Mỗi dân tộc trong quá trình lịch sử hình thành và phát triểncủa mình đều có phong cách ẩm thực với những đặc thù nhất định, nên đã cóngười nhận xét: Có thể đoán biết được phần chính yếu
Trang 1MỞ ĐẦU
Ai cũng biết rằng: Văn hóa ẩm thực là một biểu hiện quan trọng trongđời sống con người, nó cũng hàm chứa những ý nghĩa triết lý
Từ xa xưa trong dân gian nước ta đã tổng kết thành câu tục ngữ: “Học
ăn, học nói, học gói, học mở chủ yếu để nhắc nhở những người mới bước vàođời thì khâu đầu tiên là “học ăn” Ở các nước khác trên thế giới, ngoài quanniệm dân gian thì các nhà chuyên môn, những người yêu thích, hiểu ẩmthực đều bàn luận, viết những tài liệu, những cuốn sách hay về nghệ thuật
ăn uống Có ý kiến cho rằng: “Chính tạo hóa giúp con người kiếm thức ăn,nuôi sống họ lại còn cho họ nếm mùi khoái lạc với các món ăn ngon.” Đó làmột niềm hạnh phúc lớn lao của con người, là phần thưởng của tạo hóa dànhcho con người Mỗi dân tộc trong quá trình lịch sử hình thành và phát triểncủa mình đều có phong cách ẩm thực với những đặc thù nhất định, nên đã cóngười nhận xét: Có thể đoán biết được phần chính yếu của số phận một dântộc thông qua việc quan sát họ ăn như thế nào?
Văn hóa ẩm thực ngày được đông đảo công chúng và các chuyên giavăn hóa chú ý không chỉ ở nước ta mà ở nhiều nước Chính vì vậy văn hóa ẩmthực cũng được coi như một tài nguyên du lịch,thu hút với những đối tượngkhách muốn tìm hiểu về văn hoá ẩm thực của một quốc gia, vùng miền.Khoảng chục năm trước trên thế giới đã xuất hiện loại hình du lịch ẩm thực.Tuy nhiên đến nay,du lịch ẩm thực vẫn còn là khái niệm khá mới lạ ở ViệtNam Đó thực sự là một sự lãng phí nguồn tài nguyên phát triển du lịch Vìvậy, tôi viết về đề tài này với mong muốn có thể nghiên cứu sâu hơn về cácđiều kiện phát triển loại hình du lịch ẩm thực tại Việt Nam, từ đó đề ra mộtvài giải pháp nhằm phát triển loại hình du lịch này tại Việt Nam trong thờigian tới
Trang 3NỘI DUNG Chương 1: Đặc trưng của nền văn hóa ẩm thực Việt Nam
1.1 Những vấn đề chung
1.1.1 Một số khái niệm cơ bản a) Khái niệm văn hóa
Văn hóa là hệ thống hữu cơ những giá trị vật chất và tinh thần đượccon người sáng tạo và tích lũy ra trong quá trình sinh sống, tồn tại và pháttriển Văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua quátrình xã hội hóa Văn hóa được tái tạo và phát triển trong quá trình hành động
và tương tác xã hội của con người Văn hóa là trình độ phát triển của conngười và của xã hội được biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đờisống và hành động của con người cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần
mà do con người tạo ra
b) Khái niệm ẩm thực
Ẩm thực là ăn uống, là cách gọi của phương thức chế biến món ăn,nguyên lý phối trộn gia vị và những thói quen ăn uống nói chung của conngười Ẩm thực bao hàm ý nghĩa khái quát nhất để chỉ tất cả những món ănphổ biến trong cộng đồng các dân tộc thiểu số Qua ẩm thực có thể nói lênđặc trưng văn hóa của dân tộc đó, vùng đó và đất nước đó
c) Khái niệm văn hóa ẩm thực
Theo nghĩa rộng, “văn hóa ẩm thực” là một phần văn hóa nằm trongtổng thể các đặc trưng diện mạo về vật chất, tinh thần, tri thức, tình cảm khắc họa một số nét cơ bản, đặc sắc của một cộng đồng, làng xóm, vùngmiền, quốc gia Nó chi phối một phần không nhỏ trong cách ứng xử và giaotiếp của một cộng đồng, tạo nên đặc thù của cộng đồng ấy
