GIẢI PHẪU SINH LÝ GV ĐẶNG THỊ THANH PHƯỢNG BỘ MÔN GIẢI PHẪU SINH LÝ hệ sinh dục nữ

HỆ SINH DỤC NỮMỤC TIÊU • Trình bày được giải phẫu hệ sinh dục nữ • Trình bày được sơ lược sự thụ tinh, sự làm tổ và phát triển của phôi... Hệ sinh dục nữ gồm:_ Bộ phận sinh dục trong: bu

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH KHOA ĐIỀU DƯỠNG KỸ THUẬT Y HỌC

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH KHOA ĐIỀU DƯỠNG KỸ THUẬT Y HỌC

BỘ MÔN GIẢI PHẪU SINH LÝ GV: ĐẶNG THỊ THANH PHƯỢNG

BỘ MÔN GIẢI PHẪU SINH LÝ GV: ĐẶNG THỊ THANH PHƯỢNG

HỆ SINH DỤC NỮ

MỤC TIÊU

• Trình bày được giải phẫu hệ sinh dục nữ

• Trình bày được sơ lược sự thụ tinh, sự làm

tổ và phát triển của phôi.

Hệ sinh dục nữ gồm:

_ Bộ phận sinh dục trong:

buồng trứng, vòi dẫn trứng,

tử cung, âm đạo

_ Bộ phận sinh dục ngoài: âm

hộ, vú

HỆ SINH DỤC NỮ

Buồng trứng:

Hình thể ngoài: ở người trưởng thành có 2

buồng trứng dạng hình hạt đậu dẹt, một bênphải và một bên trái, kích thước 1x2x3cm

Chưa đến tuổi dậy thì, bề mặt buồng trứng

thường nhẵn

Ở tuổi có kinh nguyệt thì ngày càng sần sùi.Đến tuổi mãn kinh: buồng trứng teo dần và bềmặt buồng trứng trở nên nhẵn

BUỒNG TRỨNG

400.000 bọc nguyên thủy, sau đó bọc

nguyên thủy thoái hóa dần đến tuổi dậy thì

còn khoảng 300 – 400 noãn bào trưởng thành

BUỒNG TRỨNG

Phương tiện giữ buồng trứng:

_ Mạc treo buồng trứng

_ Dây chằng thắt lưng – buồng trứng ( dây treobuồng trứng)

_ Dây chằng tử cung – buồng trứng

_ Dây chằng vòi – buồng trứng

BUỒNG TRỨNG

Mạch máu và thần

kinh:

_ ĐM cấp máu: ĐM buồng trứng & ĐM

tử cung

_ TK chi phối: đám rốiliên mạc treo và

đám rối thận

VÒI TỬ CUNG

Vòi tử cung (vòi

trứng) là hai ống dàikhoảng hơn 10cm chạy ngang từ tử

cung đến góc bên

tử cung, nằm giữa 2

lá của bờ tự do củadây chằng rộng

Hình thể ngoài: chia làm bốn đoạn

_ Phễu vòi: leo như hình phễu có lỗ bụng củavòi TC

_ Bóng vòi: là phần phình to nhất và dài nhấtcủa TC

_ Eo vòi: là đoạn hẹp nhất của vòi

_ Phần tử cung : nằm trong thành TC, dài 1cm

VÒI TỬ CUNG

Phương tiện giữ vòitrứng:

_ Mạc treo vòi trứng_ Dây chằng vòi –

buồng trứng

_ Dây chằng treo vòi

Hình thể ngoài: Là 1 khoang cơ rỗng hình nóncụt, kích thước 6x4x2cm, đáy trên, đỉnh dưới Chia thành 3 phần:

_ Thân: bên trong có 1 khoang rỗng gọi là

Tư thế bình thường: gập ra trước, ngã ratrước

TỬ CUNG

Tử cung có 2 mặt (mặt bàng quang & mặt

ruột), có 2 bờ (bờ bên phải & bờ bên trái) làchổ bám của dây chằng rộng, một đáy

Bờ và đáy của TC gặp nhau ở góc trên: là nơibám của dây chằng tròn và dây chằng riêngbuồng trứng

_ Niêm mạc : có nhiều tuyến nang tiết dịch,

thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt Gồm 2 lớp: lớp chức năng và lớp nền

TỬ CUNG

Phương tiện giữ TC:

_ TC được giữ bởi sự bám vào âm đạo và tư

thế thẳng góc với âm đạo Cả khối trên đượcgiữ bởi hoành chậu hông ( tạo nên bởi cơ

nâng hậu môn và nút thớ trung tâm đáy

chậu)

_ Hệ thống dây chằng: dây chằng rộng, dây

chằng tròn, dây chằng TC - cùng, dây chằng

TC – bàng quang - mu

Âm đạo là một ống cơ đi từ TC đến âm hộ, dàikhoảng 7-8cm, rất co giãn, bên trong có

nhiều nếp gấp Gồm 2 thành: trước, sau vàhai bờ phải trái

Đầu trên dính với cổ TC tạo thành 4 túi bịt: bịttrước sau và hai bên

Đầu dưới thông với tiền đình Được đậy bởi

màng trinh

ÂM ĐẠO

ÂM HỘ

Âm hộ là phần ngoàicùng của cơ quansinh dục nữ Gồm:_ Gò mu

_ Các môi

_ Tiền đình

_ Các tạng cương

Gò mu: là một mô nổilên ở trước âm hộliên tiếp phía trướcvới môi lớn, phía

Các môi:

