TL đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường ở việt nam hiện nay

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài : Môi trường là ngôi nhà chung của tất cả mọi người, tại đó, con người có thể tồn tại và phát triển. Cuộc sống của chúng ta có liên hệ mật thiết với môi trường. Con người và môi trường là hai thứ không thể tách rời. Con người có phát triển được tốt là do có môi trường tốt và ngược lại. Tất cả sự sống trên Trái Đất này và mọi thứ xung quanh ta đều là nhân tố tạo nên môi trường sống. Vì vậy, bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chính mỗi người nói riêng và cho cả nhân loại nói chung. Môi trường là không gian sống của con người và các loài động vật. Chúng ta không thể sống mà thiếu nước hay thiếu không khí (nhân tố cấu thành nên môi trường). Không chỉ là không gian sống của con người và sinh vật mà môi trường còn là nơi cung cấp những tài nguyên thiên nhiên như rừng, khoáng sản, động thực vật quý hiếm,… phục vụ cho cuộc sống của con người. Không những thế, môi trường còn là nơi chứa những chất thải mà con người tạo ra, chính vì vậy môi trường có vai trò quan trọng và mang tính sống còn với con người. Ở Việt Nam chúng ta, tình trạng mất cân bằng sinh thái cũng đang diễn ra, bão lụt xảy ra thường xuyên, khí hậu biến đổi thất thường. Tình trạng ô nhiễm môi trường cũng là vấn đề quan trọng đối với nhiều thành phố lớn, các khu đông dân cư và vùng ven biển. Hậu quả của ô nhiễm môi trường chính là gây cạn kiệt nguồn tài nguyên, khí hậu biến đổi thất thường, mưa axit, băng tan ở hai cực,… đe dọa trực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển kinh tế của các quốc gia. Bảo vệ môi trường không chỉ đơn thuần là công việc của Đảng, Nhà nước, của một cơ quan hay tổ chức nào mà đó là trách nhiệm của toàn dân, toàn xã hội. Môi trường là một trong những vấn đề sống còn, là nhân tố quan trọng hàng đầu để bảo đảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhân dân, do đó mọi đối tượng trong xã hội từ người già đến trẻ nhỏ, từ tổ chức đến cá nhân, từ người sản xuất đến người tiêu dùng đều có quyền và nghĩa vụ trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường.Với tình trạng ô nhiễm môi trường đến mức trầm trọng như hiện nay thì muốn bảo vệ môi trường cần có sự chung tay giúp sức của tất cả mọi người, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại để giữ gìn và bảo vệ cuộc sống của nhân loại và sự phát triển lâu dài của toàn thể cộng đồng, xã hội. Do đó, việc xây dựng đề tài tiểu luận “Đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay” ngoài nhu cầu phục vụ nhu cầu học tập và nghiên cứu còn phục vụ cho đời sống thực tiễn, giúp cung cấp những thông tin, hiểu biết cần thiết về pháp luật bảo vệ môi trường ở Việt Nam, góp phần vào công cuộc đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và cải thiện môi trường trong tương lai.

MÔN: NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

Đề tài:

ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG : 3

I QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ VẤN ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG : 3

1 Vai trò của pháp luật trong bảo vệ môi trường 4

2 Ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường 6

II TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VÀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG 8 III CÔNG TÁC ĐẤU TRANH VỚI TỘI PHẠM VÀ VI PHẠM PHÁP LUẬT KHÁC VỀ MÔI TRƯỜNG 11

IV THỰC TRẠNG THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI

TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: 14

1 Những kết quả đáng ghi nhận 14

2 Những khó khăn cần khắc phục 16

V GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 18 KẾT LUẬN 27 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài :

Môi trường là ngôi nhà chung của tất cả mọi người, tại đó, con người

có thể tồn tại và phát triển Cuộc sống của chúng ta có liên hệ mật thiết vớimôi trường Con người và môi trường là hai thứ không thể tách rời Conngười có phát triển được tốt là do có môi trường tốt và ngược lại

