VẬN DỤNG CƠ CHẾ BÙ TRỪ TIỀN ĐÌNH VÀO ĐIỀU TRỊ CHÓNG MẶT NGOẠI BIÊN TS Trần Công Thắ

VẬN DỤNG CƠ CHẾ BÙ TRỪ TIỀN ĐÌNH VÀO ĐIỀU TRỊ CHÓNG MẶT NGOẠI BIÊN TS Trần Công Thắng BM Thần Kinh ĐHYD‐TP.HCM 16/04/2022... TỔN THƯƠNG TIỀN ĐÌNH NGOẠI BIÊN CƠ CHẾ CÂN BẰNG & MẤT CÂN BẰ

Trang 1

VẬN DỤNG

CƠ CHẾ BÙ TRỪ TIỀN ĐÌNH VÀO ĐIỀU TRỊ

CHÓNG MẶT NGOẠI BIÊN

TS Trần Công Thắng

BM Thần Kinh ĐHYD‐TP.HCM

16/04/2022

Trang 2

TỔN THƯƠNG TIỀN ĐÌNH NGOẠI BIÊN

CƠ CHẾ CÂN BẰNG

& MẤT CÂN BẰNG

BÙ TRỪ TIỀN ĐINH

PHỤC HỒI TIỀN ĐÌNH

Trang 3

Vai trò bù trừ tiền

đình trong kiểm soát

chóng mặt ngoại

biên

Trang 4

Hệ thống tiền đình

Trang 5

Ống bán khuyên Soan nang & Cầu nang

gia tốc

xoay của

đầu

gia tốc thẳng của đầu và vị trí trọng lực đầu

Trang 6

Ống bán khuyên Soan nang & Cầu nang

gia tốc

xoay của

đầu

gia tốc thẳng của đầu và vị trí trọng lực đầu

Trang 8

• Có thể hoạt động hiệp lực hay chống lại phản xạ duỗi cơ cổ, giữ cổ thẳng đứng

• Hai con đường riêng biệt

• LATERALVESTIBULOSPINAL:

thay đổi tư thế với bù trừ cho nghiêng và vận động cơ thể

• MEDIAL

VESTIBULOSPINAL: ổn định tư

thế đầu khi đi bộ

Trang 9

Trang 12

Hoạt động đồng bộ

Trang 13

Cân bằng khi đầu đứng yên

điện cân bằng

ở nhân tiềnđình hai bên(100msec)

Trang 14

Cân bằng khi xoay đầu (sang trái)

Trang 15

Cân bằng khi xoay đầu (sang trái)

Trang 16

Mất cân bằng khi tổn thương tiền đình ngoại biên

đoạn cấp (khi đầu giữyên): chóng mặt xoaytròn, mất thăng bằng, buồn nôn và nôn ói. Tăng nhiều khi cử

động

muộn (khi di chuyển): nhìn mờ và thất điều

Trang 18

Tiểu não và hệ thống tiền đình

Trang 19

Tiểu não và hệ thống tiền đình

Trang 20

4 giai đoạn bù trừ tiền đình sau tổn thương

tiền đình ngoại biên

Tiểu não kìm chế nhân tiền đình bên lành

Tái tạo trương lực hoạt động thần kinh bên nhân

tiền đình bên tổn thương

Phục hồi trương lực thần kinh ở nhân TĐ bên tổn thương (bù trừ tĩnh)

Lập chương trình thần kinh mới ở nhân tiền đình để đáp ứng với vận động đầu (bù trừ động)

Trang 22

Bù trừ Tiền đình‐ Appearance of Neural Activity

• Triệu chứng cải

thiện hơn và giảm

nystagmus rõ rệt.

• Bắt đầu sau vài

ngày kéo dài đến

vài tuần.

• Điều trị phục hồi

tiền đình hiệu quả

Trang 26

2 PP cải thiện bù trừ tiền đình

Thuốc

Tập luyện phục hồi chức năng

tiền đình

Trang 27

Thuốc ức chế tiền đình: Cerebellar Clambing

1 Lacour M Curr Med Res Opion 2006; 22: 1651-9

2 https://www.dizziness-and-balance.com/treatment/drug/cinnarizine.html accessed on 30/12/2020

Giảm triệu chứng chóng mặt

Trang 28

Thay đổi sau tổn thương tiền đình

Trang 29

Thuốc Histaminergic ‐ Betahistine

Histamine: là một trong các chất dẫn truyền của

con đường tiền đình. Phục hồi hoạt động histamine góp phần phục hồi chức năng tiền đình.