Trang 4Theo nghĩa hẹp, “văn hóa ẩm thực” là những tập quán và khẩu vị củacon người, những ứng xử của con người trong ăn uống, những tập tục kiêng
kỵ trong ăn uống, những phương thức chế biến bày biện trong ăn uống vàcách thưởng thức món ăn Văn hóa ẩm thực là một biểu hiện quan trọng trongđời sống con người, nó cũng hàm chứa những ý nghĩa triết lý sâu sắc
1.1.2 Điều kiện tự nhiên, xã hội để hình thành văn hóa ẩm thực a) Địa lý
Ở vị trí địa lý tập trung nhiều đầu mối giao thông thuận tiện như:đường thuỷ, đường sông, đường bộ, đường không khẩu vị ăn uống sẽ bị ảnhhưởng nhiều hơn: nguồn nguyên liệu sử dụng chế biến dồi dào, phong phúcác món ăn đa dạng, khẩu vị mang sắc thái nhiều vùng khác nhau
- Những vùng gần sông, biển sử dụng nhiều thực phẩm là thuỷ hảisản
- Những vùng nằm sâu trong lục địa, vùng núi… sử dụng ít thuỷ sản
và ngược lại họ dùng nhiều món ăn được chế biến từ động vật trên cạn: thịtgia súc, gia cầm, chim thú rừng…
b) Khí hậu
Vùng khí hậu có nhiệt độ càng thấp thì sử dụng càng nhiều thực phẩmđộng vật, giàu chất béo, phương pháp chế biến phổ biến là quay, nướng hầm,các món ăn đặc, nóng, ít nước và ăn nhiều bánh
Vùng khí hậu nóng: Dùng nhiều món ăn được chế biến từ các nguyênliệu có nguồn gốc từ thực vật, tỉ lệ thịt chất béo trong món ăn ít hơn.Phương pháp chế biến phổ biến là xào, luộc, nhúng, trần, nấu các món ănthường nhiều nước có mùi vị mạnh: rất thơm, rất cay
c) Lịch sử
Trang 5Sự ảnh hưởng của lịch sử thể hiện qua một số điểm có tính quy luậtsau:
- Bề dày lịch sử của dân tộc càng lớn thì các món ăn càng mang tính
cổ truyền, độc đáo truyền thống riêng đặc biệt của dân tộc
- Trong lịch sử, dân tộc nào mạnh, hùng cường thì món ăn phongphú, chế biến cầu kỳ pha chất huyền bí nhưng lại có tính bảo thủ cao
- Chính sách cai trị của nhà nước trong lịch sử: càng bảo thủ thì tậpquán và khẩu vị ăn uống càng ít bị lai tạp
d) Kinh tế
Những quốc gia có nền kinh tế phát triển thì các món ăn phong phú, đadạng, được chế biến và hoàn thiện cầu kỳ hơn, ngon hơn và có tính khoa họchơn Ngược lại những quốc gia hay vùng dân cư có nền kinh tế kém pháttriển thì các món ăn đa phần bị bó hẹp trong nguồn nguyên liệu tại chỗ nênkhẩu vị ăn uống của họ đơn giản, các món ăn ít phong phú và thể hiện đậmnét dân dã
e) Tôn giáo
Đây là yếu tố khá quan trọng, có những tôn giáo có những quy địnhảnh hưởng đến tập quán và khẩu vị ăn uống của cả quốc gia
- Tôn giáo càng nghiêm ngặt thì ảnh hưởng càng nhiều và nếu tôn giáo
đã lại dùng thức ăn làm vật thờ cúng thì trong ăn uống càng có nhiều điềucấm kị, từ đã tạo ra tính đặc biệt riêng của tôn giáo và những tín đồ theo đạođó
- Tôn giáo càng mạnh thì phạm vi ảnh hưởng càng lớn và sâu sắc
f) Ảnh hưởng của sự phát triển du lịch
Ẩm thực đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong kinh doanh dulịch ở bất cứ nơi đâu và bất cư thời điểm nào Du lịch giúp bảo vệ nền văn
Trang 6hóa ăn uống cổ truyền của dân tộc qua các chương trình tham quan du lịchnhư một biện pháp tuyên truyền, quảng bá nền văn hóa nước nhà, làm cho cácnhân viên trong ngành ăn uống cảm thấy tự hào và không ngừng tìm tòi, chếbiến nhiều món ăn mới lạ phục vụ du khách.
