỉ được dùng đệm cho hát quan họ mà chúng còn được các nghệ sỹ dùng để độc tấu hay hòa tấu các bài hát khác Thể loại âm nhạc mà các nhạc cụ này hòa tấu hay độc tấu chính là các ca khúc Việt Nam, đặc biệt là các ca khúc cách mạng Đó là bài

“Quê em miền trung du”; “Con kênh xanh xanh”; “Việt Nam quê hương tôi” Đặc biệt có bài hát được khách du lịch rất thích nghe là bài “Bóng cây Kơnia” được song tấu bởi đàn bầu và đàn T’rưng Sau những buổi biểu diễn, du khách có thể mua ngay những đồ lưu niệm mà mình thích tại quầy lưu niệm Hầu hết những vật phẩm này đều là những nhạc cụ dân tộc thu nhỏ nhưng có đủ các chức năng, bộ phận có thể phát ra âm thanh, đó là đàn nhị, đàn tỳ bà, đàn T’rưng, trống cơm, sáo, một số băng đĩa ca nhạc dân tộc, quan họ Bắc Ninh, hát chèo

Nhìn chung, tổ chức hoạt động biểu diễn nghệ thuật phục vụ du khách của Văn Miếu - Quốc Tử Giám rất phù hợp với các loại hình du lịch văn hóa đã quảng bá được tới khách du lịch trong và ngoài nước những nét cơ bản của nền âm nhạc dân tộc, của sân khấu dân gian, các loại nhạc cụ truyền thống

Tuy nhiên vẫn còn một số tồn tại, đó là các loại hình biểu diễn nghệ thuật tại đây còn quá ít, vì thế chưa thể đáp ứng được nhu cầu của khách du lịch Chất lượng nghệ thuật phục vụ du khách tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực sự chưa được coi trọng Với 11 nghệ sỹ thì chỉ có 6 người tham gia trực tiếp biểu diễn liên tục cả tuần sẽ gây tâm lý chán nản và hạn chế khả năng sáng tạo, trau dồi học hỏi của các nghệ sỹ Từ đó sinh ra các chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ khách thường bị lặp đi lặp lại gây sự nhàm chán cho nhiều đoàn khách đến tham quan Văn Miếu- Quốc Tử Giám

2.4 Tổ chức các hoạt động mang tính thường niên để thu hút khách tham quan