1 KST1 CON TRUNG DAI CUONG(hocvet cacbomon)

MỤC TIÊU HỌC TẬP 1.Trình bày sơ lược đặc điểm hình thái học cuả động vật chân khớp.. Nêu các vai trò cuả động vật chân khớp trong y học.. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI ĐỘNG VẬT CHÂN KHỚP... 1.1 Hìn

ARTHROPODA

MỤC TIÊU HỌC TẬP

1.Trình bày sơ lược đặc điểm hình thái học cuả động vật chân khớp.

2 Nêu các vai trò cuả động vật chân khớp trong y học.

3 Nêu được những điểm khác biệt cơ bản cuả lớp Côn trùng và lớp Nhện

1 ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI ĐỘNG VẬT CHÂN KHỚP

1.1 Hình thể bên ngoài

Động vật chân khớp là động vật

- Không xương sống,

- Đ ối xứng hai bên

- Cơ thể được bao bọc bên ngoài bởi

lớp vỏ cứng bằng chitin

Lớp chitin có chức năng như lớp

da che chở cơ thể và cũng có

chức năng như bộ xương giúp

chống đỡ, dựng hình cơ thể, là nơi bám của các cơ ở bên trong

1.2 Các cơ quan bên trong : 6 HỆ

(1) Hệ (ống) tiêu hóa chia 3 phần :

- Ruột trước (miệng, hầu, thực quản,

diều, tiền phòng)

- Ruột giữa = dạ dày

- Ruột sau (ruột non, ruột già, trực

tràng, hậu môn).

(2) Hệ tuần hoàn rất đơn giản, ”máu” hay dịch tuần hoàn có vai trò vận

chuyển chất dinh dưỡng

Dịch tuần hoàn lưu chuyển trong xoang đại thể nhờ một cơ quan bơm ”máu” gọi là tim.

(3) Hệ thần kinh hình thành ”não” ở

lưng, gần thực quản và 2 sợi thần

kinh ở mặt bụng Mỗi đốt cơ thể có 2 hạch thần kinh.

(4) Hệ hô hấp là một hệ thống ống khí quản phân nhánh có dạng xoắn

như lò xo.

(5) Hệ cơ thuộc loại cơ vân, bám trực

tiếp vào mặt bên trong của lớp vỏ.

(6) Hệ sinh dục

* Cơ quan sinh dục cái: gồm 2 buồng trứng nối ống dẫn trứng đến âm đạo

* Cơ quan sinh dục đực : gồm

Động vật chân khớp chia ra nhiều lớp, trong đó có 5 lớp quan trọng liên quan đến y học:

1. Lớp Côn trùng (Insecta) : muỗi,bọ chét, chí, rận, rệp,ruồi

2. Lớp Nhện (Arachnida) : ve, mạt, nhện

3. Lớp Giáp xác (Crustacea) : cyclops, cua ,tôm

4. Lớp Đa túc ( Myriapoda) : rết,cuốn chiếu

5. Lớp miệng móc (Pentostoma) :Linguatula

2 Phân loại

2.1 Lớp côn trùng

Chiếm ¾ ngành động vật chân khớp và có vai trò quan trọng trong y họç thú y, nông nghiệp Gồm có các Bộ

- Diptera (muỗi, ruồi…)

Đặc điểm hình thái cuả lớp côn trùng

- Cơ thể con trưởng thành chia làm 3

phần khá rõ : đầu - ngực và bụng

- Đầu mang 1 cặp antene

- Ngực mang 3 cặp chân , thường mang

1 hoặc 2 đôi cánh

Đ ặc điểm hình thái cuả lớp nhện

2 Đầu mang 1 cặp antene

3 Ngực mang 3 đôi chân và

thường mang 1 hoặc 2 đôi

4 Bụng có hoặc không có phân đốt

Dựa vào sự thay đổi hình thái sau mỗi lần lột xác người ta chia ra 2 kiểu phát triển chính

- Chu trình phát triển hoàn toàn (Biến thái hoàn toàn) : ấu

trùng khác hẳn con trửơng thành như ruồi, muỗi, bọ chét

- Chu trình phát triển không hoàn toàn (Biến thái không hoàn toàn) :Các giai đoạn ấu trùng giống con trưởng thành

nhưug khác nhau về kích thước như chí rận rệp

BỌ CHÉT

MUỖI

CHÍ

3 VAI TRÒ TRONG Y HỌC CUẢ ĐỘNG VẬT

CHÂN KHỚP

2 ĐVCK gây độc : tiêm nọc độc khi

cắn.Triệu chứng lâm sàng khác nhau tuỳ cấu trúc cuả độc tố : bọ

CÂU HỎI

1.Nêu đặc tính hình thái cuả động vật chân khớp

2.Giải thích biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn, cho ví dụ

3 Nêu vai trò cuả ĐVCK trong y học

4 Nêu nhưng đặc điểm cơ bản về hình thái cuả lớp côn trùng

và lớp nhện

The end !