1.2 Đặc trưng của văn hóa ẩm thực truyền thống
Ẩm thực Việt Nam là cách gọi của phương thức chế biến món ăn,nguyên lý pha trộn gia vị và những thói quen ăn uống nói chung của mọingười Việt trên đất nước Việt Nam Tuy hầu như có ít nhiều có sự khác biệt,
ẩm thực Việt Nam vẫn bao hàm ý nghĩa khái quát nhất để chỉ tất cả nhữngmón ăn tương đối phổ thông trong cộng đồng người Việt, đồng thời cũng thểhiện những nét văn hóa đặc trưng độc đáo của đất nước
1.2.1 Cơ cấu đặc điểm
Trong bữa ăn của người Việt thường xuất hiện ba thành phần chính là:Cơm - Rau- Cá Hai thành phần đầu tiên thuộc về truyền thống "văn hóa thựcvật" Còn thành phần sau này thuộc về "văn hóa sông nước" Cơm - rau - cá
là một cơ cấu bữa ăn thiên về thực vật Và trong thực vật thì lúa gạo đứngđầu bảng sau cơm thì đến rau quả Nằm ở một trong những trung tâm trồngtrọt, Việt Nam có một danh mục rau quả, mùa nào thức nấy, phong phú vôcùng Đối với người Việt Nam, thì đói ăn rau, đau uống thuốc là chuyện tấtnhiên Ăn cơm không rau như nhà giàu chết không kèn không trống Tuynhiên nói đến rau trong bữa ăn Việt Nam không thể không nhắc đến hai mónđặc thù là rau muống và dưa cà: Anh đi anh nhớ quê nhà, nhớ canh raumuống nhớ cà dầm tương…
Đứng thứ ba trong cơ cấu bữa ăn và đứng đầu hàng thức ăn động vậtcủa người Việt Nam là các loại thủy sản - sản phẩm của vùng sông nước Có
lẽ vì hệ thống sông ngòi ở Việt Nam dày đặc và chằng chịt vậy nên dễ đánhbắt các loại thủy sản Sau "cơm rau" thì "cơm cá" là thông dụng nhất: Có cá
đổ vạ cho cơm, Con cá đánh ngã bát cơm là thế Từ các loại thủy sản, người
Trang 7Việt Nam đã chế tạo ra một thứ đồ chấm đặc biệt là nước mắm và mắm cácloại Thiếu nước mắm thì chưa thành bữa cơm Việt Nam.