Tất cả sự sống trên Trái Đất này và mọi thứ xung quanh ta đều là nhân

tố tạo nên môi trường sống Vì vậy, bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sốngcủa chính mỗi người nói riêng và cho cả nhân loại nói chung Môi trường làkhông gian sống của con người và các loài động vật Chúng ta không thể sống

mà thiếu nước hay thiếu không khí (nhân tố cấu thành nên môi trường).Không chỉ là không gian sống của con người và sinh vật mà môi trường còn

là nơi cung cấp những tài nguyên thiên nhiên như rừng, khoáng sản, độngthực vật quý hiếm,… phục vụ cho cuộc sống của con người Không nhữngthế, môi trường còn là nơi chứa những chất thải mà con người tạo ra, chính vìvậy môi trường có vai trò quan trọng và mang tính sống còn với con người

Ở Việt Nam chúng ta, tình trạng mất cân bằng sinh thái cũng đang diễn

ra, bão lụt xảy ra thường xuyên, khí hậu biến đổi thất thường Tình trạng ônhiễm môi trường cũng là vấn đề quan trọng đối với nhiều thành phố lớn, cáckhu đông dân cư và vùng ven biển

Hậu quả của ô nhiễm môi trường chính là gây cạn kiệt nguồn tàinguyên, khí hậu biến đổi thất thường, mưa axit, băng tan ở hai cực,… đe dọatrực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển kinh tế của các quốc gia

Bảo vệ môi trường không chỉ đơn thuần là công việc của Đảng, Nhànước, của một cơ quan hay tổ chức nào mà đó là trách nhiệm của toàn dân,toàn xã hội Môi trường là một trong những vấn đề sống còn, là nhân tố quantrọng hàng đầu để bảo đảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhân dân,

do đó mọi đối tượng trong xã hội từ người già đến trẻ nhỏ, từ tổ chức đến cá

nhân, từ người sản xuất đến người tiêu dùng đều có quyền và nghĩa vụ trongviệc giữ gìn và bảo vệ môi trường.Với tình trạng ô nhiễm môi trường đếnmức trầm trọng như hiện nay thì muốn bảo vệ môi trường cần có sự chung taygiúp sức của tất cả mọi người, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhânloại để giữ gìn và bảo vệ cuộc sống của nhân loại và sự phát triển lâu dài củatoàn thể cộng đồng, xã hội

Do đó, việc xây dựng đề tài tiểu luận “Đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay” ngoài nhu cầu

phục vụ nhu cầu học tập và nghiên cứu còn phục vụ cho đời sống thực tiễn,giúp cung cấp những thông tin, hiểu biết cần thiết về pháp luật bảo vệ môitrường ở Việt Nam, góp phần vào công cuộc đấu tranh phòng chống vi phạmpháp luật về bảo vệ môi trường và cải thiện môi trường trong tương lai

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Pháp luật và các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam

3 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu cung cấp thông tin, tri thức, làm rõ về pháp luật bảo vệ môitrường ở Việt Nam, thực trạng vi phạm pháp luật thực thi pháp luật bảo vệmôi trường ở nước ta hiện nay để từ đó đưa ra những giải pháp hiệu quả đểthực thi pháp luật bảo vệ môi trường trong thời gian tiếp theo

4 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận sử dụng phương pháp luận của CNDV biện chứng Ngoài ra,tiểu luận còn sử dụng một số phương pháp cụ thể như: phân tích - tổng hợp;quy nạp và diễn dịch

Ngày 15/11/2004, Bộ Chính trị Ban chấp hành TW Đảng khóa IX đãban hành Nghị quyết số 41- NQ/TW về BVMT trong thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong đó chỉ rõ: “Tăng cường công tácthanh tra, kiểm tra giám sát; quy định và áp dụng các chế tài cần thiết để xử lýnghiêm các vi phạm pháp luật về BVMT” Quán triệt quan điểm chỉ đạo củaĐảng, ngày 22/5/2005, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số34/2005/QĐ-TTg ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiệnNghị quyết số 41-NQ/TW Ngày 21/01/2009, Ban Bí thư Ban chấp hành TWĐảng đã ban hành Chỉ thị số 29-CT/TW về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghịquyết số 41- NQ/TW của Bộ Chính trị (Khóa IX) “Về BVMT trong thời kỳđẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Trong đó, yêu cầu các cấp