Betahistine:

‐ Chất đồng dạng histamine, làm tăng hoạt động giống histamine, ít tác dụng phụ

‐ Có tác dụng phục hồi tiền đình

Trang 30

Cơ chế hoạt động betahistine

 H1 receptor agonist

 Kích thích thụ thể H1 ở

mạch máu tai trong làm

tăng tuần hoàn tai trong và

não

Timmerman H. Histamine agonists and antagonists. Acta Otolaryngol Suppl 1991;479:5–11 Laurikainen E et al. The vascular mechanism of action of betahistine in the inner ear of the guinea pig. Eur Arch Otorhinolaryngol 1998;255(3):119–123

Trang 31

• Thụ thể H3 ở neuron tiền synape, khi gắn với Histamine có tác dụnggiảm phóng thích histamine & chấtdẫn truyền thần kinh đến hậu

synape

• Betahistine: H3 receptor antagonist

• Ức chế thụ thể H3 tiền synape làm tăng phóng thích histamine & chấtdẫn truyền thần kinh đến hậu

synape

Trang 32

 Kích thích thụ thể H1 ở mạch máu làm tăng tuần hoàn tai trong

và não

 Ức chế thụ thể H3 tiền synape làm tăng phóng thích histamine & chất dẫn truyền thần kinh đến hậu synape, bình thường hóa

xung thần kinh đến nhân tiền đình

 Giảm tích tụ nội dịch ở tai trong.

Trang 33

Báo cáo mới 2019 về cơ chế bù trừ tiền đình

qua H1

The Journal of Neuroscience: Impact Factor 6.074

Trang 35

Tần suất cơn chóng mặt giảm

hơn 60% sau 1 tuần và giảm

đến 95% sau 3 tuần

Betahistine kiểm soát cơn chóng mặt ‐

Tần suất, cường độ và thời gian

R.A Bradoo et al Indian Journal of Otolaryngology and Head and Neck Surgery Vol 52 No 2, April – June 2000

Nghiên cứu mở tiền cứu trên 29 bệnh nhân chóng mặt ngoại trú được điều trị

với betahistine 16mg 3 lần/ngày, trong khoảng thời gian tối đa 6 tuần

Sau 1 tuần, thời gian cơn chóng mặt

giảm hơn 50% Sau 3 tuần, giảm hơn 90% (chỉ còn 2 phút /cơn).

Cường độ cơn chóng mặt giảm 37%

sau 1 tuần, giảm đến 95% sau 3

tuần

Trang 36

 Tần suất cơn chóng mặt giảm đáng kể trong 2 tháng điều trị (p<0,001 so với ban đầu)

và trong 2 tháng theo dõi sau đó (p<0,001 so với kết thúc NC)

*p<0.001 sv bắt đầu NC ; **p<0.001 sv kết thúc NC

0 2 4 6 8 10 12 14 16

Bắt đầu NC Thăm khám lần 2 Kết thúc NC Theo dõi sau 1

tháng

Theo dõi sau 2 tháng

Trang 37

Betahistine dung nạp tốt (48 mg/ngày) trong 2 tháng và được

coi là lựa chọn điều trị tốt cho các bác sĩ

Trang 38

Hiệu quả của betahistine 48mg/ngày sau 3 tháng

điều trị

Betahistine 48mg/ngày: cải thiện chóng mặt 66% sau 2 tuần, 80% sau 6

tuần, và 89% sau 12 tuần điều trị.

Guillermo Sanchez‐Vanegas et al, Ear, Nose & Throat Journal 2020, Vol. 99(6) 356–360, SAGE

Trang 39

Tập luyện tiền đình

Trang 41

KẾT LUẬN

Trang 42

Vai trò bù trừ tiền đình trong kiểm soát

chóng mặt ngoại biên

tĩnh và bù trừ động

đình

Trang 43

CÁM ƠN QUÝ VỊ ĐÃ CHÚÝ LẮNG NGHE

Tiêu đề	Vận Dụng Cơ Chế Bù Trừ Tiền Đình Vào Điều Trị Chóng Mặt Ngoại Biên TS Trần Công Thắng
Tác giả	Trần Công Thắng
Trường học	Đại Học Y Dược TP.HCM
Chuyên ngành	Chóng mặt ngoại biên
Thể loại	Nghiên cứu
Năm xuất bản	2022
Thành phố	TP.HCM

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	5,89 MB