1.2.2 Tính tổng hợp trong nghệ thuật ẩm thực của người Việt
Tính tổng hợp trong nghệ thuật ăn uống ẩm thực của người Việt trướchết thể hiện trong cách chế biến đồ ăn Hầu hết các món ăn Việt Nam đều làsản phẩm của sự pha chế tổng hợp: rau này với rau khác, rau với các loại gia
vị, rau quả với cá tôm
Dù là bình dân như xôi ngô, ốc nấu, phở , cầu kỳ như bánh chưng,nem rán (chả giò) , hay đơn giản như rau sống, nước chấm - tất cả đều đượctạo nên từ rất nhiều nguyên liệu Chúng tống hợp lại với nhau, bổ sung lẫnnhau để cho ta những món ăn có đủ ngũ chất: bột - nước khoáng - đạm - béo
nó không những có giá trị dinh dưỡng cao mà còn tạo nên một hương vị vừađộc đáo ngon miệng, vừa nồng nàn khó quên của đủ ngũ vị: chua - cay- ngọt -mặn – đắng, lại vừa có cái đẹp hài hòa của đủ ngũ sắc: trắng - xanh - vàng -
đỏ - đen Chỉ một chén nước chấm thôi, bà nội trợ khéo nay cũng pha chế rất
kỳ công sao cho đủ vị: cái mận đậm đà của nước mắm; cái cay của gừng, ớt,hạt tiêu, cái chua của chanh, dấm; cái ngọt của đường, cái mùi vị đặc biệt củatỏi Và một bát phở bình dân thôi cũng đã có sự tổng hợp của mọi chất liệu,mọi mùi vị tới sắc màu: Nó vừa có cái mềm của thịt bò tái hồng, cái dẻo củabính phở trắng, cái cay dìu dịu của lát gừng vàng, hạt tiêu đen, cay cay xuýtxoa của Ớt đỏ, cái thơm nhè nhẹ của hành hoa xanh nhạt, cái thơm hàng họccủa rau thơm xanh đạm, và hòa hợp tất cả những thứ đó lại là nước dùngngọt từ cái ngọt của tủy xương"
Tính tổng hợp còn thể hiện ngay trong cách ăn Mâm cơm của ngườiViệt Nam dọn ra bao giờ cũng có đồng thời nhiều món: cơm, canh, rau, đưa,
cá thịt, xào, nấu, luộc, kho Suốt bữa ăn là cả một quá trình tổng hợp cácmón ăn Bất kỳ bát cơm nào, miếng cơm nào cũng đã là kết quả tổng hợp rồi:trong một miếng ăn đã có thể có đủ cả cơm - canh - tàu - thịt Điều này khác
Trang 8hẳn cách ăn lần lượt đưa ra từng món theo lối phân tích của người phươngTây Tính tổng hợp còn thể hiện trong tục ăn trầu cau và hút thuốc lào.
Cách ăn tổng hợp của người Việt Nam tác động vào đi mọi giác quan;mũi ngửi mùi thơm ngào ngạt từ những món ăn vừa bưng lên, mắt nhìn màusắc hài hòa của bàn ăn, lưỡi nếm vị ngon của đồ ăn, tai nghe tiếng kêu giòntan của thức ăn (người Việt khi uống trà ngon thích chép miệng, uống rượungon thích “khà" miệng xé (như khi ăn thịt gà luộc) thì lại càng thấy ngon!
Cái ngon của bữa ăn người Việt Nam là tổng hợp cái ngon của mọiyếu tố: Có thức ăn ngon mà ăn không hợp thời tiết thì không ngon, hợp thờitiết mà không có chỗ ăn ngon thì không ngon, có chỗ ăn ngon mà không có
bè bạn tâm giao cùng ăn thì không ngon; có bạn bè tâm giao mà không khíbữa ăn không vui vẻ thì cũng không ngon nốt
1.2.3 Tính cộng đồng và tính mực thước trong nghệ thuật ẩm thực của người Việt
Tính tổng hợp kéo theo tính cộng đồng Ăn tổng hợp, ăn chung, chonên các thành viên của bữa ăn liên quan và phụ thuộc chặt chẽ vào nhau(khác bản phương Tây ai có suất người ấy, mọi người hoàn toàn độc lập vớinhau) Vì vậy mà trong lúc ăn uống, người Việt Nam rất thích chuyện trò(khác với người phương Tây tránh nói chuyện trong bữa ăn) Thú uống rượucần của người vùng cao chính là biểu hiện của triết lý thâm thủy về tính cộngđồng sống chết có nhau
Tính cộng đồng đòi hỏi ở con người một thứ văn hóa cao trong ăn uống(Ăn trông nồi, ngồi trong hưởng) Vì mọi người đều phụ thuộc lẫn nhau nênphải ý tứ khi ngồi và mực thước khi ăn Tính mực thước là biểu hiện củakhuynh hướng quân bình âm - dương Nó đòi hỏi người ăn đừng quá nhanh,quá chậm; đang ăn quá nhiều, quá ít; đừng ăn hết, đừng ăn còn Ăn nhanh làngười vội vàng thô lỗ, ăn chậm khiến người ta phải chờ, ăn nhiều, ăn hết làtham lam, ăn ít, ăn còn là chê cơm không ngon Khi ăn cơn khách, một mặt
Trang 9phải ăn cho ngon miệng để tỏ lòng biết ơn và tôn trọng chủ nhà, nhưng mặtkhác, lại phải để chừa một ít trong các đĩa đồ ăn để tỏ rằng mình không chếtđói, không tham ăn Truyện dân gian thường phê phán những người vô ýtrong khi ăn và có nhiều cảnh dùng bữa ăn để kén rể.