ủy Đảng, chính quyền, tiếp tục đẩy mạnh thực hiện triệt để các quan điểm,mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết số 41-NQ/TW nhằm tạo sựchuyển biến mạnh mẽ trong công tác BVMT Ngày 12/6/2009, Chính phủ banhành Nghị quyết số 27/NQ-CP về một số giải pháp cấp bách trong công tácquản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường

1 Vai trò của pháp luật trong bảo vệ môi trường

Vai trò của pháp luật trong bảo vệ môi trường có vị trí đặc biệt quantrọng Môi trường bị huỷ hoại chủ yếu là do sự phá hoại của con người Chínhcon người ttong quá trình khai thác các yếu tố của môi trường đã làm mất sựcân bằng sinh thái, gây ô nhiễm Vì vậy, muốn bảo vệ môi trường trước hếtphải tác động đến con người Pháp luật với tư cách là hệ thống các quy phạmđiều chỉnh hành vi xử sự của con người sẽ có tác dụng rất lớn trong việc bảo

vệ môi trường Ý nghĩa của pháp luật trong bảo vệ môi trường thể hiện quanhững khía cạnh sau:

- Pháp luật quy định các quy tắc xử sự mà con người phải thực hiện khikhai thác và sử dụng các yếu tố của môi trường Môi trường vừa là điều kiệnsống vừa là đối tượng của sự tác động hàng ngày của con người Sự tác độngcủa con người làm biến đổi rất nhiều hiện trạng của môi trường theo chiềuhướng làm suy thoái những yếu tố của nó Con người đang đứng trước nguy

cơ hứng chịu cơn thịnh nộ từ tự nhiên Chính vì lí do đó việc khai thác cóđịnh hướng, có tính đến sự cân bằng của môi sinh có tác dụng rất lớn trongviệc bảo vệ môi trường Pháp luật với tư cách là công cụ điều tiết các hành vicủa các thành viên ttong xã hội có tác dụng rất lớn trong việc định hướng quátrình khai thác và sử dụng môi trường Con người sử dụng và khái thác môitrường theo những tiêu chuẩn nhất định thì sẽ hạn chế những tác hại, ngănchặn được sự suy thoái Thực tiễn ở nhiều nước đã chứng minh vị trí to lớncủa việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường trong khai thác và chếbiến các nguồn tài nguyên cũng như các sàn phẩm

- Pháp luật quy đinh các chế tài hình sự, kinh tế, hành chính để buộccác cá nhân, tổ chức phải thực hiện đầy đủ các đòi hỏi của pháp luật ưongviệc khai thác và sử dụng các yếu tố của môi trường Việc đưa ra các tiêuchuẩn để định hướng hành vi khai thác và sử dụng môi trường có ý nghĩaquan trọng Tuy nhiên, không phải trong mọi tình huống các tiêu chuẩn nàyđược tự giác tuân thủ và chấp hành Sự vi phạm xảy ra thường xuyên hơn đối

với những yếu tố môi trường mà ở đó có sự hiện diện mâu thuẫn giữa nhu cầubức bách của cuộc sống và yêu cầu bảo vệ môi trường

Bằng các chế tài hình sự, hành chính, dân sự, pháp luật tác động tớinhững hành vi vi phạm Các chế tài này hoặc cách ly những kẻ vi phạm nguyhiểm khỏi xã hội hoặc áp dụng những hậu quả vật chất, tinh thần đối với họ.Các chế tài hình sự, hành chính, dân sự được sử dụng trong lĩnh vực bảo vệmôi trường vừa có tác dụng ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật môitrường vừa có tác dụng giáo dục công dân tôn trọng pháp luật bảo vệ môitrường

Pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các tổ chứcbảo vệ môi trường Bảo vệ môi trường là công việc rất khó khăn và phức tạp.Nhiều yếu tố của môi trường có phạm vi rộng lớn, có kết cấu phức tạp nênviệc bảo vệ chúng đòi hỏi phải có hệ thống các tổ chức thích hợp Pháp luật

có tác dụng rất lớn trong việc tạo ra cơ chế hoạt động hiệu quả cho các tổchức bảo vệ môi trường Cụ thể là thông qua pháp luật, Nhà nước quy địnhchức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của các tổ chức trong việc bảo vệ môitrường Chẳng hạn, Nhà nước bằng Luật bảo vệ và phát triển rừng quy địnhquyền hạn của tổ chức kiểm lâm trong việc bảo vệ rừng Theo đó, các nhânviên kiểm lâm, hạt trưởng kiểm lâm, chi cục trưởng kiểm lâm có quyền phạthành chính đối với hành vi phá hoại rừng- một yếu tố hết sức quan trọng củamôi trường

- Vai trò to lớn của pháp luật trong bảo vệ môi trường thể hiện ở việcban hành các tiêu chuẩn môi trường

Ví dụ: tiêu chuẩn về độ ồn, tiêu chuẩn về nước sạch, tiêu chuẩn về

không khí Các tiêu chuẩn này thực chất là những tiêu chuẩn kĩ thuật Tuynhiên, do được ban hành bằng các văn bản pháp lí nên chúng trở thành nhữngtiêu chuẩn pháp lí, tức là những tiêu chuẩn mà các cá nhân, tổ chức ứong xãhội phải tuân thủ nghiêm ngặt khi khai thác, sử dụng các yếu tố khác nhau củamôi trường Các tiêu chuẩn môi trường là cơ sở pháp lí cho việc xác định vi

phạm pháp luật môi trường Chúng là cơ sở cho việc truy cứu trách nhiệm đốivới những hành vi phạm luật môi trường.

- Một trong những biểu hiện rõ nét về vai trò bảo vệ môi trường củapháp luật là việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến việc bảo vệ môitrường Trong quá trình khai thác các yếu tố khác nhau của môi trường, giữacác tổ chức, cá nhân có thể xảy ra những tranh chấp Tranh chấp môi trường

có thể xảy ra giữa cá nhân với nhau song cũng có khi xảy ra giữa cá nhân vớicác doanh nghiệp hoặc các cơ quan nhà nước Tranh chấp về môi trường làtranh chấp liên quan tới việc khai thác, sử dụng các yếu tố cùa môi trường

2 Ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường

Môi trường từ lâu đã trở thành mối quan tâm của toàn nhân loại và vấn

đề môi trường, bảo vệ môi trường ở thời đại nào, thời điểm nào của mỗi quốcgia cũng được xem là nhiệm vụ hết sức quan trọng Bởi môi trường được hiểu

là tất cả những gì ở xung quanh chúng ta và rất thân thiện gần gũi với conngười, bao gồm môi trường tự nhiên (đất đai, sông ngòi, không khí, cây cối,động thực vật,…) và môi trường nhân tạo là do con người tạo nên (như đường

xá, nhà máy, xí nghiệp,…) Tất cả những vấn đề vừa nêu đều có ảnh hưởngrất lớn đến cuộc sống của con người (về đời sống và sức khỏe)

Có thể nói môi trường là toàn bộ những điều kiện tự nhiên và xã hộibao quanh con người, ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của con người,của tự nhiên và xã hội Vì vậy, từ lâu để đảm bảo môi trường sống cho conngười trong đời sống xã hội, có vô số những việc mà cả cộng đồng xã hội đềuquan tâm và tìm mọi giải pháp, phương pháp để thực hiện, với mục đích làmcho đời sống con người ngày càng tốt hơn, hạnh phúc hơn trên mọi mặt.Nhưng hiện nay môi trường sống của con người đang bị đe dọa một cáchnghiêm trọng và không ít nguyên nhân làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏecon người, mà nguyên nhân đó do chính bàn tay của con người tác động đến,trong đó có thể chúng ta nhìn thấy được và không thấy được Vì vậy, có thểnói hoạt động bảo vệ môi trường hiện nay là vấn đề bức thiết, đang được mọi

người đặc biệt quan tâm và hơn bao giờ hết mọi người cần nâng cao nhậnthức, ý thức bảo vệ môi trường, đó là góp phần bảo vệ sức khỏe của chínhmình.

