HDC ngu van lop 9

0,75 3 Em hiểu như thế nào về câu “những quả bóng cũng giống như con người chúng ta, điều quan trọng không nằm ở dáng vẻ bên ngoài, mà là những gì tâm hồn chúng ta chứa đựng” Học sinh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

THÀNH PHỐ CẦN THƠ

(Đáp án – thang điểm có 04 trang)

HƯỚNG DẪN CHẤM - ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM

KIỂM TRA CUỐI KÌ II - LỚP 9 NĂM HỌC 2022-2023 MÔN: NGỮ VĂN

A HƯỚNG DẪN CHUNG

- Giám khảo chấm cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh đếm ý cho điểm

- Khi chấm điểm, cần chủ động, linh hoạt vận dụng, cân nhắc từng trường hợp để đánh giá chính xác giá trị của từng bài làm, cần khuyến khích những bài làm có cảm xúc và sáng tạo

- Học sinh có cách làm bài riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản, giám khảo vẫn cho đủ điểm

- Việc chi tiết hóa điểm số (nếu có) so với thang điểm phải đảm bảo không sai lệch với hướng dẫn chấm và được thống nhất trong tổ chấm

- Điểm số được làm tròn số theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về cách tính điểm đối với bài kiểm tra định kì

B ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM

Phần Câu Nội dung Điểm

1 Phương thức biểu đạt chính: phương thức tự sự/tự sự 0,5

2 Xác định và gọi tên thành phần biệt lập: thành phần gọi đáp: “Mẹ ơi” 0,75

3 Em hiểu như thế nào về câu “những quả bóng cũng giống như con người

chúng ta, điều quan trọng không nằm ở dáng vẻ bên ngoài, mà là những gì tâm hồn chúng ta chứa đựng”

Học sinh trả lời theo cách hiểu của cá nhân, giải thích một cách hợp lí Sau đây là gợi ý:

Những quả bóng tượng trưng cho những con người dù mang dáng vẻ bên ngoài khác nhau nhưng đều có thể bồi đắp, xây dựng cho mình sự hiểu biết, suy nghĩ, lối sống tốt đẹp Từ đó khẳng định phẩm chất đạo đức của mỗi người - những gì “tâm hồn chúng ta chứa đựng” - luôn quan trọng hơn dáng vẻ bên ngoài của họ

0,75

4 Thông điệp nào của văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?

Học sinh trả lời theo suy nghĩ của cá nhân, cần khẳng định thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân và giải thích được vì sao Sau đây là một số gợi ý:

- Dáng vẻ bên ngoài không phải là điều quan trọng nhất, mà là những gì tâm hồn chúng ta chứa đựng Bởi vì, vẻ đẹp bên ngoài của con người không tồn tại mãi mãi Sự xinh đẹp cũng sẽ phai mờ theo thời gian và quan trọng hơn hết, vẻ đẹp bên ngoài không dùng để đo giá trị của một con người (như lời ông cha đã dạy “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”) Giá trị của một con người

1,0

CHÍNH THỨC

thể hiện ở trí tuệ, vẻ đẹp tâm hồn của họ, ở cách nghĩ, cách sống, cách ứng

xử của họ với mọi người xung quanh

- Dù những quả bóng có mang màu sắc gì thì chúng cũng sẽ bay cao như nhau Con người cũng vậy, dù vẻ bên ngoài có hoàn hảo hay không thì chúng ta vẫn có thể phấn đấu vươn tới những ước mơ của mình

-

1 Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 15

dòng) trình bày suy nghĩ của em về tầm quan trọng của “vẻ đẹp tâm hồn”

đối với cuộc sống mỗi người

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách tổng-phân-hợp, diễn dịch,

quy nạp, móc xích hoặc song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Tầm quan trọng của “vẻ đẹp tâm hồn” đối với cuộc sống mỗi người

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để triển khai vấn đề nghị luận nhưng phải làm rõ nội dung cần nghị luận Có thể theo hướng sau:

- Vẻ đẹp tâm hồn là vẻ đẹp xuất phát từ nội tâm, được thể hiện qua sự hiểu biết, suy nghĩ, lối sống tích cực, mối quan hệ ứng xử tốt đẹp, hài hòa với mọi người xung quanh

- Vẻ đẹp tâm hồn sẽ hướng con người đến suy nghĩ, hành động, lối sống tích cực góp phần hoàn thiện bản thân