Tính cộng đồng và tỉnh mực thước trong bữa ăn thể hiện tập trung quanồi cơm và chén nước mắm Các món ăn khác thì có thể người ăn, ng không,còn cơm và nước mắm thì ai cũng xơi và ai cũng chiếm Vì ai cũng dùng,cho nên chúng trở thành thước đo sự ý tứ, đo trình độ văn hóa của con người
1.2.4 Tính biện chứng, linh hoạt trong nghệ thuật ẩm thực của người Việt
Tổng hợp đi liền với biện chứng Trong ăn uống của người Việt Nam,tính biện chủng thể hiện ở sự linh hoạt Tính linh hoạt của người Việt Namthể hiện rất rõ trong cách ăn Ở trên vừa nói rằng, ăn theo lời Việt Nam làmột quá trình tổng hợp các món ăn Nhưng có bao nhiêu người ăn thì có bấynhiêu cách tổng hợp khác nhau - đó là cả một khuôn khổ rộng rãi đến kỳ lạcho sự linh hoạt của con người Giả dụ như trong một mâm cơm, ngoài nồicơm và chén nước mắm ra, có bốn món ăn thì người ăn có thể có tất cả làmười bốn khả năng lựa chọn cách ăn khác nhau: một cách ăn cả bốn món,bốn cách ăn ba món, sáu cách ăn hai món và bốn cách ăn một món
Tính linh hoạt còn thể hiện bằng dụng cụ ăn Người Việt Nam truyềnthống chỉ dùng một thứ dụng cụ là đôi đũa Đó là cách đặc thù mô phỏngđộng tác của con chim nhặt hạt, xuất phát từ thói quen ăn những thứ khôngthể dang tay bốc hoặc mổ tay vào được (như cơm, cá, nước mắm ) của cưdân Đông Nam Á, nơi có sẵn tre làm vật liệu Trong khi người phương Tâyphải dùng một bộ đồ ăn gồm dao, thìa, dĩa (mô phỏng động tác của con thú
xé mồi) Mỗi thứ thực hiện một chức năng riêng rẽ (sản phẩm của tư duyphân tích) thì đôi đũa của người Việt Nam thực hiện một cách tổng hợp và
Trang 10cực kỳ linh hoạt hàng loạt chức năng khác nhau: gắp, và, xẻ, dầm, khoắng.trộn, vét, và nối cho cánh tay dài ra để gắp thức ăn xa!