Ý nghĩa thiết thực của hoạt động bảo vệ môi trường mà mọi người cầnquan tâm, hiểu thật sâu sắc, là có những hoạt động thiết thực để giữ cho môitrường trong lành sạch, đẹp, phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môitrường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường; khaithác sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa dạng sinhhọc Đất nước ta nói chung và Bến Tre nói riêng đang trong thời kỳ côngnghiệp hóa - hiện đại hóa, cùng với sự phát triển của các nhà máy, xí nghiệpvới lượng chất thải và khí thải ra môi trường không nhỏ Nếu không có hoạtđộng bảo vệ môi trường và mọi người không ý thức bảo vệ môi trường (xử lýrác thải, chất thải, ) thì sẽ gây ra hậu quả rất nghiêm trọng đối với sức khỏe,tính mạng con người và sự phát triển bền vững của đất nước, quê hương Cácngành chuyên môn làm tốt hoạt động bảo vệ môi trường sẽ phần nào hạn chếđược những tác hại do chất thải và khí thải của các nhà máy, xí nghiệp,… vàmọi người có ý thức bảo vệ môi trường sẽ góp cải tạo môi trường trong lành,sạch, đẹp để chính bản thân mình và cộng đồng dân cư xung quanh cùnghưởng thụ

Trong bối cảnh Trái đất đã, đang ngày một nóng dần lên, môi trườngsống đang bị hủy hoại bởi sự ô nhiễm của khí thải công nghiệp; tình trạng ônhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, thiên tai, lũ lụt, hạn hán ngày càng giatăng ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung đang gióng lên hồichuông báo động đối với công tác bảo vệ môi trường Do đó, hoạt động bảo

vệ môi trường ngày càng có ý nghĩa hơn, là nhân tố đảm bảo sức khỏe và chấtlượng cuộc sống của con người; góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh

tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tếquốc tế của nước ta nói chung, tỉnh ta nói riêng Kinh nghiệm từ thực tiễnngười ta nhìn vào môi trường, để đánh giá sự phát triển của đất nước, quê

hương, nơi đó có trong lành, sạch, đẹp hay không? Và bảo vệ, xây dựng môitrường trong lành, sạch, đẹp còn tạo điều kiện cho du khách trong, ngoài nướctìm đến để trải nghiệm, khám phá sự trong lành, thoải mái,… Vì vậy, bảo vệmôi trường hiện nay là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại,không còn là nhiệm vụ của mỗi cá nhân mà là của toàn nhân loại.

II TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VÀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG

Ở nước ta, trong những năm gần đây, vi phạm pháp luật môi trườngdiễn ra trong nhiều lĩnh vực kinh tế, xã hội, ảnh hưởng sâu sắc đến sự pháttriển bền vững của đất nước, xâm phạm nghiêm trọng đến đời sống của nhândân, như gây ô nhiễm nguồn nước, không khí, thực phẩm kém an toàn , tạimột số địa phương đã trở thành mầm mống mất an ninh trật tự Tội phạm và

vi phạm pháp luật về môi trường nổi lên ở một số lĩnh vực sau:

- Trong sản xuất công nghiệp, lợi dụng chủ trương mở cửa, chính sáchthu hút vốn đầu tư của Nhà nước cùng với những sơ hở về pháp luật tronglĩnh vực bảo vệ môi trường của Việt Nam, nhiều nhà đầu tư trong và ngoàinước đã đầu tư các dự án sản xuất, kinh doanh, nhưng không chú trọng việcxây dựng các hệ thống xử lý chất thải, nhất là các nhà máy, cơ sở sản xuấttrong các khu công nghiệp đang trong giai đoạn hoàn thiện và các cơ sở nằmtrên lưu vực sông Đáng lo ngại là các doanh nghiệp tuy có hệ thống xử lýchất thải, nhưng luôn cố tình vi phạm, thủ đoạn tinh vi, lén lút để xả thải ramôi trường như xây dựng hệ thống bí mật, phức tạp, được ngụy trang bằng hệthống đạt tiêu chuẩn nên rất khó phát hiện, điển hình vụ Công ty Vedan ViệtNam, Công ty Tungkuang, Công ty TNHH Miwon, Công ty thuộc da HàoDương, Công ty giấy Việt Trì,