- Vẻ đẹp tâm hồn sẽ có sức lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho đời

- Vẻ đẹp tâm hồn là thước đo quan trọng để nhận xét, đánh giá một con người

- Người mang một tâm hồn đẹp sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng;

tạo được mối quan hệ gần gũi, gắn kết giữa người với người;

- Phê phán những người chỉ lo chăm chút hình thức bên ngoài mà không chú trọng bồi đắp vẻ đẹp tâm hồn

- Chúng ta phải biết tự bồi đắp, xây dựng, rèn luyện lối sống lạc quan, tích cực, nhân ái; trau dồi kiến thức để hoàn thiện bản thân

-

1,0

d Chính tả, dùng từ đặt câu

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Phân tích đoạn thơ trích trong Viếng lăng Bác của nhà thơ Viễn Phương:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân ”

Từ đó, phát biểu suy nghĩ của em về tình cảm của nhân dân Việt Nam dành

cho Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài giới thiệu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài

khái quát được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Cảm xúc của nhà thơ Viễn Phương khi ra thăm lăng Bác thể hiện qua đoạn thơ

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lý lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, dẫn dắt giới thiệu vấn đề nghị luận 0,5

* Giới thiệu chung

* Nội dung: Cảm xúc của nhà thơ Viễn Phương khi ra thăm lăng Bác

- Nỗi niềm xúc động khi đến lăng Bác:

+ Lời thông báo nhẹ nhàng, giản dị của một người con miền Nam lần đầu được

ra thăm vị cha già kính yêu của dân tộc

+ Cách nói giảm, nói tránh để giảm bớt nỗi đau thương, mất mát của những đứa con xa về muộn đồng thời bất tử hóa hình tượng Bác trong trái tim những người con miền Nam nói riêng và cả dân tộc Việt Nam nói chung

+ Hình ảnh “hàng tre” tượng trưng cho tinh thần đoàn kết, khí phách hiên ngang, bất khuất và dũng cảm chiến đấu với kẻ thù của người Việt Nam Hàng tre quanh lăng như muốn thay cả dân tộc Việt Nam canh giấc ngủ ngàn thu cho

Người

- Lòng thành kính, biết ơn vô hạn và niềm tự hào về Bác:

+ Bác là nguồn ánh sáng, nguồn sức mạnh soi đường chỉ lối cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc ta; Bác trường tồn, bất tử trong lòng nhân dân Việt Nam

+ Lòng thành kính, sự yêu mến, ngưỡng vọng của người dân Việt Nam với vị lãnh tụ của dân tộc

* Nghệ thuật:

- Thể thơ tám chữ có đôi chỗ biến thể, gieo vần, nhịp điệu thơ linh hoạt

- Giọng điệu thơ trang nghiêm sâu lắng, thiết tha; xen lẫn nỗi đau xót, tự hào phù hợp với nội dung, cảm xúc của bài thơ

2,25

- Sử dụng hình ảnh ẩn dụ, từ láy, điệp từ, điệp cấu trúc, sử dụng từ xưng hô,…

- Sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh thơ, kết hợp cả hình ảnh thực và hình

ảnh ẩn dụ, biểu tượng có ý nghĩa khái quát và giá trị biểu cảm cao: hàng tre,

mặt trời, tràng hoa,

* Liên hệ: Phát biểu suy nghĩ về tình cảm của nhân dân Việt Nam dành cho

Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu

Học sinh trả lời theo suy nghĩ cá nhân, nêu được tình cảm của nhân dân

Việt Nam dành cho Bác Hồ Có thể theo gợi ý sau:

Nhân dân Việt Nam yêu quý, kính trọng, ngưỡng mộ, tự hào, biết ơn công

lao vĩ đại của Bác và tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của Người

0,25

* Đánh giá chung:

- Đoạn thơ cho thấy lòng thành kính thiêng liêng, sự biết ơn vô hạn, niềm

tự hào của nhà thơ và cũng là lời trái tim muôn người dân Việt Nam

- Nhà thơ Viễn Phương đã thành công khi khai thác đề tài về Bác Khơi

dậy được trong lòng người đọc nhiều cung bậc cảm xúc trong đó tình cảm

đẹp về vị lãnh tụ kính yêu - một tâm hồn, một nhân cách lớn

0,5

d Chính tả, dùng từ, đặt câu

Đảm bảo đúng chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ

0,5