Tuy nhiên, biểu hiện quan trọng hơn cả của tính biện chứng trong việc
ăn là ở chỗ người Việt Nam đặc biệt chú trọng đến quan hệ biện chứng âm dương, ban gồm ba mặt liên quan mật thiết với nhau: (a) sự hài hoà âm-dương của thức ăn, (b) sự quân bình âm-dương trong cơ thể, (c) sự cân bằngâm-dương giữa con người với môi trường tự nhiên
Trang 11-Chương 2: Vai trò của ẩm thực trong cuộc sống đời thường và trong du
lịch
2.1 Ẩm thực trong cuộc sống đời thường
Cơ cấu bữa ăn và văn hoá lối ăn của người Việt hiện này đã thay đổirất nhiều so với bữa ăn truyền thống Xã hội Việt Nam ngày hôm nay cũng
đã thay đổi, con người Việt Nam đã bước ra khỏi cái nôi truyền thống chậthẹp để hoà nhập vào dòng đời sôi động, bỏ lại sau lưng luỹ tre làng để bướcchân vào chốn đô thị phồn hoa, họ không thể cứ giữ mãi nét ẩm thực truyềnthống dù ẩm thực đó đã trở thành văn hoá
Bữa ăn của người Việt giờ đã được bổ sung thêm, bên cạnh cơm rau cátruyền thống là thịt sữa bánh của hiện đại Bên cạnh cái ăn là thêm đồ uống.Cái cách chế biến của người Việt bây giờ cũng khác xưa, những món xào ránvới rất nhiều gia vị và hương sắc ngày càng chiếm ưu thế trên mâm cơmngười Việt Văn hoá du lịch đã góp phần đắc lực để ẩm thực mỗi vùng miềntìm đến gặp gỡ, giao lưu tiếp biến với nhau Phở Hà Nội có mặt tại Sài Gòn,bên cạnh những quán phở Tàu, bánh Tây Món bánh xèo của vùng sông nướcHậu Giang không chỉ phổ biến khắp đất nước Việt Nam mà còn trở thành đại
sứ văn hoá ẩm thực khi có mặt tại phương Tây như ở Pháp, Mỹ Thói quentrong văn hoá lối ăn của người Việt cũng thay đổi Bây giờ khó có thể duy trìtính cộng đồng, cộng cảm trong văn hoá lối ăn bằng hình thức tổ chức bữa ănchung đầy đủ các thành viên trong gia đình, bởi môi trường hoạt động xã hội
đa dạng và nhịp điệu gấp gáp của văn minh công nghiệp đã chi phối nếp sốngcủa con người Việt Nam
Người Việt Nam bây giờ ra nước ngoài rồi trở về Tổ quốc, họ cũngmang theo nét văn hoá ẩm thực phương Tây, thích ăn đồ hộp, đồ ăn nhanh
Có cầu thì phải có cung, có du lịch thì phải có phục vụ du lịch, không chỉphục vụ người Việt Nam mà còn phục vụ đông đảo du khách trên thế giới
Trang 12Khách du lịch đến Việt Nam là để thưởng ngoạn cảnh đẹp, để khám phá vănhoá mà trong đó văn hoá ẩm thực đóng vai trò quan trọng Làm thế nào để
ẩm thực hôm nay vừa lưu giữ tinh hoa văn hoá truyền thống, vừa đáp ứngđược yêu cầu cao của thực khách - đó là vấn đề cần được cả xã hội quan tâm
2.2 Vai trò và ý nghĩa nghệ thuật ẩm thực đối với du lịch
Xuất phát từ nhu cầu tìm hiểu, vui chơi giải trí và nghỉ dưỡng của conngười, ngành du lịch đã không ngừng phát triển ở tất cả các quốc gia trênthế giới Nó được mệnh danh là ngành “công nghiệp không khói”, là “con gà
đẻ trứng vàng”, là một chiến lược trong kinh doanh của các tập đoàn lữ hành
Ở Việt Nam cũng vậy, du lịch đã, đang và sẽ trở thành một ngành kinh tế mũinhọn của đất nước, giúp tạo lợi nhuận lớn cho ngành kinh tế quốc dân Vì thế,việc kinh doanh du lịch là không thể thiếu trong việc thúc đẩy ngành du lịchtrong nước phát triển với các loại hình kinh doanh như: Kinh doanh dịch vụ