- Trong hoạt động kinh doanh nhập khẩu, tình trạng nhập khẩu tráiphép chất thải vào nước ta dưới hình thức phế liệu làm nguyên liệu sản xuất,

thiết bị công nghệ lạc hậu dẫn đến nguy cơ biến nước ta thành “bãi rác thảicông nghiệp”, với thủ đoạn như "tạm nhập, tái xuất", khi bị phát hiện thì khai

là "gửi nhầm hàng" và xin được chuyển trả lại Một số doanh nghiệp lợidụng cơ chế kiểm hóa xác suất, thậm chí móc nối với một số tổ chức kiểmđịnh, giám định để có kết luận hàng hóa đạt tiêu chuẩn về môi trường, câu kếtvới nhân viên hải quan để lấy mẫu trong các lô hàng bảo đảm yêu cầu chấtlượng đã được chuẩn bị sẵn, từ đó dễ dàng được thông quan nhập rác vàonước ta Nghiêm trọng hơn cả là hành vi nhập rác thải sinh hoạt, các loại chấtđi-ô-xin, thực phẩm kém chất lượng, bột xương bò điên, kể cả chất có phóng

xạ, các thiết bị công nghệ lạc hậu sản xuất từ những năm 60 của thế kỷ trước

- Trong hoạt động khai thác tài nguyên, khoáng sản, bảo vệ đa dạngsinh học, trong nhiều năm qua, nạn chặt phá rừng ở nước ta vẫn đang diễn rarất bức xúc, đặc biệt là tình trạng chặt phá các khu rừng nguyên sinh, khu bảotồn thiên nhiên, rừng phòng hộ với thủ đoạn lợi dụng chính sách chuyển đổi

"rừng nghèo", xây dựng thủy điện, phát quang biên giới để khai thác rừng bừabãi, kèm theo tình trạng chống người thi hành công vụ gây phức tạp tình hình

an ninh trật tự ở nhiều địa phương Tại các khu vực khai thác khoáng sản, do

sử dụng hóa chất như thủy ngân, kim loại nặng, nên nguồn nước sinh hoạt,tưới tiêu bị ô nhiễm, không có biện pháp hoàn nguyên môi trường, chống xóimòn, rửa trôi, làm ảnh hưởng hệ sinh thái, gây phong hóa biến rừng thành đấttrống đồi núi trọc, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét cao

Tình trạng săn bắn, buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã, quý hiếmdiễn ra công khai ở nhiều nơi Qua một số vụ việc do lực lượng cảnh sát môitrường điều tra, khám phá cho thấy vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này tiếpdiễn phức tạp, nhất là buôn bán các loài động vật quý hiếm có lợi nhuận caonhư hổ, tê tê Các đường dây mua bán, vận chuyển động vật hoang dã quabiên giới với thủ đoạn tinh vi, che giấu bằng nhiều hình thức nhằm đối phóvới cơ quan chức năng Việt Nam đang là nước trung chuyển các loại động

vật hoang dã và sản phẩm từ động vật hoang dã cho nước thứ ba (thí dụ, vụ

23 tấn tê tê, 6,2 tấn ngà voi bị bắt tại Hải Phòng),

- Trong sản xuất làng nghề, với trên 2.700 làng nghề trong cả nước,nhưng hầu hết do quy mô sản xuất nhỏ lẻ ở hộ gia đình, trình độ sản xuất thủcông theo kinh nghiệm, công nghệ sản xuất thô sơ, không quan tâm đến vấn