_ Môi lớn: là hai nếp da lớn giới hạn hai bên âm

hộ Hai môi lớn gặp nhau ở mép môi trước cónhiều lông mu che phủ Và gặp nhau ở phíasau gọi là mép môi sau cách hậu môn # 3cm._ Môi bé: là hai nếp niêm mạc nhỏ, bề dày

khoảng 5cm và rộng 0,5cm nằm sau môi lớn

và ngăn cách với môi lớn bởi rãnh gian môi Phía trước bọc lấy âm vật, phía sau dính vớibên đối diện tạo thành hãm môi âm hộ

ÂM HỘ

Tiền đình

Tiền đình âm đạo là một lõm giới hạn hai bênbởi mặt trong môi bé, trước là âm vật, sau làhãm môi âm hộ Ở đáy tiền đình có lỗ ngoàiniệu đạo, lỗ âm đạo, hành tiền đình và các lỗtiết của các tuyến tiền đình lớn và các tuyếntiền đình bé

ÂM HỘ

Các tạng cương:

_ Âm vật: tương đương với dương vật ở nam

giới nhưng nhỏ hơn nhiều Do hai vật hang chụm vào, giống như 2 vật hang của nam

giới Đầu âm vật tròn Mũ âm vật là một nếp

da do đầu trước của 2 môi nhỏ nối với nhautạo thành

_ Hành âm đạo hay tiền đình: gần giống nhưvật xốp của nam Nhưng nhỏ hơn và bị táchlàm đôi, nằm 2 bên lỗ âm đạo và lỗ niệu đạo

ÂM HỘ

Động mạch cấp máu: những nhánh từ độngmạch thẹn ngoài và trong

ÂM HỘ

Thần kinh chi phối:

_ Vận động các tạng cương do các nhánh giaocảm

_ Cảm giác do các nhánh sinh dục bụng và

sinh dục đùi

ÂM HỘ

Vú là cơ quan chứa

các tuyến sữa nằm

ở thành trước ngực, hình nửa khối cầu, tròn và lồi hơn ở

phía dưới tạo thànhrãnh dưới vú ngăncách vú với da

ngực

có 1 nếm da xẫm

hơn gọi là quần vú

Hình thể trong: đi từngoài vào trong

Động mạch là các nhánh ra từ động mạch ngựctrong và động mạch ngực ngoài.

Thần kinh do các nhánh trên đòn của đám rối

cổ nông và các nhánh xiên của các dây giansườn II, III, IV, V, và VI

VÚ

Chu kỳ kinh nguyệt là sự biến đổi cấu trúc, chứcnăng dẫn đến sự chảy máu có chu kỳ ở niêmmạc TC dưới tác dụng hormon tuyến yên &

Chu kỳ kinh nguyệt

_Giai đoạn xuất tiết

CHU KỲ KINH NGUYỆT

Thụ tinh là sự kết hợp giữa tinh trùng và trứng

để tạo thành hợp tử lưỡng bội

Tinh trùng vào âm đạo, sẽ qua cổ tử cung vào

tử cung rồi lên ống dẫn trứng.Đa số tinh trùngchết, số còn lại gặp trứng ở 1/3 ngoài vòi

trứng Khả năng thụ tinh của tinh trùng cao

nhất khoảng 12-24h, nhưng có thể kéo dài

đến 72h sau xuất tinh Khả năng thụ tinh củatrứng không quá 24h sau phóng noãn

SỰ THỤ TINH

Sau khi thụ tinh khoảng 30 giờ, hợp tử bắt đầuphân chia, sau đó cứ khoảng 10 giờ lại có 1 lần phân chia mới.

Sau 7 ngày thụ tinh, hợp tử di chuyển xuống tửcung và đã trở thành 1 khối nhỏ gồm khoảng32-64 tế bào, gọi là phôi dâu

Khi người nữ phát hiện trễ kinh phôi đã gồm

100 tế bào, khoảng 14 ngày tuổi và đang

Sau khi làm tổ trong TC, phôi tiếp tục phát

triển Lúc đầu nhờ tiết enzym để phân hủycác tế bào của thành TC ở quanh phôi, vềsau nhờ trao đổi chất với máu mẹ qua nhauthai

SỰ PHÁT TRIỂN &

LÀM TỔ CỦA PHÔI

SỰ PHÁT TRIỂN &

LÀM TỔ CỦA PHÔI

Nhau thai cung cấp chất dinh dưỡng cho thai

và đào thải các sản phẩm chuyển hóa, tạomột hàng rào miễn dịch giữa mẹ và thai nhi Bài tiết hormon: HCG, estrogen,

TRỨNG ĐƯỢC

THỤ TINH

TRỨNG THỤ TINH PHÂN CHIA VÀ DI CHUYỂN

VÀO TC

TRỨNG THỤ TINH LÀM TỔ VÀ PHÁT TRIỂN TRONG TC

CAN THIỆP

Codom… Thắt ống

dẫn trứng… Thuốc…

Dậy thì: là thời điểm buồng trứng bắt đầu hoạtđộng sản sinh giao tử, bài tiết hormon dẫnđến những thay đổi cơ quan sinh sản, về thểchất, về tâm sinh lý:

_ Phát triển nhanh chiều cao, trọng lượng

_ Cơ quan sinh sản phát triển và bắt đầu hoạtđộng Mọc lông

_ Thay đổi giọng nói, tâm lý

DẬY THÌ & MÃN KINH

Mãn kinh: là thời kỳ hoạt động sinh sản chấmdứt Buồng trứng ngừng hoạt động, khôngrụng trứng, teo nhỏ dần, các nang trứng

thoái hóa, chu kỳ kinh nguyệt thưa dần rồihết hẳn, hormon sinh dục nữ giảm xuốngthấp Có những cơn bốc hỏa lên mặt do rốiloạn vận mạch, tâm lý thay đổi làm ngườiphụ nữ cáu gắt, khó chịu

DẬY THÌ & MÃN KINH

CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý THEO DÕI CỦA CÁC BẠN