lữ hành, kinh doanh khách sạn nhà hàng du lịch, kinh doanh vận chuyểnkhách du lịch và kinh doanh các dịch vụ bổ sung Các loại hình kinh doanhtrên dù khác nhau nhưng chúng luôn quan hệ chặt chẽ với nhau trong quátrình phục vụ khách, giúp chuyến hành trình du lịch thành công và đạt hiệuquả Tuy nhiên, để hoạt động du lịch được diễn ra theo đúng lịch trình thì việcđầu tiên cần được đáp ứng đó là nhu cầu ăn uống Ăn uống có vai trò quantrọng trong đời sống hàng ngày của con người Đó là nhu cầu tối thiểu củacon người để đảm bảo sự sống Có thể nói, chỉ khi nhu cầu này được thỏamãn trọn vẹn và đầy đủ thì các nhu cầu khác mới tiếp tục được thiết lập Điềunày giải thích tại sao du lịch chỉ xuất hiện khi con người có kinh tế, có thờigian và có nhu cầu Có thể khẳng định rằng, ẩm thực (hay ăn uống) chính làtiền đề đầu tiên để hình thành hoạt động du lịch Có thể khẳng định rằng khảnăng đáp ứng nhu cầu sinh học của con người chính là lý do trước nhất để xácđịnh ẩm thực là một nguồn lực du lịch thu hút khách Du khách đi du lịch làtách khỏi môi trường sống hằng ngày để đến những miền đất mới môi trường
Trang 13mới để nghỉ ngơi, thư giãn và thăm thú, khám phá những điều mới lạ mà ởnơi cư trú của mình không có để nâng cao hiểu biết, hoàn thiện bản thân Tuynhiên du khách lại không thể tách rời khỏi nhu cầu ăn uống hàng ngày, dukhách không thể đi du lịch mà không ăn uống Đặc biệt với cường độ vậnđộng cơ bắp lớn hơn rất nhiều so với ngày thường nên ăn uống sẽ giúp cho cơthể bù đắp lượng calo đã mất, phục hồi và nâng cao sức khỏe Vì vậy, ănuống là một trong những điều kiện cần thiết, không thể thiếu để tạo nên sảnphẩm du lịch Cùng với quá trình phát triển của con người, hoạt động du lịchcũng dần được hình thành và phát triển Con người muốn khám phá nhữngvùng đất mới, miền quê mới khác hẳn với nơi họ đang sống và tất nhiên làthưởng thức những nét văn hóa mới, đặc biệt là văn hóa ẩm thực, Ăn và cáchthức ăn là những biểu hiện của cả văn hóa cá nhân và văn hóa cộng đồng.Mỗi vùng miền Việt Nam có văn hóa ẩm thực riêng biệt và độc đáo riêng.Việt Nam có 61 tỉnh thành và 54 dân tộc thống nhất trong đa dạng nhưngtừng vùng miền ẩm thực lại chứa đựng những màu sắc khác nhau Chínhđiều này đã làm nên sức cuốn hút không thể cưỡng lại đối với mỗi dukhách, đặc biệt là du khách quốc tế.
Cũng giống như các di tích , lễ hội, các làng nghề truyền thống ẩmthực Việt Nam là một nguyên liệu để tạo nên sản phẩm du lịch độc đáo mangđậm nét văn hoá Việt Nam, góp phần làm phong phú và đa dạng thêm cácloại hình du lịch Qua sản phẩm du lịch này du khách có thể hiểu được về đấtnước Việt Nam, con người Việt Nam một cách sâu sắc Như chúng ta đã biếtcon người đi du lịch, ngoài những nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí, phục hồi sứckhỏe còn có một nhu cầu đặc biệt chú ý là "Thấm nhận các sắc thái văn hoávùng miền", với các loại du lịch văn hoá bằng việc thưởng thức những món
ăn truyền thống, những món ăn bản địa Nhu cầu hàng ngày của du kháchđược đáp ứng đó là những món ăn mang phong vị quê hương, là sản phẩmriêng có của mỗi vùng hay chỉ vùng đó làm mới ngon Đi suốt chiều dài đấtnước Việt Nam khắp ba miền Bắc, Trung, Nam ở đâu du khách cũng được