đề xử lý chất thải, dẫn đến tình trạng môi trường tại các làng nghề rất đángbáo động Chất thải từ hoạt động sản xuất của các làng nghề nhìn chungkhông được xử lý mà xả trực tiếp ra mương, ao, hồ, ruộng lúa, Các chất thảiđộc hại khó phân hủy tại các làng nghề, đặc biệt là các làng nghề thuộc da, dệtnhuộm và tái chế kim loại, đã làm cho các chỉ tiêu BOD, COD, SS đều vượtquá tiêu chuẩn cho phép nhiều lần, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường

và sức khỏe của nhân dân

- Trong lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm, tình hình nhập khẩu thựcphẩm không đạt tiêu chuẩn trong thời gian qua có dấu hiệu lắng xuống nhờ sựvào cuộc quyết liệt của công an và các cơ quan chức năng Tuy nhiên, hoạtđộng buôn bán, vận chuyển, tiêu thụ gia súc, gia cầm không qua kiểm dịchtheo đường tiểu ngạch vẫn diễn ra phức tạp, nhất là từ khu vực biên giới phíaBắc Các hoạt động buôn bán, vận chuyển sản phẩm gia súc như da, mỡ, diễn ra nhỏ lẻ, gây khó khăn cho công tác kiểm soát Dịch bệnh có dấu hiệubùng phát trở lại, nhất là dịch lợn tai xanh, nhân dân một số địa phương tại HàNội, Hải Dương không xử lý gia súc chết do bệnh gây ô nhiễm, thậm chí cónơi còn bán ra thị trường, gây nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm

- Vấn đề quản lý, xử lý chất thải nguy hại đang bị buông lỏng, mặc dù

có trên 60 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, nhưng phần lớn trong

số đó chưa được đầu tư thỏa đáng, công nghệ xử lý lạc hậu nên đã góp phầnvào việc gây ô nhiễm môi trường Thậm chí có doanh nghiệp còn chôn hàngngàn tấn chất thải nguy hại xuống dưới lòng đất nhằm giảm chi phí xử lý(Công ty môi trường xanh - Bà Rịa - Vũng Tàu, Công ty cổ phần Vietsta -Thành phố Hồ Chí Minh)

III CÔNG TÁC ĐẤU TRANH VỚI TỘI PHẠM VÀ VI PHẠM PHÁP LUẬT KHÁC VỀ MÔI TRƯỜNG

Trong thời gian qua, các lực lượng chức năng phòng, chống tội phạm

và vi phạm pháp luật khác về môi trường đã triển khai đồng bộ các biện pháp,phối hợp với các cơ quan chức năng đấu tranh có hiệu quả các loại vi phạmpháp luật về môi trường Nhiều vụ vi phạm pháp luật về môi trường kéo dài,gây bức xúc trong dư luận bị cơ quan chức năng phát hiện và xử lý, tạo niềmtin và sự ủng hộ của các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân Cáclực lượngchức năng phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường

đã tiến hành điều tra, nắm tình hình các lĩnh vực quan trọng, như khai tháckhoáng sản, lâm sản; chế biến hải sản; sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu, thuốcđông dược; sản xuất thép; các công trình thủy điện vừa và nhỏ khu vực miềnTrung và Tây Nguyên; lĩnh vực xây dựng cơ bản trên địa bàn Hà Nội và TP

Hồ Chí Minh; lĩnh vực sản xuất có nguy cơ ngộ độc thực phẩm cao, nhưrượu, bia, nước uống và thức ăn; công tác bảo vệ môi trường tại bệnh việntuyến trung ương, các bệnh viện và phòng khám tư nhân Các cơ quan chứcnăng đã đấu tranh, xử lý đạt hiệu quả cao: phát hiện 7.868 vụ vi phạm phápluật về môi trường, làm rõ 3.355 tổ chức, 4.784 cá nhân vi phạm pháp luật vềmôi trường; xử phạt vi phạm hành chính 3.254 vụ, 1.554 tổ chức, 1.671 cánhân, phạt tiền 58,011 tỷ đồng; chuyển cơ quan điều tra khởi tố 113 vụ, 145đối tượng; chuyển cơ quan khác xử lý vi phạm hành chính 3.837 vụ, 1.321 tổchức, 2.795 cá nhân, xử phạt vi phạm hành chính trên 50 tỷ đồng[7] Mặc dù

đã đạt được những kết quả quan trọng, song công tác đấu tranh với tội phạm

và vi phạm pháp luật khác về môi trườngcòn bộc lộ nhiều nhiệu hạn chế, bấtcập:

Một là, hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật về đấu tranh phòng,

chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường chưa đầy đủ, chưa

thống nhất, chưa đồng bộ, chưa minh bạch, chưa đủ tạo hành lang pháp lývững chắc cho công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác vềmôi trường.

Hai là, tổ chức bộ máy của lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm

về môi trường vẫn còn bất cập Cấp huyện là cấp tố tụng hình sự cơ sở, songvẫn chưa có đội Cảnh sát phòng, chống tội phạm môi trường nên công tác chỉđạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện vẫn còn khó khăn

Ba là, công tác phối hợp giữa các lực lượng trong phòng, chống tội

phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường có nơi, có lúc chưa đồng bộ,còn lúng túng, bị động do chưa có kinh nghiệm và chưa rõ về cơ chế; công tácphối hợp trong phát hiện, điều tra, xử lý chưa thống nhất

Bốn là, ý thức pháp luật của một số cấp, ngành về bảo vệ môi trường

còn hạn chế; công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệmôi trường chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ

Năm là, cơ sở vật chất - kỹ thuật, trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu

công tác

Trước tình hình đó, cần tập trung thực hiện một cách đồng bộ, có hiệuquả các giải pháp cơ bản sau đây:

Thứ nhất, các lực lượng chuyên trách cần chủ động nắm chắc tình hình

tội phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường để tham mưu cho các cấp

ủy Đảng, chính quyền địa phương xác định địa bàn, lĩnh vực trọng điểm vềmôi trường để tập trung lực lượng đấu tranh Đó là các địa bàn tập trung nhiềukhu công nghiệp, khu chế xuất; các lĩnh vực trọng điểm, như khai tháckhoáng sản, lâm sản, nhập khẩu, buôn bán chất thải nguy hại, buôn bán, vậnchuyển trái phép động vật hoang dã, quí hiếm; lĩnh vực an toàn thực phẩm…

Thứ hai, tiếp tục rà soát, nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn

thiện hệ thống văn bản qui phạm pháp luật về phòng, chống tội phạm và viphạm pháp luật khác về môi trường, nhất là Bộ luật Hình sự quy định các tộiphạm về môi trường theo hướng đầy đủ, thống nhất, đồng bộ, minh bạch, cụ

thể, hiện đại và có tính khả thi cao Đặc biệt phải định lượng một cách rõ ràngtại các cấu thành tội phạm các chất nguy hại vượt quá tiêu chuẩn cho phép

Thứ ba, tăng cường công tác xây dựng lực lượng, coi công tác xây

dựng lực lượng là then chốt Tiếp tục đổi mới, kiện toàn, nâng cao chất lượngcán bộ làm công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luậtkhác về môi trường Tăng cường công tác huấn luyện, đào tạo, xây dựng quychế về đào tạo cán bộ (trình độ cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ, cử đi học nướcngoài, bồi dưỡng các chuyên đề nghiệp vụ…) nhằm đáp ứng số lượng và chấtlượng cán bộ Trước mắt, thành lập Trung tâm kiểm định về môi trường thuộcCục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường thành một Trung tâmkiểm định đạt chuẩn quốc gia, có năng lực kiểm định, giám định độc lập, kếtquả giám định, kiểm định có giá trị pháp lý phục vụ công tác điều tra, xử lýtội phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường Thành lập đội cảnh sátphòng, chống tội phạm về môi trường ở công an cấp huyện, tiến tới kiến nghịvới Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sựnăm 2004 theo hướng quy định lực lượng cảnh sát phòng, chống tội phạm vềmôi trường thành Cơ quan Cảnh sát điều tra tội phạm về môi trường - cơ quancảnh sát điều tra chuyên trách về tội phạm môi trường

Thứ tư, định kỳ 6 tháng, hàng năm, lực lượng cảnh sát phòng, chống tội

phạm về môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng ở các cấp tổchức tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác điều hành, chỉ đạo, tổchức đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường

Thứ năm, trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện đại và kinh

phí phục vụ công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác vềmôi trường

Thứ sáu là, lực lượng cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường

chủ trì tăng cường mối quan hệ phối hợp với các lực lượng chức năng liênquan trong phát hiện, điều tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về môi